روزهای سخت اقتصاد ایران به پایان رسیده است؟

دوران سخت اقتصاد ایران به پایان خود نزدیک شده است؟ این سئوالی است که این روزها، در آستانه تدوین لایحه بودجه بسیاری از کارشناسان اقتصادی در معرض پاسخ بدان قرار می‌گیرند.

زهرا علی اکبری-  سال ۱۳۹۷، آغازی سخت برای اقتصاد ایران داشت. در میانه تعطیلات نوروز سال گذشته بود که خرید و فروش ادامه‌دار ارز در بازار فردوسی، حرارت بالایی را نشان می‌داد. قیمت ها از ۵ هزار تومان فراتر رفته بود و افکار عمومی به دنبال پاسخ به این سئوال بودند که قیمت ارز بر کدام عدد خواهد ایستاد؟ در رفتن لنگر نرخ ارز از دی ماه سال ۱۳۹۶ اغاز شده بود، وقتی که ترامپ زمزمه می‌کرد که می‌خواهد از برجام خارج شود. در فاصله زمستان ۹۶ تا دومین ماه بهار ۱۳۹۷ بود که اقتصاد ایران در دوره‌ای پر التهاب، با افزایش لحظه به لحظه قیمت‌ها روبرو بود و پس از آن خروج ترامپ از برجام و اعمال تحریم‌های نفتی علیه ایران بود که وضعیت را دگرگون کرد.

 تحریم دوباره نفتی برای کشوری که صد سال وابستگی به نفت را تجربه کرده بود، اتفاقی ناگوار تلقی می شد. قیمت ارز افزایشی لحظه به لحظه را تجربه می‌کرد و همپای نرخ ارز، سایر بازارها نیز به حرکت درآمده بودند تا از قطار تورم عقب نمانند. سکه، مسکن، خودرو و  هر آنچه در بازار یافت می‌شد، با رشد قیمت مواجه شد و در نهایت سال ۱۳۹۷ با رشد منفی اقتصادی از یک سو و تورمی ۳۸.۲ درصدی از سوی دیگر به پایان رسید.

 پایان سال ۱۳۹۷ اما پایان اقتصاد ایران نبود، در عمل آنچه رخ داد بنیان‌های اقتصادی را چنان تغییر داد که حالا صندوق بین المللی پول از مثبت شدن رشد اقتصادی ایران در سال آینده با وجود تحریم حداکثری خبر می‌دهد و در تازه‌ترین بررسی خود وضعیت ایران را امیدوارکننده تلقی می‌کند.

 نه فقط صندوق بین المللی پول که مراکز پژوهشی داخلی و برخی کارشناسان نیز بر این اعتقادند که اقتصاد ایران در سال آینده از پس دو سال پسرفت، دوباره پیشروی را آغاز خواهد کرد و هر چند تحریم‌های امریکا سبب شد ایران با فشاری خارجی و پیش‌بینی نشده مواجه شود اما زمینه را برای تغییر وضعیت نیز مهیا نمود.

در شرایط کنونی نیز نشانه‌های فروکش بحران در بازار ارز، مسکن، طلا و سکه و دیگر بازارها مشهود است و شاید بتوان به صراحت گفت تنها بازاری که هنوز از قواعد حاکم بر بازارها تبعیت نمی کند، بازار خودروست.

 صادرات غیرنفتی از صادرات نفتی پیشی می‌گیرد

 شاید باید سال‌ها قبل این اتفاق رخ می‌داد، زمانی که ایران هنوز با تحریم نفتی روبرو نشده بود. پیشی گرفتن صادرات غیرنفتی از صادرات نفتی. اقدامات فراوانی با هدف تبدیل درآمد نفت به موتور توسعه صورت گرفت اما در عمل انچه محقق شد از برنامه‌های تدوین شده عقب‌تر ماند. این چنین بود که نفت به اهرم فشاری علیه ایران تبدیل شد و انچه سال ها اقتصاد ایران را به خود معتاد کرده بود چون ابزاری جنگی علیه اقتصاد ایران به کار گرفته شد. حالا اما قرار است دوقلوهای دردسر ساز ایران جدا شوند، نفت و بودجه.

اقتصاد ایران

تنها مدیران سازمان برنامه و بودجه نیستند که از کاهش سهم نفت از بودجه خبر می‌دهند. بلومبرگ نیز در گزارشی تاکید کرده است :"پیش‌بینی می‌شود صادرات غیرنفتی ایران به رکورد ۴۰ میلیارد دلار برسد. این اولین بار در تاریخ مدرن ایران خواهد بود که صادرات غیرنفتی ایران از صادرات نفتی آن جلو می‌زند. انتظار می‌رود صادرات نفتی ایران تحت تحریم‌های ترامپ به حدود ۱۰ میلیارد دلار محدود شود

درحالی که افت صادرات نفت ایران قطعا درآمد ارزی خارجی و درآمد دولت ایران را کاهش داده است، اصلاحات ساختاری به سوی صادرات نفتی در حال انجام است. این واقعیت اغلب نادیده گرفته شده است که صنعت نفت تنها ۲۰ درصد از تولید ناخالص داخلی ایران را تشکیل می‌دهد و در واقع ایران یک اقتصاد نفتی نیست.

بلومبرگ در این گزارش تاکید کرده است: هرچند افراد معمولی ایران حس خوبی راجع به اقتصاد این کشور ندارند، اما نظرسنجی‌های جدید نشان می‌دهند تعداد افرادی که معتقدند وضعیت اقتصاد در حال بهبود است، به شدت در حال افزایش است. "

 طوفان تورمی فروکش می کند

 حالا نه فقط صندوق بین المللی پول که حتی بانک جهانی نیز به این نکته تاکید دارند که تورم در سال آنیده روندی کاهشی را در پیش خواهد گرفت. شاید مهمترین مساله مبتلا به بازارهای در شرایط کنونی رکود باشد، گزارش‌های نهادهای بین المللی و داخلی نشان می‌دهد عمق رکود در بخش غیرنفتی اقتصاد ایران کاهش یافته و اقتصاد راه خود را بازخواهد یافت.

بلومبرگ: هرچند افراد معمولی ایران حس خوبی راجع به اقتصاد این کشور ندارند، اما نظرسنجی‌های جدید نشان می‌دهند تعداد افرادی که معتقدند وضعیت اقتصاد در حال بهبود است، به شدت در حال افزایش است. "

در شرایط کنونی نیز نشانه‌های فروکش بحران در بازار ارز، مسکن، طلا و سکه و دیگر بازارها مشهود است و شاید بتوان به صراحت گفت تنها بازاری که هنوز از قواعد حاکم بر بازارها تبعیت نمی کند، بازار خودروست. قیمت ارز کاهشی نزدیک به ۲۵۰۰ تومان را در شش ماه تجربه کرده و قیمت هر متر مربع واحد مسکونی نیز بین ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش یافته است. پیش بینی‌ها بر تداوم این روند دلالت دارد.

 نشانه‌های مثبت البته به معنای رفع بحران‌های ذاتی اقتصاد ایران نیست، بحران‌هایی نظیر سهم اندک ایران از بازارهای جهانی، چالش بزرگ بیکاری، بحران یارانه‌های آشکار و پنهان، اصلاح نظام بانکی و اصلاح ساختارهای مالیاتی و ... این‌ها بدان معناست که اقتصاد ایران راه درازی را تا حل بحران در پیش دارد، راه درازی که در ابتدای مسیر آن قدرت خود را در عین تحریم حداکثری به رخ کشیده است.

17۲۲۳۲۲۳

کد خبر 1315557

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 3 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 20
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 6
  • IR ۰۸:۲۴ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    48 0
    این خوبیه الان
    • IR ۱۳:۰۹ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
      4 121
      گفتند خوبیه؟ گفتند وضعیت بهتر شده در قیاس با پارسال . منظور این نیست در قیاس با سوییس بهتر شده ها . بعضی ها فقط بلدند ایراد بگیرند
    • NL ۱۳:۱۶ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
      6 37
      باید واقع بین باشیم بهای سختی امروز گذار از نفت باشه می ارزه
  • IR ۰۸:۲۴ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    75 0
    من که وضعم به شدت خرابه
  • IR ۰۹:۰۴ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    82 0
    ما که خرجمون با دخلمون نمیخونه
    • IR ۱۳:۰۸ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
      64 0
      غیر از عده قلیلی میلیاردر بقیه با این وضعیت روبرو هستند
  • FR ۰۹:۱۱ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    46 0
    راست میگین؟
  • IR ۰۹:۱۱ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    43 3
    تولید هنوز به صرفه نیست
    • IR ۱۳:۰۸ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
      31 1
      این مهمترین نکته ای است که باید مورد توجه قرار بگیره. هر وقت تولید به صرفه شد وضعیت اقتصادی خوب میشه
    • IR ۱۳:۱۱ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
      34 1
      اما دور دور دلالان است
  • IR ۱۰:۲۲ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    36 1
    بهتر بشه . والا ما خوشحال میشیم
  • IR ۱۰:۵۶ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    7 31
    نمی گم اوضاع بهتر نشده ، شده اما هنوز وضعیت اقتصادی خیلی سخته
  • IR ۱۳:۰۶ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    2 37
    من به عنوان یک شهروند وضعیت زندگی ام واقعا خوب نیست اما فکر می کنم درسته که وضعیت بهتر شده . ما فشارهای زیادی را تحمل کردیم و توقع یک دستاورد داریم . قطع وابستگی به نفت . خواهش می کنم فردا روز که تحریم برداشته شد نفت را به بودجه باز نگردانید
    • IR ۱۳:۲۷ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
      2 5
      درست است
  • IR ۱۳:۱۵ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    37 1
    امیوارم روزی برسه که شاهد آرامش اقتصادی باشیم و دست دلالان قطع شده باشه
  • IR ۱۳:۱۶ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    24 0
    با افت تولید سالهای گذشته ، رشد تولید در سالهای اینده فقط به معنای رسیدن به نقطه چندین سال پیش خواهیم بود . یعنی در خوشبینانه ترین حالت ، بخشی از ظرفیتهای اقتصادی از دست رفته در سالهای گذشته درسالهای اتی میتواد بازیابی شود .اما این همه ماجرا نیست ،برای رشد واقعی نیاز به سرمایه گذاریهای سنگین میباشد که اگراین اتفاق نیفتد درچند سال اینده ، صورت مسئله تحریم نخواهد بود و به جای ان کارخانجات فرسوده ومستهلک شده خواهد شد که اهنگ رشد را به شدت کند و یا حتی متوقف میکند. سرمایه گذاری هدفمند مولد صدها میلیارد دلاری راه حل قطعی رشد است .
  • IR ۱۳:۵۲ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    13 0
    اصلاحات اقتصادی با قطع دست دلالان
  • IR ۱۴:۴۶ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    32 0
    واردات خودرو را آزاد کنند تا این بازار هم به آرامش برسه
  • IR ۱۵:۰۸ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    4 24
    اصلاحات بانکی و مالیاتی دوای درد اقتصاد ایران
  • US ۱۶:۰۲ - ۱۳۹۸/۰۸/۰۸
    0 5
    همه چی عالیه