به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، سال ۱۴۰۴ نمایشنامههای بسیاری در ژانرهای متفاوت توسط نشرهای مختلف به چاپ رسید؛ نمایشنامههایی که برخی ترجمه آثار مطرح ادبیات جهان در سالهای گذشته بود و برخی دیگر توسط نویسندگان ایرانی منتشر شده بود.
براساس گزارش مهر، این مطلب قصد دارد تا با مرور برخی از مهمترین آثاری که برای نخستین بار در سال ۱۴۰۴ منتشر شدهاند، به معرفی و توضیح این آثار بپردازد.
«زنان باخوسپرست» نوشته اوریپید
نشر بیدگل که از چند سال پیش به ترجمه و نشر آثار کلاسیک یونانی پرداخته است در سال گذشته نمایشنامه «زنان باخوسپرست» نوشته اوریپید تراژدینویس شهیر یونانی را توسط غلامرضا شهبازی مترجم باسابقه ایرانی به چاپ رسانده است. «زنان باخوسپرست» یکی از واپسین و در عین حال رادیکالترین تراژدیهای اوریپید است که در سال ۴۰۵ پیش از میلاد، اندکی پیش از مرگ نویسنده، نوشته شد و پس از مرگ او در جشنواره دیونیزوس در آتن روی صحنه رفت و جایزه نخست را به دست آورد. این نمایشنامه نهتنها جمعبندی اندیشههای دیرهنگام اوریپید است، بلکه از نظر فلسفی و روانشناختی یکی از تندترین مواجهههای تئاتر یونان باستان با مسئله قدرت، ایمان، غرور و نیروهای تاریک و سرکوبشده انسان به شمار میرود.
داستان این نمایشنامه با بازگشت دیونیزوس خدای شراب، وجد و دگرگونی، به شهر تبس آغاز میشود؛ شهری که خاندان سلطنتیاش الوهیت او را انکار کرده و تولدش از زنی فانی یعنی سمله، را مایه ننگ میدانند. دیونیزوس نه در هیئت خدایی دوردست، بلکه به شکل انسانی ناشناس وارد شهر میشود و بهتدریج نظم عقلانی و اقتدار سیاسی تبس را از درون متزلزل میکند.
«مادر شبها» نوشته ایوب آقاخانی
ایوب آقاخانی که در سال ۱۴۰۴ در نمایشهای «کازابلانکا»، «به یک قاتل ساده نیازمندیم» و «راسو» ایفای نقش کرده بود، در این سال نمایشنامه «مادر شبها» را توسط انتشارات عنوان به چاپ رساند.
در خلاصه داستان این نمایشنامه آمده است: «اگه هاگاکوره از مادرت یاد گرفته باشی میدونی که هیچ وقت نباید کارا رو با فریاد انجام داد! هر چیزی ارزشی داره. چیزها رو از چیزی که واقعا هست نباید مهمتر کرد. فریاد مهمترش میکنه به دروغ! وقتی این کار رو بکنی فرصت از کف میره و مسائل به سرانجام نمیرسه. امیر نائوشیگه میگه هیچ چیزی عمیقتر از حسن احترام نسبت به یکی دیگه نیست، این احترام با فریاد زدنش بیشتر نمیشه.»
«محبس» نوشته ژان پل سارتر
از ژان پل سارتر نویسنده و فیلسوف برجسته فرانسوی پیش از این نمایشنامههای قابل توجهی چون «مگسها»، «دستهای آلوده»، «دوزخ»، «خروج ممنوع» و ... در بازار کتاب ایران به چاپ رسیده بوده است و در سالی که گذشت نشر ثالث اقدام به انتشار نمایشنامه «محبسِ» این نویسنده با ترجمه رهام برکچیزاده کرد.
«محبس» یکی از مهمترین آثار درام اگزیستانسیالیستی قرن بیستم است که نخستین بار در سال ۱۹۴۴ در تئاتر ویو کلمبیر پاریس روی صحنه رفت و در سال ۱۹۴۵ به چاپ رسید. این اثر تکپردهای که در بستری کاملا بسته و مینیمالیستی روایت میشود، نهتنها یکی از برجستهترین متون نمایشی فلسفی سارتر بهشمار میرود، بلکه تجسمی دراماتیک از مفاهیم بنیادین اندیشه اگزیستانسیالیسم است: آزادی، مسئولیت، خودفریبی و رابطه شکننده انسان با «دیگری».
«سودای هالیوود» نوشته نیل سایمون
نیل سایمون نویسنده برجسته آمریکایی بیشتر با آثاری چون «شایعات»، «پزشک نازنین» و «عاقبت عشاق سینهچاک» شناخته میشود. انتشارات دیدآور توسط شهرام زرگر مترجم نامآشنای ایرانی که پیش از این نمایشنامههای دیگری نیز از سایمون مانند «اتاقی در هتل کالیفرنیا» و «دختر یانکی» را ترجمه کرده بود در سالی که گذشت نمایشنامه «سودای هالیوود» را به چاپ رساند.
«سودای هالیوود» از نمونههای درخشان کمدیدرام آمریکایی است که در آن شوخطبعی با تأملی عمیق بر روابط انسانی، پدران غایب و امکان بخشش در هم میآمیزد. این نمایش نخستینبار در سال ۱۹۷۹ در لسآنجلس اجرا شد و سپس در ۱۹۸۰ به کارگردانی دانیل سالیوان در برادوی روی صحنه رفت. سایمون که به عنوان پرکارترین نمایشنامهنویس کمدی در قرن بیستم شناخته میشود، در این اثر نیز به سنت همیشگی خود وفادار میماند: نمایش زخمهای انسانی در قالب موقعیتهای طنز، گفتگوهای درخشان و لحظات صادقانه احساس.
«سالهای طلایی» و «پدربزرگ و مجسمه» نوشته آرتور میلر
آرتور میلر نویسنده برجسته آمریکایی بیش از هرچیز با درامهای درخشان «مرگ فروشنده» و «سرود رستاخیز» شناخته میشود. انتشارات بیدگل در سالی که گذشت با همکاری حسن ملکی مترجم پیشکسوت ادبیات ایران ۲ نمایشنامه «سالهای طلایی» و «پدربزرگ و مجسمه» را در یک جلد منتشر کرده است.
نمایش رادیویی «پدربزرگ و مجسمه» که برای اولین بار در ۲۶ مارس ۱۹۴۵ از شبکه Cavalcade of America پخش شد، داستان پدربزرگ موناهان یک پیرمرد ایرلندی، را روایت میکند که در ابتدا از کمک به صندوق ساخت مجسمه آزادی خودداری میکند. او این مجسمه را اتلاف پول میداند و معتقد است که نمایانگر آزادی نیست. با این حال، طی مجموعهای از رویدادها و به ویژه گفتگو با نوهاش، پدربزرگ اهمیت مجسمه را به عنوان نمادی از آزادی و دموکراسی درمییابد.
«سالهای طلایی» یک نمایشنامه رادیویی تاریخی است که نخستین بار در سال ۱۹۸۷ از رادیو بیبیسی ۳ پخش شد، اگرچه نوشته شدن آن به سال ۱۹۴۰ بازمیگردد. داستان در سال ۱۵۲۲ و در زمان فتح مکزیک توسط هرنان کورتس جریان دارد و بر مونتزوما امپراتور آزتک، تمرکز دارد که در مواجهه با تهدید قریبالوقوع حمله اسپانیا، منفعل و مردد باقی میماند، امری که منجر به سقوط امپراتوری او میشود. میلر این روایت تاریخی را به تمثیلی برای انفعال سیاسی دموکراسیهای غربی در برابر ظهور رژیمهای تمامیتخواه در دهههای ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ تبدیل میکند.
۵۹۲۴۴
نظر شما