۰ نفر
۱۲ تیر ۱۳۹۶ - ۰۵:۳۰

صادق ملکی

بحران قطر و عربستان، خبري مهم و راهبردي را به حاشيه برد. اعزام نيرو از تركيه به خاك قطر و استقرار در پايگاهي كه قرارداد آن در سال 2014 ميان آنكارا و دوحه امضا شده است. بحران ميان رياض – دوحه دير يا زود حل خواهد شد، اما ترك ها اين استادان استفاده از فرصت، در بحبوحه بحران به هدفي نايل شدند كه انجام آن در شرايط عادي اگر امكان ناپذير نبود، بسيار سخت بود.

از جمله شروط عربستان براي قطر تعطيلي اين پايگاه و خروج نظاميان ترك از قطر است، اما چالش ميان رياض و آنكارا در خصوص اين پايگاه بيش از آنكه راهبردي باشد، تاكتيكي مي باشد. اختلاف تركيه و عربستان در خصوص اخوان، نگراني سعودي ناشي از نوعثماني، عدم تحمل رقيبي چون تركيه و... را چندان جدي نگيريد. تمام اختلافات عربستان وهابي و تركيه سكولار به هنگامي كه در مقابل ايران قرار مي گيرند رنگ باخته به اتحادي مي رسد كه در آينده و در شرايط بحراني جلوه هاي آن را در خيلج فارس شاهد خواهيم بود. آنكارا به صراحت اعلام داشته است هدف اعزام و استقرار نيرو در دوحه، حفظ امنيت خليج فارس است.

معناي سياسي و ميداني مواضع اعلامي و اعمالي تركيه در ارتباط با حضور در خليج فارس، بدون ترديد مقابله با ايران است. حضور تركيه در خليج فارس  حلقه تكميلي حضور امريكا در منطقه بوده و ماموريت هاي آن در چارچوب اهداف كلان واشنگتن تعريف شده است. تركيه براي كاهش حساسيت ايران به استقرار نظاميان ترك در دوحه، در اقدامي به بازسازي نمايشي و  نسبي روابط آنكارا -  تهران، پرداخت تا ما به زايي چون سكوت و پذيرش آن از سوي تهران دريافت نمايد.

توجه داشته باشيم فارغ  از ضرورت اراده مثبت تهران و آنكارا براي حل اختلافات و تلاش براي گسترش روابط، تركيه همسايه ايران است و الزامات ناشي از جغرافيا ايجاب مي نمايد دوكشور بر مدار تعامل و سياست هاي ايجابي حركت نمايند.  هيچ عقل سليمي  بدنبال بحران نيست. از تلاش ها حول محور همكاري و تعامل با تمام قدرت بايد حمايت كرد. دولت روحاني تبلور تدبير منتج به تعامل و مداراست. اما جاده هاي  همكاري، مسيري دو طرفه اي است كه گذر از آن حاصل احترام و منافع متقابل است.

روابط تركيه با ايران از اين زاويه قابل نقد جدي است. به عنوان نمونه تركيه خود مسبب سقوط موصل بود و امروز همچنان با مديريت اهل تسنن و برگزاري اجلاس ها تلاش دارد سياست مديريت بحران را در قالبي نو ادامه دهد. اولتيماتم آنكارا به بغداد نسبت ورود حشدالشعبي به تلعفرعنيت دادن به اين سياست است.

 ساده نباشيم و ساده تحليل نكنيم. به بحران ها با ديدي راهبردي نگريسته و تحولات، معادلات پيچيده، چند وجهي و صف بندي ها را بر اساس آن  تحليل نمايم. برخي از اتحاد ايران، قطر و تركيه مي گويند. آرزوها جاي در سياست ندارند. دنياي سياست خشن و بي رحم بوده و محاسبات آن فقط و فقط، منافع است.

ارايه راه حل هاي ساده و نگاه خوشبيانه به صحنه سياست مي تواند  بسترساز شوك هاي گردد كه خود زمينه ساز آن بوده ايم. مناسب است ابعاد و سطوح روابط ايران و تركيه  را در همه ابعاد  دوجانبه، منطقه اي و جهاني بازبيني نمايم و آنرا بر اساس منافع متقابل تنظيم كنيم.

امروز حكايت روابط تهران – آنكارا بيش از طنز تلخ، حكايت  كمدي - تراژدي همان فردي است كه خود را بخواب زده و فريادها او را بيدار نمي كند. خواهند گفت ما دلمشغولي هاي بزرگتر از تركيه داريم و نبايد از امريكا غفلت كنيم، اما ضربه را در سوريه، عراق بيش از همه از تركيه حلقه واسط امريكا خورده و مي خوريم. ما شديدا به حضور امريكا در خليج فارس معترضيم اما اعتراضي به حضور تركيه نداريم. زماني در مورد سپر موشكي نوشتم كه هدف استقرار آن، ايران است. گوشي شنوا نشد.

بعد از آن پاتورت ها آمدند و امروز تركيه دارای روابط راهبردي باجمهوري آذربايجان،  به جنوب مرزهاي ايران، خليج فارس آمده است. در مورد نوع مراودات تركيه با كشورهاي خليج فارس، تهديدات محمدبن سلمان، تندتر شدن مواضع امريكا بر عليه ايران، رابطه حسنه با پاكستان، تعاملات ناتوي و رابطه ويژه با امريكا و استقرار نظاميان تركيه دردوحه، بيشتر تعمق  نمايم. تركيه با مشاركت در جنگ كره، جايزه عضويت در ناتو را گرفت، باشد كه در پشت پرده معامله اي نباشد.

*کارشناس و تحلیلگر ارشد سیاسی

52310

کد خبر 682330

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 10
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 3
  • داوود A1 ۰۶:۲۶ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۲
    10
    کارشناس و تحلیلگر؟1 مثلا از یک زاویه دیگه میخواسته نگاه کنه؟1
    • بی نام IR ۰۸:۴۹ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۲
      0
      جنگ بعدی ایران نه با عربستان است و اسن سناریوها برای مهره چینی و حفظ قطر در صورت شروع جنگ است.
    • ساده IR ۰۷:۰۴ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۴
      4
      اعزام نیروهای ترکیه به قطر باعث میشه که قطر مجبور به اطاعت کامل از امارات و عربستان نباشه لذا جبهه متحد علیه ما شکل نگیره. همین کلی به نفع ماست. ولی نویسنده مقاله بنظر میاد دچار پارانویای شدید باشه.
  • هم وطن CN ۰۷:۱۳ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۲
    13
    در عین حال که نمی خوام بدبین باشم ولی این تحلیل یکی از بهترین تحلیل های منطقه ای چند وقت اخیر بود و باید بپذیریم که سیاست عرصه احساسات شخصی نیست. مخصوصا که اخیرا کشور دوست و برادر ترکیه احتمالا با استخدام تعدادی کارگردان هالیوودی نمایشنامه های گرونی رو هم روی صحنه برده "شب کودتا" اثر ترکیه محصول امارات فیلم. "گولن را بگیر" اثر ترکیه محصول مشترک آمریکا و قطر. "بازی با خرسروسیه" اثر ترکیه محصول مشترک اتحادیه اروپا. "همه مهاجران من" اثر ترکیه محصول اردوغان فیلم و شرکا. پراز جاه طلبی و البته تحلیل درازمدت تیم اردوغانداوود اغلو که الان پشت پرده حضور دارن و زیاد به چشم نمیان. یکسال و این همه پروژه باید بهشون تبریک گفت. به نظر می رسه دشمنی صادق و عملگرا هستند. آقای ملکی جالب بود. ممنون.
  • بی نام DE ۰۷:۱۶ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۲
    16
    الان ایران میتونست مثل عربستان اجازه نده تو کی هستی؟ دلواپس قطر مقر امریکاست نیاز به ترکها ندارد ترکیه آمد خلیج فارس منتظر اجازه ما بود مرد حسابی تو دنیا ما میریم سوریه از ترکیه اجازه میگیریم؟ الان مسئله اینه؟ما توجنوب دشمن تا خرخره مسلح به سلاح اتمی داریم نیازی به ترکها نیست کارتونه همیشه حرف اضافی بزنید. خودش دیوار به دیوارمونه کل دشمنامون تو جنوب جمع این نگران رفتن ترکه به قطره انگار از شاخ آفریقا رفتن قطر
  • بی نام IR ۰۷:۳۴ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۲
    6
    درست ميگه
  • ارژنگ صادقی GB ۰۷:۳۷ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۲
    5
    با سلا. کاملا موافق تحلیل سیاسی این بنده خدا هستم. باید مواظب باشیم. کشورهای عربی وامریکا وترکیه منتظر حضور ما در قطر به بهانه کمک به آنها هستیم که از این طریق ما را به بهانه های واهی مانند حمایت از تروریسم وارد جنگ کنند. واز طرف دیگر سیاستمداران جیره خوار عربستان بسیار کودن ونادان هستند ونمی دانند در چه دامی گرفتار شده اند.
  • ناشناس A1 ۰۸:۲۵ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۲
    7
    اینجا این سوال مطرح است که آیا حضور نظامی ترکیه در قطر نیاز به موافقت ما با این امر داشته یا خیر و اصولا برای توجیه این امر چه نیازی به این نمایش پر سر وصدا و پر هزینه اقتصادی و دیپلماتیک همراه با اعمال محدویتهای شدید برای اتباع طرفین وجود داشت لذا این نوع نگاه به وقایع اخیر بسیار منفعل است در نظر داشته باشیم که درگیری اصلی ما با آمریکاست که در تمامی محورها عملیات و تحرکات ما را پر هزینه مینماید والا استقرار حتی یک لشگر پیاده از نیروهای ترکیه در قطر با توجه به مجاورت پایگاههای دریایی ما با ایشان و همچنین حضور ما در سوریه و عراق میتوان گفت که ترکیه تهدیدی آنچنانی برای ایران نیست و همچنان آمریکا تهدیدی جدی تلقی میشود
  • بی نام A1 ۰۹:۱۱ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۲
    3
    من خیلی نگران نیستم چون عراق بین کشور مادر یعنی ترکیه و پایگاه نظامی آن فاصله می اندازد و هزینه حضور ترکیه در خلیج فارس را بالا می برد که گمان نکنم قطر حاضر به پرداخت آن باشد چون امریکا را در کنار خود دارد. البته با شما موافقم که دعوای قطر و عربستان هم زرگری ست. منافع راهبردی زیادی با هم دارند که هیچکدام چشم پوشی نخواهند کرد.
  • بی نام IR ۰۹:۱۶ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۲
    0
    فعلا مدل آمریکا مدل پدیده هزاره ایرانیست زباد جدی نگیرید