۱ نفر
۲۷ شهریور ۱۳۹۹ - ۰۹:۰۸
شهریار رمانتیک‌تر است یا حافظ؟!

روزنامه خراسان نوشت: هر فردی به شهریار از زاویه‌ای متفاوت نگاه می‌کند؛ یکی او را به‌واسطه شعر «همای رحمت» که در وصف حضرت علی(ع) است، می‌شناسد؛ دیگری او را به‌واسطه اشعارش به زبان ترکی و منظومه‌ «حیدربابایه سلام» و فردی دیگر، او را با اشعار و به‌ویژه غزلیات رمانتیک و پرسوز و گدازش در باب عاشقی و فراق و اشعاری نظیر «آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا...». مهم این است که اشعار شهریار از دل برآمده و به همین دلیل بر دل نشسته است.

اغلب مردم با اشعارش ارتباط برقرار می‌کنند و شاید به همین دلیل است که ۲۷ شهریور را که سالروز درگذشت اوست، به نام روز ملی شعر و ادب فارسی نام‌گذاری کرده‌اند. به‌همین مناسبت، چند فراز جالب از زندگی این شاعر بزرگ را آماده کردیم.

او در یکی از گفت‌وگوهایش گفته است:«توصیه می‌کنم شعر متوسط نخوانید، شعر متوسط آدم را متوسط می‌کند؛ تا شاهکار نباشد، نخوانید.»

تخلص شهریار و رقابت او با حافظ

نام اصلی شهریار، محمدحسین بهجت تبریزی است. اوایل اشعارش را با نام «بهجت» منتشر می‌کرد و برای انتخاب تخلص، به دیوان حافظ شیرازی تفال زد و بر اساس بیت «غم غریبی و غربت چو برنمی‌تابم/ به شهر خود روم و شهریار خود باشم»، نام شهریار را انتخاب کرد. شهریار همه عمر عاشقِ حافظ بود و به قول استاد شفیعی‌کدکنی، در قرن اخیر یکی از دو سه شاعری است که بیش از همه عاشق حافظ است. در عین‌حال، شهریار در جایی گفته بود:«خیلی از کارهای من از غزلیات حافظ بالاترند، برخی همدوش حافظ‌اند و برخی هم نزدیک به حافظ هستند.» البته چون احتمال می‌داد که برخی او را به جاه‌‍‌طلبی متهم کنند، پیشاپیش در جواب آن‌ها گفته است:«حافظ دیگر افسانه شب، دو مرغ بهشتی، هذیان دل و ای وای مادرم را ندارد». این‌ها مبالغه نیست وقتی شهریار، هم در شعر فارسی و هم در شعر ترکی شاهکار دارد که اگر این‌طور نبود او چیزی جز یک حافظ تکراری نمی‌شد.

منابع الهام خاص شهریار و اشعار یک‌شبه

شعرگفتن شهریار ماجراهای عجیبی دارد. بسیاری از اشعار او یک‌باره به او الهام می‌شد و شاهکار از آب درمی‌آمد. مثل خواب عجیبی که در وصف حضرت علی(ع) دید و «همای رحمت» را سرود. یکی دیگر از این موارد عجیب به منظومه شهریار درباره تخت‌جمشید برمی‌گردد. یکی از بزرگ‌ترین آثار شهریار حدود چهارصد بیت دارد و می گویند که در دو یا سه جلسه آن را ساخته و پرداخته است. در اشعار این منظومه می‌توان به علاقه وافر او به ایران و تخت‌جمشید که نماینده‌ای از فرهنگ و هنر ایرانی‌ است، پی‌برد. البته برخی از منابع الهام او در شعر تلخ و ناراحت‌کننده‌ است؛ مانند وقتی سه‌سال بعد از ناکامی در رسیدن به عشق دوران جوانی خود، زمانی که از تبعید به تهران بازگشت، در روز سیزده‌به‌در، در تفرجگاهی، آن دختر را به همراه همسر و فرزندش می‌بیند و شعر «من خود آن سیزدهم کز همه عالم به‌درم» را می‌سراید.

شهریار رمانتیک

از دیدگاه شفیعی‌کدکنی شهریار ذاتا یک شاعر رمانتیک است. استاد محمدرضا شفیعی‌کدکنی در کتاب «با چراغ و آینه» که در جست‌وجوی ریشه‌های تحول شعر معاصر ایران است، درباره شهریار می‌نویسد:«شهریار بی‌هیچ تردیدی بزرگ‌ترین شاعر رمانتیکِ زبان فارسی است. رویِ کلمه رمانتیک باید قدری درنگ کنیم. اگر بگویند فلان شاعر، رمانتیک است، مردم از آن «آبکی»‌بودن و «سطحی»بودن و «سوزناک و بی‌ارزش»بودن را می‌فهمند و نمی‌دانند که بزرگ‌ترین جنبشِ فرهنگی و ادبی و هنریِ تاریخ بشری در اروپا و آمریکا، جنبشِ رمانتیسم است؛ بزرگ‌ترین نوابغِ هنری و ادبیِ تاریخِ بشر، امثال گوته و شیلر و... همه، رمانتیک هستند. ما از رمانتیسم چه می‌دانیم، کدام شاهکارِ رمانتیکِ جهان را خوانده‌ایم یا ترجمه آن را به زبان فارسی ارائه داده‌ایم؟ شهریار، از مادر رمانتیک زاده شده بود؛ او نیازی به خواندنِ بیانیه مکتب رمانتیسم نداشت. او همه عمر در «خیال» زیست و با «تخیّل» شاعرانه خویش ما را به فضاهایی بُرد که دیگر شاعران هم‌عصرِ او، با آن فضاها بیگانه بودند.»

۲۴۱۲۴۱

کد خبر 1433437

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 19
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 2
  • عبدالکریم IR ۰۹:۲۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
    9 78
    آن بخش از نوشته که در باب علاقه شهریار به تخت جمشید بود زیاد جالب نیامد و ایکاش نبود
    • IR ۱۲:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
      72 13
      پایت را از ایران بیرون بگذاری کسی اسم شهریار را نشنیده است. اما در تمام دنیا ، در دانشگاه های بزرگ نام حافظ روی تالارها و کتابخانه ها و خیابان ها گذاشته شده است. اشعار حافظ به ده ها زبان دنیا ترجمه شده است. بزرگترین محافل ادبی دنیا جلسات حافظ شناسی میگذارند... چرا این دو را با هم مقایسه میکنید نمیدانم چرا ؟
    • آسو IR ۱۷:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
      10 21
      شاید شما سوادش رو نداری که میگی شهریار رو کسی نمی شناسه خارج ایران،نه فقط کشورهای ترک نشین بلکه،کشورهایی که فارس زبان دارن مثل افغانستان، تاجیکستان،هند و پاکستان،و علاوه بر اون محافل ادبی کشورهای جهان اول شهریار را به خوبی میشناسن،شما هم تخت جمشید رو دوست نداری پاشو برو از مملکت بیرون،اینجا ایرانه و ریشه دار،
    • IR ۱۸:۱۱ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
      13 2
      شهریار تبریزی، شاعرِ بزرگِ پارسی گوی ترک زبان، تخلص اش را از دیوان حافظ گرفت و حافظ در دامن شهر شیراز و منطقه زرخیز پارس پرورش یافته بود. الان شما کجای ایران هستید که ارادت شهریار به تخت جمشید را برنمی تابید؟
    • FR ۲۰:۲۴ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
      14 5
      آسو جان. منظور در سراسر دنیا بود. نه چندتا کشور همسایه و انگشت شمار
    • IR ۰۰:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۸
      3 3
      پان ترکیسم ملغمه‌ای از بی سوادی و .... است
    • IR ۰۰:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۸
      0 0
      به آسو.یاشار جان چرا نامتو عوض کردی؟
  • روا IR ۰۹:۴۵ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
    50 11
    البته خودستایی یا مفاخره در میان شعرای ایران از قدیم وجود داشته و به همین دلیل به شهریار خرده نمیشه گرفت. اما دیگه "خیلی از کارهای من از غزلیات حافظ بالاترند" از اون حرفاست که لبخندی ملیح به لب انسان می نشاند.
  • ایرانی IR ۱۰:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
    73 0
    ساختن دو گانه "حافظ و شهریار" کار خوبی نیست و هر یک از آنان برای مردم شیرینی خود را وارد.
  • رحمانی IR ۱۲:۰۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
    32 10
    تفاوت بین این دو از زمین تا آسمان هفتم است ... این کار قیاس مع الفارق است
  • IR ۱۲:۰۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
    42 7
    یعنی چی؟ شهریار رو با حضرت حافظ مقایسه میکنی؟
    • IR ۲۳:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
      0 0
      خیلی های دیگر هم مدعی هستن حافظ شاعری متعلق به آنهاست از جمله تاجیک ها، ازبک ها و افغان ها
  • IR ۱۸:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
    17 11
    دارید عقاب طلایی(حافظ) را با گنجشک (شهریار)مقایسه می کنید
    • پاشا IR ۲۳:۲۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
      0 0
      نه با حضرت عالی ....
  • علی IR ۱۹:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
    13 12
    عجب . حافظ کجا شهریار کجا. والا شهریار یه حیدربابا داره.ادبیات فارسی ایران بنام حافظ شناخته میشه
  • رها IR ۲۱:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۷
    8 2
    ... شهریار شاعر خوبی است وگرنه حافظ کجا شهریار کجا. میان ماه من تا ماه گردون تفاوت از زمین تا آسمان است
  • IR ۰۸:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۸
    2 0
    اصلا در هیچ مورد قابل قیاس نیستند حافظ فراتر از این صحبت هاست و در قیاس نمیگنجد
  • IR ۱۳:۴۳ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۸
    2 0
    این مقاله فقط بیسوادی نویسنده را آشکار میکند و لاغیر
  • Azim IR ۱۹:۲۴ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۸
    0 0
    شهریار پسر کوچیکه ی حافظه