۹ نفر
۳ دی ۱۳۹۷ - ۱۴:۱۸
در فواید خاموشی برخی مدیران

در بین اخلاقیات کدام صفت برای مدیر از اهمیت بیشتری برخوردار است؟ امام رضا (ع) نخستین صفت را حلم در کنار علم می دانند: «از نشانه های دین فهمی، حلم و علم است و خاموشی دری از درهای حکمت است. خاموشی و سکوت، دوستی آور و راهنمای هر کار خیری است.»

علی تبریزی 

هیچ جامعه ای رنگ و بوی اسلامی به خود نمی گیرد مگر اینکه اخلاق اسلامی در اجزای مختلف آن رسوخ کرده باشد. از طرفی مردم جوامع غالباً متاثر از حاکمانشان هستند پس اگر اخلاق در بین مسئولان ریشه ندوانده باشد نمی توان امید چندانی به اخلاق مداری مردم عوام داشت.

یکی از فقهای بزرگ و یاران نزدیک حضرت رضا (ع) فضل بن شاذان نیشابوری است، او می گوید من از علی بن موسی الرضا (ع) در مورد ضرورت مدیریت شنیدم که می فرمود:

«در مطالعه احوال بشر هیچ گروه و ملتی را نمی یابیم که در زندگی موفق و پایدار باشد مگر بوجود مدیر و سرپرستی که امور مادی و معنوی آن را مدیریت نماید.» (مجلسی، ج ۲۳، ص ۳۲) نتیجه اینکه از لحاظ دین شناسی و حتی دنیاگرایی اگر در مدیریت، اخلاق رعایت نشود نباید به پایدار بودن آن سازمان و گروه امیدوار بود.

درباره اخلاق اندیشمندان چنین می گویند: «صفات و ویژگی های پایدار در نفس که موجب می شوند کارهایی متناسب با آن صفات بدون نیاز به فکر از انسان صادر شود.» به تعبیر دیگر اموری که ملکه ذهن انسان شده باشند نه اینکه برای نمایش در یک مجلس رعایت و در جای دیگری فراموش شوند.

اما در بین اخلاقیات کدام صفت برای مدیر از اهمیت بیشتری برخوردار است؟ امام رضا (ع) نخستین صفت را حلم در کنار علم می دانند: «از نشانه های دین فهمی، حلم و علم است و خاموشی دری از درهای حکمت است. خاموشی و سکوت، دوستی آور و راهنمای هر کار خیری است.» (حرانی ،۱۴۰۴،ص۴۶)

این پند امام نه تنها از جهت دینی که حتی از جنبه غیر دینی نیز حائز اهمیت است و در مدیریت دینی بسیار کاربرد دارد. علم شرط مهم مدیریت است اما بدون حلم ارزش چندانی نخواهد داشت. حلم مرتبه بالاتر از صبر است و تاسف آور این است که مدیری صبور هم نباشد چه رسد به حلیم! (در آیه 225 سوره بقره از حلیم به عنوان یکی از صفات خداوند نام برده شده است.)

شرط سومی هم که امام بعد از علم و حلم بر می شمرند خاموشی و سکوت است. البته این صفات برای همه افراد جامعه ضروری است و برای مدیران و مسئولان ضروری تر. خاموشی به معنای سخن نگفتن نیست بلکه یعنی سکوت در برابر هر حرف غیر منطقی! امام فرمود سکوت، دوستی آور است و زیاده گویی و سخن نابجا موجب گسسته شدن دوستی ها و شکسته شدن حریم روابط.

سعدی در گلستان فصلی دارد در فواید خاموشی. آنجا می نویسد: جالینوس ابلهی را دید دست در گریبان دانشمندی زده، و بی حرمتی همی کرد. گفت: اگر این نادان نبودی، کار وی با نادانان بدین‌جا نرسیدی!

دو عاقل را نباشد کین و پیکار               نه دانایی ستیزد با سبک‌سار

اگر نادان به وحشت سخت گوید           خردمندش به نرمی دل بجوید

مردم از مدیران توقع این صفات را دارند. چقدر زشت و ناپسند است که در رسانه ها تصاویر و فیلم های مربوط به کم تحملی، بی صبری، بیان سخنان نابجا و گزافه گویی یک مسئول دست به دست شود. و ناپسندتر آن است که بخواهیم از این رفتارها –صرف نظر از اینکه مقصر چه کسی است- دفاع کنیم!

2929

کد خبر 1215773

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 0 =