به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، رهبر شهید همواره در مناسبتهای مختلف مسائلی را در حوزه اقتصادی مطرح کرده و تاکیداتی را در این زمینه داشتند. مروری بر خسنان ایشان نشان میدهد تا چه اندازه مسالهی تولید برایشان جدی بود و همواره نگاه به داخل و تکیه بر توانایی جوانان و دانش این سرزمین از سوی ایشانگوشزد میشد . مبارزه با فساد و حفظ امنیت اقصادی در کنار مهار تورم و رونق تولید و افزایش اشتغال مساپلی بودند که ایشان مورد تاکید قرار میداد . نامگذاری اقتصادی بر سالها نیز نشان از ان دارد مقوله اقتصادی در اندیشهی ایشان تا چه اندازه واجد اهمیت بود . نکته اینجاست که ایشان در کنار توجه به اقتصاد مقاومتی بهرهگیری از دانش روز و توجه به اقتصاد دانشبنیان را یز مورد تاکید قرار میدادند.
اهمیت تولید
تولید را میتوان محور اصلی منظومه اقتصادی رهبر شهید انقلاب دانست. مفهومی که در دو دهه گذشته، با عناوین و رویکردهای مختلف بارها مورد تأکید قرار گرفته است. از «رونق تولید» و «جهش تولید» تا «پشتیبانیها و مانعزداییها»، «تولید؛ دانشبنیان و اشتغالآفرین» و درنهایت «سرمایهگذاری برای تولید»، همگی نشان میدهند، نگاه به تولید، صرفا افزایش کمیت کالا یا خدمات نیست.
ایشان در پیام نوروزی سال ۱۴۰۳ تاکید داشتند: «بنده با مطالعهی نظرات کارشناسان این مسئله به این نتیجه میرسم که یک کلید اساسی برای حلّ مشکلات اقتصادی کشور عبارت است از مسئلهی تولید؛ تولید داخلی، تولید ملّی، برای همین هم هست که در این چند سال گذشته بر روی تولید ما تکیه کردیم. اگر رشد تولید و حرکت رو به جلو در تولید ملّی به نحو مطلوب انجام بگیرد، بسیاری از مشکلات مهمّ اقتصادی مثل مسئلهی تورّم، مسئلهی اشتغال و مسئلهی ارزش پول ملّی، این مسائل اساسی اقتصاد به نحو خوبی به سمت حل پیش خواهد رفت. مسئلهی تولید بنابراین مسئلهی مهمّی است و به همین جهت امسال هم روی مسئلهی تولید تکیه میکنم و توقّع دارم، انتظار دارم که انشاءالله یک جهشی در کار تولید اتّفاق بیفتد امسال، و بِجد اعتقاد دارم که این جهش بدون مشارکت مردم و بدون حضور مردم اتّفاق نخواهد افتاد. اگر ما بخواهیم جهش تولید داشته باشیم، بایستی اقتصاد را مردمی کنیم، باید پای مردم را به عرصهی تولید به نحو محسوسی باز کنیم، موانع حضور مردم را برطرف کنیم. در بخش مردمی ظرفیّتهای بزرگی وجود دارد... این ظرفیّتها بایستی فعّال بشود، باید از آنها به نفع کشور و به نفع مردم استفاده بشود. لذا من به این مناسبت شعار امسال را این قرار دادم: «جهش تولید با مشارکت مردم» این شعار امسال است. امیدواریم انشاءالله این شعار به بهترین وجهی تحقّق پیدا کند. برنامهریزان کشور برنامهریزی کنند، صاحبنظران همکاری فکری کنند و فعّالان اقتصادی به نحو عملی در این کار انشاءالله مشارکت کنند.
ایشان در شهریور سال ۱۴۰۲ در دیدار با اعضای هیات دولت گفتند: «حمایت فرهنگی از تولید داخلی یعنی اینکه ما به مردم تفهیم کنیم که محصول داخلی باید مصرف بشود؛ یعنی آنجایی که محصول داخلی وجود دارد باید مردم به سمت محصول داخلی بروند؛ این مهمترین حمایت فرهنگی از تولید است. البتّه مکمّل این حمایتها مراقبت از عدم انحراف است؛ ما دورههایی داشتیم که منابع ارزی و ریالی در اختیار کسانی برای تولید قرار گرفته و برای تولید مصرف نشده! بحثِ یک ذرّه و دو ذرّه هم نیست، مبالغ هم مبالغ بسیار کلانی بوده؛ اینجا تقلّب شده؛ باید مراقبت کنیم که این اتّفاق و امثال این اتّفاقات نیفتد.»
ایشان در اردیبهشت ۱۴۰۲ نیز در دیدار با کارگران تاکید کردند: «تولید، ستون فقرات کشور است؛ یعنی ستون فقرات اقتصاد کشور «تولید» است؛ ستون فقرات تولید هم کارگر است. ما نباید بگذاریم کارگر، [یعنی] این ستون فقرات، تضعیف بشود. ما امسال [در شعار سال] گفتیم: رشد تولید. خب رشد تولید چه جوری به وجود میآید؟ بخش مهمّی از رشد تولید مربوط به کارگرها است؛ [اگر] با دل گرم، با علاقهمندی دنبال کار باشند، اینجور میشود. خب این نکته را بنابراین توجّه کنند؛ هم مسئولین محترم، هم کسانی که اهل سرمایهگذاری و ایجاد کار و ایجاد کارگاه و مانند اینها هستند، توجّه بکنند که برای رشد تولید، برای بهبود وضع، باید ارتقاء زندگی کارگر را یک اصل مهم به حساب بیاورند.»
ایشان اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۹ تاکید کردند: «ما گفتیم جهش تولید؛ چرا میگوییم جهش تولید؟ به خاطر اینکه ما از لحاظ تولید عقبیم. ما نیاز به توسعه بیشتر تولید و تقویت بیشتر تولید و پیشرفت بیشتر تولید داریم.»
ایشان همچنین در اردیبهشت ۱۴۰۰ نیز در پیامی تلویزیونی گفتند: «به نظر ما بهترین و موفّقترین کار برای خنثی کردن تحریمها همین تلاش واقعی -نه تلاش شعاری؛ تلاش واقعی- برای تقویت تولید ملّی است. اگر ما توانستیم تولید ملّی را درست تقویت کنیم، به معنای واقعی کلمه تقویت کردیم و دنبال کردیم، با برنامهریزی، با پیگیری این را دنبال کردیم، مطمئن باشید که تحریمها اوّل خنثی میشوند، بعد هم برطرف میشوند؛ یعنی طرف مقابل وقتی دید که کشور از تحریم ضربه نخورد و زنده شد و تلاش درونی او بیشتر شد، خودش ناگزیر میشود که تحریم را بردارد.»
توجه به اقتصاد مقاومتی
یکی از مهمترین نکاتی که در سخان مقام معظم رهبری بدان تاکرد شده است موضوع اقتصاد مقاومتی ست . ایشان رد فرصتهای متعدد این واژه را در سخنانشان مورد اشاره قرار دادند از زمان ابلاغ سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، این مفهوم بهعنوان راهبردی برای افزایش تابآوری اقتصاد کشور در برابر تحریمها، شوکهای خارجی و نوسانات بازارهای جهانی مطرح شده است.
ایشان در اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۲ در دیدار با کارگران گفتند: «هم مسئولین محترم، هم کسانی که اهل سرمایهگذاری و ایجاد کار و ایجاد کارگاه و مانند اینها هستند، توجّه بکنند که برای رشد تولید، برای بهبود وضع، باید ارتقاء زندگی کارگر را یک اصل مهم به حساب بیاورند. نکتهی دیگر سهمبری عادلانه از درآمد کار است که ما در سیاستهای اقتصاد مقاومتی راجع به این، یک بندی آوردیم و بحث کردیم؛ مدّتها قبل، بحث شده. سهم کارگر به عنوان سرمایهی انسانی ــ که یک منبع انسانی است، سرمایهی انسانی است که بیش از سرمایههای مادّی تأثیر دارد ــ در ایجاد ارزش برای محصول کار، باید مورد توجّه قرار بگیرد. خب حالا من اینجا یک نکتهای را میخواهم از این استنتاج کنم و آن، این است که اگر میخواهیم سهم کارگر از ایجاد ارزش بالا برود، بایستی برای آموزش و مهارتآموزی و تجربهآموزی کارگر برنامهریزی کنیم که البتّه در حرفهای وزیر محترم هم بود؛ این را خیلی باید جدّی گرفت. سهم کارگرِ ماهر و مجرّب و آموزشدیده و دارای ابتکار در ایجاد ارزش برای محصول کار، خب خیلی بالاتر میرود؛ به همان نسبت سهم او از درآمد هم بالا میرود.»
ایشان در اولین روز سال ۱۴۰۲ نیز تاکید کردند: «ما گفتیم اقتصاد مقاومتی «درونزا» و «برونگرا» است؛ درونزاست، یعنی توان و استعداد و ظرفیت درونی بایستی در خدمت اقتصاد قرار بگیرد و البته برونگراست، یعنی با همه کشورها آماده ارتباطات اقتصادی هستیم.»
ایشان در نوزدهم دی ماه سال ۱۳۹۹ گفتند: «ما [هم] باید اقتصادمان را جوری تنظیم و برنامهریزی کنیم که با وجود تحریم هم بتوانیم کشور را بخوبی اداره کنیم؛ این را من بارها تکرار کردهام، الان هم باز میگویم. ما فرض کنیم تحریم برداشته نخواهد شد -البتّه تحریم بتدریج دارد بیاثر هم میشود؛ یعنی دارد به صورت یک چیز لغوی درمیآید امّا حالا گیرم که تحریم باقی بماند- ما باید اقتصاد کشور را جوری برنامهریزی کنیم که با رفتن و آمدن تحریم و با بازیگریهای دشمن، در امر اقتصاد کشور دچار مشکل نشویم. این هم ممکن است؛ این را من نمیگویم، صاحبنظران اقتصادی میگویند، دلسوزان میگویند؛ میگویند این کار ممکن است، ظرفیّتهای داخلی خیلی فراوان است. و ما این را به صورت یک سیاست ابلاغ کردیم(۱۳) که همان سیاست «اقتصاد مقاومتی» است که این باید بشدّت و با جدّیّت دنبال بشود. بنابراین [پاسخ قطعی به] مسئلهی تحریم، این است؛ اینکه فلان کار را بکنید، فلان کار را نکنید، اینها حرف بیخودی است؛ تحریم یک خیانت است، یک جنایت در حقّ ملّت ایران است که باید برداشته بشود.»
توجه به مردمیسازی اقتصاد
اهمیت به مردم و مشارکت مردم نیز یکی از کلیدواژههای ثابت و مهم در بیانات رهبری سهید بود . ایشان همواره به مشارکت مردم در تمامی حوزهها خصوصا حوزهی اقتصادی عقیده داشتند. از همین رو، بر واگذاری امور اقتصادی، تقویت بخش خصوصی، جذب سرمایههای خرد، گسترش تعاونیها و کاهش تصدیگری دولت بارها تأکید شده است.
ایشان در اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۳ تاکید کردند: در دیدار با کارگران تاکید کردند: «اقتصاد مردمی
یکی از مسائل مهمّ امروز کشور مسئلهی «اقتصاد» است؛ لذاست که ما این چندساله، در شعار سال، روی نقطههای حسّاس اقتصادی تکیه کردهایم. امسال [۱۴۰۳] هم گفتیم «جهش تولید»، نه «افزایش تولید»؛ «جهش»! جهش چه جوری حاصل میشود؟ با مشارکت مردم. بنده عقیدهی راسخ دارم، نظر همهی کارشناسهای اقتصادی صاحبنظر ما هم همین است که اگر مردم وارد میدان اقتصاد بشوند، بخصوص اگر وارد میدان تولید بشوند، تولید جهش پیدا میکند؛ تولید که جهش پیدا کرد، کشور ثروتمند میشود، آحاد مردم ثروتمند میشوند، جیب کارگر پُر میشود، دست کارگر پُر میشود، اشتغال افزایش پیدا میکند، بیکاری کم میشود و مشکلات فراوان کارگری و اقتصادی در کشور از بین میرود. این مسئلهی اقتصاد است.»
ایشان در دیدار با کارگران تاکید کردند: «بنده عقیده راسخ دارم... که اگر مردم وارد میدان اقتصاد شوند، بهخصوص اگر وارد میدان تولید شوند، تولید جهش پیدا میکند.»
ایشان در سخنرانی نوروزی در سال ۱۴۰۳ در جمع اقشار مختلف مردم گفتند: «برای اینکه اقتصاد کشور شکوفا بشود، همهی چرخدندههای بزرگ و کوچک کشور باید به کار بیفتد؛ همه باید تلاش کنند؛ هم از زیرساختهای کشور استفاده بشود، هم از ابتکارات مردمی استفاده بشود، هم از قدرت مدیریّت فعّالان اقتصادی و فعّالان مدیریّتی استفاده بشود؛ از نیروهای جوان تحصیلکرده به معنای واقعی کلمه بایستی استفاده بشود؛ از شرکتهای دانشبنیان بایستی حمایت بشود؛ اینها همه ابزارهایی هستند، وسایلی هستند که اگر به طور مجموع مورد توجّه قرار بگیرند، بدون شک، اقتصاد کشور را به شکوفایی خواهند رساند... خب این، آن چیزی است که در شعار امسال [جهش تولید با مشارکت مردم] ، مورد نظر ما بوده. ما معتقدیم بایستی بر روی مسئلهی اقتصاد تکیه بشود و برای موفّقیّت در این راه، از مشارکت مردم به معنای واقعی کلمه استفاده بشود؛ میخواهیم همهی نیروها در این راه بسیج بشوند. این هنر مسئولین ما است که بایستی انشاءالله راهش را پیدا کنند و این حرکت را انجام بدهند.»
ایشان در بهمن ماه سال۱۴۰۲ نیز گفتند: « زمینهی مشارکت... [مردم در اقتصاد] خیلی گسترده است... شما از صنایع بزرگی مثل نفت، مثل گاز، مثل فولاد بگیرید، تا مثلاً صنایع دستی؛ در همهی این زمینهی گستردهی وسیع، امکان مشارکت مردم وجود دارد؛ سرمایههای مردم، ذهن مردم، دستهای توانای مردم، سرانگشتان فعّال و مبتکر مردم میتواند فعّال بشود و کار کند [که در نتیجه] اشتغال زیاد خواهد شد، فقر کمتر خواهد شد. بنابراین، این زمینههای گسترده وجود دارد؛ منتها، هم دستگاههای دولتی باید احساس مسئولیّت کنند، هم خود فعّالان اقتصادی باید احساس مسئولیّت کنند؛ یعنی از دو طرف احساس مسئولیّت لازم است.»
اهمیت اقتصاد دانشبنیان
توجه به اقتصاد دانش بنیان نیز در سخنان رهبری حضوری پررنگ دارد . ایشان همواره در سخنانشان مسئولان و جوانان را به بهرهگیری زا فرصتها، علم روز و ... فرا میخواندند.
ایشان در سخنرانی نوروزی سال ۱۴۰۱ گفتند: «اشتغالآفرینی با همین شرکتهای دانشبنیان به دست خواهد آمد؛ یعنی اگر ما به معنای واقعی کلمه بتوانیم این شرکتها را تولید کنیم و به وجود بیاوریم که در این زمینه دچار خطاهایی که گاهی در گذشته شدهاند نشویم، اشتغال هم زیاد خواهد شد. گفتم خطاهای گذشته؛ ما در دولتهای مختلف طرحهایی با نامهای گوناگون داشتیم که تسهیلات بانکی را در اختیار افراد بگذاریم برای اینکه تولید بالا برود؛ تقریباً همهی این طرحها ناموفّق بود؛ همهی این طرحها ناموفّق بود. پولپاشی کردن و بیملاحظه اقدام کردن به جایی نخواهد رسید؛ باید [این] کار خیلی با دقّت و مطالعه و درست انجام بگیرد و فعّالیّت شرکتهای دانشبنیان به صورت زنجیرهای شکل پیدا بکند. البتّه این را هم من در ذهن داشتهام که بعضی از تصمیمهای اخیری که گرفته شده در مراکز تصمیمگیری ممکن است به برخی از شرکتهای کوچک و متوسّط کشور ضربه بزند؛ نباید دولت اجازه بدهد و بانکها اجازه بدهند که این ضربه وارد بشود.»
ایشان در بهمن ۱۴۰۰ نیز گفتند: « ما در این چند سال به صنایع دانشبنیان تکیه کردیم؛ بارها و بارها تکرار شده، گفته شده، حمایت شده؛ خب خوب هم بوده، یعنی چند هزار صنعت دانشبنیان و بنگاه دانشبنیان به وجود آمده، و تلاشهای خوبی در این زمینه انجام گرفته، واحدهای کوچک و متوسّط ایجاد شده؛ آنچه مورد غفلت قرار گرفته این است که ما صنایع بزرگ خودمان را دانشبنیان کنیم. صنعت نفت [باید] دانشبنیان بشود. ما در زمینهی صنعت نفت دچار عقبماندگی فنّاوری هستیم. برخی از کشورهای منطقه از لحاظ نوع استخراج نفت و فنّاوریای که در این جور جاها به کار میرود از ما خیلی جلوترند؛ ما در این زمینه عقبماندگی داریم. خب این عقبماندگی را چه کسی باید جبران کند؟ از چه کسی کمک بگیریم؟ حتماً باید یک شرکت خارجی بیاید برای ما فنّاوری بیاورد؟ نه، من [به این] عقیده ندارم. خب میبینید شرکتهای خارجی چه جوری عمل میکنند؛ نمیآیند یا میآیند [ولی] امانتدارانه عمل نمیکنند، یا میآیند [امّا] به یک بهانهای وسط کار رها میکنند، یا میآیند [ولی] سوءاستفاده میکنند. من البتّه با آمدن شرکت خارجی به طور کلّی مخالف نیستم لکن بایستی انتخاب کنیم. عقیدهی من این است که مجموعههای کارآمد داخلی میتوانند این کار را برای ما انجام بدهند؛ عقیدهی من این است. به نظر من اگر حالا مثلاً [مسئولین] صنعت نفت از جوانها درخواست کنند و نظرات آنها را بگیرند و کمکهایی را که لازم دارند، منعکس کنند به جوانهای دانشآموخته و دانشمند و خوشاستعداد و علاقهمند ما، قطعاً [اینها] میتوانند مشکلات زیادی را برطرف کنند.»
بسیاری از کارشناسان معتقدند تفحض در آرا و نظرات رهبر شهید میتواند گره بسیاری از مشکلات را در حوزه اقتصاد باز کند و چراع راهی باشد برای درک مشکلاتی که رد این حوزه وجود دارد . این انتظار میرود که مسئولان با توجه به شرایط اقتصادی و شرایط عمومی کشور برنامهای کاربری برای افزایش استقلالب اقتصادی، تکیه بر ظرفیتهای داخلی و تبیین و پیادهسازی برنامههای اقتصادی مقاومتی را با توجه به علم روز دنیا و تکیه بر ظرفیتهای نوین به سرانجام برسانند.
۲۲۳۲۲۳
نظر شما