به گزارش خبرآنلاین، سپهبد عاصم منیر، فرمانده ارتش و رئیس ستاد دفاع پاکستان، در سومین سفر رسمی خود در سال جاری میلادی وارد تهران شد تا با مقامات ارشد سیاسی و فرماندهان عالیرتبه نظامی ایران دیدار و گفتوگو کند.
بر اساس گزارش رویترز سه منبع پاکستانی، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، هفته گذشته و چند روز پیش از سفرش به تهران، با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفتوگو کرده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، با تائید این رویداد تصریح کرده است که گفتوگوهای عاصم منیر در راستای ادامه تلاشهای پاکستان برای تقویت صلح، ثبات و امنیت در منطقه غرب آسیا انجام میشود. این سفر در شرایطی صورت میگیرد که خطوط دیپلماتیک مرتبط با «یادداشت تفاهم اسلامآباد» کاملاً متوقف شده و تحریمهای تازه مالی آمریکا فشار بر اقتصاد ایران را افزایش داده است.
سفر فرمانده ارتش پاکستان همزمان با روزی انجام میشود که دولت آمریکا وعده دادهاست «کمرشکنترین تحریمهای تاریخ» را علیه ایران اعلام کند. این اقدام آمریکا همزمان با توقف اجرای تمام تعهدات واشنگتن در تفاهمنامه اسلامآباد به منزله تشدید قابل توجه تنش تلقی میشود، تنشی که دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران هشدار دادهاست ممکن است با واکنش نظامی به منافع اقتصادی آمریکا در منطقه و سراسر جهان و کشورهایی که با این کارزار همکاری کنند، همراه شود.
فرآیندی که واشنگتن در پیش گرفتهاست و این تصور که تهران با فشار اقتصادی بیشتر ممکن است در مقابل خواستههای نامشخص و مبهم آمریکا کوتاه بیاید یا دچار فروپاشی شود، باعث شدهاست که هیچ دورنمای روشنی برای پایان جنگ وجود نداشتهباشد. در این چارچوب سفر عاصم منیر به تهران، یکی از آخرین امیدها برای پایان جنگی است که ایالات متحده آمریکا با همراهی اسرائیل از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز کرد.
سفرهایی که به هم مرتبط نیست؟
سفر عاصم منیر به تهران یک روز پیش از سفر سید بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان به ایران انجام میشود. وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران میگوید که این دو سفر هیچ ارتباطی به یکدیگر ندارند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره سفر فرمانده ارتش پاکستان و ارتباط آن با سفر وزیر خارجه عمان گفت: سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران، امروز قرار است انجام شود و در چارچوب روابط بسیار خوب و ممتاز ایران و پاکستان صورت میگیرد. این را در نظر داشته باشید که رابطه دوجانبه ایران و پاکستان یکی از بهترین مراحل خود را سپری میکند و هر دو طرف مصمم هستند که با ابتنا بر پیوندهای مختلفی که بین دو کشور وجود دارد، این روابط را روزبهروز در همه حوزهها گسترش دهند.
بقائی ادامه داد: پاکستان همزمان، از چند ماه قبل تلاش میکرد و مساعی جمیلهای را برای کمک به کاهش تنشها در منطقه به خرج میداد. سفر وزیر خارجه عمان هیچ ارتباطی به این موضوع ندارد؛ فقط از لحاظ زمانی تقریباً همزمان شده است. قرار است فردا انجام شود و هم در رابطه با روابط دوجانبه قرار است بحث شود و هم در رابطه با موضوعات مرتبط با امنیت تنگه هرمز و مسیرهای تردد آن، به عنوان دو دولت ساحلی این آبراه.
به رغم این اظهارنظر سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران، به نظر نمیرسد که دو بتوان دو پرونده تنگه هرمز و مذاکرات با آمریکا را از یکدیگر جدا کرد. بازگشت ایران و آمریکا به میز مذاکره، منوط به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز است که بدون توافق نهایی ایران و عمان برای تعیین مسیرهای جدید عملی نخواهد شد.
دستور کار دیدارهای نظامی و پرونده امنیت دریانوردی
بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانههای بینالمللی، فرمانده ارتش پاکستان در طول این سفر با انتصابات جدید در بدنه نظامی و امنیت ملی ایران دیدار خواهد کرد. برنامههای کاری منیر شامل گفتوگو با سردار احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، سردار علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی است.
زاهد محمود، ژنرال بازنشسته دو ستاره و استراتژیست دفاعی پاکستان، به الجزیره میگوید: «پاکستان در عمل همچنان حامل پیشنهاد و راهکار خروج واشنگتن برای تهران است. این کشور کماکان قابل اعتمادترین کانال ارتباطی موجود باقی مانده است. پاکستان واقعاً تنها کارت خروج و راهکار کاهش تنش موجود برای هر دو طرف است.»
یکی از محورهای پررنگ و حیاتی این مذاکرات، بررسی امنیت خطوط دریانوردی و حملات انصارالله یمن در بابالمندب عنوان شده است؛ موضوعی که پس از کشته شدن سه ملوان پاکستانی در جریان حمله به یک کشتی تجاری با پرچم تانزانیا در ۱۱ اوت، به مسئلهای حساس و دارای اهمیت پررنگ برای اسلامآباد تبدیل شد.
آندریاس کرگ، دانشیار دانشکده مطالعات دفاعی در کینگ کالج لندن، به الجزیره میگوید: «باارزشترین نتیجه این سفر میتواند دستیابی به این تائیدیه باشد که ساختار امنیتی ایران به یک ترتیب مشخص جهت عدم تصادم در تنگه هرمز پایبند بماند و در صورت موفقیت قطر در جلب تحرک متقابل از سوی آمریکا، تشدید تنش از طریق یمن یا عراق را مهار کند. بدون تحقق چنین امری، پل ارتباطی همچنان باز میماند اما دو طرف به حرکت به سمت یک چرخه اجبارآمیز و قهری دیگر ادامه خواهند داد.»
فروپاشی تفاهمنامه اسلامآباد و تحرکات جدید منطقهای
این تحرکات دیپلماتیک همزمان با شکست در اجرای تفاهمنامه اسلامآباد صورت میگیرد؛ توافقی که در ۲۸ خرداد میان ایران، آمریکا و پاکستان به امضا رسید.
ایران همچنان بر مسدود ماندن تنگه هرمز تاکید دارد و شرط بازگشایی آن را بازگشت کامل آمریکا به تعهداتش در تفاهمنامه و رفع محاصره دریایی، لغو تحریمهای نفتی، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و توقف تهدیدات نظامی از سوی واشنگتن دانسته است.
همزمان، امضای «پیمان دفاعی مشترک سه جانبه» میان پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در اوایل ماه اوت و سفر قریبالوقوع بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان به تهران برای بررسی طرح مشترک امنیت دریانوردی، ابعاد و پیچیدگیهای تازهای به معادلات منطقهای بخشیده است.
تحلیلگران بینالمللی درباره توانایی واقعی پاکستان برای حل یا مهار این بحران دیدگاههای متفاوتی ارائه میدهند. برخی کارشناسان مانند جواد حیراننیا، مدیر گروه مطالعات خلیج فارس در تهران، و زاهد محمود، تحلیلگر دفاعی و ژنرال بازنشسته پاکستانی، بر این باورند که اسلامآباد به دلیل عدم داشتن منافع مستقیم یا نفع شخصی در نتیجه جنگ، به عنوان یکی از مورد اعتمادترین کانالهای ارتباطی میان واشنگتن و تهران عمل میکند و سعی دارد راهکار خروجی برای کاهش تشدید بحران ارائه دهد.
۴۲/۴۲
نظر شما