واقعیت ماجرای اختلافات اخیر بین افغانستان و ایران چیست؟

به نظر می رسد که برخی دست های بیگانه در شعله ور کردن آتش اختلافات میان تهران و کابل در حال نقش آفرینی هستند.

مهسا مژدهی: روابط بین ایران و افغانستان اخیرا درگیر سوء تفاهم شده است. در دو ماه گذشته، دست هایی سعی کردند تا روابط دو کشور همسایه و همزبان را دچار اختلال کنند. همراهی برخی رسانه ها در داخل افغانستان و برخی رسانه های معاند باعث شد تا موضوعی که نیاز به عقلانیت داشت، تبدیل به بحرانی میان دو کشور شود.

ماجرا از کجا شروع شد؟

نزدیک به دوماه پیش افغانستان ادعا کرد که تعدادی از شهروندان این کشور که قصد عبور از مرز به صورت غیرقانونی را داشتند، در رودخانه هریرود غرق شده اند. برخی رسانه های این کشور به مصاحبه با افرادی پرداخت که مدعی بودند نجات یافته اند. برخی تصاویر از این حادثه هم در رسانه ها منتشر شد و هجمه رسانه ای و توئیتری علیه ایران به راه افتاد.

کمی بعد طرف ایرانی بعد از فرستادن تیمی برای بررسی اعلام کرد که چنین حادثه ای در قسمت مربوط به ایران رود هریرود اتفاق نیفتاده است و از کارشناسان افغانستانی دعوت کرد تا برای بررسی این موضوع در محل حاضر شوند تا دو طرف تحقیقات را با همکاری یکدیگر کامل کنند. در این فاصله، جو ایجاد شده علیه کشورمان، بدون اینکه ابعاد ماجرا آشکار شود، به اوج خود رسید.

 حادثه دوم هفته گذشته رخ داد. یک خودرو حامل چهارده شهروند افغانستان که به صورت قاچاقی و به کمک قاچاقچیان انسان در ایران در حال به جا شدن بودند، بعد از دستور ایست پلیس و بی توجهی به آن از ناحیه لاستیک مورد اصابت گلوله قرار گرفت که به دلیل بالا بودن سرعت دچار آتش سوزی شد و تعدادی از سرنشینان آن جان خود را از دست دادند. بلافاصله رسانه ها و فعالان توئیتری دست به جوسازی زده و موضوع را دشمنی میان دو ملت جا زدند و فضای منفی و سنگینی علیه کشورمان ایجاد شد. تا آنجا که هشتگی علیه ایران به راه افتاد که برخی رسانه های خارجی هم دست به انتشار آن زدند.

چرا این مساله تبدیل به یک بحران شد؟

اتفاقات ناگواری که در دوماه گذشته افتاده و همراهی و همدلی مقامات ایرانی را هم در پی داشته، می توانست در فضایی همدلانه تر پیگیری شده و به نتیجه ی مشترک و دست یافتن به علل اصلی موضوع بیانجامد. با این حال ورود رسانه های فارسی زبان با رویکرد معاند، باعث شد که فضای احساسی و خشم بر عقلانیت فائق آید. تلاش های ایران برای بازگشت به عقلانیت و پی گیری این حوادث با استفاده از بررسی های کارشناسانه دو طرف، در میان هیاهو و جنجال به راه افتاده گم شد. حتی وقتی سفیر افغانستان در تهران اعلام کرد که مسبب حادثه یزد، راننده و باند قاچاقچی انسان بوده است که به هشدارهای پلیس توجه نکرده، نه تنها جو در شبکه های اجتماعی آرام نگرفت، بلکه برخی رسانه های خارج از کشور با پنهان کردن بخشی از واقعیت حرف های سفیر، قول مقامات استان برای پیگیری موضوع شلیک به خودرو را مورد توجه قرار دادند و اشاره ای به بخش دیگر حرف ها که به تقصیر قاچاقچیان اشاره می کرد، نشد.

به نظر می آید که دست هایی وجود دارد که از اختلاف میان تهران و کابل تغذیه می کنند. این دست ها پیش از این تلاش کردند تا گفتگوی ایران با طرف های درگیر در افغانستان را عملی نادرست جلوه داده و بعد ایران را مقصر بخشی از اختلافات بین اشرف غنی و عبدالله عبدالله بر سر قدرت جلوه دهند. این ترفندها البته کارگر نشد و حالا موضوعات حقوق بشری، تبدیل به موضوعی برای حمله به تهران از قلب شبکه های اجتماعی شده است.

در این میان ایران نشان داده که حاضر به همکاری همه جانبه برای رفع سوءتفاهمات میان دو کشور است. رویکرد سفیر افغانستان در تهران به موضوع هم نشان داد که اتفاقات رخ داده نه مسائلی از پیش طراحی شده بلکه رخدادهای تلخی است که هیچ یک از دو دولت عملا دستی در آن نداشته اند. مشترکات زبانی و فرهنگی میان دو کشور به اندازه ای است که در سال های گذشته روابط نزدیکی بین برقرار بوده است. از سوی دیگر بیش از دو میلیون نفر مهاجر افغان در ایران ساکنند که از حق تحصیل و درمان رایگان و خدمات اجتماعی بهره مندند. امکانات محدود افغانستان در حفظ مرزهای خود با ایران موجب شده تا قاچاقچیان، دست به بازی با جان انسان ها بزنند.

در کنار این موضوعات عجیب است که دولت افغانستان، تمایل چندانی به روشن شدن موضوع هریرود نشان نداده است. ایران نتیجه بررسی خود را اعلام کرده اما فعلا موضوع از جانب طرف افغانستانی مسکوت گذاشته شده است و توضیحی برای اینکه چرا هجمه رسانه ها ناگهان بر سر ایران آوار شد، وجود ندارد. به نظر می رسد که رویکرد ایران که کابل را به مشارکت برای حل اختلافات دو کشور دعوت می کند، فعلا چندان طرفداری در ارگ ندارد. برخی ناظران معتقدند که ردپای کشورهای خارجی در مشتعل کردن شعله اختلافات بی تاثیر نبوده است. نکته قابل توجه دیگر همصدایی مخالفان ایران در شبکه های اجتماعی است که بدون توجه به ریشه های اتفاقات رخ داده، تنها به متهم کردن ایران پرداخته و دست به هجمه هایی همه جانبه می زنند. اینکه آنها چه سودی از تنش میان دو همسایه می برند خود جای سوال بزرگ است، که گذشت زمان و ناغافل ماندن مسولان دو کشور، در آینده تبعات آن را مشخص و پاسخ آن را خواهد داد.

23/ 312 310

کد خبر 1397520

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 33
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 29
  • GB ۱۴:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    60 28
    بعد از چهل سال پناه دادن به افغان‌ها،اینهم تشکر کردنشونه. همین بهتر که مرزها مون رو ببندیم و برشون گردونیم تا با طالبان بهشون خوش بگذره
    • عرفان رحیمی IR ۰۲:۴۵ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۲
      0 1
      تو یکی حرف نزنی بهتره
    • فریبا IR ۲۱:۵۷ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۲
      1 1
      بعد چهل سال چی خوب به کشور همسایه همزبان خودتون کمک کردید تو خودت برای ملت ایران چیکار کردی رفتی تو انگلیس پولاتو اونجا خرج میکنی تو کشور انجنبی افغانستان تاریخ وهویتیش ایرانی بود والا
  • IR ۱۴:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    52 23
    افغان ها با خودشون مشکل دارند. انتظار دارید با ما خوب باشند. شمشیرشون هم چندان مهم نیست چه از رو چه از زیر. اگه یکم فهم و شعور داشتند باید تا حالا میفهمیدند دوست و دشمنشون کیه.
    • سید متین محسنی IR ۲۱:۱۶ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
      2 1
      دوست عزیز توهین کردن به یک ملت فکر نمی کنم کار درست و حسابی و سنجیده باشد چون توهین کردن یعنی عجز و ناتوانی در استفاده از عقل و منطق است. در امارات متحده عربی حداقل قریب به یک میلیون ایرانی زندگی می کنند که نوعا کار های که غیر مدیریتی است یعنی که کار های عرب های ثروتمند که خودشان آن کار ها را انجام نمی دهند. امارات متحده عربی سیاست های ضد ایرانی دارد و می تواند به راحتی ایرانی ها از این کشور اخراج کند که چند سال پیش تا اینجا هم پیشرفت ولی با فشار های حقوق بشری مواجه شد و از این کار منصرف شد چون ایرانی های مقیم این کشور مثل افغانستانی ها سال ها است که در این کشور زندگی می کنند البته با این تفاوت که آن ها از نظر اقتصادی زندگی های شان در استاندارد های بالا قرار دارد. افغانستانی ها به جز عده‌ای از مردم شان که خودشان ثروتمند هستند الباقی از هیچ حقوق شهروندی در ایران برخوردار نیستند و این یک واقعیت است و زندگی اسفناکی دارند. بهتر دوست عزیز اطلاعات تان بیشتر کنید.
  • بی نام IR ۱۵:۰۱ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    35 13
    کجای دنیا 3 میلیون اتباع یک کشور در درون مخفی ترین گوشه و کنار کشور دیگر خانه کرده اند و با جزئی ترین ویژگیهای آن آشنا هستند، زبان آن را به خوبی صحبت می کنند! به تشکیلات زیر زمینی مالی و امکانات دسترسی دارند؟ ثبت نشده ترین و مخفیانه ترین اقامتگاه ها را دارند! به اندازه یک صبح تا ظهر با بلد راه و قاچاقچی خودی از هرات خود را به تهران می رسانند! بهتر است گاهی اوقات ببینیم چه فاجعه ای هست.
    • IR ۱۸:۲۸ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
      34 22
      متاسفانه نیروهای مرزبانی نظارت و امکانات کافی برای جلوگیری از ورود غیرقانونی افغانها ندارن و‌افراد زیادی در داخل کشور به قاچاق افغانها به ایران دست دارن و سودهای کلان به جیب میزنن و با دادن رشوه های سنگین خیالشون راحته،،،دولت و حاکمیت باید هرچه زودتر برای اخراج برنامه ریزی شده افغانها اقدام کنه والا اینها روز به روز گستاخ تر میشن و متاسفانه آمار بالای جرم و جنایت بین اتباع افغان در ایران فاجعه هست
  • IR ۱۵:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    24 38
    اصلا رابطه با افغانستان چه سودی برای ما دارد که مه این همه سال داریم برای افغانستان هزینه می کنیم
    • IR ۲۲:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
      1 1
      کدوم هزینه شمابرای افغانستان کردیدهرکاری کردن خودشون برای خودشون کرده الکی منت نذاریدخواهشا
  • مالک IR ۱۵:۱۶ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    40 34
    بله وقتی ۱۵۰۰میلیاردتومان پول بیت المال ملت ایران راخرج تحصیل بچه افغان میکنید دراموزش وپرورش این میشددستمزدکارتون
  • شمس تبریزی IR ۱۵:۵۷ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    37 47
    همین یه کارمون مونده که نگران بحرانی تر شدن روابطمان با افغانستان بشیم
  • IR ۱۶:۲۶ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    28 41
    چیزی به اسم برادری ما نداریم اینجا ایرانه هرکس دوست نداره برگرده افغانستان
  • IR ۱۶:۴۵ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    19 39
    به نظر این برنامه ایران هست برای محدود کردن ورود اتباع افغانی به ایران
  • IR ۱۷:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    11 13
    در راستای فشار حداکثری یا نفوذ داعش به افغانستان است. پیش از این مشکلی با افغانستان نداشتیم
  • IR ۱۸:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    33 32
    افغانها عامل جرایم بسیار زیادی هستن مجرمینشون باید دستگیر و‌مجازات بشن و سایر افغانها هم از ایران اخراج بشن ۴۰ سال میزبانی کافیه دیگه تحملشون نداریم مقامات بهتره قبل از اتفاقات ناگوار بعدی اقدام کنن،،سانسور نکن اینپحرف دل اکثر مردم ایران هست کاری به ۴ تا روشنفکر و هنرمندنما نداریم
    • شریف IN ۱۹:۰۱ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
      45 27
      فقط امیدوارم همین دیدگاه هایی راکه نسبت به افغان ها دارید نسبت به ایرانی هایی که توکشورهای دیگه هستن داشته باشید. دهه هاست که ایرانی هاتوی آمریکا وخیلی ازکشورهای دیگه زندگی میکنندوتاالان دیگه کاملاتبعه اون کشورهاحساب میشن.پس اون هاراهم بایدبیرون کنن؟ واقعاچه خریتی کردیم شونزده هفده سال پیش فرصت برای مهاجرت به کاناداداشتیم ونرفتیم.الان چندتاازفامیلامون هستن. چندسال پیشم خیلی ازدوستانمون موقع بازبودن مرزهارفتن اروپاوالان خیلیاشون زندگی خوبی دارن وقبول شدن.اینبارخریت نبودکه نرفتیم.نمیتونستیم بریم چوت مادرم مریض بودوگرنه زحمتاکم میکردیم.
    • نژادپرستی نکنیم RO ۲۰:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
      38 15
      شما یا خیلی بچه سال هستی که این اراجیف را نوشتی، یا اگه سن وسالی داری خیلی از لحاظ درک وشعور وانسانیت در وضعیت وخیمی قرارداری. مهاجرین افغانستانی داخل ایران 5 میلیون بودن.بعدازسقوط ریال و افزایش قیمت دلار و یورو و پول افغانی،تعداد زیادی از این مهاجرین که درامدشون رو برا خانواده در افغانستان میفرستادن دیدن حقوق شون دیگه کفاف زندگی خانواده شون رو نمیده.بنابراین 3میلیون از این 5میلیون، ازایران رفتن.دقت کنی دراین پیج نوشته: 2میلیون افغانی درایران هستن!خروج مهاجرین تبعات بدی برای ایران داشت. نیروی کار دربخشهایی که ایرانی حاضربه کارنبود کم شد.مخصوصاتهران. ایران که قبلا مهاجرین رو هرازگاهی از خیابان جمع و ردمرز میکرد،به یکباره تمام طرحهای بازگشت رو تعطیل کرد. وافغانیهایی که میخواستن برگردن روانقدر معطل میکردتامنصرف بشن!یک مستندهم دراینباره ساخته شد. اینهاروگفتم تابخشی از حقایق روبفهمی.خدانیاره روزی رو که خودت پناه ببری به یک کشوردیگه ویاد اتباع مظلوم افغانی بیفتی. روی شعورت کارکن.بزرگ شو. مرد شو. اتباع زندگی نامناسبی دارن این یک حقیقت محضه.
    • IR ۲۰:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
      1 0
      شریف 19:01! من نمیخوام در مورد نظر فردی که در 18:21 در این قسمت فرستاده نظر بدم هر چند اعتقاد ندارم که هر فرد افغانستانی در ایران الزاما عامل جرایم بسیار زیادیه و به نظر من افغانستانی های متشخص و با فرهنگ در ایران هم کم نیستند ولی نظرت در مورد دو حادثه ای که در این خبر در این قسمت بهش اشاره شد چیه؟اگر واقعا صحت داشته باشه واقعا آیا به نظرت در اون حادثه دوم اشاره شده در این خبر، پلیس نباید هیچ واکنشی به اون ماشین نشون میداد؟هیچی؟نظرت در مورد حادثه اول در این نظرت چیه؟و بر اساس کدوم سند و منبع موثق در اون موارد؟منصفانه قضاوت کن و در این موارد هم تعصبات بیش از اندازه و اشتباه رو در قضاوتت دخالت نده.واقعا به نظرت ایران تا کی باید تلاش عده ای برای عبور قاچاقی از مرز ایران و افغانستان به داخل خاک ایرانو تحمل کنه؟و با پول چه کسانی؟با پولی که مردم ایران هم درش سهیمند؟نظرت در مورد اختلافات داخلی در افغانستان چیه؟تاوان اون اختلافات داخلی در افغانستانو ایران هم باید در حد نسبتا بالایی هم بده؟از نظرت در اون شرایط هر اختلافی هم بین ایران وافغانستان هم به وجود بیاد همیشه ایران مقصره؟
    • IR ۲۰:۲۸ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
      0 0
      خطاب به شخصی که با نام "نژاد پرستی نکنیم"در این قسمت مطالبی نوشته:نظرت در مورد دو حادثه ای که در این خبر بهش اشاره شد چیه؟و اون نظرت بر اساس کدوم سند و مدرک موثقه؟
  • IR ۲۱:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    0 0
    بسیاری از دیدگاه ها صرفا بیگانه ستیزی است و بر اثر تبلیعات رسانه های فارسی زبان و از روی ناآگاهی است.
  • سیداصغرحصاری IR ۲۱:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    1 0
    متاسفانه دشمنان مسلمانان همه جانفوذکردن وآتش بیارمعرکه شدن
  • رضا IR ۲۲:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    1 1
    به نظر من کسی که توی یک کشوری چهل سال زندگی کند وبه اون شناسنامه ندهد اگر توی یک کشوری اروپای هفت سال زندگی کنی جز شهروند اون کشور حساب میشوی چقدر فرق داره بعدم تجارت بین ایران و افغانستان برابر هست با کا اروپا
  • جوان ناکام IR ۲۳:۱۱ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    1 1
    1افغانی که اسم پول مونه شوده اسم ما ...خوبه ماهم ریال صدات تون کنیم 2از این که چهل سال بما پناه دادی تشکر..... از اینکه چهل سال از عمر مارو گرفتی ازت ناراضی هستیم 3من بعد از چهل سال برم کشورم چی بگم... بگم کجا بود.. بگم چی دارم ها یه کارت دارم که نشون میده من کی هستم فقط همین دیگه هیچی ندارم یه چیز دیگه تو این چهل سال روز جمعه ها هم سرکار بودم واسه پسرای شما خونه می ساختم شما خیلی مردم خوبی هستید اما واسه ما کاری نکردیم که از شما دل خور نباشیم چون واسه ارکی کار کنی بهت پول میده ایران بهترین کشوره دنیاست اماواسه افغانستانی جهنمه چرا چون افغانستانی براچون برده هست به چشم برده نگاه شون میکنن ایرانی خیل نژاد پرسته
  • علی اکبر IR ۲۳:۲۵ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۱
    0 1
    بعضیاتون واقعا نادان تشریف دارید نژاد پرستا همینه که هیچ جای دنیا اندازه یه بچه گربه براتون ارزش قائل نیستن
  • DE ۰۲:۵۴ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۲
    2 1
    من با افغانی ها محصل صحبت می کردم میگفتن شما ایرانی ها نگاهتان همیشه به غرب و ما رو نمیبینین از نگاه من هم راست می گفت هم نه ولی نمیدونم چرا حس اعتماد و دوستی بین دو ملت بر قرار نمیشه با این همه اشتراکات فرهنگی و زبانی و تاریخی. وقتی به روابط با عراق نگاه میکنم که نه فرهنگ مشترک هست نه زبان حتی با وجود جنگ فرسایشی هشت ساله ما رابطه بهتری داریم تا افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، پاکستان، و ترکمنستان. فقط میتونم بگم اراده ایی بین حکومت ها نیست و کینه در دل مردم افغان از ایرانیان وجود دارد که دلیلش رو متوجه نمیشم.
  • یاشار IR ۰۲:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۲
    1 1
    اینکه قاچاقی اومدن،ناراحتم هستم که کشته شدن؟دفعه بعدی حتما میگیم با نوشابه پذیرایی کنن
  • DE ۰۳:۰۹ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۲
    0 0
    نفاق میاندازن تا مطمئن بشن که روزی روزگاری ممالک شرقی جدا شده به سرزمین مرکزی ملحق نشود. یا در فرض تشکیل اتحادیه مانند اتحادیه اروپا با محوریت ایران شکل نگیره و یا اگر بگیره موفق نباشه کشور های ترکیه و عربستان هم انگیزه این چنینی دارند و ما رو رقیب میبینند
  • علی IR ۰۷:۵۰ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۲
    1 0
    الان که داعش وارد افغانستان شده اومدیم و خواست از طریق همین مهاجرت غیرقانونی به ایران نفوذ کنه بعد تکلیف چیه؟ یعنی پلیس باید دست رو دست بذاره هزار هزارتا افغان غیرمجاز که مثل یک بمب متحرک میشه عمل کنن وارد ایران بشن ؟ جدا ازینکه بازارکار ایرانی ها هم به شدت محدود شده و حتی خیلی از افغان ها به کارفرمایی رواوردن !!
  • رضا IR ۱۰:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۲
    0 0
    دیگه اینو کجای دلمون بزاریم
  • IR ۱۴:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۲
    0 0
    بهترین راه و روش در خصوص ورود غیر قانونی رو دولت استرالیا داره و به شدت هم رعایت میکنه .کسی رو که بدون ویزا و اجازه وارد بشه دیپورت میکنه و یا به جزایری که خیلی دور از سر زمین اصلی هست تبعید و زندانی میکنه .کاش در ایران هم این اتفاق بیفته
  • دنیا IR ۱۵:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۲
    1 1
    کاشکی همه ایرانیارو از کشورای اروپایی بندازن بیرون
  • IR ۱۷:۱۶ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۲
    1 1
    یک ماشین بدون پلاک نمی تواند در کشور تردد کند اما چطور این همه مهاجر بدون هیچ مدرک شناسایی در کشور هستند و جالب اینکه به راحتی وارد و خارج می شوند. سوال خیلی ساده ای می باشد. اما عجیب.
  • فریبا IR ۲۱:۵۴ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۲
    1 0
    هم ایرانیا اشتباه میکنند هم افعانیها چون هردو یه فرهنگ مشترک دارند نباید اینجوری خصمانه به همدیگر نگاه کنند شما تاریخ زبان مشترکی دارید شاید کسی خواسته یه انگولکی تو روابط این دوشکشور انجام بده شما مردم ایران افعانستان یکم عاقل بشید اینهمه ناعقلی رو تا کی میخواهید ادامه بدید والا افغانیها ادمهای خوبین ایرانیانیم خوبن تفکر دوستی دردوملت باید ادامه داشته باشه تا همه ی فارسی زبانها پیروز بشوند