شرمن: دانش ایران را نمی توانید بمباران کنید

مقامات سابق آمریکا هشدار داده اند «راهبرد ترامپ برای اعمال فشار حداکثری بر ایران دارد تاثیرش را از دست می دهد و تهران را برای ایستادگی مقابل غرب و گام برداشتن به سمت ساخت سلاح اتمی ترغیب می کند».

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، وبگاه بیزنس اینسایدر، در سرمقاله ای به سیاست فشار حداکثری آمریکا علیه ایران پرداخته است و معتقد است که این سیاست نه تنها شکست خورده است بلکه سبب شده است که ایران قوی تر از همیشه به سمت هسته ای شدن پیش رود. مشروح این مقاله را می خوانیم:

دولت ترامپ از زمان خروج از برجام در سال گذشته، با هدف ضربه زدن به نظام ایران و نهایتا وادار کردن این کشور به تسلیم شدن در برابر خواسته های آمریکا تحریم های فلج کننده ای را علیه ایران وضع کرده است.
اما ایران در هفته گذشته با آغاز توسعه سانتریفیوژهای پیشرفته – که غنی سازی را تسریع می کنند - و کنار گذاشتن محدودیت های توسعه و تحقیقاتی، سومین گام بزرگ برای خروج از برجام را برداشت. اقدام ایران به دنبال اعلامیه ماه ژوییه ی این کشور مبنی بر عبور از محدودیت های ذخایر اورانیوم و غنی سازی صورت گرفت.
ایران گفته که اقداماتش قابل بازگشت هستند و به قدرتهای اروپایی برای نجات برجام فرجه دو ماهه داده تا برای بازگشت به برجام متقاعدشان کند.


وندی شرمن، مذاکره کننده ارشد هسته ای در دولت اوباما به بیزنس اینسایدر می گوید «کل قضیه نگران کننده است چون این اقدام ایران یعنی خروج از چهارچوبی که راه رفتن ایران به سمت سلاح هسته ای را - که برای ترامپ هم اهمیت زیادی دارد - بسته بود».


شرمن می گوید «ایران نه تنها تحریک و ترغیب شده بلکه برای دست زدن به اقداماتی که بازگشت پذیر هم نیستند به حال خودش رها شده است. درست است که تمام اقدامات کنونی ایران را می شود به قبل بازگرداند اما وقتی وارد مسیر تحقیق درباره فناوری سانتریفیوژ می شوند و سانتریفیوژهای مختلف را مورد آزمایش قرار می دهند، دانش بیشتری در این رابطه به دست می آورند و همین موجب نگرانی جدی ما می شود».

شرمن به ما گفت «بحث بر سر محدودیت های تحقیقاتی جزو موضوعات دشوار مذاکرات هسته ای ما با ایران و یکی از موارد کلیدی برجام به حساب می آمد. اگر ایرانی ها به سوی تحقیقات هسته ای گام بردارند، دانش بیشتری در این زمینه کسب می کنند و شما نمی توانید دانش را به عقب برانید. این چیزی بود که دولت اوباما هم فهمیده بود و از این جهت به سمت مذاکره با ایران رفت».


شرمن افزود «حتی اگر ما برای بمباران تمام سایتهای هسته ای آنها اقدام نظامی می کردیم – که البته می توانستیم چنین هم کنیم – باز هم ایرانی ها می توانستد این سایتها را حتی به شکل مخفیانه بازسازی کنند چرا که شما نمی توانید دانش را بمباران کنید. بنابراین گام اخیر ایران برای کنار گذاشتن محدودیت های هسته ای نگران کننده است».

تهران به کرات اعلام کرده که به دنبال ساخت سلاح اتمی نیست و انرژی هسته ای را برای مقاصد صلح آمیز می خواهد. با این حال، اقدام جمعه گذشته ایران مخالفت اساسی با اتحادیه اروپا و آمریکا - که هر یک  طی هفته های گذشته مستقلا در تلاش بوده اند تا ایران را برای التزام به تعهدات هسته ای برجام متقاعد کنند - است.

ترامپ هفته گذشته گفت که آماده گفتگو با پرزیدنت روحانی است که این اقدام ترامپ نخستین موضع گیری ملایم بین دو کشور محسوب می شود. اما روحانی دایما گفتگوی با آمریکا تا زمانی که تحریمهای اقتصادی برداشته نشوند را رد کرده است. البته مقامات آمریکایی هم دایما گفته اند که تا زمانی که ایران برنامه هسته ای خود را متوقف نکند خبری از رفع تحریمها نیست که البته ایران هم در مقابل گفته تا آمریکا رفع تحریم نکند چنین نخواهد کرد.

روحانی روز سه شنبه هفته گذشته گفتگوی دو جانبه با آمریکا را منتفی دانست و گفت برای گفتگوی چندجانبه آماده است به شرطی که تحریم ها رفع شوند.
وندی شرمن می گوید «به نظر می رسد که دولت ترامپ تمایلی به مذاکره با ایران ندارد. هرچند که ترامپ آمادگی خود برای مذاکره در هر زمان و بدون پیش شرط را اعلام کرده اما روشن است که هر دو طرف ایرانی و آمریکایی مذاکره را مشروط به شروطی کرده اند. بنابراین ما در وضعیت خیلی بدی قرار گرفته ایم».
شرمن می گوید در حال حاضر وضعیت اسفباری هم در آمریکا و هم در ایران حاکم است و در هر دو کشور تندروهای افراطی امور را در اختیار گرفته اند و این موجب ارسال سیگنال های پیچیده از هر دو سو گردیده است.

ایران در حالی بر سرعت غنی سازی اش افزوده که ایران و غرب در بن بست قرار گرفته اند و این حکایت از آن دارد که راهبرد دولت ترامپ در مهار بلندپروازی های هسته ایران شکست خورده است.
وندی شرمن می افزاید «راهبرد فشارحداکثری بر ایران، حزب الله را که گروه نیابتی ایران است متوقف نکرده و خطراتی را که متوجه امنیت اسراییل و همچنین منطقه خاورمیانه است را هم پایان نداده است. فشارحداکثری بر ایران مانع خروج ایران از برجام نشده و البته متحدان مان را که با ایشان تلاش و همکاری سختی داشتیم تا مانع رسیدن ایران به سلاح هسته ای شویم را از ما رانده است.


ایران در پی اهرم فشار
شرمن به ما می گوید « ایران در میان تحریمهای فلج کننده دنبال آتوگرفتن از آمریکاست. لازمه خروج از این بن بست به این بستگی دارد که یا یک آدم «با شهامت و با عُرضه» برای شکستن این قفل پیدا شود و یا با یک دیپلماسی بی سروصدا و پشت پرده، ملاقاتی (بین مقامات ایران و آمریکا) ترتیب داده شود».

ریچاردنفیو کارشناس ارشد تحریمها در تیم مذاکراتی آمریکا در سالهای 2013 و 2014، که در حال حاضر پژوهشگر ارشد دانشکده مطالعات بین الملل در دانشگاه کلمبیاست می گوید «یکی از دلایلی که ایران تاکنون حضور بر سر میز مذاکره را رد کرده، سیاست از هم گسیخته ی دولت ترامپ در قبال ایران است».

مایک پمپیو وزیر خارجه آمریکا گفته است که هدف نهایی فشار حداکثری بر ایران، تضعیف رژیم ایران به منظور التزام به تعهدات برجامی است. ترامپ هم در هفته های اخیر همین را گفته است. اما بولتون که مشاور سابق امنیت ملی آمریکا نیز به کرات گفته بود که طرفدار تغییر رژیم در ایران است.

ریچارد نفیو می گوید «ناهماهنگی مقامات آمریکایی صرفا چیزی نیست که بگوییم بد است. به نظر من این یک فاجعه راهبردی است. دلیل اینکه ایرانی ها مذاکره را رد می کنند این است که آمریکا در اینکه بگوید دنبال چیست شفافیت ندارد».

نفیو می افزاید «مقامات ایران به شکل علنی گفته اند که گفتگو با آدمهایی که به دنبال سرنگونی شان هستند را رد می کنند. بنابراین با این اوصاف تصور اینکه در آینده گفتگویی جدی بین دو طرف اتفاق بیفتد دشوار است چرا که اولین مانع این است که از طرف آمریکایی پرسیده خواهد شد آیا دنبال سرنگونی حکومت ما هستی؟».


اروپا طالب نجات برجام است اما قدرت کافی ندارد

رییس جمهور فرانسه ایمانویل مکرون روز دوشنبه به ایران پیشنهاد 15 میلیارد دلاری را در عوض بازگشت ایران به مذاکرات برجام داد.  این اقدام موجب دسترسی ایران به ارز خارجی می شد و این چیزی بود که موجب تضعیف راهبرد فشار حداکثری آمریکا می گردید. اما به گزارش تلویزیون دولتی پرس تی وی ایران همین را هم رد کرده است.
ریچارنفیو در این رابطه می گوید «فکر نمی کنم که ایرانی ها واقعا باور کنند که دولت فرانسه قصد همکاری داشته باشد و یا بانکهای فرانسه تمایلی به ارایه تسهیلات داشته باشند و یا مشکل تحریمهای آمریکا به نوعی حل شود». او در ادامه می افزاید «پذیرش کمک 15 میلیارد دلاری از طرف ایرانی در اصل به این معناست که ایرانی ها معیشت شان را به امکانات مالی اروپا پیوند بزنند. این چیزی نیست که آنها علاقه ای به آن داشته باشند».
تنش های آمریکا و ایران ممکن است به همین منوال ادامه داشته باشد اما یک گام اشتباه و اتفاقی ممکن است هر دو را به کام یک جنگ فاجعه بار بکشاند.
راهبرد ایران احتمالا این است که به فشار بر آمریکا و اروپا ادامه دهد تا  بالاخره یکی از این دو تکانی به خود دهد.

ریچارد نفیو می گوید «ایرانی ها از ماه مه 2018 ( زمان خروج آمریکا از برجام) به ما نشان داده اند که در ابتدا گامهای کوچک بر می دارند تا نشان دهند که توانایی گام بزرگتر را دارند و البته با همه اینها به اقداماتی که منجر به تحول بنیادین در اوضاع ژیوپلتیک شود نیز دست نخواهند زد».

او می افزاید «ایرانی ها در حالی که بر ذخایر اورانیوم خود می افزایند اما میزان غنی سازی را در سطح نسبتا پایین 4.5 درصد حفظ خواهند کرد». برجام محدودیت 3.67 درصد را برای غنی سازی ایران قرار داده و کارشناسان می گویند غنی سازی لازم برای ساخت بمب 90 درصد است.

نفیو می گوید «ایرانی ها درباره تحقیق و توسعه سانتریفیوژهای پیشرفته حرف می زنند اما از تغییر راکتور اراک به وضع اولیه که پلوتونیوم (نظامی) تولید می کرد حرفی به میان نمی آورند».
او هشدار می دهد که کوچکترین گام اشتباه یا سوء تفاهم از هر یک از دو طرف ممکن است رابطه شکراب ایران و آمریکا را بدتر کند و هر دو کشور را به سمت جنگی سوق دهد که هیچیک خواهان آن نیستند.

پس از سرنگونی پهپاد آمریکایی توسط ایران در ماه ژوین، ترامپ گفت که دستور حمله نظامی به ایران را تقریبا صادر کرده بود اما در واپسین دقایق آن را لغو کرد.
نفیو می گوید « دلیلش را نمی فهمم که چرا بلد نیستیم از فشار مستمر (بر ایران) استفاده کنیم. فکر می کنم فشار، در راستای همان هدفی است که ما به دنبال آن هستیم».
نفیو در ادامه می افزاید « چیزی که باورش برایم دشوارتر است این است که فشار می تواند بدون اینکه منجر به آتش سوزی اتفاقی شود نتیجه بخش باشد. عدم فهم این موضوع ( توسط تیم ترامپ) مرا عصبی تر می کند. فکر می کنم نفهمیدن این موضوع، در کوتاه مدت خطر بزرگتر است».
وندی شرمن این گونه هشدار می دهد که «جنگ در خاورمیانه چه از روی عمد و یا سهو و چه ازروی بی مبالاتی باشد احتمالا فاجعه ای را رقم خواهد زد».


منبع: بیزنس اینسایدر  / مترجم: حامد ضرغامی

17310

کد خبر 1298750

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 0 =