واکنش ایران به جنگ سوریه چه خواهد بود؟/دلایل کوتاه آمدن اوباما

معاون سیاسی دفتر رئیس جمهور پیشین کشورمان سیدمحمد خاتمی در کافه خبر از تبعات جنگ سوریه و واکنش های احتمالی ایران می گوید.

محمدرضا نوروزپور- زهرا خدایی

اوباما همه را غافلگیر کرد. در حالیکه افکار عمومی منتظر اولین جرقه‌های یک جنگ دیگر در خاورمیانه بود؛ رییس‌جمهور آمریکا کوتاه آمد و غائله را به کنگره واگذار کرد تا نمایندگان دربارۀ حمله به سوریه تصمیم بگیرند. ناظران می‌گویند اوباما در حال خریدن وقت است. تهدید همچنان پابرجاست؛ به رغم آنکه اوباما اکثریت مجلس را با خود دارد و احتمال همراهی نمایندگان با رییس‌جمهور را نیز نباید از نظر داشت، اما هنوز چشم انداز آینده روشن نیست چون کنگره پرونده‌های دیگر فوریتی را نیز در دستور کار دارد.
مقدمات جنگ تقریبا فراهم شده بود؛ ناوهای حامل هلی کوپتر و کروزهای آمریکایی در مدیترانه مستقر شده‌ بودند و تقریباً ارتش همۀ همسایگان سوریه هنوز در حالت آماده باش هستند.جدای از مخالفان منطقه‌ای بشار اسد و حامی معارضین سوری که برای این اتفاق مهم لحظه شماری می‌کنند و همچنین چپ‌های فرانسوی و همراهی عجولانه و غیرمنتظره اولاند، تقریباً اکثر قریب به اتفاق کشورهای جهان با این حمله مخالفند و بر این باورند که این تصمیم یعنی مشتعل کردن آتشی که در حال زبانه کشیدن و سوزاندن نه فقط سوریه بلکه همسایگان است.
اما کروز‌های آمریکایی قرار است کجا را هدف بگیرند؟ با احتساب تجربۀ تلخ عراق اگر هدف هنوز انهدام ارتش اسد نیست؛ پس قرار است هواپیماهای آمریکایی و فرانسوی کدام معادله را تغییر دهند که با گذشت دو سال و اندی از بحران و تبدیل شدن سوریه به تلی از خاک هنوز میسر نشده است؟
از آغاز جنگ داخلی در سوریه ناظران همواره از شکل گیری نظم جدید منطقه‌ای سخن به میان آورده‌اند؛ امروز به نظر می‌رسد این نظم در حال یافتن چهارچوب‌ها و پایه‌های خود است؛ پرسش اینجاست کشورهای منطقه در نظم جدید کجایند؟ با تضعیف جبهۀ مقاومت، آرایش بازیگران منطقه‌ای چگونه خواهد بود؟
آخرین تحولات سوریه را با دکتر حسین واله، معاون سیاسی دفتر سیدمحمد خاتمی، رئیس‌جمهور اسبق کشورمان، سفیر سابق ایران در الجزایر و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی که مهمان گروه بین الملل خبرگزاری خبرآنلاین در کافه خبر بود، مورد بررسی قرار دادیم که در ادامه می‌خوانید:
چرا به ناگاه آمریکا تصمیم به دخالت نظامی در سوریه گرفت، آنهم در حالیکه در دستور کار دمکراتها جنگ نبود؟


یک جریان در آمریکا بسیار تمایل دارد که برخوردی نظامی در منطقه صورت گیرد و ناتو وارد بحران سوریه بشود؛ اسراییل و لابی این رژیم در آمریکا نیز از این قضیه بسیار استقبال می‌کنند چون تصور می‌کنند که از آن سود می‌برند. در مقابل نگاههایی در آمریکا وجود دارد که از این مسئله خیلی خوشحال نیستند.

چرا اوباما کوتاه آمد و مسئله  را به کنگره واگذار کرد؟
واقعیت اینست که اوباما با سیاست تغییر روی کار آمد؛ یکی از وجوه سیاست تغییر، بازنگری در مشی و رویۀ بوش پسر بود. بوش، یکجانبه گرایی و اتکاء به توان نظامی بر حل و فصل مسائل دنیا و پیشبرد مسائل آمریکا را در دستور کار داشت. در مقابل اوباما با نفی این رویکرد رأی آورد؛ دمکراتها می‌گویند که این سیاست نه فقط امنیت را افزایش نداد بلکه هزینه‌های سنگینی را نیز بر آمریکا تحمیل کرد.
در مقابل شعارهای اوباما عبارت بودند از: چندجانبه گرایی، گسترش مشارکت دیگران و حرکت دیپلماتیک در حل مشکلات دنیا؛ طبیعتاً این سیاست و رویه تمایلی ندارد که خصوصاً در دورۀ دوم اوباما به مسیری کشیده شود که متعاقباً اینگونه ثابت شود که مشی بوش درست بوده است. لذا مقاومت‌هایی نیز در برابر ورود به درگیری خاورمیانه در آمریکا وجود دارد.
این مسئله را در نظر بگیرید که در شورای امنیت نیز پیرامون این مسئله اختلاف نظر وجود دارد؛ البته این مسئله چندان برای آمریکا مانع نبوده ولی باز هم اگر دولت آمریکا بدون اجازۀ سازمان ملل اقدام نظامی کند به معنای بازگشت به سیاست بوش تلقی خواهد شد. لذا من تصور می کنم که آمریکایی ها بر سر دو راهی قرار گرفته اند و هنوز تصمیم نگرفته‌اند؛ در واقع آمریکایی‌ها با یک دست پیش می‌کشند و با پا پس می‌زنند. در صورتی که لابی‌ها موفق شوند نظر خط خود را تحمیل کنند، این اتفاق رخ می‌دهد.

اسراییل چه نفعی از حمله به سوریه می‌برد؟

اسراییل در جنگی که بتواند یکبار دیگر در آن اعمال قدرت کند، برایش حیاتی است. اگر به صحنه خاورمیانه بنگرید اسراییل در دهۀ گذشته مرتب شکست خورده است؛ شکست‌های اسراییل صرفاً نظامی نیست؛ وضعیت اسراییل در مقایسه با سایر کشورها فرق دارد؛ موجودیت اسراییل بر دو پایه استوار است؛ اعمال زور در خاورمیانه و ترساندن کشورهای دیگر در منطقه و مظلوم نمایی در غرب. 

در طول یک دهه اخیر زمانی که همۀ این تلاشها با شکست مواجه می‌شود، اسطورۀ اسراییلِ شکست ناپذیر در اذهان آرام آرام فرو می ریزد و موجودیت آن به خطر می‌افتد. لذا آنها استقبال می‌کنند از اینکه اتفاق دیگری رخ دهد که بتوانند انتقام 10 سال پَس‌رفت خود از جبهۀ مقاومت را بگیرند. در صورتی که اسراییل بتواند پای آمریکا را به جنگ سوریه بکشاند از موضعی که منجر به سقوط دولت بشار اسد شود، آنوقت برندۀ شمارۀ 1 خواهند بود.

آیا این به نفع اسراییل است؟ یعنی به نام اسراییل تمام می‌شود؟

مهم نیست این بحران به نام چه کسی تمام می‌شود، مهم اینست که تنها نیروی بالفعل موجود در منطقه که در مقابل سیاست‌ها و مطامع اسراییل ایستادگی کرده از صحنه حذف شود. این مسئله برای اسراییل بسیار مهم است.

آیا این مسئله این تئوری را تقویت نمی کند که اسراییل به دنبال حذف همۀ ارتش‌های عربی منطقه است؟

اسراییل هنوز به دنبال نیل تا فرات است. اسراییل هنوز خواهان صلح با اعراب نیست و هنوز حاضر نیست همانند و معادل بقیۀ کشورها، عضوی از گروه آسیایی باشد. اسراییل در این مسیر تبلیغات بسیاری می‌کند اما هنوز مطامع توسعه طلبانه در این رژیم وجود دارد. البته باید به این مسئله توجه داشت که اسراییل یکدست نیست و گرایش‌های گوناگونی در آن وجود دارد. اما دولت نتانیاهو و لیکود علاقمند نیستند که به شرایط طبیعی و همزیستی با سایر کشورهای منطقه برسند و یا بدان تن دهند؛ آنها در ظاهر ژست صلح طلبی می‌گیرند اما در عمل کاری می‌کنند که هر مذاکره ای به شکست بینجامد.

آیا ارتباطی میان تحولات اخیر منطقه با سفر سلطان قابوس و جفری فلتمن به تهران وجود دارد؟
در همۀ اتفاقات ارتباطاتی وجود دارد، اما تفسیرها و تحلیل‌هایی که برخی به دنبال آنند و یا از آن نتیجه گیری می‌کنند، شاید خیلی دقیق نباشد. در واقع اینگونه نیست که آمریکا تصمیم گرفته تغییر سیاست هنگفتی در منطقه بدهد و نمود آن سفر قابوس است. آنگونه که ما پرونده‌های منطقه‌ای و وقایع را به هم ارتباط می‌دهیم، آمریکایی‌ها اینگونه به تحولات نمی‌نگرند، سفر سلطان قابوس می‌تواند یکی از وجوه سیاست‌های آمریکا باشد. آمریکا هر یک از بحران‌های منطقه را جداگانه بررسی و پیش می‌برد. از منظر ما همۀ تحولات به هم لینک هستند اما آمریکایی‌ها اینگونه به قضیه نمی‌نگرند.
چندی پیش نیز مسئلۀ حملۀ شیمیایی در سوریه مطرح شده بود؛ در آن زمان نیز مسئلۀ ضرورت ورود غرب به بحران مطرح شده بود، اما امروز این مسئله بسیار جدی است. به خصوص اینکه مجموع این وقایع با روی کار آمدن دولت آقای روحانی که شعار اعتدال و گفتمان جدید در سیاست خارجی را داده همزمان شده است؛ به ناگاه احتمال حملۀ آمریکا به سوریه تقویت می‌شود. این تحولات به هم مربوط نمی‌شود؟

نمی‌گویم به هم مربوط نمی‌شود؛ در عالم سیاست همه چیز به هم مربوط است، می‌خواهم بگویم که منظرها متفاوت است؛ گاهی اوقات منظرها می‌توانند در نقاطی به هم برسند و همکاری‌ها را شکل دهند. این احتمال منتفی نیست که در شرایط فعلی که جبهۀ مخالفان تضعیف شده بود و بشار اسد دست برتر را یافته بود؛ آمریکایی‌ها تمایل داشتند وضعیت و معادله را تغییر دهند؛ بدین معنا که در آغاز گشودن باب تازه با ایران، تصمیم بگیرند که پیشاپیش مسئله سوریه را به نفع خودشان یکسره کنند؛ این احتمال بعید نیست و باید آنرا مدنظر داشت. این موضع دقیقا شبیه اقدامی بود که در آستانۀ روی کارآمدن دمکراتها خانم لیفنی و کاندولیزا رایس انجام دادند؛ اگر یادتان باشد در اواخر روزهای بوش، لیفنی با عجله به آمریکا رفت و پیمان جدیدی در حمایت بیشتر از اسراییل با آمریکا امضاء کرد. این پیمان ناظر بر این بود که هر اتفاقی در خاورمیانه افتاد خطرات منطقه، اسراییل را تهدید نکند. لذا فرضیه‌ای که به آن اشاره کردم بعید نیست؛ اما به نظر من این همزمانی تصادفی است و از پیش طراحی شده نیست.

حسین والهپس حملۀ نظامی در شرایط فعلی از چه زاویه‌ای قابل بررسی است؟

در سوریه بیش از دو سال است که جنگ در جریان است؛ کسانی که این جنگ را طراحی کردند، تصور می‌کردند که حداکثر تا 6 ماه تمام می‌شود و بشار اسد سقوط می‌کند و به ماجرای لیبی و مصر دچار می‌شود؛ ولی این اتفاق نیفتد، در آن سال اول تقریباً دست بالا را در درگیری‌ها اپوزیسیون نظامی داشتند. آرام آرام ورق برگشت و در سال دوم قدرت ارتش سوریه چربید و تقریبا چشم انداز پیروزی اسد ملموس بود.
در این شرایط خیلی روشن است افرادی که در حال ضرر دادن هستند، حُکم ضرب المثل عربی" الغریق یتشبث بکل حشیش" را پیدا کرده‌اند و می‌خواهند این روند را متوقف کنند. یکی از این راهها تغییر معادلۀ صحنه بود و لازم بود نیروی قلدری وارد شود و همه چیز را به هم بریزد؛ برای تغییر صحنه به یک بهانه نیاز بود؛ از آنجایی که آمریکا استفاده از سلاح شیمیایی را خط قرمز اعلام کرده بود و از قضا این مسئله می‌توانست افکار عمومی جهان را بسیج کند، هیچ بعید نیست که در این شرایط این تکنیک استفاده شد تا آمریکایی‌ها را به جنگ بکشانند. این مسئله با اتفاقات ایران و روی کار آمدن دولت جدید همزمان شد. این تحولات می‌توانست با انتخابات ایران همزمان نشود و یا اگر به جای آقای روحانی فرد دیگری انتخاب شده بود باز هم این تحولات به وقوع می‌پیوست.
چون اپوزیسیون در سوریه در شرایط بدی قرار دارند دست به هر کاری می‌زنند تا اوضاع را به هم بریزد. وقتی هم سلاح شیمیایی به کار رفت و یا اعلام کردند که به کار رفته افکار عمومی جریحه دار شد و رهبران جهان تصمیم گرفتند موضع گیری کنند.
اگر طرف مقابل توان مدیریت افکار عمومی را داشته باشد و بتواند موج را سد کند، همانند دفعه قبل موج مذکور شکست می‌خورد و یا اگر توان نظامی آنها به گونه‌ای باشد که در محاسبات‌شان احساس کنند که هزینه‌هایش بیشتر از سودش است به گزینۀ نظامی نمی‌رسد. اما همۀ اینها به شرایط بستگی دارد. در واقع می‌خواهم اینگونه نتیجه گیری کنم که مجموع تحولات می‌تواند با انتخابات ایران ارتباط داشته باشد اما به طور اتفاقی با هم تلاقی پیدا کرده اند و یک طراحی از پیش تعیین شده نیست، چون موضوعات از هم جداست.

در صورت حمله آمریکا موضع روسیه قابل پیش بینی است؟

یکی از دلایلی که احتمال ورود آمریکا به جنگ را ضعیف می‌کند، همین است. بحران های امروز خاورمیانه همگی با هم تفاوت دارد. لیبی در حوزۀ اقمار شوروی سابق بود اما نقش ژئوپولیتیک در خاورمیانه نداشت، سوریه هم از اقمار اتحاد جماهیر شوروی است، اما نقش ژئوپولیتیک دارد، از این رو در مورد سوریه هر اتفاقی که بیفتد به دامنۀ نفوذ روسیه از یک طرف و جهان غیرناتویی به معنی عام مربوط می‌شود. لذا بحران سوریه همانند لیبی نیست. شاید یکی از دلایلی که آمریکایی‌ها هنوز در مورد سوریه تصمیم نگرفته‌اند، همین باشد. سوریه آخرین محل ارتباط و اتصال جغرافیایی روسهاست. اگر آنجا سقوط کند، این یعنی ناتو تقریبا تا اتاق خواب کرملین آمده است.

با این حساب واکنش روسها جدی است؟

به نظر من وضعیت بسیار خطرناک خواهد شد، مگر اینکه کاری نمادین کنند، بدین معنا که غرب به طور سمبلیک بر ایستادن بر مواضع خود تأکید کند و به ارسال چند موشک بسنده کند ولی اگر واقعاً بخواهند وارد میدان شوند، همانند لیبی به اعتقاد من نه فقط شرایط به دوران جنگ سرد باز می گردد بلکه جهان در یک ناامنی بسیار عمیقی فرو خواهد رفت. از سویی ترسی که اروپایی‌ها از تروریسم دارند، هر چند هم اکنون واهی است اما در آن زمان غیرواقعی خواهد شد.

چرا همانند جنگ لیبی باز هم اروپایی‌ها تلاش دارند مدیریت را در دست گیرند؟

اروپایی‌ها در برابر اتفاقاتی که در حیات خلوت‌شان رخ می‌دهد در معرض خطر هستند و با آمریکا فرق دارند؛ آمریکا به لحاظ جغرافیایی دورتر است و اروپا بیشتر در معرض خطر قرار دارد. در واقع اصرار اروپا برای تسریع روند دخالت حالتی نمادین هم دارد؛ یعنی نمی‌توانند نسبت به کشته شدن 10 هزار نفر بی طرف باشند و موضع‌شان را در برابر قطر و عربستان تغییر بدهند. البته یقین داشته باشید که آنها در جریان جزئیات میدانی تحولات سوریه هستند و می‌دانند جبهة النصره را چه کسانی وارد سوریه کردند و چه کسانی آنها را تأمین مالی می‌کنند. از سویی اروپا اگر واقعاً قصد برخورد با این مسئله را داشته باشد اول باید با حامیان آنها وارد مذاکره شود.

اپوزیسیون سوریه که در خارج از کشور ساکن هستند از آمریکا می‌خواهد که مدل کوزوو را در سوریه پیاده کند؛ یعنی حملۀ هوایی از روی ناوها؛ این مسئله چقدر محتمل است؟

این مسئله 10 سال پیش شدنی بود. اما تحولات کوزوو در زمانی اتفاق افتاد که شوروی در حال کما بود؛ به تازگی تجزیه شده بود و هنوز خودش را نیافته بود. الان وضعیت متفاوت است؛ روسها به سوریه اس300 دادند؛ هواپیماهایی که سال گذشته در مرز ترکیه و سوریه منهدم شد، کار روسها بود. ترکیه شاید تصور نمی‌کردند که هواپیماهایشان ساقط شود. همانطور که می‌دانید ترکیه عضو ناتوست و اعضای ناتو نیز با یکدیگر پیمان دفاع مشترک دارند؛ این یک اقدام نمادین از سوی روسها بود و اگر می‌گوییم که سوریه خط قرمز ماست، جدی هستیم. در صورتی که طرح پرواز ممنوع در سوریه از سوی سازمان ملل تصویب شود، فرضیه‌ای که بدان اشاره کردید، شدنی است؛ اما در غیر اینصورت نمی‌شود. در واقع همان‌هایی که به این مسئله رأی نمی‌دهند و وتو می‌کنند تلاش می‌کنند که این کار صورت نگیرد.

ارتش سوریه در حال حاضر چقدر قدرت دفاعی دارد؟

ارتش سوریه جزء قوی‌ترین ارتش‌های عربی است و بر پایۀ ایدئولوژی بنا شده، ایدئولوژیی که همچنان زنده است. به لحاظ میدانی نمی‌دانیم چند درصد ارتش هنوز فعال است اما این را می‌دانیم که ارتش سوریه کلاسیک است و ساخته شده برای اینکه تهدیدات از ناحیه اسراییل را مهار کند.
یکی از دلایلی که اپوزیسیون تصور می‌کرد در ضربۀ اول(با انهدام چند پادگان، فرار نظامیان و ضربه‌های مقطعی) می‌شود ارتش سوریه را از هم پاشید و دولت را سرنگون کرد؛ در واقع همین بود. در واقع ارتش سوریه ساخته نشده برای اینکه بحران داخلی را جمع کند.
البته دولت سوریه در ظرف دو سال اخیر ساختار و الگوی دفاعی‌اش را بازسازی کرده‌ که براساس این بازسای نیروهای شبه نظامی برای نگهداری مناطقی که از دست تروریست‌ها خارج شده، تشکیل شده‌اند.
اما به لحاظ توان نظامی در این مسئله شک نکنید که در رویارویی با مخالفان مسلح ارتش سوریه پیروز است؛ اگر هم شکستی بخورد، شکست سیاسی است و نه نظامی. این مسئله نه فقط در مورد سوریه بلکه در مورد هر ارتش ملتزم دیگری صدق می‌کند؛ یک مشت چریک نمی‌توانند ساختمان ارتش یک کشور را از پای درآورند.

راهکار پیش‌روی اسد چیست؟

قدرت نظامی لزوماً قدرت کافی نیست. آمریکا ابرقدرت جهانی و به عبارتی اولین قدرت نظامی و اقتصادی دنیاست اما به همان اندازه دامنۀ آسیب پذیری هم دارد؛ به هر میزان که قویتر از دیگران است به همان اندازه نیز نقطه ضعف دارد.
اینگونه نیست که آمریکا بتواند بحران سوریه را در ظرف مدت زمان کوتاهی یکسره کند. در واقع هم می‌تواند این کار را بکند و هم نمی‌تواند؛ از لحاظ نظامی می‌تواند اما به لحاظ سیاسی نمی‌تواند. برای درک بهتر این مسئله مثالی را برایتان می‌آورم: لبنان و یا حماس در غزه در مقابل توان نظامی قدرت‌های منطقه و چقدر توانایی دارند و زورشان می‌رسد؟ اسراییل با همۀ توانش زورش به حماس نمی‌رسد. اگر آنها دو سرباز اسراییلی را گروگان بگیرند، اسراییل توان پس گرفتن آنها را ندارد.
لذا اینگونه نیست که آمریکا بتواند سوریه را به شکست بکشاند، برنده شدن معیار دیگری دارد؛ آمریکا ارتش عراق را هم از بین برد، آیا برنده شد؟ پیروزی و شکست فقط به پیشروی نظامی نیست. همۀ عوامل را باید با هم در نظر گرفت در خیلی از موارد پَسروی نظامی پیروزی است.


در صورت حمله به سوریه ایران چه خواهد کرد؟

نمی‌توان این مسئله را پیش بینی کرد اما می‌توانم بگویم چه کار کنیم بهتر است. به نظر من ورود ایران به جنگ سوریه با استقبال اسراییل روبرو خواهد شد. اگر آنها بتوانند تئاتر و یا درگیری منطقه‌ای جدیدی را راه بیندازند تا فرصتی ایجاد شود که قدرت نظامی ایران در برابر حملۀ ناتو قرار گیرد تا ناتو را وادار کنند که این قدرت را از سر راهش بردارد این هدف مطلوب اسراییل است.
لذا من معتقدم قبل از اینکه تاکتیک نظامی طراحی کنیم(البته باید این کار را حتما بکنیم) باید کاملاً جوانب سیاسی موضوع را بررسی کنیم و محاسبه کنیم که کدام اقدام نتایج پایدار سیاسی بیشتری به همراه دارد. آمریکایی‌ها خدای ناکرده میایند و کارشان را می‌کنند و می‌روند و سوریه، اسراییل و ایران می‌مانند؛ دقیقاً همانند عراق و افغانستان. از جنگ افغانستان 10 سال گذشته است، کشورها در کجا قرار دارند؟ فکر می‌کنید اگر چنین اتفاقی در سوریه بیفتد خیلی بدتر از افغانستان خواهد شد؟ قطعاً اینگونه نیست. باید هدف اصلی که در پشت این طراحی هست را شناسایی کنیم و آن را ناکام کنیم و گرفتار بازی از پیش طراحی شده‌ نشویم.

با گذشت 2 سال از تحولات جهان عرب، کشورهایی که شاهد این تحولات بودند، چیزی جز ناآرامی و ناامنی و جنگ‌های طائفی، مذهبی و قومی نصیب شان نشده است؛ از جمله جنگ بین سکولارها و اسلامگراها، سنی و شیعه و ... این چشم انداز آیندۀ درخشانی را نوید نمی‌دهد. چه باید کرد؟

من معتقدم قبل از اینکه به این بیندیشیم که چه باید کرد اول باید ماهیت این تضادها و رویارویی‌ها را شناخت. به نظر من 4 کانون متضاد جدید در منطقه ما فعال‌تر شده است:
تضاد شیعه و سنی، عرب و عجم، سکولارها و اسلامگراها و در نهایت تضاد غربی‌ها و نیروهای ضدغربی که بازماندۀ فکر دوران جنگ سرد هستند.
تضاد سکولارها و اسلامگراها خیلی جدید است؛ تضاد شیعه و سنی متعلق به امروز و دیروز نیست؛ اگر توجهی به آن نشود ممکن است مشتعل شود و اگر از بیرون به آن دامن زده شود، ممکن است بیشتر شود. این تضاد از شبه قارۀ هند تا مغرب عربی و آفریقای سیاه وجود داشته است. دعوای مذهبی به خاطر تندروی هر یک از این گروهها همواره وجود داشته و عموماً عقلای مذاهب تلاش کرده‌اند که بدون دخالت سیاستمداران آن را مهار کنند. این زمینه‌های درگیری می‌تواند به آسانی مورد استفاده سیاستمداران قرار گیرد به خصوص کسانی که از بیرون با مطامع توسعه طلبانه وارد بحران می‌شوند. در مقطع فعلی خطی در منطقه وجود دارد که تمایل دارد این درگیری‌ها گسترش پیدا کند.


با چه هدفی؟ چه کسانی منتفع می‌شوند؟

این مسئله را در دو چیز باید جستجو کرد؛ اول تصور غیردقیق از تاریخ رقابت‌های سیاسی در منطقه که روی شکاف‌های مذهبی سوار شده است. از عهد صفویه در نظر بگیرید که بین عثمانی و صفوی رقابت و یارگیری در جریان بود تا حملۀ هلاکو به بغداد. در ذهنیت بخشی از جامعه اهل تسنن این تلقی وجود دارد و یک پیشینه عمیق از تضادهای سیاسی و دینی و مذهبی همواره وجود داشته است. این مسئله غالباً مورد استفاده قدرتهای بزرگ قرار گرفته است.
در حال حاضر برخی از قدرتهای منطقه‌ای به این مسئله دامن می‌زنند و از این سیاست هدف خاصی را دنبال می کنند. هدفشان اینست که رشد کردن هر ماجرایی که دعوای سیاسی را متمرکز کند؛ به نفع آنهاست. چون می‌تواند مسئلۀ فلسطین و اسراییل را به بحران ثانویه تبدیل کند.

در مورد سایر تضادهایی که بدان اشاره کردید چطور؟

تضاد دیگر عرب و عجم است که صدام حسین نمایندۀ آن بود که تلاش می‌کرد رهبری جهان عرب را به دست بگیرد البته با پول عرب‌های آن زمان که امکانات زیادی را در اختیار وی قرار داده بودند و تصور می‌کردند او می تواند هویت اعراب را زنده کند. در حال حاضر نیروهایی به این مسئله دامن می‌زنند؛ قصد آنها تضعیف نفوذ ایران در منطقه است؛ این نگاه از موضع رقابت است و نه دشمنی. به هر میزان که دعوای عرب و عجم تشدید شود، نفوذ معنوی ایران کاهش پیدا می‌کند. چون پتانسیل‌های اقتصادی، انسانی و نظامی تا زمانی که بعد فرهنگی نگیرد، مبدل به یک اتفاق سیاسی نمی‌شود.
توجه داشته باشید نیرویی که در این منطقه در طول قرنها توانسته تحرک سیاسی ایجاد کند؛ ایران بوده است. از صنعت ملی شدن نفت گرفته که بر جمال عبدالناصر مصر تأثیر گذاشت تا پیش از آن همگی گویای آنست که ایران توانایی سازماندهی و بسیج توانایی‌های خود را دارد. این اتفاق ممکن است دوباره رخ دهد. از این رو برای آنها ایران این ظرفیت را دارد که باز هم با توجه به پتانسیل‌هایش از سایر کشورها پیشی بگیرد. از این رو باید جلوی این اتفاق را بگیرند. یکی از راههای جلوگیری از آن دامن زدن به تضاد عجم و عرب است. این رویکرد دو کار را با هم انجام می‌دهد هم نفوذ ایران را تضعیف می‌کند و هم نفوذ ترکیه را چون هر دو کشور عجم هستند. اما هدف اصلی کاهش نفوذ ایران است.

هزینه های تشدید تضاد میان نیروهای اسلامگرا و سکولار چیست؟

تضاد دیگری که شعله ور شده و زین پس نیز شعله ورتر خواهد شد و ایران باید راهکاری برای آن بیندیشد همین تضاد سکولارها و اسلامگرایان است. این تضاد در ایران نیز از ابتدای انقلاب اسلامی ایران بوده و همچنان وجود دارد. این مسئله در حال بسط پیدا کردن است. بسط این مسئله خطرات زیادی دارد که تنها فرهنگی نیست بلکه تبعات امنیتی نیز دارد، لذا باید خیلی مواظب بود؛ به اعتقاد من یکی از لغرش‌هایی که اگر کم بدان توجه شود و ممکن است تبعات بدی داشته باشد، همین مسئله است. به نظر برجسته نمی‌رسد اما خیلی برجسته است. این مسئله به نظر من از خطر عرب و عجم می‌تواند مخرب تر باشد. وجه مهم آن اینست که تقسیم سکولارها و اسلامگراها تقریبا در همۀ جهان اسلام و حتی در کشورهای اسلامی با چگالی مذهبی بالا و سنی مثل عربستان سعودی و یمن وجود دارد. حتی در این جوامع نگاه‌هایی وجود دارد که سکولار هستند و در حال بسط هستند. در برخی از جوامع توانسته اند میان سکولاریسم و اعتقاد دینی آرام آرام التیامی درست کنند قبل از اینکه این مسئله به شکل برجسته‌تری نمود پیدا کند مثل لبنان.

این مسئله چه تهدیدی می‌تواند داشته باشد؟

اگر به خاطر منازعات سیاسی این شکاف‌ها باز و تشدید شود دو خطر وجود دارد:
اول اینکه تروریسم دینی را به شدت توسعه خواهد داد به شدتی که حتی نمی‌توانیم تصور کنیم این مسئله نه فقط برای اروپایی‌ها بلکه برای جوامع اسلامی خودمان نیز خطرناک خواهد بود. سر بریدن افراطی‌ها از جمله اینهاست که با یک توجیه دینی دست به فجیع ترین اقدامات می‌زنند. و یا زمانی که در یک عرصۀ بزرگ ملی انتخاباتی به بزرگی انتخابات مصر برگزار می‌شود و اسلامگرایان میانه‌رو برنده می‌شوند و قدرت را در دست می‌گیرند اما همرزمان دیروز آنها با ارتش متحد می‌شوند و آنها را از قدرت حذف می‌کنند، نمونۀ دیگری از همین تضاد است. همرزمان و دوستانی که نه تنها سعی می‌کنند آنها را تضعیف بلکه از حیات اجتماعی حذف کنند. واقعیت اینست کاری که نظامیان مصر می کنند در حال به آتش کشیدن کل تار و پود جهان اسلام است. آنها نه تنها مرسی را عزل کرده‌اند بلکه قصد انحلال اخوان المسلمین را دارند و در حال مصادرۀ اموال آنها هستند. این چه پیامی دارد؟
پیامی که این اقدامات به طبقۀ اسلامگرا می‌دهد اینست که دشمن آنها اسراییل نیست بلکه همین ها هستند. افرادی که حتی اجازۀ نفس کشیدن به آن نمی‌دهند. این مسئله می‌تواند ناگهان یک قشر وسیعی از آدم های دیندار و متعهد و سیاسی شده را به این نتیجه برساند که جز تفنگ و بمبگذاری راه دیگری نیست. این قشر گسترده اگر به سمت تروریسم برود و جذب گروههای تروریستی شوند تهدید آن برای همه خواهد بود.

موضع ایران در قبال مصر چه باید باشد؟

در حال حاضر باید مراقب باشیم که با حرکت‌ها و حرف هایمان خودمان را هدف برخورد نیروهای عصبانی و ناراضی نکنیم. ممکن است از برخی سیاست های مرسی خوشمان نیاید اما شرط عقل نیست که از هر اتفاقی استقبال کنیم. موضع ما باید اصولی باشد بدین معنا که باید بگوییم بنا به اصولی که به آن معتقدیم این اقدام و مشی درست نیست؛ در عین اینکه در کار آنها دخالت نمی‌کنیم.

آیا ارتش مصر یکدست است؟ این فرضیه وجود دارد که ارتش احساس کرد که اخوان المسلمین در حال تبدیل شدن به رقیب اوست. در واقع ارتش پیشدستی کرد و اخوان را کنار زد تا حاکمیت مصر حفظ شود. این تحلیل چقدر درست است؟

من کودتای مصر را بیشتر یک امر داخلی و ناشی از رقابت‌های قدرت می دانم و نه ناشی از حس ناسیونالیستی و یا خارجی مگر اینکه اطلاعات پشت پرده برای نقض این نگاه وجود داشته باشد. اتفاقی که در مصر افتاد مطلوب غرب نبود، مطلوب جهان اسلام هم نبود؛ مطلوب هیچ کس نبود حتی آنهایی که تصور می‌کنند که مطلوب شان بوده من پیش بینی می‌کنم در آیندۀ بسیار نزدیک درمی‌یابند که کلاه سرشان رفته است. منظورم متحدین و موتلفین ارتش و همۀ نیروهای موجود در جامعۀ مصر هستند که علیه مرسی بسیج شدند و به ارتش کمک کردند که مرسی را ساقط کند قطعاً آنها پشیمان خواهند شد نمونۀ آن البرادعی است.
من مجموع تحولات مصر را داخلی می‌دانم عامل آن نیز دور از ذهن نیست؛ به نظر من عامل آن جنگ قدرت است که یک طرف آن بی تجربگی مدیریت دولت جدید بود و طرف دیگر آن ساختمان اجتماعی مصر که پس از سقوط مبارک سیاسی شد.

چرا ساختمان اجتماعی مصر؟

در مصر دو اتفاق افتاد: اول مبارک سرنگون شد و بعد یک دفعه یک نیروی بزرگ اجتماعی، سیاسی شد. نیرویی که ناگهان سیاسی می‌شود با نیرویی که ظرف چندین دهه سیاسی می‌شود بسیار متفاوت است؛ نیروی دوم محدودیت‌های سیاست را می‌فهمد. در واقع در کشورهای دستۀ دوم در زمان تحولات سیاسی، نقش مردم در تحولات ناگهانی سیاسی 5% است. در مصر نیز چنین اتفاقی رخ داد، پس از سرنگونی مبارک یک نیروی وسیع اجتماعی پس از سرنگونی مبارک ناگهان سیاسی شد چون در طول 40 تا 50 سال سرکوب شده بود و جرأت نفس کشیدن نداشت و یکدفعه صحنه را خالی دید و به ناگاه به خیابان آمد. اخوان المسلمین تا اندازه‌ای این موج را مهار می‌کرد و جنبۀ تخریب آن را کاهش می‌داد؛ عیب آن این بود که طرف دیگر را ترساند و سکولارها و طبقۀ متوسط به بالا را از شعارها و اقدامات تازه و جدید اخوان المسلمین ترساند.
اخوان المسمین تا چند ماه پس از سقوط مبارک گفته بودند که رییس جمهوری معرفی نمی‌کند اما بلافاصله پس از سقوط مبارک کاندیدا دادند، همین تغییر موضع کافی بود که صحنۀ سیاسی و چیدمان رقابت در مصر را در وضعیت قرمز قرار دهد.
به نظر من عمدۀ دلایل رقابت و جنگ قدرت میان نیروها بود و چون رهبری منسجم نداشت و ایدئولوژی یکدستی بر آن حکومت نمی کرد این نیروهای داخل میدان نمی دانستند چگونه اولویت‌های خود را تنظیم کنند. در این بلبشو اخوان با رأی عددی بالا آمد در حالیکه نفوذ اجتماعی نداشت. این رأُی عدد به اخوان هژمونی فرهنگی و نفوذ استراتژیک نمی‌داد، اخوان اینها را نداشت و در نتیجه در رقابت‌ها، ارتش ترسید و مرسی را ساقط کرد.
به نظر من سقوط اخوان المسلمین در مصر برنامۀ آمریکا نبود و باید دلایل را در داخل مصر جستجو کرد. باید بدانیم که آمریکایی‌ها نفوذ دارند اما می‌توانند همۀ تحولات جهان را کنترل کنند.

چقدر احتمال دارد که مصر همانند سوریه شود؟

ممکن است ارتش تلاش کند که اخوان المسلمین را هل بدهد به سمت الگویی همانند جبهۀ نجات الجزایر برای اینکه بتواند آنها را سرکوب کند اما اگر آنها فریب بخورند به نظر من ساده لوح هستند. به نظرم مصر الجزایر نخواهد شد. در مصر جنگ داخلی رخ نمی‌دهد بلکه با پدیده‌ای بدتر از آن روبرو می‌شویم و آن گسست و شکاف اجتماعی خواهد بود. اعتماد در جامعه از بین می‌رود و انسجام و بافت ملی مصر از هم بازخواهد شد و تبعات اجتماعی بسیار خطرناکی دارد.
5252

 

کد خبر 310994

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 96
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • حقیقت گو US ۰۵:۲۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    روس ها خیلی کوچیکتر از اونی هستند که فکر میکنند!
    • بی نام IR ۰۶:۳۴ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      اتفاقا نه روسيه كوچيكه نه آمريكا بخواي نخواي جفتشون ابرقدرت نظامي و سياسي و آمريكا همچنين ابرقدرت اقتصادي جهان هستند
    • بی نام RS ۰۶:۵۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      آیا شما ارتش دوم جهان رو کوچیک فرض میکنی؟ شرایط خیلی متفاوته این دفعه...
    • بی نام IR ۰۸:۲۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      واقعا؟ روسیه ابر قدرت جهانه؟ شما کمی مطالعه هم بکنید بد نیست بروید ببینید رتبه اقتصادی روسیه کجاست و با امریکا و دیگر کشور ها چقدر فاصله داره یا بودجه نظامی سالانه دو کشور را مقایسه کنید و.... دوست من شوروی تمام شد رفت؟! روسیه فقط تلاش می کنه ادای ابر قدرت ها را در بیاره در حالی که در اکثر شاخص ها بسیاری از کشورها از روسیه بالاترند.
    • بی نام IR ۰۸:۴۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      80 75
      منم نگفتم روسيه ابرقدرت اقتصاديه، اما در ابرقدرت نظامي و حتي سياسي بودنش شكي نيست
    • بی نام IR ۰۸:۵۴ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      بی نام 13:10:27 : دوست گرامی بودجه نظامی امریکا نزدیک 700 میلیارد دلاره و یعنی 7-8 برابر بیشتر از بودجه نظامی روسیه که 90 میلیارده (700-800درصد بیشتر)، شما فرمودید که دو ابرقدرت نظامی ؟! بودجه نظامی چین نزدیک به دو برابر روسیه است و نزدیک 170 میلیار دلار . رتبه دوم بودجه/ قدرت نظامی دنیا را دارد و روسیه سوم است در ضمن بودجه نظامی انگلیس، ژاپن، فرانسه و ... فاصله چندانی با روسیه ندارد. امریکا چه ما دوست داشته باشیم چه نداشته باشیم ابرقدرت نظامی اول دنیاست و کیلومترها دورتر چین و روسیه و انگلیس و.... قرار دارند.
    • بی نام IR ۰۸:۵۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      26 12
      بی نام 13:10:27 : دوست گرامی بودجه نظامی امریکا نزدیک 700 میلیارد دلاره و یعنی 7-8 برابر بیشتر از بودجه نظامی روسیه که 90 میلیارده (700-800درصد بیشتر)، شما فرمودید که دو ابرقدرت نظامی ؟! بودجه نظامی چین نزدیک به دو برابر روسیه است و نزدیک 170 میلیار دلار . رتبه دوم بودجه/ قدرت نظامی دنیا را دارد و روسیه سوم است در ضمن بودجه نظامی انگلیس، ژاپن، فرانسه و ... فاصله چندانی با روسیه ندارد. امریکا چه ما دوست داشته باشیم چه نداشته باشیم ابرقدرت نظامی اول دنیاست و کیلومترها دورتر چین و روسیه و انگلیس و.... قرار دارند.
    • بی نام A1 ۰۹:۰۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      در صورت وخیم تر شدن اوضاع روسیه باید چندین انفجار هسته ای زیرزمینی در مرزهای اروپا ترکیه انجام دهد تا غربیها سر عقل آیند
    • بي نام 10 37.....! IR ۰۹:۳۴ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      45 37
      مگه من گفتم آمريكا ابرقدرت اول نيست؟ هست اما روسيه هم به جاي خودش ابرقدرت نظاميه،‌نيست؟!
    • اردوان A1 ۰۹:۵۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      25 5
      هيچ واكنشي .
    • اشكان NL ۱۰:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      5 19
      اگر انگليسى بلد هستى كه فكر نميكنم بلدى تفسيرهاى نيويورك تايمز و واشنگتن پست و روزنامه هاى ديگر را بخون
    • عادل IR ۱۱:۲۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      26 14
      به نام خدا. روسیه کوچیکه اما نه به این معنی که آمریکا خیلی بزرگه بلکه همه ابدرقدرتها، پوشالی و بی مقدارند و اصلا دنیا با همه چیزش کوچیکه. " قل متاع الدنیا قلیل: بگو متاع دنیا ناچیز است. " و دو نکته: اول: الله اکبریعنی فقط خدا بزرگ است وبس.دوم: اگه میخوای بزرگ باشی خودت رو به خدا وصل کن، چون خدا بی نهایت است لذا متصل به بی نهایت هم بی نهایت خواهد شد در برابر دیگران. و در پایان: " يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ وَالَّذِينَ كَفَرُوا فَتَعْساً لَهُمْ وَأَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ: اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد اگر خدا را يارى كنيد ياريتان مى‏كند و گامهايتان را استوار مى‏دارد و بركافران هلاكت ونابودى باد وخدا اعمالشان راباطل و تباه ساخت."
    • بی نام IR ۱۳:۱۴ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      4 7
      تو برو همون جایی که پرچمشو زدی
    • بی نام IR ۱۱:۲۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۱
      4 2
      از منظر یک آمریکایی شاید
    • .... A1 ۰۶:۰۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۴
      0 2
      شما مثل اینکه خواب هستید امریکا عقب نشست و روسیه یک گام به جلو برداشت تا در مداخلات سیاسی نقش پر رنگ تری رو بازی کند گذشت ان زمان که روسیه دچار مشکلات اقتصادیش بود الان در حال ثبات و قدرت روز افزون است این هم برای ما خوب است و هم برای ما خیلی بد است ....
  • محمد IR ۰۵:۳۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    74 41
    مرسی تحلیل قابل توجهی بود
    • حسن IR ۰۸:۰۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      77 24
      بله تحلیل خوبی بود ولی به نظر من ایران هیچوقت درگیر جنگ سوریه نمیشه،چون از نظر اقتصادی ثبات مورد نیاز جنگ رو نداره و از طرفی میدونه که تبعات بعد از جنگ برای ایران خیلی سنگینه.
  • پرهیزکار A1 ۰۵:۵۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    به نام خدا با درود بر نیک اندیشان مسائل مهمی بر کل خاورمیانه در شرف وقوع است که کل جهان را به چالش خواهد انداخت. این همه کشت و کشتار در خاورمیانه نشان دهنده اتفاقات بسیار ناخوشایند است. یک موضوع مهم این است به یک دلیل فوق العاده مهم و اهمیت ژئوپولیتیک سوریه برای مردم شیعه خاورمیانه، باید بشار اسد تا آن اتفاق بسیار مهم بر سر قدرت بماند! این پیام در زمان خودش به افراد خاصی در ایران و خاورمیانه داده شده است!!! دلیل ادامه درگیریهای سوریه نه مشکل روسیه با امریکا هست بلکه دلیل اصلیش شکیبایی و مقاومت در برابر دشمنان شیعه به خواست این پیام ویژه است تا آن رویداد بزرگ به اراده خداوند اتفاق بیفتد!! چیزهای زیادی نمی توان و نباید بگویم!! ما اهل دروغ و خرافات و کوتاه فکری نیستیم! لطفا نمایش دهید!!!
    • بی نام FI ۰۸:۰۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۱
      1 2
      جناب پرهیزکار فقط با اون قسمت نظرت موافقم که قراره اتفاق مهمی در خاورمیانه بیفته. اگر با بزرگان خانواده و فامیل که اطلاعات سیاسی دارن صحبت کنید حتما به شما می گن که وزیر خارجه دولت بوش ( خانم رایس) در ماه های آخر وزارتش می گفت که قراره چهره خاور میانه عوض بشه. به این گفته هاباید فکر کرد و در باره شون باید تامل کرد. آمریکا ابن الوقتی تصمیم نمی گیره تصمیم گیری های دراز مدت رو در نظر می گیرن.
  • ترسو نباش EU ۰۶:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    تحلیلی که دادید خوب بود اما ئر بطن پآن ترس خوابیده بود . ما هیچوقت نترسیدیم حتی همان موقع که عراق بمبارانمان میکرد و زیر پله ها مخفی میشدیم . اگر دوباره هم بخواهند غلطی بکنند ما ایستاده ایم تا آخر .
    • بی نام IR ۰۶:۳۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      ببخشيد مگه صحبتي از جنگ با ايران شد؟‌!! نكنه شما سوريه اي هستي؟
    • بی نام IR ۰۷:۵۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      برادر از خودت مایه بذار....زن و بچه های معصوم چه گناهی کردند...کم تلفات دادیم تو جنگ عراق؟
    • علی IR ۰۷:۵۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      زیر پله ها مخفی میشدی؟؟؟
    • بی نام A1 ۰۷:۵۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      وقتی یک بمب هسته ای نزدیک شهرت منفجر بشه بازه همین حرف رو میزنی
    • بی نام IR ۰۸:۰۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      واقعا دوست داري همش درگير جنگ باشي حتي اگه به كشور خودت هم ربطي نداشته باشه؟ به زندگيت برس به كشورت برس چيكار به اين عربا داري؟‌فكر كردي اونا خيلي از توي ايراني خوششون مياد؟!!
    • ali TH ۰۹:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      122 9
      کجا وایسادی زیره پله ها؟آز زیره پله ها با امریکا میخوای بجنگی؟ بد نگذره
    • فرهاد A1 ۱۰:۱۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      90 1
      تو انگار تو جنگ عزيزت از دست نرفته كه داري مشت گره‌كرده نشون مي‌دي. تا حالا گريه‌هاي يه مادر كه جوونش جلو چشماش پرپر زده رو ديدي؟ تا حالا با يكي از رزمنده‌هاي شيميايي صحبت كردي؟ شما مي‌دوني چقدر از پول اين مملكت صرف بازسازي شهرهاي جنگ‌زده شد؟ در ضمن تو كه نمي‌ترسي پس چرا زير پله قايم مي‌شدي؟ خوب مي‌رفتي مي‌جنگيدي ديگه!
  • بی نام IR ۰۶:۱۴ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    اگه وجدانا و واقعا از سلاح شيميايي بر عليه مردم استفاده كرده باشه حقشه و نبايد ازش دفاع كرد، ضمنا دليل اينهمه طرفداري ما از سوريه چيه؟ اينكه تو جنگ بر عليه ما نبود؟ اون مال 30 سال پيش بود، سياست چيز بديه، بهرحال اينها هم كلي آدم كشتن، هرچند مخالفانشون هم گناهكارند، اما حمايت چشم بسته از يه طرف كار صحيحي نيست، اوباما هم به سوريه حمله بكن نيست، چون از نظر شخصيتي آدم خشن و جنگ طلبي نيست، نهايتش شايد با فشار بقيه چهار تا موشك شليك كنن اما جنگ گسترده اي نخواهد بود
    • علی IR ۰۶:۳۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      دوست داری گرای شهر خودت رو هم بده بزنن تعارف نکن!
    • پدرام IR ۰۶:۵۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      اینکه میگن اسد از سلاح شیمایی استفاده کرده استفاده مردم ایران از کانال های دروغ بی بی سی و من وتو هستش که رسمیت نداره خبر گزاری هاش مطمئن باشید اگه استفاده میکرد تا الان خود روسیه حمله می کرد این هارو آمریکا برای خودش بهونه میکنه که به حمله کنه به جان و مال ناموس مردم سوریه یک روز هم به ما این کارو خواهد کرد
    • بی نام IR ۰۷:۱۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      گراي شهر؟!‌ مگه از جنگ با ايران حرفي شد؟ البته اگه دوستان وطني كاري نداشته باشن و دخالت نكنن
    • بی نام IR ۰۷:۱۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      پدرام خان بعيده اينطور باشه چون اونا اگه ميخواستن تو دو سال گذشته بهونه مياوردن و حمله ميكردن ضمنا خودشون ميدونن كه جنگ بهرحال براشون هزينه داره ما از اينجا نميتونيم قضاوت كنيم كدوم راست ميگه، ضمنا كانال بي بي سي يه كانال حرفه اي قديمي است كه معمولا دروغ نميگه مشكلش اينه كه شايد همه حقيقت رو نگه، پس بهتره با احتياط راجع به اين موضوع اظهار نظر كنيم
    • بی نام A1 ۰۷:۵۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      آقا پدرام یعنی آمریکا هم میشینه شبکه من و تو رو نگاه میکنه و گول خورده که حمله کنه؟ قبل از کامنت دادن یه کمی فکر کنید بد نیست. کلا فکر کردن چیز بدی نیست به خدا
    • سجاد IR ۰۸:۲۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      33 13
      دوست عزیز اتفاقا اوباما خیلی دوست داره که با ورود به جنگ سوریه پل ارطباطی ایران و مقاومت رو و همچنین بازوی ایران در مرز اسرائیل رو قطع کنه ولی اونا قبل این که کاری بکنن حسابی بهش فکر میکنن والبته گاهی هم اشتباه میکنن پس به عواقب حمله نظامی (هرچند محدود و به قولی شسته رفته) اگاهن پس باید این ریسک بزرگ ارزشش رو داشته باشه. البته نظر بنده اینه که در صورت وقوع حمله اوضاع خیلی متفاوت از چیزی خواهد بود که اکثرا پیشبینی میکنن. مثلا نیروی هوایی دست نخورده سوریه و قدرت نظامی منطقه‌ای مقاومت و...
    • بی نام IR ۰۸:۲۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      کامنت پدرام را باید به عنوان جوک ماه معرفی کرد. مخصوصا اون قسمت حمله روسیه اش.
    • بی نام EU ۱۲:۲۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      14 6
      آقا پدرام اگر اسد از شیمایی استفاده کرده باشه روسیه خودش حمله میکنه به سوریه؟ یعنی به متحد خودش حمله میکنه؟ عجب از کی تاحالا این روس ها انقدر مردم دوست شدند؟ زمان جنگ ایران و عراق کجا بودند وقتی بچه های ما شیمیایی شدند ؟ راستی دو میلیون نفر از مردم افغانستان و 7 میلیون نفر از مردم خودشون رو که قتل عام کردند هم همینقدر دل رحم بودند ؟ بعضی ها حرفهایی میزنند که حت پسر 11 ساله بشار الاسد هم نمیزنه !!
    • بی نام EU ۱۴:۰۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      3 0
      البنه علیه مردم مه علیه سلفی ها و تکفیری ها .
    • ... A1 ۱۲:۳۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۲
      0 1
      واقعا که ...
  • میلاد IR ۰۶:۲۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    همیشه یک عده در ایران بودند که عاشق جنگ با آمریکا بودند و فکر میکردند که اگر با آمریکا رودررو شوند حتما پیروز میشوند به نظرم اگه این افراد شهامت دارند الان وقتش است که در سوریه با آمریکا وارد جنگ شوند تا خود را محک بزنند ! بهتر از این است که در خاک خودمان با آمریکا وارد جنگ بشویم!؟ببینیم این افراد شهامت جنگیدن با آمریکا را دارند یا فقط شعار میدهند؟!
    • بی نام IR ۰۸:۵۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      31 64
      عزیزم ما در جنگ غزه و لبنان پوز این به اصطلاح ابر قدرت رو زدیم زمین حالا میخوای قبول نکن میخوای قبول کن...آمریکا هر چی داشته باشه نیروی شهادت طلب ایثار گر نداره چیزی که نقطه قوت ما و نقطه ضعف آمریکاس...
    • حقیقت گو A1 ۰۹:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      55 2
      اگر آنها بروند، مطمئنید شما از پشت بهشون خنجر نمی زنید؟!!!! نمی گید چرا رفتید دارید برای یک کشور دیگه می جنگید؟!! به ما چره ربطی داره؟!!!! توی همین چند ماهه کم از این حرفها زدید؟!!! آخه نابغه!!! اگه افرادی با ملیت ایرانی پاشون به سوریه باز بشه، فکر می کنی تو رو اینجا سالم می گذارند زندگی تو بکنی؟!!! حضور افرادی با ملیت ایرانی در سوریه به منزله ی ورود ایران به جنگه، اونها نگاه نمی کنن ببینن آره اونهایی که توی ایران نشستن بچه های خوبی هستن، دیگه به اونها حمله نکنیم!!!! نه خیر، اگر نیروهای ایرانی وارد میدان جنگ سوریه بشن، ایران هم مورد هجوم قرار خواهد گرفت!!! انگار آمریکا نشسته، ایرانی ها بلند بشن برن سوریه، بکشنشون!!!
    • بی نام IR ۰۹:۴۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      26 6
      بي نام شما مطمئني آمريكا نيروي ايثارگر نداره؟ راجع به ژاپني هاي به اصطلاح بي دين نشنيدي كه نيروهاي كاميكازه شون خودشونو ميزدن به كشتي هاي جنگي دشمن؟ اينو گفتم كه بدونين ايثار ربطي به دين نداره، خيلي ها بخاطر وطنشون همه كار ميكنن، البته دين و آيين هدف والايي است اما بهرحال هر كشوري نيروهاي ايثار گر داره حالا دليلش ميتونه خاك و كشورشون باشه، اونا هم مثل ما قلبشون براي هدفشون مي تپه اينطوري نيست كه همه بدن ما خوبيم، از ديد اونا هم بايد به مسائل نگاه كرد تا ديد منصفانه تري داشته باشيم
    • بی نام IR ۰۹:۴۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      11 2
      حقيقت گو حقيقت رو ميگي اما تجربه نشون داده دوستان هموطني كه از اين حركات انجام ميدن معمولا زياد به عواقبش فكر نميكنن و فقط انجام ميدن، بنابراين الان هم به اسم تشكيلات خودشون و نه به اسم ايران رسما وارد جنگ با آمريكا و اسراييل بشن تا خيال خودشون و بقيه رو راحت كنن و دنيا رو از دست اين دو موجود نجات بدن! :)
  • علی A1 ۰۶:۲۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    چرا ما نباید به عقاید هم احترام بذاریم ؟ چرا کسی که به نظرش تحولات منطقه در راستای ظهور حضرت حجت (عج) است را به باد تمسخر بگیریم و بگیم تو افراطی هستی و خرافاتی و ... چرا هر کس که دم از امام زمان زد بچسبونیمش به احمدی نژاد؟ اگه سیاسیون خیلی دم از امام عصر بزنن شائبه ی این وجود داره که دنبال منفعت حزبی و جناحی خودشون هستند ولی ما فقط نظرمون را اعلام میکنیم و دنبال چیز دیگه ای نیستیم عقاید همه در مقام اعلام نظر محترم هست و تمسخر و تحقیر افراد از هر کسی که باشد عملی ناپسند است امیدوارم در شرایطی که مردم رای به دولت اعتدال دادند و فضا برای گفتگو به لطف خدا باز شده است برای عقاید دیگران احترام قائل باشیم و تمسخر افراد را ناپسند بدانیم
    • بی نام EU ۱۲:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      7 7
      به تمسخر میگیریم چون گره زدن حکومت اسد به ظهور حضرت قائم وهن اعتقادات شیعه است وقتی اسد رسما داره میگه اسلام گرایی با ذات بشر سازگار نیست وقتی میگه جنگ در سوریه جنگ بین انسانیت و سکولاریسم با اسلام گرایی است بعد کسی بیاد اسد رو یکی از فرماندهان امام زمان معرفی کنه کمی خنده داره. نه آقا جان اسد خوب یا بد یک فرد غیر مذهبی و کاملا سکولار است و به هیچ وجه معتقد به دخالت دادن مذهب در امور سیاسی و کشورداری نیست و با ایران هم به دلیل منافع مشترک اتحاد داره وگرنه هیچ اعتقادی به ایدئولوژی حکومت مذهبی ما نداره و بارها هم علنا گفته با اسلام گرایی مخالف است. در ضمن او از طایفه علوی است که بسیاری از زمینه ها عقایدشان با شیعیان متفاوت است.
  • بی نام A1 ۰۶:۳۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    9 37
    احسنت به آقای دکتر واله عزیز
  • مهران IR ۰۷:۱۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    39 35
    روسیه فقط قدرت اتمیه همانطوری که چین قدرت اتمی هست و از نظر توان نظامی و تکنیکی نسبت به کشورهای غربی و امریکاعقبتر هست و با توجه به اینکه قرار نیست وارد جنگ اتمی بشیم چون تمام کره زمین بالطبع محو و نابود میشه روسیه هیچوقت با غرب به غیر از لفاظی در واقعیت روبرو نمی شودو بیشتر جنگ تبلیغاتی راه می اندازه.قدرتهای غربی هم تا نتوانند اذهان عمومی و نگرش جوامع انسانی و مجامع بین المللی رو به نفع خودشون کنندوارد جنگ نمی شوند.بنابراین برای شروع جنگ منتظر زمینه های فکری و قانونی این کار می مانندزمانیکه فراهم بشه اقدام می کنند.
  • بی نام A1 ۰۷:۲۴ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    63 3
    خبرآنلاین جان از واکنش کاربران هم بگو. آمریکا باید بدونه ما از کامنت دادن عقب نشینی نمیکنیم
  • سامان A1 ۰۷:۳۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    65 63
    اصن چرا حرف هجو میزنی حاجی ؟! اوباما تاکید کرد که حمله میکنه کوتاه اومدن چیه ؟! اما میخواد با حمایت کنگره ی باشه که میدونه رای میده و خودش رفته با تک تک نمایندگان راس کنگره برای رای دادن حرف زده در ضمن خوی دموکرات ها دوری از حنگ و گفتمان هست اگه سناتور مک کین که خدا نکنه باشه ، بود بهتون میگفتم آمریکا میترسه یا نه
  • بی نام IR ۰۷:۴۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    26 73
    روسیه یک سلاح هایی داره که آمریکا فکرشم نمیکنه.استراتژی روس ها همیشه مخفی کاری بوده. اونا حتی به تاریخ دان ها اجازه ی استفاده از مراکز اسنادشون رو نمیدن چه برسه بخان مثل آمریکا نیروهای نظامیشون رو رو کنند.البته هر از چند گاهی لو میرن.دو سال پیش بود که یک رزمناو اتمی ساختند که میتونه موشک هایی با برد 8000 کیلومتر و با قابلیت حمل 10 کلاهک هسته ای رو به شلیک کنه.البته اذعان دارم که ارتش برتر چه از نظر تاکتیکی چه تکنیکی آمریکاست
    • بی نام IR ۰۸:۳۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      58 21
      شما فیلم های علمی تخیلی زیاد می بینی؟!
    • یغما A1 ۰۹:۱۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      48 10
      روسیه یک سلاح هایی داره که آمریکا فکرشم نمیکنه. اما تو فکرش رو کردی! هیچ کس تو دنیا خبر نداره اما تو فهمیدی!
    • بی نام A1 ۱۰:۳۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      32 5
      روسيه هيچ غلطي نمي تواند بكند
    • بی نام IR ۰۴:۳۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۱
      3 4
      آیا در مورد قوی ترین بمب دنیا یعنی بمب تزار چیزی شندیده اید؟
  • بی نام A1 ۰۷:۵۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    65 31
    از وزارت خارجه ما فقط یه جمله بیرون میاد همیشه " ما معتقدیم مساله ...راه حل نظامی ندارد" حالا شما جای نقطه چین میتونید افغانستان عراق لیبی قرار بدید یا هر کشوری دلتون خواست حرفی ما نداریم ما منفعلیم همیشه
    • حقیقت گو A1 ۰۹:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      32 18
      اونوقت از وزارت خارجه ی آمریکا چی بیرون می آد؟!!! ما معتقدیم مساله ..... فقط با تمام گزینه های روی میز خصوصا گزینه ی "نظامی" حل می شه!!!! حالا شما جای نقطه چین میتونید ایران افغانستان عراق لیبی قرار بدید یا هر کشوری دلتون خواست (البته به جز اسرائیل!!!!!) به این می گن دیپلماسی فعال (البته به کمک گلوله!!!!!)
  • مهدی A1 ۰۸:۰۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    62 76
    فقط در وصف قدرت آمریکا باید بدونید که بودجه نظامی یک سال آمریکا برابر با بودجه نظامی یک سال 14 تا قدرت بعدش...یعنی جمع روسیه آلمان انگلیس فرانسه چین و.....
  • s.h DK ۰۸:۰۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    23 47
    کلا امریکا کوتاه امد تا اسرائیل در امنیت باشه
  • آرمان A1 ۰۸:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    64 28
    در کشوری که رهبرش ادعای قدرت میکند و هنوز خود را رئیس و حافظ منافع کشور میداند, هر حمله شیمایی که صورت بگیرد , چه کار دولت باشد یا هر کس دیگر مسئول است حالا اگر نگوئیم مقصر اصلی است ولی یک پای معادله است و باید جواب پس بدهد و به تناسب مجازات شود...
    • بی نام A1 ۰۹:۰۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      17 21
      هر وقت رهبر جایی شدی از این تزها بده
    • علی صادقی A1 ۰۹:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      25 22
      دولت سوریه از شیمیایی استفاده کرد بعد از سازمان ملل درخواست بازدید کرد و اونا نپذیرفتن؟! خنده دار نیست. بعد با تاخیر 6 ماهه زمانی که خان العسل اشغال شد و همه شاهدها اعدام میدانی شدن و حتت اجساد قربانیها از قبر بیرون کشیده و سوزانده شد همزمان آقایون به اصطلاح سازمان ملل تصمیم گرفتن بیان و بازرسی کنن .از چی؟!در همین اثنا دولت سوریه تصمیم میگیره غوطه رو شیمیایی کنه؟!واقعا عجیبه.دوستان میگن چرا مخالفا(تروریستها)منطقه خودشونو شیمیایی میکنن؟!جواب میدیم چرا نکنن اونهایی که به اعتراف رسانه های غربی در موضع ضعفند و دائما ایران و حزب الله رو به دخالت متهم میکنن و غربی ها رو به کمکاری متهم چرا دست به چنین جنایتی نزنن تا پای غرب صهیونی رو به سوریه بازکنن؟!یه کم عقل و وجدان خوبه ولله
    • حقیقت گو A1 ۰۹:۲۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      18 12
      نه که توی عراق و افغانستان در زمان اشغال توسط آمریکا نزدیک یک میلیون آدم کشته شدند، خیلی قوای حاکم پاسخگو بودند؟!!!! طبق قرارداد ژنو، قوای اشغالگر مسئول امنیت محل اشغال شده را بر عهده دارند و باید پاسخگو باشند؟!!! البته ما خدمت آمریکا جسارت نکردیم!!! آمریکا و پاسخگویی؟!!! به کی، به کجا؟!!!! ککشان هم نگزید!!!! برو عمو!!! برو اینها رو برای بقیه تعریف کن، گوش ما از این معیارهای دوگانه پره!!!! همین صدام مگه سلاح شیمیایی نزد؟!!! اون موقع آمریکا کجا بود؟!!!!
  • بی نام IR ۰۸:۵۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    11 13
    بی نام 13:10:27 : دوست گرامی بودجه نظامی امریکا نزدیک 700 میلیارد دلاره و یعنی 7-8 برابر بیشتر از بودجه نظامی روسیه که 90 میلیارده (700-800درصد بیشتر)، شما فرمودید که دو ابرقدرت نظامی ؟! بودجه نظامی چین نزدیک به دو برابر روسیه است و نزدیک 170 میلیار دلار . رتبه دوم بودجه/ قدرت نظامی دنیا را دارد و روسیه سوم است در ضمن بودجه نظامی انگلیس، ژاپن، فرانسه و ... فاصله چندانی با روسیه ندارد. امریکا چه ما دوست داشته باشیم چه نداشته باشیم ابرقدرت نظامی اول دنیاست و کیلومترها دورتر چین و روسیه و انگلیس و.... قرار دارند.
  • سيد جواد IR ۰۸:۵۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    18 19
    به نظر من ايران دخالت نميكنه لزومي هم براي دخالت كردن وجود نداره جون به به هر حال صهيونيست ارزو دارند ايران وارد جنگ بشه كه در انصورت برنده اصلي فقط رژيم غاصب صهيونيسم خواهد بود و بازنگان ان نيز امريكا عربستان سوريه و روسيه و ايران خواهد بود هر چند رهبر معظم انقلاب و ايت الله رفسنجاني داراي هوش سياسي بالايي هستند و ايران عزيز را سربلند تر از گذشته نگاه خواهند داشت.
    • علی A1 ۱۸:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      7 9
      آیت الله رفسنجانی رو خوب اومدی
  • بی نام IR ۰۹:۰۱ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    44 7
    پیشنهاد می کنم اونهایی می خوان با آمریکا بجنگند به جای پلاکارد برداشتن عازم سوریه بشن و در عمل با آمریکا و یا هر کسی طرف آمریکاست بجنگند
  • بی نام A1 ۰۹:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    22 9
    تنها واکنش ایران محکوم کردن است
  • تشنه قدرت UA ۰۹:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    35 22
    بشار اسد قدرت را از حافظ اسد به ارث برده و دست بردار نیست ...ولی امروزی ها دیگه نمیخواهند دیکتاتور ی را تحمل کنند.
  • بی نام IR ۰۹:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    33 2
    خدايا اصلا نمي تونم درك كنم كه چرا بايد توي دوره زمونه و منطقه اي باشم كه فقط سايه جنگ بالاسرش باشه. خدايا خودت كمك كن. هنوز كابوس هاي جنگ من يكي را رها نكرده. همه از جنگ حرف مي رنند و تبعاتي رو كه داشته بر مي شمارن ولي هيچ وقت از بچه هايي كه هرشب بمباران مي شدن و صداي كشنده تر از انفجار بمب و موشك كه صداي هشدار آژير خطر قرمز بود حرفي زده نميشه. خدايا تو خودت با دستهاي قادر و تواناي آتش جنگ را در سراسر دنيا خصوصا خاورميانه خاموش كن.
  • علیرضا A1 ۰۹:۲۴ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    25 18
    نمیدونم چرا بعضیا یهو عاشق آمریکا شدن!!!! میدونید حمله آمریکا چه خسارتی رو به بار میاره؟؟چند نفر کشته میشن؟؟فکر کردین فقط امریکا و سوریه درگیرن؟؟نخیر کل منطقه درگیر میشه...سلاح شیمیایی بهونست..مثل سلاحهای کشتار جمعی تو عراق و افغانستان...چرا به سلاحهای شیمیایی عراق واکنش نشون ندادن؟؟مردم سردشت و حلبچه انسان نبودن؟؟عزیز من آمریکا دلش به حال من و تو نسوخته که یهو عاشقش شدی..اون فقط فکر منافع خودشه...سوریه رو بگیره کشور بعدی ایرانه...میاد سراغ اینجا.روسیه یکی از قدرتهای برتر نظامی دنیاست...سلاحها و تاکتیکهایی داره که هیچوقت نشون نمیدن..این سیاست روسهاست..آمریکا از جنگ با روسیه واهمه داره..هزینه بسیار بالایی براش داره..امریکا از نظر اقتصادی یک ابر قدرته ولی قدرت تبلیغاتی امریکا خیلی بیشتره
    • بی نام IR ۱۱:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      15 2
      شما روسیه و شوروی را قاطی کردی شوروی تمام شد رفت از سلاح و تاکتیک پنهای خاص هم خبری نیست. هر جایی که امریکا یها یکمی اعمال فشار می کنند روسها اولش ژست قدرت انهم در کلام می گیرند بعد در عمل عقب نشینی و پابوسی میکنند.
    • بی نام A1 ۱۳:۰۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      3 5
      مطمئن باش آمریکا دوست مردم کشورهای دیگه نیست...فقط و فقط به منافع خودش فکر میکنه..حالا به هر قیمتی که شده..روسیه قدرت نظامی بالایی داره..اینو همه میدونن..ولی قدرت تبلیغاتی و سیاسی آمریکا بالاتره به خاطر سطح نفوذی که در دنیا بدست آورده..ولی روسیه لیبی و عراق و افغانستان نیست که امریکا در سطح بالا وارد درگیری با اون بشه...هرچی باشه هر دو 2 قدرت برتر نظامی دنیا هستن..هردو قویترین ارتش جهان رو دارن..برای امریکا بعد از 2 جنگ تقریبا نا موفق هزینه خیلی بالایی داره...فشار افکار عمومی مردمش بالاسرشه.
  • فرهاد IR ۰۹:۲۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    14 27
    امریکا و عربستان و ترکیه و قطر و خیلی های دیگه حاضر شدند ملیاردها دلار به روسیه بدند تا دست از موضع درستش در حمایت از دولت سوریه در برابر تندروهای تروریست برداره ولی روسیه موضع اصولی خودش رو حفظ کرد و امریکا مجبور به عقب نشینی شد. دوستانی که نظرشون ضد روسیه است حتی زمانی که موضع روسیه درست هست کاش دقت میکردند امریکا حاضر شد حتا به قیمت کمک به تندروترین گروه ضد دمکراسی و ازادی یعنی طالبان مقابل روسیه قرار بگیره برای تامین منافع خودش ، بعدها زمانی که امریکا مقابل همین طالبان قرار گرفت روس ها براحتی میتوانستند از امریکا انتقام بگیرند و به طالبان که در نزدیکی روسیه هستند کمک کنند تا با امریکا بجنگند ولی روس ها هرگز اینکار رو نکردند و موضع اصولیشون در حمایت نکردن از تندروها رو حفظ کردند.قضاوت ؟
    • فرهاد A1 ۱۰:۲۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
      25 4
      شما كه اين‌قدر سنگ روس‌ها رو به سينه مي‌زني مي‌شه بگي نظر شما در مورد كشتن مردم مسلمون چچن به‌دست روس‌ها چيه؟ (اسم ما دو نفر شباهت نافرخنده‌اي داره. دوستان اشتباه نگيرند!)
    • بی نام IR ۰۴:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۱
      6 5
      آقای پروفسوری که حرف از چچن میزنی. آیا میدونی تعداد زیادی از نیروهای القاعده و طالبان در افغانستان و عراق و سوریه از چچن آمده اند. آیا میدونی چچنی ها تفکر وهابی و سلفی دارن؟ آیا نمونه یک چچنی میانه رو که چند سال هم با فرهنگ آمریکایی زندگی کرد ولی تفکرش عوض نشد رو ندیدی که چند ماه پیش حمله تروریستی انجام داد؟ تازه این میانه رو بود.
    • اذری وبا هزاران افتخار ایرانی الاصل A1 ۱۶:۱۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۴
      0 0
      چچن ها از نوادگان چنگیز وتیمور ودر کل مغول زاده وتاتار هستند توبا انها همزاد پنداری نکن .مگر اینکه خودت....
  • بی نام IR ۰۹:۴۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    19 45
    زمان نشان دادن قدرت سپاه و بسيج به آمريكا رسيده :) بريد و با حمايت از برادر اسد خودتون رو نشون بديد ! :)
    • جابر IR ۰۶:۱۴ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۱
      12 1
      شما دچار توهم شدین دوست من
  • رامتين IR ۱۰:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    35 9
    اگه جنگ بشه من يكي نيستم! حالا شما رو نمي دونم؟
  • بی نام A1 ۱۰:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    23 5
    چین مسلمونا رو میکشت چرا از کسی صدایی در نیومد شما ها کجا بودین؟روسیه مسلمونارو میکشت شماها کجا بودین؟ ادعای مسلمونی دارین؟ من فکر نمیکنم حتی ...
  • بی نام A1 ۱۰:۵۴ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    3 21
    امیداوارم جنگ بشه و حال کنیم - هر چند که نه امریکا نه اسرایل و دیگر کشور ها مثل سابق جربزه راه اندازی جنگو ندارند بودجه کجا بود ملت اروپا دارن از کشنگی می میرند ملت امریکا هم توی فساد غرق شده و تریلیون ها دلار بدهی بار اورده کجا را گرفتین فعلا بازی سیاسی است که طرف ها همیدیگرو خو می کنند ببینین کی می ترسه
  • اعتدال A1 ۱۱:۰۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    19 3
    در هر حال ما نباید تو سوریه وارد جنگ بشیم. ما ابزار روسها نیستیم در جواب کسایی که مگن موقع نشون دادن قدرت بسیج وسپاه است باید بگم بیاید یه کم واقع بین باشیم ما پیشرفت نظامی کردیم ولی نه به اون اندازه عملا قدرت نظامیه منطقه و ما حتی یک درصد امریکا هم نمیشود اونا دارن نتیجه بها دادن به علم رو میبرن ولی ما چی به جز استعداد گشی جوانانمون چی کار برای برای مردمون انجام دادیم امریکا به استعدادها بها میده ما چی خدا به من یکم پول عنایت بفرماید و به بعضیها یکم ع ق. ل ممنون
  • صدیقی القناب مهدی A1 ۱۱:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    4 11
    در صورت حمله آمریکا به سوریه ایران مستقیماً در این جنگ شرکت نکنند و روسیه را به نوعی وارد این ماجرا نمایند تا سوریه بدست آمریکا نیافتد حتی اگه لازم شد به نوعی امتیازی به روس ها بدهیم اینکار را بکنیم چون همکاری مستقیم ایران با سوریه دراین جنگ ممکن است موج این جنگ سراسر خاورمیانه را پوششه میدهد که این نه تنها به نفع ایران نیست بلکه به نفع هیچ کشورهای همسایه نخواهد بود که متأسفانه کشورهای اعراب و ترکیه این مسأله را درک نمی نمایند و سطحی به قضیه نگاه می کنند ما مشکلی که در صورت تسلط آمریکا به سوریه پیش رو خواهیم داشت دوستان حزب ا... در لبنان و فلسطین نیز است که با این شرایط ایران باید به آن نیز بیندیشند که در این صورت آنان از ما به لحاظ ارتباطی و کمک رسانی فاصله خواهند داشت
  • هادی IR ۱۲:۵۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    6 5
    ما کشور عزیزمان را نجات بدهیم...هزار تا هنر کردیم...خودمون کم بدبختی و مشکلات داریم...ول کنید سوریه و فلان و فلان...بسه بابا...فقط ایران و مردمان بزرگش که واقعا لیاقت ما چیزی نیست که بخاطر دیگران جوانان تا خرخره به مشکل رفته مون رو بفرستیم زیر آتش بار خونخوار تمام ادوار تاریخ...آمریکای جانی...
  • اردوان A1 ۱۳:۰۱ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    7 5
    جناب هيتلر با اون عظمتش نتونست توي جنگ جهاني كاري كنه. ميخواهيد ارتش سوريه كه با تروريست ها هم درگيره بتونه جلوي آمريكا مقاومت كنه ؟
  • اردوان A1 ۱۳:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    5 9
    عزيزان . اگر ما يا مردم سوريه هيچ وسيله دفاعي هم نداشته باشيم باز با چنگ و دندان به دشمن حمله خواهيم كرد و اين دشمن هم هركسي كه مي خواهد باشد. مگه حمله سلطان سليم پادشاه عثماني به ايران با توپخانه و تفنگ و ارتش چند صد هزار نفري اش را در كتاب ها نخونديد . كه شاه اسماعيل با اينكه سن كمي داشت و ارتش مجهزي هم نداشت اما با تير و كمان و شمشير و با ارتشي كه تعدادش از ارتش عثماني كمتر بود به جنگ عثماني ها رفتند و هرچند كه شكست خورد اما شجاعت و رشادت او را بسياري از تاريخ نويسان خارجي ستوده اند . ما هميشه بايد مقاومت كنيم و حرف هاي منفي هم نبايد بزنيم و بلكه بايد بهترين روحيه را داشته باشيم. هنوز كه اتفاقي نيفتاده و جنگي نشده ما نبايد از دشمن تعريف كنيم و نظر اشتباه در مورد نتيجه جنگ نديم.
    • بی نام A1 ۰۵:۴۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۱
      4 1
      اعراب از بوم افتادند از جنگ افروزی به اهلی شدن رسیدن - امریکا از 70 سال قبل فهمیده میتواند ماشینهای شاسی بلندش را با نفتشان معاوضه کند - کلای تمام شده بدهد و محصول خام بگیرد- این یک سرمایه گذاری برای دو نسل پس از نوزادان امریکاییست- اسب چموش عرب به عجمان همیشه لگد زده و در عوض به کابو های امریکایی چهار نعل سواری میدهد - با شکست اخوان المسلمین و ظهور سلفیها دیگه نمیشه بگیم اعراب هم پیمانان ما هستند - ترکیه راه خود را پیدا کرده و بهتر است ما هم خوب بدانیم شمشیر های عربی برای عرب تیز شده - همه کشورهای عربی جز لبنان که از حمایت ما استفاده میکنه - تحت فکر های امریکایی حرکت میکنند-پرچم اسرائیل با سقوط سوریه رسما بر کل منطقه سایه خواهد افکند وشاید روسیه هم تهدیدی برای ما خواهد شد
  • بی نام A1 ۱۵:۳۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    12 6
    بنده بیطرفم اما حالا دقیقا وقتش رسیده این عزیزانی که شعار مرگ بر امریکا سر می دهند وارد عمل شوند تا سوریه هم راهی نیست بالاخره گذر شیطان بزرگ به طرف ما هم افتاد دوستان انقلابی برادران و خواهرانی که ارزوی از بین بردن امریکا را داشتید الان وقتشه الان وقتشه که انتقام خودتون رو از امریکا بگیرید
    • بی نام A1 ۲۱:۱۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۲
      1 0
      البت تو خواب یا اگه شود بازیهای رایانه ای بومی
  • بی نام A1 ۱۸:۵۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    1 5
    از قرن پیش تا حال اعراب تضعیف شدند ولی اونای که نفت داشتند رشد خوبی پیدا کردند- سوریه تنها کشور مستقل عرب و پس از ان ایران مدعی بزرگ امریکاست- سالها پیش در دستور هرم سیاسی امریکاست که در خاور میانه خصوصا در اعراب قدرتی به پا کنند و 90 درصد از اهدافشون محقق شده - زیرا که اسرئیل در قلب اعراب شکل گرفته ومصر لیبی تونس عراق افغانستان و حتی کشورهای حاشیه خزر گرایشات امریکایی دارند - به احتمال بسیار زیاد سوریه سقوط خواهد کرد و ایران برای حفظ قدرت منطقه ای خود حمایتهای فراوانی به سوریه کرده و خوهد کرد و اعراب تا 50 سال دیگر هویت شمشیر عربش را با تجدد کاذب غیر صنعتی غرب معاوضه میکند - و ایران برای توسعه روبط خارجی با چلشهای زیادی روبروست - از شکست اسرائیل سایه اسرائیل بر کل منطقه خواهد افتاد-
  • بی نام A1 ۱۹:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    3 5
    فک میکنم زنگ خطر مهمی برای ایران باشدو البته در نوبت بعد قرعه به نام ایران خواهد افتاد- سوریه سپر دفاعی اقدام خاور میانه بزرگ است - اگر سوزریه سقوط کنه همه کشورهای منطقه در امان نخواهد بود حتی ژاپن و روسیه - سپرهای موشکی و پایگاه های نظامی امریکا در منطقه دلیل مهمی است - ایران باید نگاهی بالا دست به این موضوع داشته باشد - فلسطین پوشش خوبی برای ما باشد اما خطر در نوک بینی ماست - درسی که باید یاد بگیریم اینست که اونها نگاه چندین ساله به این پروژه بزرگ داشتند ولی ما در تصمیم گیریها شتابزده و احساسی بر خورد میکنیم - هویت عرب سالهاست که از دست رفته - وقفل محکمی بر چاه های نفتی امریکاست در حالی که کلید قفلهای انرژی منطقه برسر تفنگداران امریکایست شاید تا 30 سال بعد جنگ چهانی سوم مبتنی برانرژیست
  • بی نام IR ۲۳:۴۴ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۰
    11 0
    هرچي خدا بخواد همون ميشه
  • بی نام IR ۰۹:۰۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۱
    5 0
    به نظر من به جای اینکه تروریست ها رو بیارند بر مردم سوریه حاکم کنند بهتره به هر روشی به اگاه سازی اونها بپردازند تا دست از خشونت و ادم خواری و کشتن هر کس که مثل ما فکر نمیکنه بردارند نه اینکه اونا رو بیارند و بخشی از قدرت رو بهشون بدند .با سپاس
  • بی نام IR ۱۰:۳۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۱
    5 4
    دوستانی که فکر میکنند حمله شیمیایی کار دولت سوریه بوده و نه دیگران ایا حاضرند پاسخ بدند چرا بشار اسدی که وقتی تروریست ها تا نزدیکی تصرف کامل دمشق هم اومدند از سلاح شیمیایی استفاده نکرد باید در بدترین زمان که تروریست ها تا اندازه ای شکست خورده بودند و روند جریانات به نفع دولت پیش میرفت باید به یکباره همه چیز رو تغییر بده برای جور کردن بهانه برای کشورهای هوادار تروریست ها که منتظر بهانه برای ضربه زدن به سوریه بودند و هستند؟!!
  • فریبا A1 ۱۶:۵۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۱۱
    4 1
    من به روسیه و عربستان و . . . کاری ندارم ولی فهم نه خیلی سیاسیه من، حدس میزنه که سیاست بلند مدت آمریکا احاطه بر خاورمیانه و همچنین متشنج کردن منطقه و متمرکز کردن افکار عمومی به مسائل جنگ و حواشی آن است تا از طرف دیگر اقدامات سیاسی دیگر خود را که نمی دانم چیست در خاورمیانه به مرحله اجرا بگذارد. در ضمن تمامی نظرات هموطنان خود را که در اینجا نوشته اند خواندم و خوشحالم که ایرانیانی با شعور سیاسی وجود دارند ولی ای کاااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااش با فرهنگ احترام به نظرات یکدیگر بیشتر آشنا میشدیم و با نهایت احترااااااااااااااااااااااااااااااااااااااام نظرات یکدیگر را نقد می کردیم. اگر این فرهنگ در ما نهادینه شود بسیاری از مشکلات داخلی کشورمان حل بود.
  • نازي A1 ۱۹:۴۳ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۸
    0 0
    روسيه با مسلمونا برنده هستن.