نتانیاهو توانست ترس را به شیخ اماراتی بفروشد

با وجود اینکه نتانیاهو حتی حاضر به لغو کاملا طرح الحاق کرانه باختری نشده، بن زاید با قبول توافقی با اسراییل بدنامی را به جان خرید.

مهسا مژدهی: ترامپ پنجشنبه شب در قابی کنار جرد کوشنر، دامادش و دیوید فریدمن سفیر آمریکا در سرزمین های اشغالی نشست و در حالی که یارانش دور او دست می زدند، خبر از توافقی میان امارات و رژیم صهیونیستی داد. 

هر چند بیش از یک دهه قبل تل‌آویو تلاش هایی برای همراهی ابوظبی با خود داشت اما توافقی که پشت تلفن و در گفتگو بین بن زاید و نتانیاهو شکل گرفت، ناگهانی اعلام شد. کارشناسان کنار آمدن  این دو را اتفاقی خطرناک برای منطقه و جهان می دانند و برخی معتقدند پروژه تغییرات در خاورمیانه کلید خورده و ابوظبی با میل خود دم به تله داده است. برخی هم می گویند اسرائیل دوم، در منطقه تشکیل شده است. این ادعا از این رو مطرح می شود که شیخ نشین امارات فاقد پیشینه طولانی در منطقه بوده، جمعیت چندانی ندارد اما در عوض بلندپروازی و توسعه طلبی زیادی دارد. 

همه چیز در برابر هیچ

امارات حالا در زمره کشورهایی است که خود را حامی منافع اسراییل در منطقه می داند. پیش از این مصر و اردن، همچنین راهی را امتحان کرده بودند اما واکنش کشورهای عربی همیشه به چنین اقداماتی تند و تیز بوده است. ایجاد روابط بین تل‌اویو و ابوظبی هم اتفاق تازه ای نبود. هر از گاهی رسانه ها از گفتگوهای پشت پرده و تلاش نتانیاهو برای ربودن دل اماراتی ها می نوشتند. اما حالا مشخص شده که او شخصا، پیش از آنکه پنجشنبه شب با بن زاید به توافق برسد، دو بار به ابوظبی سفر کرده ، اما رقبای سیاسی اش، به ویژه گانتس و حزب آبی و سفید را در جریان اتفاقات نگذاشته. این در حالیست که گانتس حالا وزیرجنگ او و چهره دوم رژیم صهیونیستی به حساب می آید.

اما آنچه این توافق را از همین حالا به یک شکست بدل کرده، فریبی است که ابوظبی خورده است. ماه ها پیش وقتی نتانیاهو مقابل یک طرح ایستاد و الحاق اراضی کرانه باختری را نقاشی کرد، تنش و ولوله ای در جهان عرب به راه افتاد. بعد مشخص شد حتی دل ترامپ هم با این اتفاق صاف نیست اما نتانیاهو با همان طرح شروع به چانه زنی با کشورهای عربی کرد. حالا نخست وزیر اسرائیل می گوید اعمال حاکمیت بر اراضی کرانه باختری را «موقتا» به دلیل این توافق به تعویق می‌اندازد. این در حالیست که قبلا مشخص شده بود که رژیم صهیونیستی نتوانسته کاخ سفید را نسبت به طرح الحاق قانع کند و این پیشنهاد عملا، تا زمانی که نظر ایالات متحده بر نگردد، به بایگانی پیوسته است.

با این وجود نتانیاهو توانست با استفاده از این تهدید، باج گیری کرده و انقدر از عملکردش راضی است که بلافاصله ساختمان شهرداری تل اویو را مزین به پرچم امارات کند. به اعتقاد ناظران امارات متحده با ولعی که برای توسعه طلبی و افزایش قدرت خود در منطقه دارد، بدنامی بزرگی برای خود خرید و در مقابل آن نتانیاهو حتی حاضر به عقب نشینی از طرح الحاق نشد.

چرا توافق برای ترامپ مهم است؟

آنچه اتفاق افتاده است، بیش از آنکه بردی برای ابوظبی یا تل اویو به حساب بیاید، بردی برای ترامپ است. او در چهارسال گذشته حتی یک پیروزی در سیاست خارجی به نام خود ثبت نکرد. او حالا کمتر از سه ماه مانده به انتخابات ریاست جمهوری، از کت جادویی اش یک توافق بیرون آورده تا اعلام کند، صلحی در خاورمیانه با ابتکار او رخ داده است.

این اتفاق برای ترامپ یک برگ برنده خواهد بود. او در ماه های گذشته به دلیل رفتاری که بر سر کرونا از خود نشان داد و نتوانست بیماری را در کشورش کنترل کند، مورد انتقادات شدیدی قرار گرفت. این موضوع دلیلی شد تا بسیاری کل کارنامه رئیس جمهور آمریکا را بررسی کرده و زیر سوال قرار دهند و بپرسند با این همه هیاهو برای آمریکایی ها چه کار کرده ای؟

پرونده ترامپ در هیچ زمینه ای مانند سیاست خارجی اش سیاه نیست. او توافق با کره شمالی را نیمه کاره رها کرد، اوضاع با چین بدتر از همیشه پیش رفت و هر چه تلاش کرد نتوانست ایران را وادار کند تا پای میز مذاکره با آمریکا بنشیند. معامله قرن هم که ترامپ آن را ابتکار خود و دامادش می دانست عملا بلاتکلیف باقی ماند. حالا او می گوید یک توافق تاریخی میان امارات و اسراییل رخ داده و روابط سیاسی تل اویو با کشورهای حاشیه خلیج فارس پس از دهه ها، برقرار شده است. به نظر نمی رسد که توافقی که ترامپ باعث و بانی اش شده، تاثیر عمده ای بر تصمیم رای دهندگان آمریکایی داشته باشد، اما حالا او قدرت چانه زنی بالاتری خواهد داشت.

اسراییل چطور امارات را راضی کرد؟

در سال های اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی تلاش کرده اند تا از اختلافات در خاورمیانه به سود خود بهره برداری کنند . آنها با دامن زدن به موضوعات مورد اختلاف بین کشورهای عربی با ایران این موضوع را به کشورهای عربی اعلام کردند که باید برای فرار از تهدید ایران، به اسراییل پناه برد. در واقعیت اما امارات به دلیل ادعاهای ارضی اش، در منطقه از یک کشور کوچک شیخ نشین به کشوری خطرناک برای صلح و ثبات و همگرایی تبدیل شده است. به هر حال به نظر می رسد نتانیاهو به خوبی توانست ترس را به شیخ اماراتی بفروشد و برای خود شریکی در میان کشورهای عربی به دست بیاورد.

در حال حاضر فلسطین، یمن و ترکیه و ایران علیه امارات و تصمیمش معترض شده اند. از آنجایی که توافق هنوز رسما امضا نشده، امیدهایی وجود دارند که ابوظبی از خیر سازش با اصلی ترین دشمن کشورهای مسلمان و اعراب بگذرد. اما این امید بسیار کمرنگ است.

واکنش ها چیست؟

در سرزمین های اشغالی پرچم امارات به آتش کشیده شده و مقامات فلسطینی، عملکرد امارات را رد و تقبیح کرده اند. در بیانیه دولت فلسطین آمده است:"توافق امارات متحده عربی با اسرائیل خیانت به قدس٬ مسجدالاقصی و مسئله فلسطین است. این اقدام تصمیمات طرح صلح عربی، اتحادیه عرب و نشست‌های سازمان همکاری اسلامی و مشروعیت بین المللی را نابود کرد.

این اقدام همچنین به معنای نادیده گرفتن حقوق مردم فلسطین، مقدسات آنها به ویژه مسجد الاقصی و خواسته‌شان برای یک کشور مستقل فلسطین در مرزهای 1967 است."

دولت فلسطین همچنین در این بیانیه اتحادیه عرب را برای تشکیل جلسه اضطراری فراخوانده و از سازمان همکاری اسلامی نیز خواسته این توافقنامه را رد کند.

اردوغان هم می گوید ممکن است روابطش را با امارات تعلیق کند. او که به شدت از این وضعیت عصبانی است. می گوید در حال بررسی بستن سفارت ترکیه در ابوظبی است. 

وزارت خارجه ترکیه هم از تصمیم امارات به شدت انتقاد کرده و گفته امارات قصد دارد مسئله اصلی خاورمیانه یعنی موضوع فلسطین را به مقابله با ایران تغییر دهد. در بیانیه این وزارت‌خانه آمده است:

"تاریخ و وجدان مردم منطقه رفتار ریاکارانه امارت متحده را نه فراموش می‌کند نه می‌بخشد که برای منافع محدود خود به آرمان فلسطین خیانت کرد."

"بسیار نگران‌کننده است که امارات با این اقدام یک‌جانبه سعی کرده است از پیمان صلح عرب در سال ۲۰۰۲ که به تصویب اتحادیه کشورهای عرب رسیده است فاصله بگیرد. اینکه این اعلام رسمی سه جانبه [اسرائیل،امارت، آمریکا]بعنوان حمایت از مردم فلسطین معرفی شود ذره‌ای اعتبار ندارد."

ایران تصمیم امارات برای برقراری رابطه رسمی با اسرائیل را "ننگین" و "خطرناک" و این توافق را "حماقت راهبردی" را خوانده و بشدت محکوم کرد. برخی از مقامات کشورمان عمل امارات را به خنجر زدن از پشت تشبیه کرده اند.

در مقابل مصر و بحرین از توافق حمایت کرده اند. آنها تنها دولت های عربی هستند که عملا حامی توافقند. فرانسه، آلمان و سازمان ملل هم از چنین قرار دادی استقبال کرده اند.

معامله قرن به دست فراموشی سپرده شد

با اقدام تازه ترامپ، عملا معامله قرن به فراموشی سپرده شد و پرونده ای که جراد کوشنر سعی داشت با آن نقشه خاورمیانه را عوض کند، بایگانی شد. حالا ترامپ توقع دارد که توافق اسراییل و امارات آینده خاورمیانه را تغییر دهد و نامی که او می خواست با معامله قرن از خود باقی بگذارد، این طور باقی بماند.

برخی ناظران می پرسند که دولت های عربی پس از این دنباله رو امارات خواهند شد؟ آنچه مشخص است افکار عمومی اعراب چنین چیزی را نخواهد پذیرفت، اما کشورهایی چون عربستان برای اسراییل اهمیت دارند  زیادی دارند و همین حالا برخی گفتگوها برقرار شده است. بحرین هم گزینه بعدی است و با موافقتی که از خود نشان داده، می گوید می تواند گزینه بعدی اسراییل باشد.

312 310

کد خبر 1421528

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 15 =