یکشنبه 31 تیر 1397
یکشنبه 24 دی 1396 - 10:04:50 چاپ

درباره مدرک «دکترا»یِ دکتر شریعتی

وبلاگ > دانشمندی، رضا - طبیعی است که در آن سال‌ها هر وقت هر کس می‌گفت «دکتر»، منظورش دکتر شریعتی بود. ... ما در آن سال‌ها تنها کسی که «دکترای»اش را به رسمیت می‌شناختیم، «دکتر شریعتی» بود.

دیدن و شنیدن برخی اظهارنظرها در شبکه‌های اجتماعی (از جمله «یوتیوب») دربارۀ دکترای مرحوم علی شریعتی، برایم یادآور این جمله‌ها‌ از مقدّمۀ کتاب «در خشت خام»۱ شد.

برای نمونه، عباس میلانی به تازگی با استناد به دو کتاب «علی رهنما» و «جلال متینی» گفته است: [شریعتی] «دکترای یونیورسیته» داشته که در سطح فوقِ لیسانس هم در دانشگاه تهران محسوب نمی‌شود. برای همین در دانشگاه تهران اجازۀ تدریس نداشت. در دانشگاه تهران کسی با «دکترای یونیورسیته»، دانشیار که چه عرض کنم، معلّم هم به سختی می‌شد. ولی چون بورسیه دانشگاه مشهد بود، آن‌جا بالاخره پذیرفتندش. نحوۀ بورسیه‌شدن هم به نظرم قابل تعمّق هست. شریعتی است که با ردکردن همۀ دانشجویانِ دیگر در کلاس عربی، دانشجوی شاگرد اوّلِ مستحّقِ بورس را از گرفتن بورس محروم می‌کند، و خودش با بورس دولتی می‌رود به آنجا [فرانسه] و یک تز ۱۲۰ صفحه‌ای می‌نویسد [فضائل بلخ] که ترجمۀ یک متن صوفیانه است و با آن دکترای یونیورسیته بر می‌گردد.

پیش از پرداختن به دو کتاب پیش‌گفته، روایت «پوران شریعت رضوی» همسر مرحوم شریعتی ارائه می‌شود.

روایت پوران شریعت رضوی
همسر مرحوم شریعتی در کتاب «طرحی از یک زندگی»۲ می‌نویسد: علی در آغاز تحصیلات، یعنی، ۱۳۳۸ش. در دانشگاه سوربن بخش ادبیات و علوم انسانی (قرون وسطی و تاریخ اسلام) ثبت‌نام کرد. وی به پیشنهاد دوستان و علاقۀ شخصی خود، به قصد تحصیل در رشتۀ جامعه‌شناسی به پاریس رفت، اما پس از ورودش به پاریس، مطّلع شد که باید دکترایش در ادامۀ رشتۀ تحصیلیش - ادبیات فارسی - باشد. از این‌رو با آقای پروفسور «ژیلبرت لازار» که استاد شرق‌شناس زبان و ادبیات فارسی بود، گفتگو کرد و به راهنمایی و پیشنهاد ایشان قرار شد، موضوع رسالۀ علی؛ کتاب «تاریخ فضائل بلخ»، اثری مذهبی، متعلّق به قرن ۱۳ میلادی که توسط «صفی‌الدّین [بلخی]» نوشته شده بود، باشد.

شریعت رضوی به نوع دکترای مرحوم شریعتی هم اشاره کرده است: وی [شریعتی] در این سال (۱۹۶۳م.) از رسالۀ خود نیز دفاع کرد و رسماً از دانشگاه با درجۀ «دکتری یونیورسیته» فارغ‌التحصیل شد. او همین‌جا در پاورقی می‌نویسد: برخی با اشاره به نمره و Mention رسالۀ دکترای ادبی، که علی پیش از بازگشت به ایران زیر نظر پروفسور «لازار» گذرانده بود، یعنی تصحیح و ترجمه و تحشیۀ متنِ ادبی تاریخی «فضائل بلخ»، خواسته‌اند مقام علمی او را تخطئه کنند. گویی کسب درجۀ افتخارآمیز، برای کسی چون «علی شریعتی» با این همه اثر علمی کار شاقی بوده است! مگر من که به‌رغم مشکلات بارداری و داشتن دو بچۀ دیگر، دکترای خود را با درجۀ خیلی افتخارآمیز گذراندم، به کمک و هدایت خود علی نبود؟ پس آیا این دلیل برتری علمی من بر اوست؟ و آیا مقامی بالاتر از دبیری دبیرستان‌های مشهد و تهران (صرف نظر از ارزش معنوی آن) عایدم شد؟(ص۷۸)

روایت جلال متینی
جلال متینی، استاد تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد که در آن زمان مسؤولیت‌های مختلفی در دانشگاه و دانشکده ادبیات داشته، در کتاب خاطرات خود با عنوان «دکتر علی شریعتی در دانشگاه مشهد (فردوسی)»۳، و در بخش «چگونه علی شریعتی با بورس دولتی به فرانسه رفت/ اتفاقاً رتبۀ اول را حائز شدم!» می‌نویسد: شریعتی دیپلمۀ «دانشسرای مقدماتی مشهد» بود و کارمند ادارۀ فرهنگ که به تدریس مشغول بود. «دانشکدۀ ادبیات» در سال ۱۳۳۴ در مشهد افتتاح گردید و او توانست ضمن تدریس در مدارس، به تحصیل در «رشتۀ زبان و ادبیات فارسی» آن دانشکده بپردازد.

شرط بورسیه
متینی ادامه می‌دهد: آن زمان دورۀ لیسانس در دانشگاه‌های ایران سه سال بود و دانشجوی رتبۀ اول هر رشته برای ادامۀ تحصیل به خارج اعزام می‌گردید. شاگرد رتبۀ اوّلی که از این امتیاز استفاده می‌کرد می‌بایست در دورۀ تحصیل خود نه مردود شده باشد و نه در درسی تجدیدی. شریعتی حائز این دو شرط بود. البته رتبۀ اوّل شدنش، مرهون لطف خاص «سیّد احمد خراسانی» یکی از معلّمان دانشکده بود که در امتحان یکی از درس‌ها به وی نمرۀ قبولی داد و «صالحی آذر» همکلاس وی را که سال‌های اوّل و دوم شاگرد اوّل بود، تجدیدی کرد. با این کار روشن شده بود که شریعتی شاگرد رتبۀ اول خواهد شد و به فرنگ اعزام خواهد گردید. یکی دو تن از دست‌اندرکاران دانشکدۀ ادبیات، از جمله «دکتر جمال رضایی» معاون دانشکده، در همان زمان به خراسانی یادآوری کرده بودند که این کار شما موجب تضییع حقّ فلان دانشجو خواهد شد که معدّلش از همه بیشتر است و تا حال هم تجدیدی نداشته. حال آن‌که شما او را تجدیدی کرده‌اید. خراسانی به آنان پاسخی می‌دهد به این مضمون که من آیندۀ شریعتی را خوب می‌بینم، می‌خواهم برود اروپا و با دست پُر برگردد. (ص۲۴)

متینی در ادامه توضیح می‌دهد: متأسفانه دانشگاه مشهد و دیگر تشکیلات دولتی مسیر آیندۀ بورسیه خود را تعیین نکردند که در چه رشته‌ای باید به ادامۀ تحصیل بپردازد. اگر حسابی در کار بود، شاگرد رتبۀ اوّل رشتۀ زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مشهد را بایستی برای گرفتن درجۀ فوق لیسانس و دکتری در این رشته به دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران می‌فرستادند. البتّه با دادن کمک مالی، تا از دانشگاه تهران درجۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی بگیرد، نه این‌که لیسانسۀ زبان و ادبیات فارسی دانشکدۀ ادبیات مشهد را تنها برای اخذ «دکتری دانشگاهی» (در چه رشته‌ای؟) به خارجه بفرستند. البتّه این شیوۀ غلط سال‌ها در کشور ما ادامه داشت. (ص۲۵)

رشتۀ تحصیلی
متینی ذیل «شریعتی در فرانسه در چه رشته‌ای تحصیل کرد؟» می‌نویسد: در کشور فرانسه، در سال‌های مورد بحث ما، در اکثر رشته‌های تحصیلی و از جمله رشته‌های زبان و علوم انسانی، دو گونه دکتری به دانشجویان می‌دادند: یکی درجۀ «دکتری دولتی» [Doctorat d'État] و دیگری «دکتری دانشگاهی» (Doctorat d'Universite). از ایرانیان بسیار به ندرت کسی مانند «دکتر غلامحسین صدّیقی» در یکی از رشته‎های علوم انسانی به اخذ «دکتری دولتی» از کشور فرانسه نائل آمده است؛ زیرا ثبت‌نام در این دورۀ تحصیلی، از نظر علمی، نیاز به مقدّماتی دارد که اکثر خارجیان فاقد آنند. در حالی‌که «دکتری دانشگاهی» در فرانسه مطلقاً ارزش علمی و استخدامی ندارد. داوطلبان اخذ «دکتری دانشگاهی» حتّی ملزم به انتخاب درس یا درس‌هایی و شرکت در کلاس و توفیق در امتحان یا امتحاناتی هم نبودند. تنها با ارائۀ مدرک لیسانس خود، برای «دکتری دانشگاهی» در رشتۀ مورد علاقۀ خود ثبت‌نام می‌کردند و حتّی ضرورت نداشت که رشتۀ دکتری دنبالۀ رشتۀ تحصیلی لیسانس ایشان باشد. دانشجو تنها می‌بایست چند بار - طی مدّتی که حدّاقل آن‌را دانشگاه تعیین کرده بود - «ثبت‌‌نام» می‌کرد. وی پس از ثبت‌نام اوّل، استادی را برای راهنمایی رساله‌ای که در نظر داشت بنویسد، انتخاب می‌کرد و پس از کسب موافقت او و به راهنمایی وی، به نوشتن رسالۀ دکتری خود می‌پرداخت و هنگامی که دفعات ثبت‌نامش کامل می‌گردید و رساله‌اش نیز آماده می‌شد، با موافقت استاد، جلسه‌ای برای دفاع از رسالۀ او تشکیل می‌شد. این دکتری در درجۀ اوّل برای مستعمرات فرانسه مثل تونس و مراکش و الجزایر برنامه‌ریزی شده بوده است، و در ضمن برخی از کشورها هم - مثل ایران - آن‌را به عنوان «دکتری» می‌پذیرفتند. چنان‌که کشورهایی هم بودند که «دکتری دانشگاهی» فرانسه را به‌رسمیت نمی‌شناختند، همان‌طور که در دانشگاه مشهد (فردسی) نیز از چند سال پیش از انقلاب اسلامی، دیگر کسی را با این مدرک استخدام نکرد و بدین سبب به‌شدّت مورد حملۀ دارندگان «دکتری دانشگاهی» قرارگرفت. (صص ۲۷و۲۸)

قدیس‌شناسی؛ «شایستگان بلخ»
متینی در مورد موضوع رسالۀ دکتری شریعتی می‌نویسد: رسالۀ «دکتری دانشگاهی» دکتر شریعتی «ترجمۀ خلاصۀ یک فصل از نسخۀ خطی کتاب فارسی «فضائل بلخ»۴ به زبان فرانسه بود. فضائل بلخ کتابی است که چند سال پیش از انقلاب اسلامی متن کامل آن به تصحیح «عبدالحی حبیبی» دانشمند فاضل افغانی در سلسله انتشارات «بنیاد فرهنگ ایران» به چاپ رسید. این کتاب بک متن سنگین فلسفی یا ادبی نیست که ترجمۀ آن کار هر کسی نباشد، بلکه متن بسیار ساده‎ای‌ست در شرح احوال بزرگان شهر بلخ که مؤلّف دربارۀ هر یک از آنان حداکثر یکی دو صفحه‌ای نوشته است. (ص۳۱)

متینی ادامه می‌دهد: وقتی دکتر شریعتی را به استادیاری رشتۀ تاریخ دانشکدۀ ادبیات مشهد برگزیدند، که با توجه به مدرک تحصیلی او موجب تعجّب شد، نامۀ «محرمانه» از دانشکدۀ ادبیات مشهد به دانشگاه پاریس دربارۀ سوابق تحصیلی شریعتی در آن دانشگاه نوشتم؛ و این کار البته سنّتی‌ست جاری در دانشگاه‌ها. جوابی که از دانشگاه پاریس آمد، اگر اشتباه نکنم فتوکپی دو برگ بود به خطّ اعضای ژوری دفاع رسالۀ دکتری شریعتی و خلاصۀ آن این بود که این رساله قابل قبول نیست (در حالی‌که دانشگاه پاریس تا آن زمان رسالات بی‌سروته بسیاری را برای دکتری دانشگاهی پذیرفته بود)، ولی چون نویسندۀ رساله با بورس دولت ایران مشغول تحصیل بوده است و امکان تمدید بورس نیز برایش وجود ندارد، رسالۀ او را می‌پذیریم! آن هم با پایین‌ترین درجه، یعنی Passable. (ص۳۲) ... [این رساله] از یک‌صدوبیست صفحۀ ماشین شده تجاوز نمی‌کرد. ... نکتۀ مهم آن است که دکتری دانشگاهی شریعتی در «تاریخ» هم نبود، بلکه او را دکتر در Hagiology شناخته بود که چیزی می‌شود معادل شرح‌حال (بیوگرافی) یا «مقامات» قدیسین [ادبیات مقدّس/حجیت‌شناسی]. ولی ادارۀ ارزیابی مدارک تحصیلی خارجی وزارت آموزش‌وپرورش بر طبق چه ضابطه‌ای این کلمه را به «تاریخ» ترجمه و دکتر شریعتی را دکتر در «رشتۀ تاریخ» معرفی کرده بود، خدا داناست. به استناد همین ترجمۀ نادرست، دکتر شریعتی توانست داوطلب استادیاری رشتۀ تاریخ شود، و به استادیاری تاریخ - و نه تاریخ اسلام - دانشکدۀ ادبیات مشهد برگزیده شود. (ص۳۳)

اما همسر مرحوم شریعتی در نخستین صفحه‌های کتاب «طرحی از یک زندگی»، و ذیل «شریعتی در یک نگاه» می‌نویسد: ۱۳۴۲؛ اتمام تحصیلات و اخذ مدرک دکترا در «رشتۀ تاریخ» و گذراندن [مستمع آزاد] کلاس‌های جامعه‌شناسی.

روایت علی رهنما
علی رهنما در کتاب «مسلمانی در جستجوی ناکجاآباد»۵، می‌نویسد: او[شریعتی] قبلاً در سال ۱۳۳۴ش. به‌هنگام تحصیل در سال اوّل دانشکدۀ ادبیات مشهد، به جلال‌الدّین فارسی گفته بود که نمی‌خواهد مانند پدرش از راه معلّمی و مدرسه امرار معاش کند. شریعتی همواره قصد داشت در دانشگاه تدریس کند و به همین منظور مجبور بود مدرک دکتری بگیرد.(ص۱۷۳)

با این وصف، رهنما توضیح می‌دهد: در آن زمان، دانشجویان خارجی می‌توانستند یا - مانند دانشجویان فرانسوی - مدرک «دکترای دولتی» بگیرند و یا برای اخذ «دکترای دانشگاهی» که تنها دانشجویان خارجی مجاز به اخذ آن بودند، ثبت‌نام کنند. بدیهی است که اخذ «دکترای دولتی» مستلزم تلاش بیشتر و تهیۀ رساله‌ای پُربارتر و دشوارتر بود. در آن زمان، دولت ایران به دانشجویان اجازه داده بود یکی از این دو نوع مدرک را به‌دل‌خواه اخذ کنند و هر دوی آن‌ها نیز در ایران همتراز تلقی می‌شد. برای شریعتی، احتمالاً مسألۀ نگارش و تهیۀ رساله برای «دکترای دولتی یا دانشگاهی» محلّی از اعراب هم نداشت؛ او می‌خواست برای گرفتن تصدیق خود، کوتاه‌ترین و آسان‌ترین راه موجود را بپیماید. شریعتی در اواخر تابستان ۱۹۶۰م. - پس از مراجعت از ایران - برای رسالۀ دکتری ثبت‌نام کرد و درصدد انتخاب یک استاد راهنما در حوزۀ زبان و ادبیات فارسی برآمد. او با «ژیلبر لازار» تماس گرفت و از وی خواست موضوعی را برای رسالۀ دکتری پیشنهاد کند. لازار که از وجود یک متن فارسی با عنوان «فضائل بلخ» نوشتۀ «صفی‌الدّین بلخی» در بخش نُسخ خطّی کتابخانۀ ملّی پاریس باخبر بود، به شریعتی پیشنهاد کرد این متن را تصحیح، حاشیه‌نویسی و به فرانسه ترجمه کند.(ص۱۷۴)

او در ادامه می‌نویسد: در ژوئن ۱۹۶۳م. شریعتی حدود یکسال قبل از بازگشت به ایران و دقیقاً پیش از کناره‌گیری از ایران آزاد، کاربر روی ۱۱۵ صفحه متن تایپ شده به همراه کتاب‌شناسی و یادداشت‌ها، و ۱۱۳ صفحه متن تصحیح شدۀ فارسی را به پایان رساند.(ص۱۷۴)

رهنما به نقل از «لازار» می‌گوید: «کیفیت رساله عالی نبود، اما در آن دوره معیارها فرق می‌کرد». در ۲۱ ژوئن ۱۹۶۳م. رسالۀ شریعتی از سوی هیأت داوران با درجۀ قابل قبول - پایین‌ترین درجۀ ممکن - پذیرفته شد.(ص۱۷۵)

او یادآوری می‌کند: مدّتی بعد، در ۱۲ مارس ۱۹۶۴م. وابستۀ فرهنگی سفارت ایران در فرانسه دکترای شریعتی راتأیید نمود و آن‌را همتراز با «دکترای دانشگاهی» در «ادبیات» - و نه در ادبیات فارسی - دانست. باید گفت که سفارت جز قید درجۀ «ادبی» چارۀ دیگری نداشت؛ زیرا دانشجویی که مدرک کارشناسی خود را در رشتۀ ادبیات اخذ کرده باید همان رشته را ادامه می‌داد. این، در اصل، همان مخمصه‌ای بود که شریعتی به آن گرفتار شده بود. در هر حال، شریعتی با اطمینان از این که با ثبت عبارت «تاریخ قرون میانۀ اسلام» در دانشنامۀ خود خواهد توانست مقامات ایرانی را متقاعد کند که در رشتۀ تاریخ دکترا گرفته است، آمادۀ بازگشت به وطن شد.(ص۱۷۶)

***

اما چند نکته:
-موارد بیان‌شده کشف جدیدی نیست، بلکه صرفاً از لابه‌لای اسناد و کتاب‌ها بیرون آمده و برای چندمین بار رسانه‌ای شده است، اما آن‎چه پُرارج و گران‌مایه است بازخوانی گذشته است، که همیشه پندآموز است و تقدّس‌زُدا.

-شاید «پایانِ باز» بهتر باشد! اما کتمان‌پذیر نیست: عجیب مردمانی هستیم؛ اگر میل‌مان باشد و بنای توجیه داشته باشیم، از سوراخِ سوزن می‌گذریم، و خدا نکند لَج کنیم، دل‌مان نخواهد یا عِرق قبیله‌گرایایی‌مان گُل کند، از در دروازه هم رد نمی‌شویم. «واقعیت‌‌سنج» ما مدّت‌هاست از کار افتاده و دل‌بخواهانه می‌اندیشیم! و عاشقانه بُت می‌سازیم. ناترازمندی تاریخی داریم؛ گاه نقّادی بی‌رحم و سخت‌گیریم و گاه بی‌سبب چشم‌پوشی می‌کنیم.

-نشانۀ برجستۀ مسؤولیت‌پذیریری و بلوغ، گرداندن انگشتِ اتهام به سوی خود است؛ چراکه مشکل مائیم. به قول سعدی: مردکی را چشم درد خاست، پیش بیطار [دام‌پزشک] رفت که دوا کن. بیطار از آن‌چه در چشم چارپای می‌کند در دیده او کشید و کور شد. حکومت به داور بُردند، گفت: برو هیچ تاوان نیست، اگر این خر نبودی پیش بیطار نرفتی. (گلستان سعدی/ باب هفتم؛ در تأثیر تربیت)


۱ - ابراهیم نبوی، در خشت خام: گفت‌وگو با احسان نراقی، تهران: جامعۀ ایرانیان، ۱۳۷۸، مقدمه، ص ۱۱.
۲ - پوران شریعت رضوی، طرحی از یک زندگی، تهران: پژمان، ۱۳۷۸.
۳ - جلال متینی، خاطرات جلال متینی؛ دکتر علی شریعتی در دانشگاه مشهد (فردوسی)، شرکت کتاب، ۱۳۹۳. (جلال متینی خاطرات خود دربارۀ دکتر شریعتی را در دو مقالۀ مفصّل در مجلّۀ «ایران‌شناسی» منتشر کرده است:
-دکتر علی شریعتی در دانشگاه مشهد (فردوسی)، سال ۵، شمارۀ ۴، زمستان ۱۳۷۲
-دربارۀ دکتر علی شریعتی در دانشگاه مشهد (فردوسی)، سال ۶، شمارۀ ۲، تابستان ۱۳۷۳
۴ - عبدالله ابن عمر صفی‌الدّین بلخی، فضائل بلخ، ترجمۀ عبدالحیّ حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۵۰.
۵ - علی رهنما، مسلمانی در جستجوی ناکجاآباد: زندگی‌نامۀ سیاسی علی شریعتی؛ ترجمۀ کیومرث قرقلو، تهران: گام نو، ۱۳۸۱.

17 دیدگاه
  • بی نام
    یکشنبه 24 دی 1396 - 10:44:55
    پاسخ
    3 0

    اين نيز بگذرد.

  • ايران
    یکشنبه 24 دی 1396 - 10:54:55
    پاسخ
    9 0

    به عنوان دانشجوي دكتري در يكي از رشته هاي فني مهندسي دانشگاه تهران نكته اي كه در اين مقاله و توجيهات جناب دكتر متيني ديدم و خيلي برايم جالب بود كه از پنجاه سال پيش اين طرز فكر در محيط آكادميك ما بوده و كماكان باقي مانده است و چه بسا اين تعصب كوركورانه برخي از اساتيد در دادن نمره و مدرك به دانشجويان سبب عقب ماندن علمي و آكادميك دانشگاه هاي ما گرديده است. آيا اگر كسي به هر دليل از ديد هيئت ژوري به جاي درجه عالي با درجه خيلي خوب از رساله خود دفاع كند آيا نشان دهنده كم بودن علم و دانش و سزاوار تخطئه است. آيا صرف عنوان يك مدرك دانشگاهي نشان دهنده شايستگي فرد است. تنها چيزي كه به نظرم بايد گفت اينكه تاريخ بهترين قاضي درباره افراد است.

  • بی نام
    یکشنبه 24 دی 1396 - 12:03:28
    پاسخ
    9 11

    مدرکش هم الکی بوده

  • امین
    یکشنبه 24 دی 1396 - 12:29:36
    پاسخ
    19 1

    سلام شاید درست . اما کاش این تقدس زدایی از همه کس و همه چیز باشد جناب دانشمندی نه فقط افرادی و چیزهایی که به هردلیل ما نمی پسندیم. گر حکم شود که مست گیرند در شهر هر انکه هست گیرند.

  • بشیر
    یکشنبه 24 دی 1396 - 12:48:58
    پاسخ
    11 2

    بابا اصلا همه بی سواد شما دکتر ولی آقای دکتر حکایت سعدی که آخر فرمایشاتتون اشاره فرمودین اصلاً مصداق نداره. هرچند شعور خیلی اکتسابی نیست ولی آقای دکتر از قلمفرسایی توی یه رسانه جمعی انتظارات بیشتره از همه مهم تر اگه یه نگاه به دور و برتون بندازین از این مدل دکترا که فرمودین علی برکت الله زیادن حی و حاضر و زنده چرا به اینها گیر نمی دین که ته داستانتون هم باز نمونه

  • بی نام
    یکشنبه 24 دی 1396 - 13:03:58
    پاسخ
    10 1

    در کشور ما این روزها همه دکنر هستند و خاطره شیرین دکترهای شاغل در مناصب دولتی مانند مرحوم دکتر ک...و یا دکترهای مشعشعی که پایان نامه های آن خریداری شده و دارندگان آنها هنوز درمناصب و سازمان ها مشغول به فعالیتند مثال مدیر محترم بانک پ با مدرک ریاضی غیرقابل انکار است.حال موجب تعجب است که چرا مدرک مرحوم شریعتی که نسل اول انقلاب اندیشه های اورا محرک موثر نهضت مردم می دانند و کتابهای او در سال های اختناق بیش از هر کتاب دیگری مورد استفاده نسل جوان بود،مورد شک و تردید واقع می شود.باید پرسید آیا صرف مدرک دکترا موجب خرد انسان می شود ؟ضمنا بد نیست بدانید یکی از مراکز آموزشی صنعتی هنوز تحت لیسلنس بردو فرانسه مدارک دکتری می دهد که افراد زیادی از آن استفاده کرده اند

  • سعید شریعتی
    یکشنبه 24 دی 1396 - 14:45:06
    پاسخ
    14 8

    دوست محترم حضرت آقا رضای دانشمندی، نمی دانم چه شده که شما به ناگاه درگیر اصالت یا اعتبار مدرک تحصیلی دکتر شریعتی شده اید؟ آن هم با تکیه بر مزخرفات متینی ساواکی. تاکید بر این که مدرک شریعتی در حد قابل قبول بوده یا عالی، در برابر کار او و آثارش چه معنایی دارد؟ البته از شریعتی قدیس ساختن خطاست چنان که تقدس بخشیدن به هر فرد دیگری، هر قدر بزرگ، خطایی بزرگ است. موفق باشید.

  • بی نام
    یکشنبه 24 دی 1396 - 15:34:54
    پاسخ
    20 7

    دكتر شريعتي، دكتر شريعتي است چه با مدرك چه بي مدرك

  • مصطفی
    یکشنبه 24 دی 1396 - 15:58:47
    پاسخ
    0 0

    با سلام احترام

  • بی نام
    یکشنبه 24 دی 1396 - 17:07:40
    پاسخ
    13 4

    گویا از زنده ها دست برداشته اند ونوبت رفتگان شده است

  • اردلان
    یکشنبه 24 دی 1396 - 21:21:17
    پاسخ
    6 0

    چه اشکالی در تقدس زدایی از افراد می بینید اصولا کلید این تفکر را هم خود مرحوم شریعتی زد مثلا آنجا که سعدی و فردوسی را هم از تیغ خودش مصون نکرد .چه ایرادی دارد ما هم بزرگان قوم خود را بی علت اسطوره نکنیم ویاد بگیریم چشم خود را بازتر کنیم .دورانی بود که امثال من لویی ماسینیون را فقط به صرف اینکه مورد احترام مرحوم شریعتی بود ندیده می پرستیدیم . ولی نسل امروز خوشبختانه از خطای ما بری است کنجکاو است و بسادگی هر گفته ای را نمی پذیرد و هر عنوان و ادعایی را دال بر صحت نمی بیند .

  • بی نام
    دوشنبه 25 دی 1396 - 09:29:35
    پاسخ
    0 3

    ترجیح میدهم توی گور بلرزم تا اینکه پشت سرم از مدرکم اشکال بگیرند.

  • احمدی
    سه شنبه 26 دی 1396 - 10:54:51
    پاسخ
    1 0

    ظاهرا فقط اگر کردان رسوا بشه خوبه سمت روشنفکران نرید که جیغ میزننباتشکر

  • احمد
    سه شنبه 26 دی 1396 - 23:13:35
    پاسخ
    2 0

    ای کاش در مورد آقای میثم مطیعی هم کنکاش میشد که دکترای او از کجاست البته امروزه همه دکتر هستند

  • سجادی
    چهارشنبه 27 دی 1396 - 13:38:11
    پاسخ
    2 0

    حیرت انگیزه اگر این تکه کاغذ یا همون مدرک دکترا انقدر بی ارزشه و نباید مبنا باشه چه اصراری بوده مرحوم برن و حتما بگیرن و بیان با همون کارشناسی ایده هاشون را مطرح می کردن دیگه

  • بی نام
    دوشنبه 7 خرداد 1397 - 14:47:10
    پاسخ
    0 1

    سلام بعید میدونم کسی در حدی باشه که بتواند درباره انسان بزرگی چون علی شریعتی نظر بدهد تا اونجایی که من کتابهای ایشون را خواندم خیلی بزرگتر ازدکتری و این صحبتهاست پس سیاسی کاری نکنید انصاف داشته باشید دهه چهلی ها ایشونا میشناسن نه شما با سواد

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

پربیننده‌ترین