هشدارها درباره جنگ داخلی افغانستان و تجزیه این کشور جدی است؟

یک کارشناس شرق آسیا به خبرآنلاین گفت:آمدن طالبان و حضورشان در قدرت خیلی به نفع ایران نخواهد بود. این گروه حتی اگر شراکت در قدرت داشته باشد و افغانستان هم ساختار سیاسی اش را تبدیل به فدرالی کند، که احتمالش هم زیاد است، در آن صورت طالبان تقریبا با ما هم مرز می شوند.از خراسان جنوبی تا سیستان و بلوچستان و اگر این اتفاق بی افتد خیلی برای ایران خوشحال کننده نیست.

مهسا مژدهی: دولت بایدن کار نیمه تمام ترامپ را در افغانستان تمام می کند. قرار است به زودی نیروهای نظامی حاضر در این کشور افغانستان را ترک کنند. اما نگرانی ها هنوز از بابت اینده پابرجاست. طالبان هرنوع گفتگو را منوط به رفتن ایالات متحده کرده اما کارشناسان معتقدند تضمینی برای این موضوع وجود نخواهد داشت. با این حال ادامه وضع فعلی برای کابل نشدنی به نظر می رسد. بخش های مهمی از افغانستان عملا از کنترل دولت خارج شده اند و  افغانستان نیازمند رسیدگی فوری است.با خروج نیروهای نظامی ایالات متحده از افغانستان،‌اینده این کشور در هاله ای از ابهام قرار دارد.

در خبرآنلاین با پیرمحمد ملازهی کارشناس امور افغانستان در مورد اینده این کشور و نقش ایران در آینده پسا امریکا به گفتگو نشسته ایم:

هشدارها درباره جنگ داخلی افغانستان و تجزیه این کشور جدی است؟

نگرانی های بسیاری در موردخروج ایالات متحده از افغانستان وجود دارد. این کشور سال ها از حضور امریکا رنج کشیده اما اینده هم نامشخص است. به نظر شما چه اتفاقاتی در ماه های پیش رو و با خروج نیروهای نظامی ایالات متحده در انتظار این کشور خواهد بود؟

دو موضوع وجود دارد. یکی اینکه ایا مذاکراتی که در استانبول به تعویق افتاده از سر گرفته می شود ایا طالبان برای شرکت در آن می آیند و ایا این مذاکرات می تواند یک راه‌حل صلح امیز برای مشکلات افغانستان پیدا کند یا نه. ظاهرا برنامه این است که سازمان ملل برنامه ای مثل کنفرانس بن اول که بعد از سقوط طالبان اتفاق افتاد، سازوکار جدیدی را برای اداره افغانستان پیشنهاد کند. یعنی هم نیروهای داخلی افغانستان سهم مناسبی به دست بیاورند و هم تضمین شود که دولت جدیدی که جایگزین می شود ، هم کشورهای منطقه ای ادامه همکاری را با این کشور و هم صحنه بین المللی تضمین کنند. اگر این‌گونه پیش برود، می توان کمی انتظار داشت که افغانستان از حالت جنگ به سمت راه حل سیاسی برود.

اما یک دید بدبینانه هم وجود دارد که خروج امریکایی ها از افغانستان طالبان را وسوسه کند که از برتری نظامی خود استفاده کنند و کابل را مورد حمله قرار دهند و دولت را تصرف کنند. اگر ان اتفاق بی افتد به نظر می رسد که در کنار نیروهای ارتش، مردم شمال یعنی قوم های تاجیک و هزاره مسلح شوند و در آن صورت جنگ داخلی در  می گیرد.  این خطر وجود دارد که نیروهای شمالی به منطقه شمال بروند و آنجا دست به مقاومت بزنند، طالبان کابل را بگیرند و ارتش و نیروها بر اساس قومیت تقسیم بشوند. همان اتفاقی که در زمان دکتر نجیب الله افتاد. این احتمال هم وجود دارد و به نظر می رسد در این صورت افغانستان تجزیه ارضی خواهد شد و ممکن است که کشورهای خارجی هم از این اتفاقات حمایت کنند.

به هر حال خروج امریکا از افغانستان با این دو نگاه مواجه است. یک اینکه طالبان در نشست استانبول شرکت کنند و سهمی از قدرت بگیرند و دست از جنگ بکشند و مساله افغانستان حل شود یا طالبان دست به حمله بزنند که در آن صورت وضعیت بدتر خواهد شد.

نقش همسایه ها چطور است؟ احتمالا ایران و پاکستان نقش مهمی در اینده افغانستان خواهند داشت.

ایران و پاکستان در پشت پرده در افغانستان رقابت هایی دارند. گروه طالبان مورد حمایت پاکستان است. طالبان به لحاظ سیاسی و تدارکات نظامی و ... تحت نفوذ همین کشور و از لحاظ ایدئولوژی هم تحت نفوذ عربستان است. تسلط طالبان به نفع ایران نیست و به همین دلیل هم تهران در گذشته از شمالی ها حمایت می کرد. الان هم همین احتمال می رود که اگر وضعیت در افغانستان به سمت جنگ داخلی برود، پاکستان از طالبان حمایت کند و هند و ایران و روسیه و... از نیروهای دیگر حمایت کنند. بهترین راه حل برای افغانستان اما راه حل سیاسی است که بر اساس آن همسایگان هم بپذیرند که در امور داخلی افغانستان مشارکتی نداشته باشند. یعنی به زمان ظاهرشاه که دولت افغانستان دولتی مستقل بود برگردند.به نظرم مناسب ترین شرایط برای این کشور و حتی برای همه همسایگان همین است.

به ماجرای ایران برگردیم، خروج نیروهای امریکایی از افغانستان چه وضعیتی برای ایران ایجاد می کند؟ برخی از گروه های سیاسی افغانستان موافق همکاری ها با تهران هستند و برخی موافق اند. در صورت خروج امریکا ایران چه مسیری را دنبال خواهد کرد؟

اساسا خروج امریکا به نفع ایران است. پایگاه های امریکا درغرب افغانستان است که با ایران نزدیک است. طبیعتا حضور نظامی امریکا در این منطقه برای ایران خوشایند نیست. با رفتن ایالات متحده خیال تهران از بابت این موضوعات راحت خواهد شد. اما از آن طرف آمدن طالبان و حضورشان در قدرت خیلی به نفع ایران نخواهد بود. این گروه حتی اگر شراکت در قدرت داشته باشد و افغانستان هم ساختار سیاسی اش را تبدیل به فدرالی کند، که احتمالش هم زیاد است، در آن صورت طالبان تقریبا با ما هم مرز می شوند. از خراسان جنوبی تا سیستان و بلوچستان و اگر این اتفاق بی افتد خیلی برای ایران خوشحال کننده نیست. اما در کل خروج نظامی امریکا به نفع ایران است. امریکایی ها هم در افغانستان و هم در عراق حضور دارند و بنابراین خروج آنها به نفع ایران تمام می شود. امریکایی ها درست است که به ظاهر نیروهای خود را از افغانستان خارج می کند اما در موراد دیگر خروجش کامل نخواهد بود.

امکان این وجود دارد که در افغانستان با همکاری ایران اتفاقات به نحوی پیش برود که طالبان نتواند آنطور که در نظر دارد قدرت مطلق را در این کشور به دست بگیرد؟

ایران می تواند به این امر کمک کند. به این معنا که بازگشت طالبان در قدرت را گروه های قومی نمی پذیرند. طالبان هم می دانند و اگر ایران بتواند با پاکستان همکاری کند و مقداری هم روابطش را با عربستان بهبود بخشد، می توانند نقشی را ایفا کنند که یک نوع توزیع عادلانه قدرت قومی مذهبی در افغانستان شکل بگیرد. طالبان بخشی از قومیت پشتون هستند اما تمام پشتون ها طالب نیستند و گروه های دیگر سیاسی با پایگاه مردمی هم هستند. نگاه ایران باید تقویت یک دولت مرکزی قدرت مند باشد تا این دولت برای همه قومیت ها دست به توزیع قدرت بزند. در این صورت انحصارطلبی طالبان هم می تواند تعدیل شود. اما اگر این اتفاقات نیافتد و طالبان قدرت کامل را بخواهد جنگ داخلی و تجزیه امکان پذیر است و در این صورت ایران و پاکستان در دو جبهه متفاوت قرار خواهند گرفت.


>>> این مطالب را هم بخوانید:
آغاز جنگ داخلی در افغانستان
ماه عسل طالبان و القاعده نزدیک است؟
در ابتکار عمل روس‌ها خیری برای این مردم ستمدیده نیست؛راه صلح از جمع اقوام می‌گذرد
خروج آمریکایی‌ها و بازگشت عنعنات
هشدار فرمانده ارتش آمریکا درباره جنگ داخلی افغانستان

312 310

کد خبر 1512427

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 8 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 26
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • کسری IR ۱۰:۳۴ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
    36 20
    چنانچه افغانستان به سمت تجزیه واقعی برود ایران باید با تمام قدرت به سمت بازگشت شهرها و قسمتهایی که در طول تاریخ به خصوص سیصدسال گذشته از ایران جدا کرده اند حرکت کند.این اقدام نه تجاوز است،نه دست اندازی به کشور دیگر.این کار عین خدمت به هموطنان ایرانی ما اعم از شیعه(هزاره ها) و سنی(فارس زبانان،تاجیک ها،ترکمن ها) است که در آنسوی مرز با بحران امنیت،بیکاری و .. گرفتار هستند و خط مرزی جعلی آنها را از آغوش ایران پهناور جدا کرده است.اگر اهل مطالعه باشیم و تحقیقات اجتماعی و فرهنگی وسیع داشته باشیم اذعان میکینم که شهرهایی مانند هرات جزئی جداناپذیر از تاریخ پربار ایران هستند و بزرگانی چون خواجه عبدا.. انصاری و گوهرشاد و بسیاری دیگر در آنجا مدفون هستند.از لحاظ استراتژیک و منابع آبی و .. نیز این کار به نفع ماست و مانند بازگشتی کودکی به آغوش مادر پر از امیدواری و عظمت است.
    • IR ۱۱:۵۹ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
      18 7
      دقیقا،،اگه سیاست و لابی قدرتمندی با قدرتهای بزرگ جهانی داشتیم ، این کار شدنی بود. هرات، بلخ، زرنج، غور و ... با تاریخ ایران گره خورده اندو ...
    • IR ۱۲:۱۷ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
      22 17
      شما همینی که دارید سفت نگهدار شهر و استان اضافی باشه پیشکش
    • IR ۱۴:۳۸ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
      17 40
      کور خوندی .افغانستان مثل ایران نیست یکی مثل تو بیاد براش طرح بریزه.کاری نکنید ک برعکس بشه و خراسان رو ازتون بگیریم
    • ایران IR ۱۵:۲۵ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
      3 1
      دهنتو ببند شما وجود دارید خراسان از ما بگیرید همینی هم که هستید واسه ماست اگه نمیخواهی برو کشور خودت!!!
    • IR ۱۶:۳۶ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
      3 3
      اونجا رو هم میخواین مثل کشور خودتون صفی کنید با این اقتصاد ضعیفی که دارید
    • یه آدم عادی IR ۲۳:۲۳ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
      3 1
      ۱۴:۳۸،کم مونده افغانستان بیاد شاخ و شانه بکشه برای ما
    • سراب IR ۰۱:۱۷ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۹
      8 3
      فیلم هندی که نیست عزیز دلم ،، یه روزی هرات جز ایران بود ،، الان حدود سیصد سال که جدا شده و مردم این شهر ها به هیچ عنوان راضی به این کار نیستند ،، شک نکن ،، کل دنیا هم بخواد هرات رو بچسبونه به ایران وقتی خود مردم این شهر نخواهند نمیشه ،، درضمن حالا بر فرض بشه جز ایران !!! صد در صد میشه یه استان محروم مثل سیستان و بلوچستان ،، خب حق دارند که راضی نباشند !!!
    • ناشناس IR ۰۹:۳۲ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۹
      0 1
      تو مطمئنی ایرانی هستی و هدفت هرج و مرج داخلی نیست ؟ اگه اینجوریه چطوره پرچم برداریم بریم مرز ایران رو در دوره هخامنشیا بازسازی کنیم ؟؟؟ یه کم مغز چیز خوبی هست
    • IR ۱۵:۴۵ - ۱۴۰۰/۰۴/۰۷
      0 0
      بلوچ ها رو هم یادتون رفت کشور جعلی افغانستان دو میلیون بلوچ و براهویی رو هم از ایران جدا کرده البته خود افغان ها یعنی پشتون ها هم ایرانی محسوب میشن ولی متاسفانه ذهنشون یا متسعمره اعرابه یا مستعمره غرب تازگی ها ترکیه هم جنگ رسانه ای راه انداخته در افغانستان
  • IR ۱۱:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
    38 9
    هیچ وقت افغانستان توسط طالبان تجزیه نمیشود
  • IR ۱۲:۰۷ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
    19 26
    شما از اینکه طالبان قراره با سیستان و بلوچستان هم مرز شه ناراحت نیستید ،شما از این ناراحت هستید که افغانستان قراره یکپارچه بشه و شما و خیلیای دیگه به غارت گری هاتون نمی‌تونید ادامه بدید.
    • IR ۱۱:۱۶ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۹
      7 0
      آمریکا نزدیک به بیست ساله که افغانستانو اشغال کرده ، قبل تر از اون هم با حمایت های نظامیش برای مقابله با شوروی منجر به تشکیل شدن طالبان شده ، اون وقت شما ایران رو به غارت گری متهم میکنی؟!!خجالتم خوب چیزیه!!
  • IR ۱۲:۳۳ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
    29 1
    بعنوان یه ایرانی واقعا و از صمیم قلب متاسفم برای ملت افغانستان.چقدر تلاش کردن و خون دادن تا یه سرزمین ازاد داشته باشن.ما تو ایران قبطه میخوریم به بعضی ازادیهای مشروعی که مردم افغان بدست اوردن. ولی قدرتهای کثیف درست وقتی که مردم افغان نیاز به حمایت دارن تنهاشون گذاشتن.یکی یکی با طالبان مذاکره کردن و باهاشون به توافق رسیدن.هر کی افتاد دنبال منافع خودش.منافع خودشونو در قدرت گرفتن طالبان دیدن. مردم افغانستان شما تنهایید.تنها راهش هم اینه زن و مرد-پیر و جوان متحد شین و با طالبان بجنگین.راه دیگه ای ندارین.جز خودتون یاری ندارین.سخته خیلی هم سخته.مال و جان فدا میشه ولی باور کنید ارزششو داره زیر پرچم متهجران زندگی نکردن.خدا یارتون باشه.
  • IR ۱۳:۰۹ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
    10 2
    هیچ اتفاقی نمی افتد 2500 نظامی آمریکایی در افغانستان عملا نمی توانند کاری انجام دهند. بود ونبودشان فرقی نمی کند
    • IR ۱۵:۵۸ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۹
      1 1
      مساله 2500 نظامی نیست. مساله برداشتن خطر نیروی هوایی امریکا از بالای سر تروریست ها هست. صبر کن و ببین چطور افغانستان کوهستانی به پایگاهیی برای تروریست ها تبدیل خواهد شد. سوریه بیابان هست و هنوز هم داعش بعد از اینهمه بمباران از بین نرفته وای به حال افغانستان. تیره روزی های منطقه خاورمیانه تمامی ندارد. جنگ و ترور و تحریم و نسل کشی و ...
  • یوسف IR ۱۵:۰۰ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
    20 15
    تجزیه افغانستان بنفع ایران است .
  • علی ۱۵:۵۰ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
    0 0
    اتباع افغانی در ایران زیاده .امنیت برگردونید و دوستان افغانی به کشورشون برگردونید
  • Mahdi IR ۱۵:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
    2 1
    سلام. دخالت آمریکا در افعانستان یکی از عوامل بزرگی هست که موجب شده افعانستان این وضع بشه و گروهک های تروریستی که مزنن و همچی میترکونند همه اینا باید نابود شوند تمام
  • علی ۱۵:۵۶ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
    2 2
    اتباع افغانی در ایران بیش از ۱۰میلیون هستن که در هیچ جای دنیا به این اندازه راحت و اسوده نمیتونن بیان و برن.واقعا دولت ایران برای جلوگیری از ورود انها و مواد مخدر مرز نمیکشد.دادن تابعیت به انها واقعا اشتباه بزرگی است که اگر روزی جنگ بین ایران و افغانستان در بگیرد همین اتباع میلیونی افغانی در ایران باعث نابودی این کشور میشن.و به نفع افغانستان میجنگند.تابعیت دادن واقعا اشتباهی بس بزرگ و خیانت به کشور است.در امریکا یا کانادا...تابعیت میدن چون تشکیل شده از کلیه کشورها و ساکن بومی خاصی در انجا نبوده.کره و ژاپن و امارات....تابعیت نمیدن
  • سعید IR ۱۹:۰۳ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
    1 3
    به کوری چشم دشمنان هيچوقت تجزیه نميشه انشاءالله این ارزوروبه گورمیبرین خدالعنت کنه طالبان وآل سعودرو
  • IR ۱۹:۵۰ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۸
    1 3
    محمود افغان رو یادتونه ایران رو گرفته بود؟؟خخخخ افغانستان مال ایرانه یا ایران ماله افغانستانه
    • ایران IR ۱۲:۱۰ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۹
      2 0
      محمود افغان نادر شاه خوب ریشه اش رو کند کیف کردم رفتن هند اونو کشتن برگشتن چند تا هم الماس و نور جایزه گرفتن تو هم بجای شاخه و شونه کشیدن برگرد کشورت لازم نیست حق ما رو تو ایران بخوری به سرزمین ابادت
  • IR ۰۹:۰۸ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۹
    3 1
    اگر بتواند ایران سرزمین اجدادی خود را پس بگیرد یعنی این حکومت بسیار خوب عمل میکنه انشالله کم کم تمام اراضیمان را پس میگیریم
  • گمنام ۲۱:۵۸ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۹
    2 2
    نظرات شما ایرانیا رو میبینم تعجب میکنم تویی ک گفتی سلطان محمود رو نادرشاه تا هند فراری داد خیلی جاهل هستی برو تاریخ بخون ، سلطان محمود امپراطوریش تا المان امروزی بود ولی شما از حسادت تا اصفهان توی نقشه کشیدین ایران تاریخی نداشته و ندارد
    • IR ۱۶:۰۳ - ۱۴۰۰/۰۳/۱۷
      2 0
      چشم ما تاریخ می‌خونیم شما یه سند تاریخی بیار که نشون بده افغانستان اسم کشوری بوده در هزار سال پیش