حالا که اسامه بن لادن مرده است، برخی تحلیلگران پیشبینی می کنند که راه طالبان و القاعده از یکدیگر جدا خواهد شد و هریک مسیر دلخواه خود را پیش خواهند گرفت، خصوصا اینکه شانس رسیدن به توافقات محلی در افغانستان در حال گسترش است.

دب ریچمن

حالا که اسامه بن لادن مرده است، برخی تحلیلگران پیشبینی می کنند که راه طالبان و القاعده از یکدیگر جدا خواهد شد و هریک مسیر دلخواه خود را پیش خواهند گرفت، خصوصا اینکه شانس رسیدن به توافقات محلی در افغانستان در حال گسترش است.

کشته شدن اسامه بن لادن سرکرده القاعده احتمالا بحث هایی را در میان طالبان افغانستان در خصوص روابط این گروه با القاعده احیا خواهد کرد. آمریکا تاکید کرده است اگر طالبان افغانستان قصد داشته باشد در مذاکرات صلح با دولت افغانستان شرکت کند، باید روابط خود را با القاعده قطع کند.

 گمان می رود پایه و اساس رابطه بین طالبان و القاعده، ریشه در دوستی دیرینه بن لادن با ملا محمد عمر سرکرده طالبان داشته باشد.

وحید مژده تحلیلگر ساکن کابل و از مقامات سابق وزارت امور خارجه افغانستان در دوره رژیم طالبان که در سال 2001 میلادی در حمله تحت رهبری آمریکا به افغانستان سرنگون شد، می گوید:‌ من تصور می کنم اکنون فرصتی برای طالبان است تا به رابطه خود با القاعده پایان دهد  . ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان افغانستان اعلام کرده است برای اظهارنظر در این خصوص هنوز زود است. تحلیلگران گفتند با این حال، کشته شدن بن لادن حرکتی را در یافتن راه حلی سیاسی برای جنگ در افغانستان بوجود می آورد. حامد کرزای رئیس جمهور افغانستان و دولت باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا اعلام کرده اند با اعضای طالبان که قانون اساسی افغانستان را بپذیرند، خشونت را کنار بگذارند و روابط خود را با القاعده قطع کنند، مذاکره خواهند کرد. تماس هایی غیر رسمی در ماه های اخیر با شخصیت های ارشد طالبان گرفته شده است، با این حال، مذاکرات رسمی صلح برگزار نشده است. این فرصت در حالی بوجود آمده که دور جدید حملات شبه نظامیان طالبان علیه نیروهای خارجی و افغان در فصل بهار آغاز شده است. گروه طالبان اعلام کرده است شبه نظامیان این گروه بر حملات علیه مراکز نظامی آمریکا، مراکز تجمع، پایگاه های هوایی، کاروان های حامل مهمات و تدارکات برای نیروهای خارجی در سراسر افغانستان، تمرکز خواهند کرد. بیش از یکصد و سی هزار نظامی تحت امر سازمان پیمان آتلانتیک شمالی در تلاش برای پایان دادن به شورش طالبان در افغانستان مستقر هستند که دو سوم این نظامیان، آمریکایی هستند.

با این حال، شبه نظامیان طالبان وعده داده اند حملات و فعالیت های خود را در افغانستان تشدید کنند. وحید مژده معتقد است حتی پیش از کشته شدن بن لادن در حمله نیروهای ویژه آمریکایی در پاکستان، روابط القاعده و طالبان افغانستان در ده سال پس از حملات یازدهم سپتامبر دو هزار و یک میلادی، تضعیف شده بود. خودداری ملا محمد عمر از تحویل دادن بن لادن پس از حملات به مرکز تجارت جهانی و پنتاگون، موجب آغاز حمله تحت رهبری آمریکا به افغانستان و برکناری طالبان از قدرت در این کشور شد.

بنابراین، رژیم تندروی ملا عمر با حمایت از بن لادن کنترل افغانستان را از دست داد. اهداف این دو گروه نیز آنقدر به یکدیگر نزدیک نیست.

در حالی که القاعده بر جهاد در سراسر جهان علیه غرب تمرکز کرده، طالبان افغانستان بر کشور خود تمرکز کرده اند و علاقه ای به حمله به اهدافی در خارج از افغانستان ندارند. یک افسر اطلاعاتی غربی می گوید با این حال، قطع رابطه با القاعده به معنی صرفنظر کردن از کانال های دریافت کمک های مالی در عربستان سعودی، یمن، امارات عربی متحده، اردن و سوریه است. این افسر اطلاعاتی که خواست نامش فاش نشود، می گوید رابطه ملا عمر با بن لادن همچنین به وی قدرت و نفوذ داد. وی افزود القاعده تخصص فنی خود را در زمینه مواد منفجره دراختیار اعضای طالبان افغانستان قرار می دهد و به آنها در قاچاق مواد مخدر از افغانستان کمک می کند.

طالبان نیز به اعضای القاعده اجازه می دهد با حمایت جنگجویان طالبان وارد افغانستان شوند. این افسر اطلاعاتی خاطر نشان کرد با این حال، برخی از اعضای شورای رهبری طالبان از القاعده آزرده شده اند و اقلیت کوچکی خواستار فاصله گرفتن با این شبکه تروریستی عمدتا عرب هستند. بنابر گفته این افسر اطلاعاتی، دو مسئله دیگر ممکن است بر بحث داخلی طالبان افغانستان در خصوص القاعده تاثیر بگذارد.

در حالی که بن لادن ارتباطاتی شخصی با سرکردگان طالبان افغانستان داشت، فردی که پیش بینی می شود جانشین وی شود یعنی ایمن الظواهری شخصیتی دارای جاذبه نیست.

و دیگر آن که، سرکردگان طالبان افغانستان هم اکنون می دانند که آمریکا ممکن است آنها را حتی بدون همکاری با پاکستان، در خاک این کشور بکشد، همانگونه که در خصوص بن لادن چنین اقدامی را صورت داد. لئون پانتا رئیس سی آی ای، ژوئن سال دو هزار و ده میلادی تخمین زد که احتمالا فقط پنجاه تا صد تن از جنگجویان القاعده در افغانستان هستند و بیشتر اعضای این شبکه تروریستی بدون تردید از مناطق قبایلی شمال غرب پاکستان اقدام به اجرای عملیات می کنند.

برایان کاتولیس تحلیلگر ساکن واشنگتن در این باره معتقد است:  کشته شدن بن لادن ممکن است طالبان افغانستان را به قطع روابط با القاعده تحریک کند  . کاتولیس می افزاید: حمله نیروهی آمریکایی که به کشته شدن بن لادن منجر شد، بدیهی است که کاملا برای پاکستانی ها شرم آور بود  .

وی افزود :  آنها می توانستند تلاش های خود را برای همکاری نزدیک تر با آمریکا دو برابر کنند  . وحید حنا تحلیلگر مسائل سیاسی نیز می گوید نباید جدایی زودهنگامی را در روابط القاعده و طالبان انتظار داشته باشیم. ژنرال عبدالهادی خالد معاون سابق وزیر کشور افغانستان نیز معتقد است برخی اعضای طالبان می خواهند از القاعده جدا شوند.

روحیه جنگجویی طالبان با حملات بی رحمانه اخیر در سراسر افغانستان که به کشته شدن تعدادی از غیر نظامیان افغان منجر شده، کاهش یافته است. وی معتقد است القاعده الهام بخش این حملات بوده است. خالد می افزاید:  این اعضای طالبان حساس می کنند راه نادرست را در پیش گرفته اند  . با این حال، احمد ولی کرزای برادر ناتنی رئیس جمهور افغانستان فکر می کند سران ارشد طالبان که شورش را در این کشور هدایت می کنند، از نزدیک با القاعده در ارتباط هستند. وی افزود القاعده همچنان به آموزش جنگجویان طالبان کمک می کند و جنگجویان خارجی القاعده به مبارزه در کنار شبه نظامیان طالبان ادامه می دهند. کرزای گفته است:  نمی دانم آنها چگونه قادر خواهند بود از القاعده فاصله بگیرند.

آسوشیتدپرس، چهار می
26149

کد خبر 148841

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 3 =