جمعه 31 فروردین 1397
چهارشنبه 22 فروردین 1397 - 13:05:40 چاپ

صرافی‌های غیرمجاز چگونه بحران‌ساز ارز شدند؟

ماجرا از یک تسویه‌حساب سیاسی شروع شد، اما دامنه آن به خارج از کشور کشیده شد

اقتصاد > اقتصاد سیاسی - 300 یا 700 هیچ کدام از آمارها درباره تعداد صرافی های غیرمجاز دقیق نیست؛اما آنچه مشخص است اینکه دوباره جای پای یک «غیرمجاز» دیگر در بهم زدن نظم بازار پولی کشور باقی مانده است.

نگار احمدی: بعد از ماجرای تلخ و پرهزینه موسسات مالی غیرمجاز که آثار فعالیت آنها تا سالهای سال بر دوش اقتصاد ایران سنگینی خواهد کرد،دمل چرکین دیگری سرباز کرد که نشان داد هنوز نظام پولی کشور بعد از 5 سال تلاش برای نظم دهی به ساختار پولی کشور نتوانسته  به طور کامل درزهایی که در دو دهه گذشته در اقتصاد ایران باز شده، ببندد.هرچند درسالهای گذشته نسبت به فعالیت صرافی های غیرمجاز توصیه های بسیاری از سوی کارشناسان به بانک مرکزی صورت گرفته بود،با این حال آن روزها صرافی های غیرمجاز تبدیل به بازیگران خطرناکی در بازار ارز نشده بودند.شاید به همین دلیل اولویت بانک مرکزی سامان بخشی به موسسات غیرمجاز بود .از همین رو، تمام توان خود را در این بخش متمرکز کرد.

اگر شکل گیری موسسات مالی و اعتباری را نتیجه سودجویی گروهی رانت خوار و فرصت طلب بدانیم،آنچه در بازار ارز اتفاق افتاد هم نمونه دیگری از سودجویی بود؛ با این تفاوت که واکاوی پشت پرده آنچه در بازار ارز افتاد نشان می دهد،ماجرا از یک تسویه حساب سیاسی شروع شد،اما دامنه آن به خارج از کشور کشیده شد.

صرافی‌های غیرمجاز از کجا آمدند؟
اگرچه برخی گزارش ها،شکل گیری صرافی های غیرمجاز را به دو دهه قبل مرتبط می داند،اما صرافی های غیرمجاز در دولت دهم رشد قارچ گونه پیدا کردند.شرایط تحریم ناشی ازقعطنامه های شورای امنیت علیه کشورمان،سبب شده بود تا نقل و انتقال ارز با مشکل مواجه شود.حجم این نقل و انتقال ها دیگر از عهده صرافی های مجاز خارج بود و به همین دلیل گروهی که بازار صرافی ها را داغ دیدند،به فکر تاسیس صرافی ولو بدون اجاره بانک مرکزی افتادند.درست مثل اتفاقی که برای موسسات مالی غیرمجاز در فضای آشفته بانکداری آن روزها افتاد.

به تدریج تعداد صرافی های غیرمجاز از حد می گذشت؛برخی آمارها از برابری این تعداد با مجوزدارها خبر می داد که سال گذشته بانک مرکزی برای ساماندهی بازار ارز با فراخوان چند نوبته برای دریافت مجوز، از آنها خواست تا به سیستم نظارتی بانک مرکزی بپیوندند.هرچند تعدادی از این فراخوان استقبال کرده و مجوز گرفتند،اما گروهی هم بی توجه کار خود را پیش می بردند.

پلمپ 200 صرافی توسط بانک مرکزی در همان ایام نشان داد که این بانک در اجرای بخش نظارتی خود  مصمم است،اما این اقدام کافی نبود.چه آنکه اتفاق های دیگری در شش ماه گذشته افتاد که سبب شد،راهبری بازار ارز بدست غیرمجازها بیفتد.

لیدرهای زیرپله‌ای
اگر فساد موسسات مالی غیرمجاز توانست 1.7 درصد از کل تولید ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص دهد، فساد صرافی های غیرمجاز کمتر از آن نیست. البته آمار دقیقی از سهم آنها در اتفاقات اخیر ارایه نشده،با این حال آمارغیررسمی خروج ارز از کشور نشان می دهد که رقم دخالت آنها قابل توجه است.

پشت پرده بازیگردانی صرافی های غیرمجاز را حتما باید نهادهای امنیتی اعلام کنند.یک سوی ماجرا اما به روشنی پیداست که مخالفان خارجی ایران از آشفته بازار ارز سواستفاده کردند.هرچند تحرکات گروه های مخالف دولت در داخل کشور هم بی تاثیر نبود  که سبب شد گروهی خارج از مرزهای ایران از آب گل آلود ارز ماهی های درشت بگیرند.

البته حتما گروهی که در داخل  به دنبال تسویه سیاسی با دولت دوازدهم  فتیله قیمت ارز را بالا کشیدند،گمان نمی کردند که آتش می تواند آنچنان گسترده شود که دامن آنها را هم بگیرد.وقتی هرج و مرج می شود،حتما گروهی هم می خواهند از این شرایط نفع ببرند،همانطور که زیرپله‌ای ها هم توانستند بر بازار ارز اثرگذار باشد .کار به جایی کشید که قیمت ارز به جای آنکه در بازار معاملات تهران تعیین شود،بازار سلیمانیه به بازار ایران نرخ می داد.

زیان‌کنندگان ساده لوح
تصمیمی که دو شب پیش دولت گرفته و از سوی اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور اعلام شد،هرچند بنا به گفته تحلیلگران اقتصادی دیرهنگام ولی درست بود، فقط با قیمت گذاری به نتیجه نخواهد رسید.شاید بهتر باشد،ابتدا ریشه های این اختلال در نظام ارزی کشور ابتدا در داخل خشکانده شود. چه آنکه تا زمانی که غیرمجاز برپا هستند،با وجود محدودیت های تازه برای در اختیار داشتن ارز، اگر ارز از سوی صرافی های بانکی با رقم اعلام شده دولت معامله شود، حتما وجود صرافی های زیرپله ای می تواند باز هم این بازار را آشفته کند.

واقعیت این است که در بحران ارزی که در ابتدای سال افتاد، گروهی زیان کردند و گروهی به پول های بزرگ دست یافتند.آنهایی که زیان کردند،سرمایه گذاران خرد بودند که پس‌اندازهای محدودی داشتند و برای دریافت سود بیشتر دارایی‌های کوچک‌شان را به سمت بازار ارز برده بودند و حالا با تک نرخی شدن ارز،سرنوشت پول های آنها تلخ خواهد بود.

اما دسته دوم بازیگرانی بودند که بر آتش ارز دمیدند.آنها به خوبی می دانستند که در چه فضایی گام بر می‌دارند و وارد چه مناسبات اقتصادی خواهند شد.تا این گروه برپاست ارز 4200 تومانی دست نیافتنی است.

3535

8 دیدگاه
  • حسینی
    چهارشنبه 22 فروردین 1397 - 13:32:06
    پاسخ
    23 4

    سلام. سالی که نکوست ازدلارش پیداست. مردم را هرروز سرگرم یک چیز می کنند.

  • بی نام
    چهارشنبه 22 فروردین 1397 - 13:35:10
    پاسخ
    48 1

    من یه سوال دارم. کسانی که با ارز 4200 تومانی و از طریق سیستم بانکی کالایی را وارد کشور می کنند چه نظارتی هست که آن کالا را با نرخ ارز 4200 تومان بفروشند

  • بی نام
    چهارشنبه 22 فروردین 1397 - 14:16:07
    پاسخ
    6 0

    موافقم و جسارت این صرافی ها تا آنجاست که دولت را تهدید می کنند که روزی به ما احتیاج خواهید داشت. خیلی مشکوک هستند و باید قاطعانه با ایشان برخورد صورت گیرد

  • بی نام
    چهارشنبه 22 فروردین 1397 - 14:29:09
    پاسخ
    11 2

    دشمن این ملت و نظام امسال همین دلالان و حرمخوران هستند

  • بی نام
    چهارشنبه 22 فروردین 1397 - 14:54:07
    پاسخ
    27 0

    ما نفهمیدیم که بالاخره چه کسی یا کسانی توی این مملکت مدام در حال ریدن هستند؟ دولت، سپاه، آمریکا، تلگرام، دلالان، بابک جون یا اجنه ها و .....؟؟ ولی انصافا با همکاری همدیگه آن چنان گندی به مملکت زده اند که تا 500 سال دیگه بویش خواهد آمد.

  • سامان
    چهارشنبه 22 فروردین 1397 - 15:26:21
    پاسخ
    18 1

    ای بابا من در اروپا زندگی می کنم و خیلی برام جالبه که مردمی که حسرت اروپا رو می خورن چرا به قوانینیش نگاه نمی کنن.الان همه دارن شکایت می کنن که چرا این قانون اومده. اینجا قوانین بانکی و پولی مثله فولاد محکمه و مثل تیغ تیز نه مثل ایران میدون فردوسی . 4 ماه پیش ایران بودم خودم دیدیم که یک نفر از میدان فردوسی 200 هزار یورو ارز خرید مسخره هستش به تمام معنا باید بساط میدان فردوسیو صرافی رو جمع کرد کلا صرافی فقط برای برای خرید های جزیی و مردم عزیز باید همه چیز شفاف بشه و اگر می خواهید کشور درست بشه باید خودمون شروع کنیم نه که 30 میلیارد دلار ارز تو خونه ها نگهداری بشه. هر کی ارز می خواهد بره بانک بگه برای چی می خواهد به اندازه مصرفش بخره مثله اروپا شفاف.

  • علی
    چهارشنبه 22 فروردین 1397 - 17:06:25
    پاسخ
    0 0

    هنوز قیمت دلار نرفته بالا در دو روز که کالاهای ایرانی افزایش قیمت زدن نمونش روغن ماشین یکی از شرکت های ایرانی حمایت از تولید داخلی به نفع سرمایه دارن

  • بی نام
    چهارشنبه 22 فروردین 1397 - 17:12:21
    پاسخ
    0 3

    یعنی این اقای کارشناستان سیاست ارزی و دلار جهانگیری را بهترین راه چاره میداند؟این اقا تو چه مکتبی کارشناس شده

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

x