آیا اردوغان در هزارتوی سیاست گیر کرده است؟

یک کارشناس مسائل ترکیه طی گفتگوی با خبرگزاری خبرآنلاین به مشکلات اخیر ترکیه و چالش های حال حاضر این کشور پرداخته است. او معتقد است ترکیه مانند کشورهای دیگر منطقه در تنگنا قرار گرفته است اما وضعیت برای او از همه کشورهای دیگر از نظر دیپلماتیک سخت تر است.

زهره نوروزپور: یک ماه از تصمیم ترامپ مبنی بر خروج نظامیان آمریکایی از شمال سوریه گذشت، و یک ماه نیز از تصمیم اردوغان درباره حمله به شمال سوریه. مقامات دو کشور برای عملی کردن فرمان های خود در حال وقت خریدن هستند چرا که نه آمریکا از سوریه خارج شد، نه اردوغان به سوریه حمله کرد! سوالی که مطرح است این است که آیا ترکیه دچار سردرگمی شده است؟ آیا ترامپ، ترک ها را در هزارتو گیر انداخته است؟ خبرگزاری خبرآنلاین در همین باره با رحمان قهرمانپور کارشناس مسائل بین الملل و ترکیه گفت‌وگو کرده است که از نظر می‌گذرانید:

آقای قهرمان پور برخی از تحلیلگران معتقدند ترکیه مانند کسی است که در یک هزارتو گیر افتاده است و نمی داند چگونه بحران هایی که برای این کشور به وجود آمده را پشت سربگذارد. یکی از این مسایل، خروج آمریکا از سوریه و همچنین روی آوردن کردها به بشار اسد است...نظر شما چیست؟
اول از همه کدام بازیگر و کدام کشور در خاورمیانه است که در هزارتو گیر نکرده باشد؟ تمام بازیگران منطقه اکنون با چنین چالش ها و مسائلی دست و پنجه نرم می کنند و هیچ بازیگری از این قاعده مستثنی نیست منتها عرصه برای بازیگری که زمین بازی کم تری و قدرت نفوذ محدود تری داشته باشد کمتر است.

اما در رابطه با سوریه باید بگویم که سوریه در حال گذار از جنگ داخلی است و  می توان با اطمینان هشتاد درصدی گفت که بشار اسد ماندنی است و ارتش سوریه دارد کنترل را کاملا به دست می گیرد.

فاز جنگ داخلی و نظامی تمام شده و ما وارد فاز سیاسی می شویم اما همانطور که آنتونیو گرامشی(فیلسوف ونظریه پرداز آمریکایی حوزه بین الملل) گفت : "قدیمی سست شده و جدید تثبیت نشده" و در چنین وضعیتی که ما از یک دوره عبور کرده ایم پیش بینی آن خیلی کار سختی است.

ما باید ببینیم در داخل سوریه کردها، علوی ها، مسیحی ها ، دروزی ها، چگونه عمل می کنند؟ و از ان طرف بازیگران منطقه یعنی ترکیه ،ایران، روسیه چه برنامه ای دارند؟ اما این وضعیت برای ترکیه خیلی دشوار تر است ترکیه در سال ۲۰۱۱ انتظار داشت بشار اسد برود یک حکومت سنی تحت هدایت فکری اخوانی سر کار بیاید و  بر اساس همین فکر سیاستش را نسبت به سوریه تنظیم کرد و با شکست مواجه شد.

 ما دیدیم که آن خبرنگار ترک که در حال حاضر در آلمان به سر می برد، در اخرین دیدار مرکل و اردوغان هم مسئله ساز شد، افشاگری کرد که سازمان اطلاعات ترکیه یا "میت"به داعش کمک کرده و اسنادش هم علنی شد و این یک آبروریزی برای حزب عدالت و توسعه در ترکیه بود.

در واقع مسئله سوریه ابعاد داخلی در ترکیه پیدا کرد و به رقابت ها داخلی گره خورد. حزب علوی ها که اصلی ترین حزب اپوزوسیون ترکیه است خواهان عدم مداخله ترکیه در مسائل سوریه بود. و آقای اردوغان هزینه های زیادی برای ان سیاست اش پرداخت کرد  وزیر خارجه سابق اش احمد داوود اغلو را بر کنار کرد و چاووش اغلو را جایگزین کرد و در نهایت با شیب ملایم پذیرفت که بشار اسد ماندنی است.

از طرف دیگر با ایران و روسیه در محور آستانه وارد گفتگو شد و از طرفی هم نیم نگاهی هم به همکاری های احتمالی با امریکا داشت. آقای اردوغان در ابتدای انتخاب ترامپ راهی واشنگتن شد به امید اینکه بتواند حمایت ترامپ را جلب کند. ولی از اینجا هم به نتیجه مطلوبی نرسید و این وضعیت را خیلی برای ترکیه دشوار کرده است و در این شرایط با پ ک ک و یگان های خلق کرد در مرزهای داخلی درگیر شد و اینگونه شد که بازی اصلی را در سوریه، روسیه به عهده گرفت چون ترکیه گرفتار سیاست های اشتباه خودش بود.

خروچ آمریکا چقدر بر ترکیه تأثیر داشت؟
خروج امریکا از سوریه، وضعیت را برای ترکیه وخیم تر کرد، البته ترک ها ابتدا خوشحال شدند و فکر کردند اگر امریکا از سوریه خارج شود بالطبع قدرت مانور آنها بیشتر می شود و یگان های خلق کرد را مهار می کنند اما صحبت های اقای ترامپ نشان داد که امریکا به این زودی ها قصد خروج ندارد و آقای بولتون هم گفت حتی بعد از خروج امریکا حمایت از کردها در دستور کار است اسراییل هم نارضایتی اش را اعلام کرد و ائتلاف ضد داعش هم اعلام کرد الان وقت خروج امریکا از سوریه نیست.

ترک ها الان دچار یک سر درگمی هستند. از طرفی به اتحادیه اروپا فشار می آورند از سویی با روسها چانه زنی می کنند از سمتی دیگر تلاش می کنند با امریکایی ها مذاکره کنند. چندی پیش هم خبر رسید که با گروه های النصره و الفتح با ارتش آزاد دموکراتیک وارد درگیری شدند لذا شرایط برای ترکیه خیلی سخت است،  اما این چیز نو و عجیبی نیست سیاست همین است.

 به نظرتان ترکیه با چه اقداماتی می خواهد از این بن بست ها خارج شود الان ترکیه سر مسایل نظامی هم با امریکا به مشکل برخورده که آیا پاتریوت آمریکا را قبول کند یا اس ۴۰۰ روسیه را ؟
ما نباید انتظار داشته باشیم که ترکیه تا یک ماه آینده یک تصمیم بگیرد و همه چیز ختم به خیر شود .خیر ..! مسائل ترکیه با آمریکا به این سادگی ها حل نمی شود بعضی فکر می کردند با آزادی کشیش برانسون همه چیز رفع خواهد شد اما اینگونه نشد، در کنار آن موشک های پاتریوت بخش کوچکی از چالش های آنکارا واشنگتن است. ترکیه امروز  مانند ترکیه دهه نود رفتار نمی کند. ترکیه امروز یک ترکیه جاه طلب است که استقلال عمل می خواهد و قصد دارد واشنگتن را مجبور کند که استقلال عمل او را به رسمیت بشناسد. اما واشنگتن این را نمی‌پذیرد می گوید یا با ما هستی یا با مسکو،  ترکیه هم  هردو را می خواهد و برای آن دارد هزینه اش را هم می پردازد، هزینه اش همین چالش هاییست که دارد با ان ها دست و پنجه نرم می کند یعنی شما اینگونه نگاه نکنید که ترکیه دو گزینه دارد مسکو یا واشنگتن؟

ترکیه درباره روسیه نیز با ناتو هم به مشکل برخورده و محدود به امریکا و روسیه نیست.
این جور مشکلات همیشه در سیاست بین الملل وجود داشته است. این مساله را امریکا با آلمان هم دارد اقای ترامپ در دیدار با ترزا می (نخست وزیر بریتانیا)  صراحتا گفت ما از احداث خط از روسیه به آلمان ناراضی هستیم. این تنش ها همیشه وجود دارد، اینگونه نیست که اگر ترکیه اس ۴۰۰ های روسیه را قبول کند از ناتو خارج می شود و روابط اش قطع می شود، بالعکس اش هم نیست که روابط اش کامل با مسکو قطع شود! مناسبات بین المللی اینگونه کار نمی کنند. ترکیه  اگر اس ۴۰۰ هارا بگیرد قطعا به یک فرمول مشخصی می رسد که بتواند ناتو را قانع کند.
ترکیه امروز خیلی بلندپرواز است و خودش را یک کشور چند منطقه ای تعریف می کند و می خواهد مانور بدهد و استقلال عمل داشته باشد و این هزینه سنگینی دارد که خوب ترکیه قصد دارد این هزینه را پرداخت کند.

در نهایت نقش ایران، روسیه و ترکیه را در آینده چگونه می بینید؟ سه کشوری که استارت مذاکرات آستانه را زدند و حالا در پی تدوین یک قانون اساسی برای سوریه هستند. با توجه به اینکه اعراب به دمشق بازگشته اند، کشورهای اروپایی اعلام کرده اند که سفارتشان را در سوریه بازگشایی می کنند. منطقه با این سوریه ی جدید چگونه خواهد بود؟

الان زمان پیش بینی نیست چیزی که می توان گفت این است که فعلا مذاکرات آستانه محور اصلی تحولات سوریه خواهد بود و بازیگران این میدان به ترتیب روسیه، ایران و ترکیه هستند و فعلا دلیلی دال بر اینکه آمریکا بخواهد ترکیه را از مذاکرت آستانه بیرون بیاورد دیده نمی شود دلیل هم ندارد به نفع ترکیه هم نیست. حالا باید دید روسیه همانقدر که در عرصه جنگ نظامی پر قدرت بود در فرایند تدوین قانون اساسی  و در عرصه دیپلماسی هم می تواند پر نفوذ باشد و می تواند آن قدرت نظامی را تبدیل به قدرت دیپلماتیک بکند یا نه. در غیر اینصورت ترکیه ممکن است از آستانه خارج شود ایران هم ممکن است خارج شود فعلا همه چیز بستگی به محور آستانه دارد باقی تنها فرضیاتی است که نمی توان روی آن ها تاکید کرد.

۵۲۳۱۰

کد خبر 1225124

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
9 + 2 =