نهاوندیان: بزرگترین آفت امروز توجیه مذهبی جنایت است/ دیدید چقدر درباره شهید لاریجانی دروغ ساختند؟ / افراطیون پشت دین سنگر می‌گیرند

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، محمد نهاوندیان معاون اقتصادی رئیس جمهور در دولت حسن روحانی در مراسم بزرگداشت شهیدان علی لاریجانی و آیت الله مرتضی مطهری، با اشاره به نسبت «استاد و شاگرد» میان این دو، گفت: قرار دادن نام شهید لاریجانی در کنار شهید مطهری تعبیر درستی است؛ یکی در مقام عالم ربانی اثرگذار و دیگری در جایگاه «متعلّم علی سبیل نجات» که تا پایان عمر از آموختن دست نکشید.

نهاوندیان با اشاره به حدیثی از امیرالمومنین (ع) گفت: استاد مطهری مصداق اتم و اکمل «عالم ربانی» در عصر ما بود؛ کسی که به تعبیر روایات، دیدنش انسان را به یاد خدا می‌انداخت و حضورش مایه تذکر بود.

در طول ۵۰ سال آشنایی با لاریجانی هیچ وقت ندیدم از مطالعه بایستد

وی افزود: در مورد شهید لاریجانی نیز تعبیر «متعلم علی سبیل نجات» کاملاً صادق است. در نزدیک به ۵۰ سال آشنایی، از نخستین دیدار در سال ۱۳۵۷ تا سال‌های اخیر، هرگز ندیدم او از آموختن بازایستد. شجاعت ارزیابی مجدد داشت؛ با صراحت می‌گفت قبلاً فلان‌طور می‌اندیشیدم و اکنون با آگاهی تازه باید طور دیگری عمل کرد.

نهاوندیان با اشاره به تنوع مسئولیت‌های شهید لاریجانی تصریح کرد: او به حوزه‌هایی وارد شد که پیش‌تر در آن‌ها سابقه مستقیم نداشت، اما با مطالعه، مشورت و استفاده از تجربه دیگران، چند سال بعد به صاحب‌نظر تبدیل می‌شد. در حوزه اقتصاد نیز نکاتی را می‌دید که بسیاری از دیگران از آن غافل بودند. کمتر مسئولی را دیده‌ام که به اندازه لاریجانی کتاب بخواند.

نهاوندیان سپس به مفهوم شهید در ادبیات قرآنی پرداخت و گفت: شهید فقط به معنای کشته‌شده در راه خدا نیست؛ شهید در کاربرد قرآنی عمدتاً به معنای شاهد و گواه است. شهدا کسانی هستند که حیات، وجود و کارنامه عملشان برای امت و جامعه حجت است. آن‌ها شاهدند بر اینکه می‌شود مسئولیت داشت و فریفته قدرت نشد؛ می‌شود در دنیا فعال بود و ترک دنیا نکرد، اما دنیا را هدف قرار نداد. نحوه جان دادن این دو عزیز نیز احتجاج خداوند بر خلق بود تا نشان دهد مسیر حق کدام است.

او تاکید کرد: خون مطهری حجتی شد برای اثبات نادرستی جریان التقاط. جریانی که تلاش می‌کرد واژگان اسلامی را با محتوای مادی پر کند. مقاله «علل گرایش به مادی‌گری» استاد، صرفاً برای مقابله با گروه فرقان نبود، بلکه افشای یک توطئه عظیم علیه مذهب بود.

او با بیان اینکه افراطی‌گری معمولاً خود را پشت یک ارزش مقدس پنهان می‌کند افزود: از آزادی، عدالت، دین یا انقلاب سخن می‌گوید، اما با زیاده‌روی و حذف سایر ارزش‌ها، همان اصل را نیز تخریب می‌کند. به همین دلیل مقابله با افراطی‌گری هزینه دارد؛ چون هر نقدی به افراط، مخالفت با اصل ارزش جلوه داده می‌شود.

بعد از شهادت استاد مطهری، رادیو برنامه عادی پخش می‌کرد

نهاوندیان با اشاره به نفوذ جریان‌های انحرافی در بدنه دانشگاهی و رسانه‌ای آن زمان گفت: زمانی که خبر شهادت استاد مطهری آمد، برگزاری مجلس برای ایشان کار آسانی نبود. بسیاری از گروه‌ها همراه نبودند. حتی رادیو در آن زمان برنامه‌های عادی پخش می‌کرد تا زمانی که پیام قاطع امام خمینی (ره) صادر شد. جریان‌هایی در دانشگاه تهران و سازمان‌هایی مثل مجاهدین خلق به شدت با مطرح شدن مطهری مخالف بودند، چون او به تعمق و حریت دعوت می‌کرد، در حالی که آن‌ها در فرهنگ سازمانی خود، حریت را برنمی‌تابیدند.

نهاوندیان به هشدارهای شهید مطهری درباره تفسیرهای ماتریالیستی از دین اشاره کرد و گفت استاد با نهایت تواضع، منتقدان را به گفت‌وگوی علمی دعوت می‌کرد و حتی اعلام می‌کرد اگر خطا می‌کنم، منطقی اصلاحم کنید.

افراطی گری پشت یک ارزش مقدس سنگر می گیرد

وی افزود: مطهری در این مبارزه تنها بود. افراطی‌گری چون همیشه پشت یک ارزش مقدس سنگر می‌گیرد، مقاومتش دشوار است. اگر کسی افراط در آزادی را نقد کند، او را به ضدیت با آزادی متهم می‌کنند. اگر افراط در عدالت را نقد کند، متهم به ضدیت با عدالت می‌شود. اما مطهری با نگاهی سیستمی و معتدل، هم عدالت، هم آزادی و هم مصالح اجتماعی را در کنار هم می‌دید.

جامع‌نگری با افراط‌گرایی سازگار نیست

نهاوندیان گفت: نگاه نجات‌بخش، نگاه معتدل و جامع‌نگر است؛ نگاهی که هم عدالت را ببیند، هم آزادی را، هم رشد اقتصادی را و هم مصالح اجتماعی را. جامعه‌نگری و نگاه سیستمی با افراط‌گرایی سازگار نیست.

معاون پیشین رئیس جمهور با اشاره به پیام امام خمینی در شهادت مطهری اظهار داشت: آنچه مطهری را ممتاز کرد، صرفاً معلم یا فیلسوف بودن نبود؛ «به‌موقع، حکیمانه و شجاعانه با انحراف مبارزه کرد.» انحراف غالباً در «باطل محض» رخ نمی‌دهد، بلکه در «حق آمیخته با زیاده‌روی» شکل می‌گیرد.

لاریجانی در تشخیص مصادیق متوقف نشد؛ او متکی به عقل جمعی بود

نهاوندیان سپس در ارتباط با شخصیت دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی گفت: شهید لاریجانی با سه ویژگی اصلی قابل توصیف است؛ دین‌باوری، زمان‌آگاهی و خردورزی. به گفته او، لاریجانی «تا بن استخوان متدین» بود، اما در تشخیص مصادیق، متوقف نماند؛ علی لاریجانیِ دهه ۶۰ با لاریجانی در دهه ۷۰ و ۹۰ فرق دارد.

او افزود: ترکیب دین‌باوری و زمان‌آگاهی باعث شده بود او فردی متصلب نباشد، بلکه خردورزی باشد که در کارهای اجتماعی همواره به مشورت و عقل جمعی تکیه می‌کرد.

وی افزود: یکی از کمالات شهید لاریجانی عمل به مشورت و اتکا به عقل جمعی بود. ریشه بسیاری از مشکلات حکمرانی، بی‌اعتنایی به خرد جمعی است؛ اینکه فرد گمان کند چون بخشی از مسئله را می‌داند، در تمام ابعاد بی‌نیاز از مشورت است.

بزرگترین آفت امروز، سوءاستفاده از دین برای توجیه جنایت است

نهاوندیان در بخش دیگری از سخنانش هشدار داد: بزرگ‌ترین آفت امروز، سوءاستفاده از دین برای توجیه جنایت است. او با اشاره به جنایات رژیم صهیونیستی گفت پشت این خشونت‌ها، توجیهات مذهبی برخی خاخام‌های صهیونیست قرار دارد. در آمریکا هم برخی کشیشان صهیونیستی تجاوز را با خوانش‌های آخرالزمانی توجیه می‌کنند. در جهان اسلام هم داعش دقیقاً با مأموریت ارائه چهره‌ای خشن و خونریز از اسلام فعال شد.

نهاوندیان در ادامه افراط را محصول جهالت دانست و اضافه کرد: امیرالمومنین می‌فرماید جاهل یا مفرط است یا مفرط. افراط‌گرایان حاضر به مباحثه نیستند. فرقانی‌ها پاسخ نقد مودبانه و دعوت به گفتگوی مطهری را با گلوله سربی دادند.

او با اشاره به کارخانه‌های افتراسازی علیه شهید لاریجانی گفت: افراطی هرگز پشیمان نمی‌شود و قدرت ارزیابی مجدد ندارد. ویژگی دیگر آن‌ها هتاکی و بدزبانی است؛ آن‌ها به جای استدلال، افترا می‌زنند. چقدر در مورد زندگی ایشان یا شهید مطهری دروغ ساختند. امروز بسیاری حلالیت می‌طلبند، اما باید پرسید چرا اجازه دادیم فضای جامعه به سمتی برود که حذف رقیب و خشونت زبانی جایگزین خردورزی شود؟

در دین هم باید اندازه نگه داشت

او با استناد به آیات قرآن درباره نهی از تعدی و غلو افزود: حتی در امور مقدس هم نباید از حد گذشت. «اندازه نگه‌داشتن» شرط عدالت و عقلانیت است؛ نه عدالت بی‌مرز عدالت می‌آورد و نه آزادی بی‌مرز آزادی.

نهاوندیان در جمع‌بندی، با تاکید بر توصیه‌های رهبر شهید انقلاب درباره وحدت ملی گفت: وحدت پایدار را باید بر مشترکات اکثریت جامعه بنا کرد، نه بر سلیقه‌های محدود. در مدیریت فرهنگی و سیاسی، حفظ عزت ملی در گرو سه‌گانه «حکمت، عزت و مصلحت» است؛ حکمت یعنی تدبر عمیق، پیش‌بینی آینده و سنجش سناریوها.

او در پایان گفت: درس مشترک مکتب این دو شهید آن است که اولاً مسئولیت اجتماعی را ترک نکنیم و با جامعه قهر نکنیم؛ ثانیاً در انجام مسئولیت، دین‌مدار بمانیم اما سلیقه شخصی را جای دین ننشانیم. به تعبیر او، «بنده خدا بودن» انتخابی بود که شهید لاریجانی برای خود کرد و همین‌گونه نیز زیست.

۳۱۲۱۱