ادبیات ایران
-
ضربالمثل " مانند بز اخفش سر تکان میدهد" از کجا آمده؟!
ادبیاتاو را که فکر نکرده و بیمطالعه، حرفها و پیشنهادها را میپذیرد یا نمیپذیرد، هرچه را بگویند به نفی یا اثبات سر تکان میدهد؛ در مثل به «بز اخفش» مانند کردهاند. یعنی کسی که بیهیچ تفکری تایید یا تکذیب کند وسر تکان بدهد.
-
تازهترین کتاب محمد بقایی ماکان منتشر شد
چرا سلاطین ترک زبان به فارسی شعر می سرودند؟/ از فردوسی تا شفیعی کدکنی با نگاهی تازه / تاریخ تفکر ایرانی دستگاه فلسفی ندارد
اخبار اندیشهآنان که به غلط گمان میکنند حکومتها و جریانهای سیاسی حاکم مروج زبان فارسی بودهاند، قطعا میدانند که برخی از سلاطین عثمانی به فارسی غزل میسرودند، محمود غزنوی چهارصد شاعر پارسیگو در دستگاه خود داشت که عنصری ملکالشعرای دربارش به گفته خاقانی «به ده بیت صد بدره و برده یافت، از نقره دیگدان زد، و از زرآلات خوان ساخت». نصرالله فلسفی در کتاب «زندگانی شاه عباس» مینویسد که او به حدی شیفته شعر فارسی بود که در محفل شاعران حضور مییافت و گاه شعر آنان را نقد میکرد.
-
جایزه بهترین کتاب روباه شنی به انتخاب نوجوانان
ادبیاتدومین دوره جایزه «روباه شنی» به داوری نوجوانان سراسر ایران برای کتابهای داستان و شعری که خواندهاند، برگزار میشود.
-
جایزه ادبی «جلال» فراخوان داد
ادبیاتفراخوان نوزدهمین دوره جایزه ادبی «جلال آلاحمد» منتشر شد و مهلت ارسال آثار تا پانزدهم شهریور ۱۴۰۵ است.
-
صدایی بلند میان مکث ها؛ گفتوگو با نویسنده رمانی با موضوع لکنت زبان،عشق به ایران و محیط زیست
کتابدر ادبیات کودک و نوجوان، کمتر رمانی را میتوان یافت که هم به تجربه زیسته یک نوجوان دارای لکنت زبان بپردازد و هم دغدغههای محیطزیستی، هویت ملی و نمادهای اسطورهای ایران را در دل روایت خود جای دهد.
-
مجله فرهنگی بخارا برگزار می کند
شب دنیز اگل / سخنرانی برجستهترین پژوهشگر تاریخ مغول و تاریخ تصوف در ایران
اخبار اندیشهنهصد و شصت و چهارمین شب از شبهای مجله فرهنگی بخارا به پروفسور دنیز اگل و پژوهشهای ارزشمند او در مطالعات مغول اختصاص دارد.
-
به مناسبت سالگرد درگذشت شاپور جورکش
شاعری که نیما را بهتر از دیگران فهمید
ادبیاتهر سال که میگذرد، بعضی نامها فراموش نمیشوند. شاپور جورکش شاعری بود که «کلمات» هیچوقت از یادش نمیبرند؛ سالگرد درگذشت او فرصتی است برای مرور زندگی مردی که درک عمیقی از شعر نیما داشت و کوشید نگاه نیمایی را گسترش دهد.
-
برپایی «شب ادبیات تطبیقی» در خانهی هنرمندان ایران
ادبیاتنهصد و شصت و سومین شب از شبهای بخارا در خانهی هنرمندان ایران، به ادبیات تطبیقی اختصاص یافته است.
-
خالق «پهلوانان نمیمیرند» به اسطورههای پهلوانی پیوست
ادبیاتمحسن زارع، معاون اسبق فرهنگستان هنر برای درگذشت حسن خادم، دوست و همکار سالهای دورش نوشت: «چه زیبا که خود روزی نوشت: «پهلوانان نمیمیرند... امروز معنای این جمله را بیش از همیشه میتوان درک کرد؛ چرا که پهلوانانِ قلم نیز با کوچ از این جهان، در آثارشان، در خاطره مردمان و در حافظه فرهنگ این سرزمین جاودانه میشوند.»
-
حسن خادم درگذشت
ادبیاتحسن خادم، نویسنده در ۶۷ سالگی از دنیا رفت.
-
فرماندار سمنان: برگزاری باشکوه روز ملاعلی حکیم الهی سمنانی با مشارکت نخبگان، انجمنهای فرهنگی و مردم محقق میشود
سمنانمهدی صمیمیان، فرماندار شهرستان سمنان، با تأکید بر لزوم بهرهگیری از تمامی ظرفیتهای فرهنگی و اجتماعی شهرستان، اظهار داشت: برگزاری شایسته ویژهبرنامه روز ملاعلی حکیم الهی سمنانی نیازمند مشارکت مؤثر انجمنهای فرهنگی، نخبگان، فرهیختگان، دستگاههای اجرایی و همراهی مردم است تا این رویداد در شأن جایگاه علمی و فرهنگی این شخصیت برجسته برگزار شود.
-
محور علمی سیامین یادروز بینالمللی حافظ اعلام شد
ادبیاتمدیر مرکز حافظشناسی از انتخاب موضوع «حافظ در آفرینشهای هنری و ادبی» به عنوان محور علمی سیامین دوره یادروز بینالمللی حافظ خبر داد و فراخوان ارسال مقالات را تا نیمه شهریورماه ۱۴۰۵ اعلام کرد.
-
محمدعلی موحد: مثنوی معنوی شرح مقالات شمس است
ادبیاتدر نشست رونمایی نسخهی قطع کوچک «مثنوی» محمدعلی موحد که از سوی نشر هرمس منتشر شده است، محمدعلی موحد با نگاهی عمیق به پیوند میان مولانا و شمس تبریزی، بر این نکته تأکید کرد که شناخت درست از «مثنوی معنوی»، تنها از طریق شناخت «مقالات شمس» و پیشینه ارتباطی این دو شخصیت ممکن است.
-
چرا در جلسات دیدار شاعران با رهبر، بعضی حضور نداشتند؟/ ناصر فیض: کجای دنیا همه شهروندان یک کشور موافق نظام سیاسی حاکماند؟
ادبیاتناصر فیض که در مقطعی عضو شورایی بود که مسئولیت دعوت از شاعران را به جلسات دیدار با رهبر بر عهده داشت، میگوید: «ممکن است بپرسید چرا بعضی شعراء در این جلسات حضور نداشتند؟ باید بگوییم کجای دنیا را میشناسید که همه شهروندان یک کشور موافق نظام سیاسی حاکم باشند؟ صادقانه میگویم؛ با وجود این که برخی شاعران خودشان مایل به حضور نبودند و در مورد بعضی دیگر، تمایل کمتری به حضورشان وجود داشت اما سعی عمده بر این بود که تا حد امکان چنین مسائلی در دعوت از شعراء دخالت داده نشود.»
-
پاسخ رهبر به شاعری که در مورد او، سروده بود: آن شعری را که در مورد ماست، نخوانید
ادبیاتناصر فیض؛ شاعر، طنزپرداز و مترجم میگوید: «خاطرم هست یک بار شاعری خطاب به آقا گفت اگر اجازه بدهید من دو شعر بخوانم. آقا در اینگونه موارد میگفت از مدیر جلسه بپرسید چون زمان شعرخوانی هر کس از پیش مشخص بود. شاعر از مدیر جلسه پرسید و پاسخ شنید که زمان هست و بخوانید، پس خطاب به آقا گفت یک شعر در مورد شما و یک شعر متفرقه میخوانم. آقا پاسخ داد آن شعری را که در مورد ماست، نخوانید.»
-
انقلاب ما قرار بود الگوی کنترل سازوکار قدرت توسط فرهنگ باشد
ادبیاتاسماعیل امینی؛ شاعر، طنزپرداز و پژوهشگر میگوید: «انقلاب ما قرار بود به نوعی الگوی سازوکار قدرت تحت کنترل فرهنگ باشد اما به تدریج به روزگاری رسیدیم که قدرت مایل است فرهنگ را کنترل کند. این که قدرت تمایل داشته باشد فرهنگ را مطیع خود سازد، اصلا اتفاق خوبی نیست.»
-
امروز سالروز درگذشت احمدرضا احمدی است
شب بدون تو چگونه تمام میشود؟
ادبیاتاز «طرح» تا «تابستان و غم»؛ روایتی از شاعری که با سادهترین کلمات، عمیقترین مفاهیم را آفرید
-
یوسفعلی میرشکاک: آقا ترجیح میداد به جای نشستن با اهل غوغا و سیاست، با ما شاعران معاشرت کند/ این تعبیر خود آقا در مورد بنده بود که «فلانی رفیق ماست»
ادبیاتیوسفعلی میرشکاک، از شاعران و نویسندگان برجسته، از «جلسات دیدار شاعران با رهبر» انبوهی خاطره در ذهن دارد. او که میگوید صراحتا از زبان ایشان خطاب به خودش شنیده که گفتهاند «سیاست کف روی آب است! سیاست را رها کن و به کار خودت بچسب!» عقیده دارد: «حضرت آقا ترجیح میدادند به جای آن که با اهل غوغا و سیاست بنشینند بیشتر با ما شاعران معاشرت داشته باشند.»
-
یادی از صادق چوبک
ادبیاتصادق چوبک یکی از پیشروان قصهنویسی مدرن ایران با نگاهی واقعگرایانه، زندگی فرودستان، محرومان و راندهشدگان جامعه را روایت میکند.
-
انقلاب ما قرار بود الگوی کنترل سازوکار قدرت توسط فرهنگ باشد
اسماعیل امینی: آنچه را در «دیدار شاعران» میشد خواند، تلویزیون نشان نمیداد/ تلخ است که رهبر میدانست توصیههایش در مورد زبان فارسی، اجرا نمیشود
ادبیاتاسماعیل امینی؛ شاعر، طنزپرداز و پژوهشگر میگوید: «شورای دعوت از شعراء به جلسات «دیدار شاعران با رهبر»، صرفا از این نظر به بررسی آثار میپرداخت که سطح اشعار از ترازی کیفی پایینتر نباشد و به لحاظ موضوعی دخالتی نمیکرد. درنتیجه، در دایرهای گسترده، اشعاری با انواع موضوعات از انتقادی تا عاشقانه در این جلسات خوانده میشد. در حالی که برخی از این اشعار از تلویزیون پخش نمیشد و حتی تکههایی از بعضی صحبتها جدا میشد و روی آنتن نمیرفت.»
-
امروز روز بزرگداشت صائب تبریزی است
راز ماندگاری صائب تبریزی در شعر فارسی چیست؟/ ستارهی سبک هندی در آسمان ادبیات ایرانی
ادبیاتوقتی از صائب تبریزی حرف میزنیم، با یکی از نامهایی روبهرو هستیم که نه فقط در حافظه اهل ادب، بلکه در جانِ زبان فارسی جا خوش کرده است. او شاعرِ «دقت» بود؛ شاعری که واژه را رها نمیگذاشت، بلکه در دست میپخت، تراش میداد و به معنایی چندلایه میرساند. صائب، در دورهای که شعر فارسی میان سنت و تجربههای تازه نفس میکشید، مسیر تازهای پیش پای زبان گذاشت: مسیری که در آن تصویر، مضمونآفرینی، ایجاز و خیالِ دوررس قدرت داشت.
-
محمد حقوقی که بود؟ / صدای مهم «جنگ اصفهان» را دوباره بخوانیم
ادبیاتسالگرد درگذشت محمد حقوقی فرصتی است برای بازخوانی یکی از چهرههای جدی و کمادعاتر شعر و نقد ادبی معاصر؛ شاعری که نامش با اصفهان، جنگ اصفهان، شعر نو و نقد ادبی دقیق گره خورده است. در تاریخ ادبیات معاصر ایران، برخی چهرهها با شهرت عمومی شناخته میشوند و برخی دیگر با اعتبار حرفهای و اثرگذاری عمیق در میان اهل ادبیات. محمد حقوقی بیتردید در گروه دوم قرار میگیرد؛ چهرهای که هم در مقام شاعر، هم بهعنوان منتقد و پژوهشگر و هم در مقام یکی از اعضای نسل درخشان ادبی اصفهان، نقشی ماندگار در شعر معاصر ایفا کرد.
-
بررسی پیوند عمیق میان زبان فارسی و اندیشه سیاسی در ایران / گاهنامه علمی ـ دانشجویی «ندای سیاست» منتشر شد
اخبار اندیشهدومین شماره دوم گاهنامه علمی دانشجویی «ندای سیاست» خرداد ۱۴۰۵، در ۱۵۴ صفحه و با تیتر «از شاهنامه تا گلستان؛ سیاست در جان زبان فارسی» منتشر شد.
-
بزرگداشت ادیب ۱۰۳ ساله برگزار شد/ ما گرفتار نفتیم و این گرفتاری هنوز ادامه دارد
ادبیاتمصطفی ملکیان، فیلسوف و متفکر، با بیان اینکه روح انسان به دنبال حقیقت است گفت: بزرگداشت محمدعلی موحد، عرفانپژوه، تاریخنگار و حقوقدان، بزرگداشت حقطلبی است که فریاد روح همه ماست.
-
پاسخ علی لاریجانی به چرایی پخش «هویت»: از کسانی که مظلوم واقع شدند، دلجویی میکنم
تلویزیونمهدی فیروزان، دبیر وقتِ شورای عالی ویرایش صداوسیما در زمان ریاست علی لاریجانی بر این سازمان پاسخ دبیر فقید شورای عالی امنیت ملی به این پرسش را که: «برنامه «هویت» چرا ساخته و پخش شد؟» به خوبی به خاطر دارد. او پاسخ لاریجانی را یادآوری میکند که گفت: «رادیو و تلویزیون متعلق به همه اندیشهها، همه جریانهای سیاسی و جریانهای فکری کشور است؛ آنها (دستاندرکاران ساخت «هویت») هم اینطور سهمشان را گرفتند ولی من حتما از کسانی که مظلوم واقع شدند، به موقع عذرخواهی و دلجویی میکنم.»
-
واکاوی بسترها و پیامدهای یک پدیده فرهنگی؛ چرا رمانهای فهیمه رحیمی تابوی دهههای ۶۰ و ۷۰ بود؟
کابوس منتقدان، رویای تودهها/ نگاهی به زندگی ملکه تیراژ، پنهان در پس گونیهای نامه
ادبیاتدر حالی که نخبگان ادبی با اصطلاح «رمانفارسی» آثار او را سطحی میدانستند، کتابهای او پنهانی زیر میزهای مدارس دستبهدست میشد. اما تضاد شگفتانگیزتر در زندگی فهیمه رحیمی، وضعیت مادی او بود؛ قهرمان تیراژ کتاب ایران که سیستم قراردادی ناشران سود تجدید چاپها را از او دریغ کرد، در پایان عمر حتی بیمه درمانی نداشت. این گزارش نگاهی جامعهشناختی به امپراتوری آمار و اقتصاد نشر در کارنامه او دارد.
-
نگاهی به ابعاد و پیامدهای فرمان تازه امامعلی رحمان برای آموزش الفبای فارسی
پشتپرده رقابت پنهان خط فارسی با زبانهای روسی و انگلیسی/ رمزگشایی از دستور جدید رئیسجمهور امامعلی رحمان/ خط فارسی به مدارس بازمیگردد؟
ادبیاتفرمان جدید «امامعلی رحمان» رئیسجمهور تاجیکستان برای تقویت رسمی آموزش «الفبای نیاکان» (خط فارسی) در مدارس این کشور، گام بلند دیگری در مسیر احیای هویت تمدنی آریایی و رهایی از سایه سنگین ساختارهای بازمانده از دوران شوروی است. حسینعلی رحیمی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی-تاجیکی و نماینده بنیاد سعدی در دوشنبه، در گفتگویی با خبرآنلاین ضمن تصحیح برخی سوءبرداشتهای رسانهای درباره این دستور، به واکاوی ابعاد زیرساختی، دستاوردهای فرهنگی-رسانهای این تصمیم و چالشهای زبان فارسی در رقابت با زبان روسی در آسیای مرکزی پرداخته و این رویداد را یک «امر ملی» برای ایران قلمداد میکند.
-
مراسمی برای رونمایی از کتابِ عرفانپژوه و شمسشناسِ ۱۰۳ ساله
ادبیاتبه مناسبت انتشار کتاب «در احوال و آثار دکتر محمدعلی موحد» شبی با عنوان «آنچه نامد در کتاب و در خطاب» برگزار خواهد شد. این ادیب، حقوقدان، عرفانپژوه و شمسشناس برجسته ایرانی متولد دوم خرداد ۱۳۰۲ در تبریز است. محمدعلی موحد حدود دو هفته پیش ۱۰۳ ساله شد.
-
داستاننویسی برای کودکان باید به دور از پروپاگاندا باشد/ تاثیر زبان غیرمستقیم نمادها در روایات بحران
ادبیاتورود نگاه تبلیغاتی و شعاری به ادبیات کودک و نوجوان در زمان بحران، منجر به دلزدگی و عدم همراهی مخاطب میشود؛ در حالی که استفاده از زبان غیرمستقیم، تصویرسازی ملموس و حرکات نمادین هنری، تاثیر عمیقتری در انتقال مفاهیمی چون میهندوستی و همبستگی اجتماعی ایفا میکند.
-
واکاوی رسالت ادبیات داستانی کودک و نوجوان در روزهای بحران با عاطفه باقری
وقتی دنیا برای کودکان سیاه و سفید میشود؛ نقش ادبیات در روزهای جنگ/ چگونه یک قصه میتواند جای ترس را بگیرد؟
ادبیاتوقوع بحرانها و منازعات نظامی، همواره لایههای پنهانی از آسیبهای روحی و اجتماعی را بر پیکره جامعه، بهویژه گروه سنی کودک و نوجوان وارد میکند. در این میان، ادبیات کودک و نظام آموزشی با چالشهای جدی در زمینه چگونگی آگاهیبخشی و ایجاد همدلی بدون ایجاد اضطراب روبهرو هستند. در همین راستا، در گفتگو با عاطفه باقری، نویسنده، شاعر و مدرس دانشگاه، به بررسی رسالت ادبیات داستانی در زمان بحران، نقد ساختارهای آموزشی و موانع دسترسی به کتاب پرداختهایم.