آشنایی با بیماری زردی یا یرقان در نوزادان تازه متولد شده

با پیشرفت علم و تکنولوژی امروزه درمان زردی نوزاد راهی آسان و ایمن یافته تا نگرانی خانواده ها از مبتلا شدن نوزاد خود به زردی را حد زیادی کاهش دهد. با تولید دستگاه های داخلی فتوتراپی برای کاهش زردی نوزاد انقلابی بی نظیر در صنعت پزشکی را به ارمغان اورده است. این امکان فراهم شده تا در صورت مشاهده علائم زردی به پزشک متخصص مراجعه کرده و در صورت نیاز به استفاده از دستگاه فتوتراپی برای اجاره دستگاه زردی نوزاد اقدام کنند.

بیماری زردی نوزاد چیست؟

بیماری زردی یا یرقان در اثر تجمع مایع زرد رنگی به نام بیلی روبین در خون پدید می آید. علت به وجود آمدن مایع بیلی روبین شکسته شدن گلبول های قرمز خون و فرایند همولیز است. در اثر شکسته شدن گلبول‌های قرمز خون، بیلی روبین و هموگلوبین ایجاد میشود که بیلی روبین تولید شده عامل افزایش زردی است.

به صورت طبیعی مایع بیلی روبین در بدن نوزادان تازه متولد شده و حتی بزرگسالان وجود دارد. اما تجمع بیش از حد آن در خون باعث بیماری زردی یا یرقان نوزادی می‌شود. در بزرگسالان کبد باعث تجزیه مایع بیلی روبین میشود اما در نوزادان به دلیل ناتوانی کبد، این مایع بیش از اندازه در خون رسوب کرده در نتیجه بعد از انجام آزمایش بیلی روبین میزان آن به صورت کامل مشخص میشود.

انواع زردی نوزاد

زردی یک بیماری است که انواع متفاوتی دارد و پزشکان با بررسی مواردی چون هفته بارداری مادر در هنگام تولد نوزاد، گروه خون نوزاد و مادر، بیماری های زمینه ای نوزاد، سن و وزن نوزاد در زمان ابتلا به زردی از نوع زردی به صوت کامل مطلع میشوند.

زردی فیزیولوژیک: این نوع از زردی معمولا از روز سوم تولد نوزادان پدید می آید و عمدتا نیاز به درمان ندارد و با شیردهی مکرر و مراقبت از تغذیه از بین میرود.

زردی پاتولوژیک: این نوع از زردی در ۲۴ ساعت اول تولد نوزادان بروز پیدا میکند که در اثر ناسازگاری گروه خون نوزاد و مادر و بیماری های زمینه ای و یا نقض انزیم G۶PD به وجود می آید. که نیاز به درمان و فتوتراپی دارد.

زردی شیر مادر: زردی شیر مادر در هفته دوم تولد نوزادان به وجود می آید که در اثر وجود یک اسید چرب در شیر مادر و عدم توانایی کبد نوزاد برای تجزیه این اسید چرب افزایش مایع بیلی روبین دیده میشود. درمان این از زردی با صلاحدید پزشک انجام میشود.

انواع دستگاه زردی نوزاد برای اجاره

بعد از تشخیص زردی توسط پزشک میتوانید به جای بستری فرزند خود در بیمارستان با دستور و نظارت پزشک معالج از دستگاه فتوتراپی برای کاهش زردی نوزاد در محیط خانه و در کنار خانواده استفاده کنید. قیمت اجاره دستگاه زردی نوزاد در منزل با هزینه های بستری در بیمارستان متفاوت است. که یک مزیت برای خانواده ها است. در ادامه به انواع دستگاه زردی نوزاد در منزل میپردازیم:

دستگاه فتوتراپی با لامپ فلورسنت:

لامپ استفاده شده در این مدل از دستگاه فلورسنت است. لامپ های فلورسنت به دلیل ایجاد گرما و حرارت در دستگاه های بسیار قدیمی استفاده شده است و ترجیح استفاده از این مدل لامپ نیست.

دستگاه فتوتراپی با لامپ ال ای دی:

در دستگاه های فتوتراپی، لامپ ال ای دی یکی گزینه های ایمن با تاثیر پذیری مطلوب است. این نوع از لامپ ها معروف به لامپ سرد بوده و به دلیل عدم ایجاد گرما و حرارت از محبوبیت بیشتری نسبت به فلورسنت برخوردار است. طول موج لامپ های فتوتراپی برای کاهش میزان بیلی روبین باید دارای طول موج ۴۳۰ تا ۴۷۰ نانومتر باشد. در این طول موج ملکول بیلی روبین شکسته میشود و به حالت قابل دفع از طریق ادرار و مدفوع تبدیل میشود.

اجاره دستگاه زردی نوزاد و تست زردی نوزاد در منزل در مجموعه زردی طب کلینیک به صورت ۲۴ ساعته و شبانه روزی انجام میشود.

تفاوت بستری در بیماری و استفاده از دستگاه فتوتراپی در منزل

در این قسمت به تفاوت های بستری در بیمارستان و استفاده از دستگاه فتوتراپی در منزل میپردازیم:

در کنار داشتن مزایای فراوان برای استفاده از دستگاه فتوتراپی در منزل باید توجه داشت که تجویز آن و امکان استفاده از دستگاه رفع زردی نوزاد مستلزم این است که پزشک معالج، استفاده آن را توصیه کند. تصمیم گیری نهایی برای بستری در بیمارستان و یا اجاره دستگاه زردی نوزاد در منزل توسط پزشک با توجه به شرایط نوزاد انجام میشود.

تشخیص زردی نوزاد

بروز زردی به صورت بالینی شروع میشود و در نتیجه بالارفتن زردی، چشم ها، صورت، بدن و در آخر پاها و دست نوزاد زرد میشود. بعد از مشاهده علائم زردی با مراجعه به پزشک میتوان از میزان زردی مطلع شد. پزشک راه های متفاوتی را برای اندازه گیری میزان بیلی روبین توصیه می‌کند.

معاینه بالینی: کنترل رنگ سفیدی چشم ها و صورت. چرا که اولین نشانه یرقان نوزادی از زرد شدن چشم ها و نوک بینی و گونه ها شروع میشود.

انجام آزمایش خون: اطلاع از میزان و شدت زردی نوزاد از طریق انجام آزمایش خون انجام میشود. پزشک معالج با ارجاع دادن بیماران به آزمایشگاه های معتبر و انجام آزمایش خون از عدد بیلی روبین در خون آگاه میشود.

اندازه گیری با دستگاه بیلی روبین متر: این روش از طریق دستگاه بیلی چک و بدون نیاز به خونگیری انجام میشود. دستگاه بیلی چک با اندازه گیری دیجیتالی و قرارگیری دستگاه بر روی پیشانی و قفسه سینه نوزاد انجام میشود. این روش اندازه گیری بدون درد است.

اطلاع از عدد زردی برای تصمیم گیری برای درمان و یا عدم نیاز به درمان از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. چرا که بدون داشتن عدد بیلی روبین تشخیص پزشک سخت میشود و نمیتواند درمان صحیح و اصولی را در پیش بگیرد.

عدد زردی نوزاد باید چند باشد؟

محدوده طبیعی زردی نوزاد به عواملی چون هفته ی تولد نوزاد، سن نوزاد، وزن نوزاد بستگی دارد. در صورتی که نوزاد هفته تولد نوزاد به موقع بوده باشد و محدوده وزن او به طبیعی باشد میتوان به جدول زیر بسنده کرد:

این محدوده اعداد برای نوزادانی است که بالاتر از ۳۸ هفته متولد شده اند و دارای وزن مطلوب و ایده آل بوده اند. همچنین مواردی چون ناسازگاری گروه خون و بیماری های زمینه ای هم بررسی شده باشد.