به گزارش خبرآنلاین به نقل از سیانان؛ در حالی که منطقه همچنان درگیر موج تازهای از تنشهای امنیتی و دیپلماتیک است، مجموعهای از تحولات مهم در روز شنبه توجه ناظران بینالمللی را به خود جلب کرده است؛ رخدادهایی که از تنگه هرمز تا میدان نبرد لبنان و میز مذاکره در سوئیس امتداد دارد.
در نخستین تحول، ایران اعلام کرده است که در واکنش به ازسرگیری حملات اسرائیل در لبنان، قصد دارد تنگه هرمز، گذرگاه حیاتی کشتیرانی جهانی، را مسدود کند. تصمیم ایران با واکنش فوری ایالات متحده مواجه شد؛ بهطوری که ارتش آمریکا مدعی شد ایران کنترل این تنگه را در اختیار ندارد. همزمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هشدار داد در صورت عدم دستیابی به توافق با تهران، ممکن است تعرفهها یا عوارضی بر عبور و مرور کشتیها در این مسیر اعمال شود.
در محور دیپلماتیک، قرار است روز یکشنبه مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس برگزار شود. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در مسیر سفر به این کشور اعلام کرده است که واشنگتن قصد دارد چارچوب مذاکرات با تهران را در این نشست مشخص کند و احتمالاً وارد مرحلهای از پیشرفت در موضوعات هستهای شود. در مقابل، هیئتی از تهران از پیش در محل حاضر شده و هشدار داده است که تا زمانی که موضوع لبنان در دستور کار قرار نگیرد، روند مذاکرات پیش نخواهد رفت.
در همین حال، تحولات میدانی در لبنان نیز همچنان ادامه دارد. با وجود اعلام آتشبس، گزارشها حاکی از آن است که درگیریهای پراکنده میان اسرائیل و حزبالله، همچنان جریان دارد. بر اساس این گزارشها، طی دو روز گذشته دهها نفر در حملات اسرائیل به لبنان کشته شدهاند؛ رخدادی که از شدیدترین خونریزیهای مرحله کنونی این درگیریها به شمار میرود.
بر اساس این گزارش، اگر دیدارهای مستقیم در آخر هفته جاری انجام شود، این نخستین گفتوگوی رودرروی واشنگتن و تهران از زمان امضای یک یادداشت تفاهم ۱۴ بندی میان دو طرف خواهد بود؛ نشستی که بهگفته منابع مطلع، میتواند نقطه عطفی در مسیر روابط پرتنش دو کشور باشد.
در ادامه، موضوعات اصلی مورد انتظار در این مذاکرات مورد توجه قرار گرفته است؛ محورهایی که از بحرانهای منطقهای تا پروندههای پیچیده هستهای را در بر میگیرد.
لبنان؛ اولویت فوری مذاکرات
درگیریها در لبنان بهعنوان نخستین و مهمترین محور گفتوگوها مطرح شده است. ایران بارها تأکید کرده است که در صورت ادامه بمبارانهای مرگبار اسرائیل در لبنان، که درگیر جنگی با حزبالله، گروه مورد حمایت تهران است، وارد مرحله بعدی مذاکرات با آمریکا نخواهد شد.
یک مقام ایرانی به سیانان گفته است که پایان دادن به درگیری در لبنان «مهمترین موضوع در دستور کار هیئت ایرانی» است و تهران این پرونده را در صدر اولویتهای مذاکرات قرار داده است.
گزارشها حاکی است که مذاکرات در سوئیس با یک جلسه اضطراری درباره لبنان آغاز خواهد شد. یک دیپلمات مطلع به سیانان گفته است که این موضوع به دستور کار نشست اضافه شده و نخستین محور مورد بررسی در روز یکشنبه خواهد بود.
پیش از سفر به سوئیس، معاون رئیسجمهور آمریکا تأکید کرده بود که یکی از اولویتهای اصلی واشنگتن، پیشبرد آتشبس در لبنان است؛ جایی که بار دیگر هدف حملات موشکی اسرائیل قرار گرفته است.
تنگه هرمز؛ تهدیدی برای تجارت جهانی
در ادامه تنشها، روز شنبه فرماندهی نظامی ایران اعلام کرده است که قصد دارد تنگه هرمز را ببندد و این اقدام را به تحولات لبنان مرتبط دانسته است. این در حالی است که ترافیک دریایی در این مسیر راهبردی بهتازگی روند افزایشی پیدا کرده بود.
در مقابل، ارتش آمریکا این ادعا را که ایران کنترل این گذرگاه حیاتی را در اختیار دارد رد کرده است. همزمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هشدار داده است که در صورت عدم دستیابی به توافق با تهران، ممکن است تعرفهها یا عوارضی بر عبور و مرور کشتیها در این مسیر اعمال شود.
با بالا گرفتن این تنشها، میانجیها تلاش دارند از تشدید بحران جلوگیری کرده و جریان انتقال محمولهها از طریق تنگه هرمز را حفظ کنند.
پرونده هستهای؛ ورود به مرحله تعیینکننده
در صورتی که مذاکرات به مراحل پیشرفتهتر برسد، محور اصلی گفتوگوها بهطور جدی بر برنامه هستهای ایران متمرکز خواهد شد. جیدی ونس در اظهاراتی پیش از ترک محل گفته است که امیدوار است در این آخر هفته در این زمینه پیشرفت حاصل شود.
در چارچوب اولیه توافق، تهران پذیرفته بود که «نباید بهدنبال دستیابی یا توسعه سلاحهای هستهای باشد». با این حال، دو طرف تصمیم گرفته بودند که تعیین تکلیف درباره ذخایر مواد غنیشده ایران را به یک بازه ۶۰ روزه برای مذاکرات نهایی موکول کنند؛ بازهای که اکنون به نقطه تصمیمگیری رسیده است.
بر اساس این گزارش، مسئله سرنوشت این ذخایر یکی از اصلیترین نقاط اختلاف در مذاکرات پیشین بوده و همچنان یکی از دشوارترین موانع پیشروی توافق نهایی محسوب میشود.
نقش پاکستان در میانجیگری
در بخش دیگری از تحولات مرتبط با این مذاکرات، پاکستان نیز نقش پررنگتری در روند دیپلماتیک ایفا میکند. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، و سید عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، از اسلامآباد عازم سوئیس شدهاند تا در جریان گفتوگوهای جاری میان آمریکا و ایران حضور داشته باشند.
دفتر نخستوزیری پاکستان در بیانیهای اعلام کرده است که این کشور از زمان اعلام نخستین آتشبس، نقش میانجی مهمی در مذاکرات ایران و آمریکا ایفا کرده است.
وزارت خارجه پاکستان نیز تأکید کرده است: «پاکستان به حمایت و پیشبرد اجرای تفاهمهای حاصلشده میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده ادامه خواهد داد.»
در نهایت، ترکیب هیئت آمریکایی نیز شامل چهرههای ارشد سیاسی از جمله جیدی ونس، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا به خاورمیانه است که در این مذاکرات حضور خواهند داشت.
سفیر پیشین آمریکا در عمان: امیدوارم ایران عقبنشینی کند
سفیر پیشین آمریکا در عمان، ریچارد اشمائرر، ابراز امیدواری کرده است که بهزودی پیشرفتهایی در موضوع تنشهای مربوط به تنگه هرمز مشاهده شود.
او در گفتوگو با شبکه سیانان گفت: «امیدوارم فردا صبح وقتی خورشید در سوئیس طلوع میکند، نشانههایی ببینیم که ایران از این موضع خود عقبنشینی کرده است؛ چراکه معتقدم در آن زمان شاهد آتشبس موفقتری در لبنان خواهیم بود.»
اشمائرر در ادامه افزود: «در این صورت، دیگر هیچیک از دو طرف نیازی به صدور تهدید یا محکوم کردن طرف مقابل نخواهند داشت. ما صرفاً میتوانیم به جلو حرکت کنیم.»
او همچنین تأکید کرد که انتظار دارد بهزودی در این زمینه پیشرفتهایی حاصل شود.
315
نظر شما