یکشنبه 31 تیر 1397
چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 12:40:36 چاپ

مخالفان محصولات تراریخته و جریان‌های ضد مهندسی‌ژنتیک چه آسیب‌هایی به کشور زده‌اند؟

دانش > طبیعت - رئیس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی معتقد است در شرایطی که با بدتر شدن وضعیت آب‌وهوایی در آینده با تهدید امنیت غذایی مواجهیم، جلوگیری از تحولات نوین در کشاورزی طی ۱۵ سال گذشته به محیط‌زیست و امنیت غذایی کشور آسیب وارد کرده است.

دکتر نیراعظم خوش‌خلق سیما*: به جرأت می‌توان گفت مهندسی ژنتیک و تولید محصولات تراریخته بعد از فناوری هسته‌ای بیش از هر فناوری دیگری در سطح جهان مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است. این پشتوانه علمی قوی و خدمات ارزنده فناوری مهندسی ژنتیک توانسته است محصولات تراریخته را به سریع‌ترین دستاورد علمی پذیرفته‌شده توسط بشر تبدیل کند؛ به نحوی که با گذشت بیش از ۲۰ سال از تجاری‌سازی تراریخته ها از سال ۱۹۹۶ تا انتهای ۲۰۱۶ سطح زیر کشت این محصولات در دنیا ۱۱۰ برابر شده است. در این مدت مجموعا ۲٫۱ میلیارد هکتار زیر کشت این محصولات رفته‌اند.

از ابتدای تجاری‌سازی این محصولات ۱۷۷۷ مجوز برای مصرف به عنوان غذای انسان و ۱۲۳۸ مورد برای مصرف به عنوان غذای دام در بیش از ۲۰۰ کشور جهان صادر شده است. همچنین محصولات تراریخته در اتحادیه اروپا و بسیاری از دیگر کشورهای پیشرفته و درحال‌توسعه مجوز کشت و رهاسازی دریافت کرده‌اند. اگرچه این محصولات تقریبا در تمام کشورهای جهان به‌طور قانونی و بدون هیچ مشکلی مصرف می‌شود، کشت و تولید آن‌ها به لطف استراتژی هراس‌افکنی در سطح جهان در انحصار چند کشور باقی مانده است.

ایران نیز با نزدیک شدن به تولید ملی این محصولات از گزند جریاناتی که اذهان عمومی را مشوش می‌کنند در امان نمانده است. تبلیغات منفی علیه محصولات تراریخته گاه منجر به وضع قوانین بازدارنده شده است که در پی آن نوآوری‌های علمی سرکوب و از گسترش این فناوری سودمند جلوگیری شده است. در مقابل، همان کسانی که امروز در رأس جریان‌سازی ضد این فناوری هستند، در زمان مسئولیت خود از سال ۱۳۸۴ ضمن توقف تولید ملی و اعلام جرم علیه دانشمندان زیست‌فناوری کشور، واردات این محصولات را آغاز کردند که تا ۵ میلیارد دلار در سال افزایش یافت.

ایران از معدود کشورهای دارای فناوری تولید محصولات تراریخته است که حتی با داشتن یکی از مترقی‌ترین قوانین ایمنی زیستی در سطح جهان و دو محصول آماده تجاری‌سازی موفق به تولید ملی محصولات تراریخته نشده است. عامل این توقف تولید و تداوم واردات را شاید بتوان در تأثیرپذیری از جریانات به‌ظاهر سبز و دوستدار محیط‌زیست در میان سیاست‌گذاران و مصرف‌کننده‌ها دید.

مروری بر نتایج مطالعات علمی شاخص که توسط مراجع معتبر علمی منتشر شده‌اند، بر غیرمستند بودن ادعای جریان‌های ضد مهندسی ژنتیک صحه می‌گذارد. مراجع رسمی متولی امر به‌خصوص سازمان‌های غذا و داروی همه کشورها ازجمله آمریکا، اتحادیه اروپا، ژاپن، استرالیا، سوییس، کانادا و... که مسئولیت صدور مجوز و نظارت بر کلیه مواد غذایی، بهداشتی، آرایشی و دارویی را بر عهده دارند، پس از ارزیابی‌های لازم ضمن تأیید سلامت این محصولات برای آن‌ها مجوز صادر کرده‌اند.

کمیسیون اروپا در سال ۲۰۱۰ گزارشی در مورد غذاهای حاصل از مهندسی ژنتیک منتشر کرد که اعلام می‌کرد محصولات تراریخته هیچ تفاوتی با فرآورده‌های کشاورزی سنتی ندارند و سالم هستند. این گزارش محصول مشارکت ۵۰۰ گروه تحقیقاتی مستقل در ۱۳۰ پژوهش طی ۲۵ سال با هزینه ۳۰۰ میلیون یورو بوده است.

آکادمی ملی علوم، مهندسی و پزشکی آمریکا در سال ۲۰۱۶ گزارشی را منتشر کرد که با جمع‌بندی نتایج ۹۰۰ پژوهش درباره محصولات تراریخته از سال ۱۹۹۶ اعلام کرد محصولات مهندسی‌ژنتیک‌شده و محصولات اصلاح‌شده به روش سنتی به لحاظ تأثیر بر سلامت انسان و محیط‌زیست تفاوتی ندارند. همچنین طبق اعلام رسمی انجمن سلطنتی پزشکی انگلستان، هیچ گزارش یا شکایتی از بیماری در اثر مصرف محصولات تراریخته وجود نداشته است.

سازمان جهانی بهداشت که از معتبرترین مراکز تأیید سلامت غذایی و بهداشتی در جهان است، اعلام کرده است که غذاهای حاصل از تراریخته‌هایی که امروزه در بازار جهانی یافت می‌شوند مورد بررسی‌ها و تجزیه‌وتحلیل‌های مختلف قرار گرفته‌اند و سلامت آن‌ها تأیید شده است. سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) نیز اعلام کرده است: «انتخاب یک رژیم غذایی با ارزش تغذیه‌ای بالاتر و اطمینان از سلامت محصول برای مردم با استفاده از محصولات مهندسی ژنتیک امکان‌پذیر است.» مدیرکل سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد، «خوزه گرازیانو داسیلوا» نیز استفاده از محصولات مهندسی‌ژنتیک را راه‌حلی ضروری جهت رفع نیازهای مردم و اعضای خانواده کشاورزان به‌ویژه ۸۰ درصد از مردم که در فقر و سوءتغذیه در مناطق روستایی زندگی می‌کنند، عنوان می‌کند. علاوه بر تمامی موارد گفته‌شده، در سال ۲۰۱۶ دانشمندان برنده جایزه نوبل بیانیه‌ای را در حمایت از بیوتکنولوژی منتشر کردند و در آن ضمن محکوم کردن مخالفان بیوتکنولوژی از موضع آن‌ها در برابر این فناوری انتقاد کردند.

از سوی دیگر مراجع متولی امر در هیچ کشوری تاکنون عوارضی از این محصولات گزارش نکرده‌اند و هیچ مقاله معتبری در برابر یافته‌های فوق وجود ندارد. تمام آنچه علیه این فناوری ادعا می‌شود، از سوی رسانه‌های بزرگ جهان مدیریت می‌شود که گاه در داخل کشور نیز ترجمه و منتشر شده است. در مقابل این جریان، انجمن‌های علمی و جامعه دانشگاهی کشور در حوزه بیوتکنولوژی و ژنتیک بارها با اظهارنظر رسمی و غیررسمی، موضع خود را مبنی بر سلامت و ضرورت بهره‌مندی از این فناوری به صراحت اعلام کرده‌اند.

بنابراین تردیدی وجود ندارد که جریان سازی علیه این فناوری هیچ پایه و اساسی ندارد و تنها با هدف ایجاد انحصار در فناوری و وابسته کردن کشورها دنبال می‌شود.

به‌علاوه، این جریان موجب شده است کشورمان از مزایای زیست‌محیطی متعددی که کشت این محصولات می‌تواند به ارمغان بیاورد، محروم شود. فراهم کردن امکان کشت در اقلیم گرم‌وخشک و خاک شور که از توانمندی‌های این فناوری است، می‌تواند در بهبود معضلات کشاورزی کشور به‌ویژه کمبود آب نقش اساسی ایفا کند. به‌علاوه محصولات مقاوم به آفت متعددی در داخل کشور ارائه شده است که کشت هر یک می‌تواند راه‌حل قطعی برای چالش مصرف بی‌رویه سم و همچنین تعطیلی بخشی از کشاورزی به دلیل طغیان آفات باشد؛ آن هم در شرایطی که با بدتر شدن وضعیت آب‌وهوایی در آینده با تهدید امنیت غذایی مواجه خواهیم شد؛ بنابراین جریان ضد مهندسی ژنتیک با جلوگیری از این تحولات در کشاورزی طی ۱۵ سال گذشته موجب شده است به محیط‌زیست و امنیت غذایی کشور آسیب وارد شود.

حفظ رویکرد علمی و اعتماد به نظرات کارشناسی مراجع رسمی کشور در کنار انجمن‌های علمی و جامعه دانشگاهی به‌طور حتم موجب پیشرفت کشور در حوزه کشاورزی، اقتصادی و امنیت غذایی و همچنین کمک به سلامت انسان و محیط‌زیست خواهد شد.

* دانشیار و رئیس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی و مشاور بیوتکنولوژی سازمان محیط‌زیست

۵۴۵۴

مطالب مرتبط
16 دیدگاه
  • بی نام
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 12:52:11
    پاسخ
    23 7

    سوال اساسي اين است كه چرا در كشورهاي فرانسه و به خصوص آلمان از اين محصولات استفاده نمي شود ؟؟

  • بی نام
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 13:04:57
    پاسخ
    15 8

    ضررکه خیلی داره مریضی سورطان رزیاد میشه بعدا چرابیاد برنج درچین کشت بشه جمع کنید تراریخته که خیلی بده

  • بی نام
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 13:55:52
    پاسخ
    24 1

    فرض کنیم تراریخته تمام دردهای بشریت را درمان می کند.من به عنوان مصرف کننده حق دارم بدانم دارم تراریخته می خورم یا نه؟ چرا اینقدر پنهان کاری وجود داره؟ امیدوارم پای منافع شخصی عده ای کانادا و آمریکانشین که قاعدتا خودشان محصولات ارگانیک نوش جان می کنند در میان نباشد.

  • بی نام
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 14:04:25
    پاسخ
    17 0

    بهتره تا زمان مشخص شدن کامل نتایج که آیا عوارض بر سلامتی دارد یا خیر اینقدر متعصبانه از این محصولات دفاع نکنیم.بنده یادمه اواخر دهه 40 شمسی چقدر تبلیغ می کردند که کودهای شیمیایی و سمومی مثل د.د.ت چقدر به نفع مصرف کننده است و هیچ عارضه ای ندارد و برای سلامتی انسان بسیار مفید است چند نفر از خوانندگان این پیام حاضرند محصولی را بخورند که به میزان بسیار اندک نیترات و کود شیمیایی داشته باشد؟ الان د . د. ت تا آنجا که من می دانم در بسیار از کشورهای دنیا ممنوع است .همان د.د.ت که زمانی اشخاصی مانند استاد بالا کلی ازش دفاع می کردند.

  • بی نام
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 14:08:57
    پاسخ
    13 0

    یه آزمایشگاه مجهز بگذارید برای بررسی محصولات تراریخته؛ روی محصولات تراریخته هم نشان «جی.ام» یا تراریخته یا دست‌کاری‌ژنتیکی بزنید. امکانات آزمایشگاهی‌اش هم که در ایران هست.

  • بی نام
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 14:13:43
    پاسخ
    9 0

    متاسفانه بحث تراریخته همچنان در کشور حل نشده باقی مانده در حالی که اکثر محصولات مصرفی در بازار تراریخته است و سود این بازار به دلالان وارد کننده و کشور های تولید کننده میرسد و مردم ما بین دو گروه مخالفین و موافقین پاسکاری می شوند. که یکبار برای همیشه تکلیف این محصولات را مشخص کنید . که این همه نتوانند گروههای مخالف و موافق که هر دو گروه که به فکر جیب خودشون هستند با اینده ملت و با افکار عمومی بازی کنند.

    • ااا
      چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 16:33:40
      3 0

      در مملکت ما همین کسانی که می خواهند بدون اینکه ارزیابی خطر آن انجام بشه قصد وارد به بازارش را دارند.اما در اروپا ابتدا ده سال ارزیابی خطر می کنند بعدش فقط فط مجوز خوراکی می دهند اما مجوز کشت اصلا نمی دهند.اما در ایران بدون اینکه از اروپا مجوز تاییدیه سلامتی خطر بگیرن قصد کشت دارند .جالبه بدونین هیچ سازمانی در ایران هنوز تواناییی ارزیابی خطر محصولات تراریخته رو ندارد.

  • بی نام
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 14:53:27
    پاسخ
    8 2

    بنده در امریکا تحصیلات مرتبط دارم و با اطمینان میگویم که نه تنها روغن تراریخته که حتی علوفه انرا هم به حیواناتشان نمیدهند و فقط ازمایشی تولید میکنند و به کشورهایی مثل ایران میفرستند تا نتایجش در بیاد

  • علی
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 15:37:07
    پاسخ
    1 2

    در حقیقت بایستی این پرسش مطرح بشه که چرا اونهایی هم که تا الآن در این زمینه پیشگام بودند در پا پس کشیدن و دارن این نوع تولیدات را ممنوع میکنن. دقت کنید ممنوع میکنن نه محدود

  • بی نام
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 15:39:55
    پاسخ
    5 0

    تنها راه حل مشکل بررسی آزمایشگاهی در بازه زمانی مشخص بر روی محصولات ترانسژنیک توسط گروهی متخصص بی طرف است و نتایج بررسی با ارایه مستندات بدون غرض و مرض در اختیار عموم قرار گیرد تا یکبار برای همیشه زیان احتمالی و فواید احتمالی آن مشخص گردد. تا هر کسی به خودش در هر جایگاهی اجازه ندهد بدون شواهد و مدارک دقیق به رد یا قبول این علم با ارزش و فراسودمند بپردازد.

  • بی نام
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 16:24:41
    پاسخ
    2 3

    یک سوال اساسی : ما که در جیره های غذایی از گوشت و سبزیجات و ...استفاده می کنیم . آیا دی ان ای این مواد با دی ان ای ما که آنها را می خوریم تلفیق می شود . یعنی یعنی ما ژنهای سبزیجات و گوشت ها را داریم اگر نه ... چگونه عده ای به خودشان اجازه می دهند بدون دلایل مستند و علمی، اساس یک علم بیولوژیکی با تکنولوژی بالا را رد کرده و تنها به شنیده ها ی بدون دلیل و مدرک بسنده می کنند. و این ظلمی در حق دانشمندان بیوتکنولوژی کشور است. آیا امروزه که اکثر روغن های مصرفی درون هر مغازه ای تراریخته است با مشکل روبرو شدیم. آیا مرگ بسیاری از افراد به دلیل سرطان که ناشی از آلودگی محیط زیست و آبها و عدم رژیم غذایی مناسب و ورزش و مصرف دخانیات و قلیان و ... است را می توان به محصولات ترانسژنیک نسبت داد.

    • امیری۱۲۳
      پنجشنبه 26 بهمن 1396 - 11:30:22
      2 2

      بزرگوار عزیز مگه سرطان با یه بار مصرف ایجاد میشه؟ اینا بحث سمیت تکاملی هست یعنی احتمال داره بعد ۲۰ سال اثر کنه و یا اینکه رو خود شخص اثر نگذاره اما رو فرزاندنش اثر بکذارد و بچه هاش دچار ام اس یا سرطان بشن یا بچه ها عقب ماندگی ذهنی پیدا کنن، در ضمن هیچ جای دنیا بدون ارزیابی خطر چیزی وارد بازار نمیکنن جز ایران که خیلیا دنبال منافعشون هستند و دنبال سود کلانن. در ضمن روغن چون بشدت تصفیه میشه میزان تراریختگیش اصلا اهمیتی نداره و رو سلامتی انسان اثر ندارد.

  • دومان
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 17:02:33
    پاسخ
    3 2

    خانم دکتر این همه مریضی که بیداد میکنه علتش چیه؟ زمان قدیم این همه بهداشت هم وجود نداشت ولی مریضی هم اینقدر نبود از زمانی که تراریخته‌ها خیلی بی صدا وارد خورد و خوراک مردم شدند بلا ها سر مردم بیخبر آمد که نگو .. متاسفانه در همه جا رخنه کردید و هیچ مسؤلی به فکر نیست ...

  • م
    چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 20:10:27
    پاسخ
    1 1

    اصلا تعداد کشور های دنیا به 200 تا میرسه که نوشته در بیش از ۲۰۰ کشور جهان صادر شده است؟

    • بی نام
      دوشنبه 30 بهمن 1396 - 12:05:28
      1 0

      211 کشور عضو فیفا هستند.

  • بی نام
    شنبه 5 اسفند 1396 - 00:55:50
    پاسخ
    1 0

    در تمام عمرتان از شیر گاوی میخورید که به جای تولید ۲ لیتر شیر برای گوساله اش روزی ۶۰ لیترشیر تولید میکند از گندمی نان تولید میکنید که به جای داشتن ۱۰ الی ۲۰ دانه سبک ۱۲۰ تا۱۸۰ دانه سنگین تولید میکند مرغها هم که هر روز یک ویا حتی دو تا تخم برای مصرف شما ونه برای جوجه شدن تولید میکنند انار پر آبی که در خشک ترین مناطق کویری جهان میرویدنمونه ای دیگر است تقریبا همه انواع محصولات دامی وکشاورزی ومیوه هایی که استفاده میکنید توسط اجداد شما مهندسی ژنتیک شده اند اما وقتی عده‌ای نمی‌توانند تحلیل ذهنی کنند بنابر این حقایق را حتی اگر پیش چشمشان باشند نمی بینند

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700