زندگی شهید لاریجانی سراسر درس،سراسر الگو

این یادنامه، بر آن است تا در کمال احترام و با نگاهی دقیق و ستایشگر، به ابعاد گوناگون شخصیت او، به‌ویژه در ساحت اندیشه، فلسفه، اخلاق و تعهد انسانی اش بپردازد.

سیمای برجسته علی لاریجانی به عنوان یک سیاستمدار و در عین حال یک انسان خردمند ومتعهّد که گنجینه‌ای از دانش و فضیلت را در خود نهفته دارد بهترین مصداق مدیر تراز انقلاب اسلامی و میهن عزیزمان ایران به شمار می‌رود.

دکتر علی لاریجانی، از همان دوران جوانی، عطش سیری‌ناپذیری برای دانش داشت. این اشتیاق، تنها به آموختن اکتفا‌ نمی‌کرد، بلکە ریشه در کنجکاوی عمیق او نسبت به چرایی پدیدەها، کشف حقایق و فهم لایه‌های زیرین هستی داشت. مدارج علمی او گواه این تلاش مستمر است؛ مدارجی که در هر گام، با استواری و دقت فراوان پیموده شد، اما آنچه که مسیر علمی او را از دیگران متمایز می‌ساخت، علاقه و شیفتگی عمیق او به فلسفه بود.

فلسفه، برای او، نه یک رشتۀ تحصیلی صرف، بلکه دریچه‌ای به سوی درک عمیق‌تر انسان، جهان و معنای زندگی بود. او فلسفه را زبان اندیشه، ابزار نقد و هدایتگر عقل بشری می‌دانست. این علاقه، تنها محدود به مطالعۀ آثار فلاسفۀ بزرگ نبود، بلکه به معنای واقعی کلمه، در تاروپود تفکر او تنیده شده بود. او همواره به‌دنبال درک مبانی فکری، اصول بنیادین و ارزش‌های پایدار بود و بعید نیست که این جستجو، او را به سمت فلسفه سوق داده باشد.

فلسفه، در وجود دکتر علی لاریجانی، فقط و فقط یک علاقۀ علمی نبود، بلکه به عنصری کلیدی در شیوۀ تفکر و تصمیم‌گیری او بدل گشت. آموخته‌های فلسفی، به او کمک کرد تا مسائل را از زوایای مختلف، با عمق بیشتر و دیدگاهی جامع‌تر مورد بررسی قرار دهد. رویکرد فلسفی، او را قادر می‌ساخت تا در مواجهه با پیچیدگی‌ها، از سطحی‌نگری پرهیز کند و به ریشه‌ها و مبانی اساسی هر امری توجه نماید.

این نگاه در تصمیم‌گیری‌های او، نوعی تعادل، دوراندیشی و اجتناب از شتابزدگی را به ارمغان می‌آورد. او می‌دانست که هر تصمیمی، پیامدهایی دارد، و این پیامدها، چه بسا، ریشه در فلسفۀ وجودی انسان و جامعه دارد. لذا، با تأمل و تفکر عمیق، سعی در اتخاذ رویکردهایی داشت که نه‌تنها مشکل‌گشا باشند، بلکه با اصول عقلانی واخلاقی نیز انطباق داشته باشند. فلسفه، به او آموخت که حقیقت، امری تک وجهی نیست، و همواره باید به دنبال ابعاد گوناگون آن بود. این نگرش، در مدیریت امور و هدایت مجموعه‌ها، ابزاری ارزشمند محسوب می‌شد.

یک سال اخیر، با تمام فراز و نشیب‌هایش، شاهدی بر روحیه مسئولیت‌پذیری، سخت‌کوشی و فداکاری دکتر علی لاریجانی در انجام وظایف محوله‌اش بود. او در شرایطی دشوار، با عزمی راسخ و تلاشی بی‌وقفه، به انجام مسئولیت‌های خود پرداخت. این تعهد، از سر وظیفه نبود، بلکه برخاسته از درک عمیق او نسبت به اھمیت خدمت به جامعه و انجام تکالیف انسانی بود. در مواجهه با چالش‌ها، او ‌نه‌تنها دلسرد نشد، بلکه با پشتکار و روحیۀ والا، به‌دنبال راهکارهایی بود که منافع عمومی را در اولویت قرار دهد. این سخت‌کوشی، در عین حفظ آرامش و وقار، جلوه‌ای برجسته از شخصیت او بود. او می‌دانست که موفقیت در گرو تلاش مستمر و از خودگذشتگی است، به‌ویژه زمانی که سرنوشت بسیاری از انسان‌ها به تصمیمات او گره خورده است. فداکاری او، در سختی‌ها، نمونه‌ای از مردانگی و تعهد راستین بود که می‌تواند الگویی برای نسل‌های آینده باشد.

اخلاق فردی دکتر علی لاریجانی، چون نگینی درخشان، در سیمای او می‌درخشد. او فردی فروتن، متواضع و دور از هرگونه خودبزرگ‌بینی بود. منش حرفه‌ای او، با احترام به دیگران، پایبندی به اصول و پرهیز از بداخلاقی همراه بود. در مواجهه با مسائل، آرامش خاصی در تصمیم‌گیری‌هایش مشهود بود؛ آرامشی که ریشه در اعتمادبه‌نفس و تسلط بر اوضاع داشت. او ھرگز اجازه نمی‌داد هیجانات آنی، بر قضاوت منطقی‌اش غلبه کند. یکی از ویژگی‌های برجستۀ او، احترام عمیقی بود که به گفت‌وگو و شنیدن نظرات دیگران قائل بود. او معتقد بود که گفتگو، دریچه‌ای به‌سوی درک مشترک و یافتن بهترین راه‌حل‌هاست. در فضاهای بحث و تبادل نظر، او همواره شنوندەای دقیق و سخن‌گویی منطقی بود و سعی داشت تا با ارائه دلایل مستدل، به اجماع فکری دست یابد. این روحیه، نشان از بلوغ فکری و درک اهمیت همکاری و هم‌افزایی داشت.

در هیاهوی زندگی پرمشغله و مسئولیت‌های سنگین، خانواده، همواره برای دکتر علی لاریجانی، جایکاهی ویزه داشته است.‌ به گواه گفتگوهای خانواده ارجمند ایشان، علی لاریجانی به اهمیت زندگی خانوادگی، گرمای خانواده و نقشِ أن در تعادلٍ شخصیتی افراد. باوړ عمیقی داشت. خانواده، ‌نه‌تنها یناهگاهی امن. بلکه منبعی از انرژی و دلگرمی برای او بود. در کنار خانواده، او می‌توانست خستگی دوران خدمت را از تن به در کند و با روحیه‌ای تازه به ادامۀ مسیر بیردازد. این نگاه خانوادگی، نشان از ریشه دار بودن او در ارزش‌های بنیادی انسانی دارد. او می‌دانست که موفقیت‌های بیرونی، تا زمانی که بایگاه عاطفی مستحکمی وجود نداشته باشد،‌ نمی‌تواند رضایت واقعی را به ارمغان أورد. لذا، همواره سعی در حفظ تعادل میان زندکی شخصی وحرفه‌ای خود داشت و خانواده، نقش کلیدی در این تعادل ایفا می‌کرد.

زندگی دکتر علی لاریجانی، سرشار از درس‌های ارزشمندی است که می‌تواند الگویی ماندگار برای نسل‌های جوان ومدیران آینده باشد. نظم شخصی او، گواه شخصیت منسجم و اهمیت برنامه ریزی در زندگی است. او هر امری را با نظم ودقت فراوان انجام می‌داد و این نظم، به او کمک می‌کرد تا در اوچ پیچیدگی‌ها، تمر کز خود را حفظ کند. پایبندی او به مطالعه، نشانگر اهمیت دانش اندوزی مستمر و تلاش برای به روز نگه داشتن اطلاعات است. او به خوبی می دانست که علم، چراغ راه پیشرفت است و مطالعه، کلید دستیابی به آن. تواضع علمی او، نیز یکی از ویژگی‌های بارز شخصیتی اش بود. با وجود دانش فراوان، او همواره خود را در برابر عظمت دانش. کوچک می‌شمرد و آمادگی پذیرش ایده‌های نو و حتی نقد سازنده را داشت. این تواضع، ‌نه‌تنها از ارزش علمی او نکاست، بلکه بر احترام دیګران نسبت به او افزود. توجه او به اخلاق نیز در تمام جنبه ھای زندگی اش نمود داشت و نشان می‌داد که اخلاق، ستون فقرات هر گونه موفقیت پایدار است.

حضور دکتر علی لاریجانی در محیط‌های علمی و کاری، همواره با نگاه ویژه ې او، که ریشه در فلسفه داشت، همراه بود. او ‌نه‌تنها به جنبه‌های عملی و اجرایی مسائل می‌اندیشید، بلکه به ابعاد عمیق‌تر فلسفی و معنایی آن‌ها نیز توجه می‌کرد. این نگاه فلسفی به او کمک می‌کرد تا مسائل را نه به صورت جزیره ای، بلکه به صورت کلی و در ارتباط با یکدیگر ببیند. جای خالی این نوع نگاه، در بسیاری از محیط‌های علمی و کاری، احساس می‌شود. زمانی که مبانی فکری و اصول عقلانی در تصمیم‌گیری‌ها کمرنگ شود، چه بسا، راهکارها سطحی و کوتاه مدت خواهند بود. حضور تفکر فلسفی، می‌تواند به طرح پرسش‌های بنیادین، بازنگری در ارزشها و در نهایت، دستیابی به راه حل‌های پایدارتر وعمیق‌تر کمک کند. دکتر لاریجانی، با رویکرد فلسفی خود، همواره سعی در ارتقاء این سطح از اندیشه داشت و فقدان این نگرش، بدون شک، احساس خواهد شد.

در پایان این یادنامه، با نگاهی به مسیری که دکتر علی لاریجانی پیموده است، می‌توان اذعان داشت که میراث او بیش از هرچیز، در اندیشۀ ژرف، اخلاق ستودنی و تعهد انسانی اش به بیعتی که با ولایت بسته است، نهفته است. او تجسّم حقیقی یک انسان عالم، متفکر و خدمتگزار بود که همواره سعی در ارتقاء سطح دانش و فضیلت در جامعه داشت، جای خالی نگاه فلسفی او. در عرصه‌های گوناگون، احساس خواهد شد، اما آموزه‌های او، چون بذری در خاک اندیشه، می‌تواند رشد کند و ثمرات نیکو به بار آورد. او ‌نه‌تنها در عرصۀ علم و دانش، بلکه در میدان عمل و مسئولیت نیز، الگویی از درایت، هوشمندی و تعهد را به نمایش گذاشت.

این یادنامه، ادای احترامی است به این شخصیت برجسته؛ شخصیتی که در گذړ زمان، نام و یادش. همواره در دل‌ها و اذهان کسانی که به فضیلت و اندیشه ارج می‌نهند، زنده خواهد ماند او، نمادی از آن انسان‌هایی است که با تکیه بر خرد و اخلاق مسیر خود را در ساختن جهانی بهتر هموار می‌سازند.  

* این یادداشت در کتاب "بنده خدا" تالیق رسول جعفریان و محمدمهدی معراجی منتشر شده است.

1717