توافق در وین و سد مجلس در برابر لغو تحریم‌ها

یک کارشناس سیاست خارجی به خبرآنلاین گفت:قانون مجلس اگر هدفش این بود که به مذاکره کنندگان ما کمک کند تا ابزار چانه زنی داشته باشند و سقف مطالبات ایران را پیگیری کنند، می توانست از جنبه هایی مفید باشد. اما به نظر می رسد که هدف مجلس و این قانون یک دستور کار برای مذاکره کنندگان تعیین کرده که از حدود برجام فراتر می رود. اصلا دولت ما هیچ وقت مجوز این را نداشته که فراتر از چارچوب های تعیین شده که به برجام ختم شد، با طرف دیگر مذاکره ای شکل دهد.

مهسا مژدهی: به نظر می رسد که قانونی که مجلس شورای اسلامی در پاییز گذشته برای مقابله با بدعهدی غربی ها گذاشته است، حالا یک سد راه جدی برای رسیدن به توافقی با غرب و بازگشت همه طرف ها به برجام است.سخنگوی دولت می گوید شورای عالی امنیت ملی تفاهم اولیه رفع تحریم‌ها را رد کرده است و همین امر باعث شده تا توافق شکل نگیرد. پیش از او حسن روحانی هم در اشاراتی به این موضوع پرداخته بود که مصوبه اذرماه مجلس شورای اسلامی که در تضاد با اصل 60 قانون بوده، مانع از برداشته شدن تحریم ها شده.

در همین حال شورای عالی امنیت ملی حرفهای علی ربیعی را رد کرده و وجود تفاهم اولیه را منتفی دانسته است.

در خبر آنلاین با دیاکو حسینی کارشناس مسائل بین الملل در این خصوص به گفتگو نشسته ایم:

توافق در وین و سد مجلس در برابر لغو تحریم‌ها

سخنگوی دولت گفته که مصوبه اولیه رفع تحریم ها به شورای امنیت عالی رفته و آنجا دچار مشکل شده. البته شورای امنیت ملی این موضوع را رد کرده است. اما قضیه چیست؟ ایا توافق اولیه ای شکل گرفته بود یا بیشتر بازی سیاسی بین جناح ها در داخل کشور است؟

من فکر می کنم که حرفی که اقای ربیعی زده ناشی از برداشت های متفاوتی است که درباره مذاکرات احیای برجام از ابتدا شکل گرفته است. دولت بر این تصور است که قرار است مذاکره کنندگان تلاش کنند تا سایر طرف های 4+1 و ایالات متحده را مجاب کنند تا به همه تعهداتی که به طور عینی و مشخص در متن برجام برای این کشورها ذکر شده برگردند و در مقابل ایران پنج گام جبرانی را که برداشته را به حالت اولیه مطابق برجام برگرداند.

اما به نظر می رسد که ابهاماتی به ویژه بعد از قانون مجلس به وجود آمد که این انتظار را ایجاد کرد که باید همه تحریم ها و نه فقط تحریم های دوه ترامپ که منجر به گام های جبرانی ایران بود، بلکه همه تحریم ها لغو شود. این برداشت ناشی از قانون مجلس در پاییز گذشته بود. این تفاوت برجام مشکلاتی ایجاد کرده.

به نظر می آید که مذاکره کنندگان ما بر مبنای آن برداشت اول پیش رفتند و بنا بر این بود که صرفا تحریم های هسته ای و ناقض برجام برداشته شوند. چون در برجام پیشبینی نشده بود که تحریم های غیر هسته ای لغو شوند و طبعا مبنای کار دولت و وزارت خارجه هم لغو صرفا تحریم های هسته ای بود. به نظر می رسد که مذاکرات بر این مبنا شکل گرفته و تفاهم هایی ظاهرا و طبق اخبار به وجود امده و اسناد و متن پیشنویسی هم تهیه شده که اگر مورد تایید قرار می گرفت می توانست متن نهایی بازگشت همه طرف ها به توافق هسته ای باشد.

منتها این اختلاف نظر در کمیته تطبیقی که در شورای امنیت عالی شکل گرفته گرفتار آن تفاوت برداشت شده. در تکذیبیه که صادر شد اینطور به نظر می رسد که طرف ایرانی نتوانسته به مطالباتی که ایران مدنظر داشته دست پیدا کند. اما آنچه ما از اخبار دولتی می شنویم این است که این اتفاق افتاده اما امکان اینکه تحریم های فراتر از برجام لغو شوند وجود نداشته و اصلا چنین چیزی در توافق هسته ای پیشبینی نشده است. من فکر می کنم اختلاف نظری که می بینیم به این برداشت های متفاوت بین دولت و مجلس است.

در اذر ماه این قانون گذاشته شد. چرا مجلس شورای اسلامی راهی را انتخاب کرده که با منطق روابط بین المللی همخوانی زیادی ندارد؟ ایا اصلا ممکن است که طبق خواسته هایی که مجلس دارد، توافقی شکل بگیرد؟

قانون مجلس اگر هدفش این بود که به مذاکره کنندگان ما کمک کند تا ابزار چانه زنی داشته باشند و سقف مطالبات ایران را پیگیری کنند، می توانست از جنبه هایی مفید باشد. اما به نظر می رسد که هدف مجلس و این قانون یک دستور کار برای مذاکره کنندگان تعیین کرده که از حدود برجام فراتر می رود. اصلا دولت ما هیچ وقت مجوز این را نداشته که فراتر از چارچوب های تعیین شده که به برجام ختم شد، با طرف دیگر مذاکره ای شکل دهد.

این یک تناقض را ایجاد کرده است. من فکر می کنم که این قانون اگر هدفش صدور دستور عمل بوده باشد، آنچه که ما میبینیم در خصوص برجام و همچنین در روابط ایران وجهان به اندازه کافی مطالعه شده نیست و نگاه کارشناسی در آن وجود ندارد و به تناقضی منجر شده که امروز آن را می بینیم. من فکر می کنم که حتی دولت آینده هم قادر نخواهد بود که مطالبات مجلس را در این مورد محقق کند. البته همه ما ارزو داریم که ای کاش می شد همه این مطالبات و حتی فراتر از آنها در مذاکرات اجرایی می شد. اما آنچه در دنیای واقع امکان پذیر است با آنچه که مجلس در مورد آن حرف می زند تفاوت های زیادی دارد.

باید توجه کنیم که قانون مجلس طبیعتا باید کمک کند تا تیم اجرایی در این کشور، در هر دولتی بتواند با سهولت به تمام آنچه که امکان پذیر است دست پیدا کند.نه اینکه ارزوهایی را طرح کند که چون تحققش امکان پذیر نیست، کلا ما را از هرگونه توافقی دور کند و منجر به تحریم هایی شود که از نظر همه ما فارغ از گرایش های سیاسی غیرقابل قبول است.

من فکر می کنم این رویکرد تا زمانی که اصلاح نشود و در نهادهای تصمیم گیر بررسی نشود، آنچه که مجلس تصویب کرده صرفا می تواند مانعی برای رسیدن به دستاوردهای شدنی و امکان پذیر بر روی زمین باشد.

برخی معتقدند قانون مجلس به این خاطر تصویب شده تا دولت روحانی نتواند به توافق برسد و بعد دولت سیزدهم سر فرصت بتواند به نتیجه برسد. ایا چنین برنامه ای امکان پذیر است؟

من این پیش داوری را هر چند که آشناست اما ندارم. اگر واقعا اگر نیت مجلس این بوده که دولت روحانی نتواند توافق کند تا دولت بعدی به این دستاورد برسد، لطمه بزرگی است که مجلس به کشور زده است. مساله رفع تحریم ها به هیچ وجه موضوع سیاسی و داخلی نیست و نباید به این دید نگاه کرد. علاوه بر این من فکر می کنم مانعی که از این طریق ایجاد شده، در دولت اینده هم مشکل ساز خواهد شد. مگر اینکه دولت بعدی با استاندارد دوگانه ای به این قانون نگاه کند. که این هم تناقضات دوگانه سیاسی و اخلاقی را ایجاد خواهد کرد که به نفع دولت نیست. بنابراین باید امیدوار باشیم که هدف از این قانون با نیت سیاست داخلی نباشد. رهبری هم به صراحت گفته اند که اگر رفع تحریم ها امکان پذیر باشد، یک روزهم کسی نباید در آن تاخیر و تعلل ایجاد کند. بنابراین تعلل در رفع تحریم ها و ایجاد خلل می تواند بی توجهی به این سخنان هم باشد.

ما شاهد یک جدل لفظی بین ایران و امریکا بودیم که آنها توافق شکل گرفته بر سر تبادل زندانیان را نفی کردند. ایا چنین مواردی این ترس را به ویژه برای اصولگرایان ایجاد نمی کند که هر توافقی با غربی ها ایجاد شود، به نوعی سرنوشت مشابهی خواهد داشت؟

این قاعده توافقات بین المللی است که معمولا کشورها هر زمانی که احساس کنند توافقشان با دیگر کشورها به سودشان نیست، به خاطر گذر زمان یا تغییرات ایجاد شده در محیط بین المللی توافق دیگر منافع سابق را برایشان تامین نمی کند، معمولا یا ازآن خارج می شوند یا اجرایش را با مشکل مواجه میکنند. این طبیعی است و منحصر به امریکا و انگلیس هم نیست. بنابراین من فکر می کنم که ما باید توجه کنیم که امریکایی ها هر توافقی که انجام می دهند، صرفا به دلیل تحقق مطالبات اولیه خودشان هستند که در ذهن داشته اند و به کمک آن وارد مذاکرات شده اند . اگر آنها به این مطالبات دست پیدا نکنند، ممکن است که به توافقاتی که ایجاد کرده اند پایبند نباشند. در عین حال من فکر می کنم ما باید این انتظار را داشته باشیم و حق قانونی ماست که از امریکا بخواهیم به توافق هایش پایبند بماند. به خصوص در مورد زندانیان یا مسائل حقوق بشر، که با آنها مواجهیم که با گرو کشی درستنخواهد شد و قابل با مقایسه با گفتگوهای برجامی هم نیست. اما در عین حال ضمن اینکه ایران می تواند این موضع را از نظر اخلاقی داشته و مطالبه کند، طرف امریکایی هم می تواند بر اساس همان پیش فرض هایی که دنبال کرده، خواستار این باشد که توافقات به نفعی موازی با هم پیش بروند.

>>> این مطالب را هم بخوانید:
از ایران اصرار، از آمریکا انکار! ماجرای توافق بر سر تبادل زندانیان چیست؟
آیا نامه ظریف برای احیای برجام در دولت‌سیزدهم ناامیدکننده بود؟
آخرین گزارش به مردم ؛ ظریف اتمام حجت کرد

312 310

کد خبر 1537474

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 24
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • IR ۱۶:۱۷ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    1 0
    بدبختمون کردن و نمیزارن تحریم‌ها مثل کل دنیا لغو شه.......
  • IR ۱۶:۲۴ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    1 0
    می خواهید مذاکره کنید میخواهید نکید می خواهید توافق کنید می خواهید توافق نکید خودتون می دانید فقط زندگی ما مردم از این فلاکت بدبختی تورم روز به روز گرونی فقر در بیارید این که انصاف نیست خودتان با حقوق های انچنانی زندگی های لاکچری در ناز نعمت زندگی کنید ما در فقر فلاکت مقاومت برای ما عشق حال برای شما از خدا بترسید
  • IR ۱۶:۳۳ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    1 0
    به ما برجام و.... ربطی نداره ما امنیت شغلی و امرار معاش گذشته رو میخاهیم و سیاست بما ربطی نداره والا ما هم سیاستمدار میشدیم هر کاری خواستید و میخواهید کردید و بکنید ولی دیگه ما طاقت تاوان دادن نداریم . ما اسایش روحی و ثبات اقتصادی مثبت میخواهیم3
  • علی IR ۱۶:۴۰ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    1 0
    و همچنان بسوزید
  • بهروز IR ۱۶:۴۱ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    0 3
    شماها تا ایران رو حراج نکنید دست بردار نیستید، دولت آقای روحانی ۸سال ضربه به اقتصاد کشور وارد کرد افتاد دنبال کشورهای غربی فک میکرد دنیا همین اروپا وآمریکاس آخرشم این شد وضع مملکت ما. مهم نیست نظر منو بزارید یا نه واقعیت همینه.
  • IR ۱۶:۴۱ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    1 0
    درگیری جناحی کارگزاران و اصولگرا
  • ولی اله IR ۱۶:۴۹ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    1 4
    هشت سال دنبال توافق بودید نتیجش چی شد چشماتونو باز کنید سفره مردمو نگاه کنید
  • علی حیدری IR ۱۶:۵۷ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    1 0
    عحب دراین است یا اینها نمی فهمند ویا خودرا به رندی زده اند . ویانی فهمند ودیگران را به بازی گرفته ان امریکا چگونه بگوید در پی برداشتن تحریم نیست.
  • حوالی IR ۱۶:۵۹ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    2 0
    انشالله به لطف مجلس نفهم و تشخیص مصلحت ابرتورم ونزولا هیچی نیست بد تر از اون به سر مردم می آیید
  • میرزا IR ۱۷:۲۲ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    0 1
    اتفاقا مجلس کار خوبی کرده و شما دوست عزیز ، نظرت با روحانی یکی است .حالا قبلا رفتن امضا کردن .چی شد .یعنی منظور شما این است ک دوباره امضا کنند و خسارات بیشتر و دوباره طرفها از برجام خارج شوند .حالا جوابی برای خسارات ک زده شده دارید .آیا راه کاری برای جبران خسارات دارید ؟؟پس آزموده را آزمون خطاست .اگر مذاکره قراره بشه ،باید محکم ایستاد
  • مجید IR ۱۷:۴۵ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    1 3
    کار درست رو مجلس کرده. درضمن هرچی رهبر گفته همون بایدانجام بشه
  • مهدی IR ۱۹:۲۱ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    1 3
    برداشتن تحریم ها که کف حداقلی مورد انتظار ملت ایران نیست. برداشتن همه تحریم ها و جبران خسارات کف درخواستها است تنبیه تیم نقض کننده برجام و محاکمه قاتلین سردار سلیمانی. خواست معقول و منطقی
  • IR ۲۰:۴۰ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    2 1
    تا کی مردم چشم به راه مذاکره باشند؟ اقتصاد مملکت در گرو برجام است بر مبنای یک اصول توافق شود تمامش کنید7
  • بهروز IR ۲۰:۴۳ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    1 0
    نماینده مجلس چه غمی چه غصه ای داره مگه در تنگناو گرفتاری هستن درماه کلی حقوق میگیرن از همه طرف پول گیرشون میاد ازدرد ورنج ومشکلات مردم خبر دارن ولی مهم نیستش براشون سنگ اندازی هم میکنن نزاشتن دولت مزاکرات رو به نتیجه برسونه
  • من IR ۲۳:۰۸ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    3 0
    بدترین مجلس ایران
  • حمید IR ۲۳:۵۰ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
    0 2
    کدام توافق.!؟ و کی؟ یک توافق جدی بنام برجام داشتیم که غربی ها به تعهدات خود عمل نکردند. حال اگر قرار است، غربی ها به تعهدات خود عمل کنند، هیچ مانعی مقابلشان نیست. حال دولتی که زمان کارش رو به اتمام است، چرا جِر زنی می کند،
  • IR ۰۰:۲۵ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۱
    1 0
    مجلس هیچ کاره است
  • سعید IR ۰۰:۴۲ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۱
    0 1
    بابا ولمون کنیدکدوم توافق؟ کدوم کشک؟ این مصوبه یکسال نیست به تصویب رسیده،پس چرا این هفت سال توافق وتحریمها لغو نشداون همه ظریف سالها رفت وآمدهیچی،حالا توی این چندماهه آخرعراقچی رفت وتوافق کردوبرجام احیا شدوتحریمها داشت لغو میشدکه مصوبه مجلس مانع شد!!
  • IR ۰۱:۳۹ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۱
    0 0
    مگرمهم نظر من مردم فقط اگر نمیتونید مملکترو بچرخونید ونمیدونم اقتصاد مقاومتی دولت دتبیرو امید بریزید دور بداد مردم برسید بخدا مامنکر سیاست خارجی نیستیم اما سرمایه اولیه یک ملت مردم ان ملت هستن بدادشون برسید
  • ابراهیمی IR ۰۵:۱۸ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۱
    0 0
    هیچ تحریمی علیه مالغو نخواهدشدمارابه بازی گرفتند
  • ایران IR ۱۱:۵۷ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۱
    1 0
    آخه نماینده مجلس مگه زن و بچش مشکل مالی دارند .مشکل مسکن دارند.مشکل ازدواج دارند.مشکل خودرو دارند.در بهترین شرایط دارند در بهترین جای تهران زندگی میکنند .بچه هاشون هم که در کشورهای اروپایی و آمریکایی عشق و حال میکنند.اخه چنین کسانی که هیچ گونه مشکلی ندارند آیا به فکر مردم فقیر و پابرهنه هستند.قطعا اگر برجام رو نماینده‌گان غیره مردمی تایید میکردند و اینهمه سنگ اندازی نمی کردند الان تحریمی در کار نبود و مشکلات اینجور کمر مردم رو خورد نمی‌کرد.
  • IR ۱۴:۵۲ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۱
    0 0
    اختلاف‌ سلیقه های دولت و مجلس بر سر جام جور و بدبختیهاش بر سر مردم تخلیه میشه نه مجلسیها و نه دولتیها چون اونا مشکل اقتصادی ندارند و تحریمها رو اونا هنوز اثر نکرده!
  • حسین ذبیحی IR ۲۲:۳۷ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۱
    0 1
    نمیدانم علت چیست که عده ای بنام کارشناس مسائل‌سیاسی درباره برجام طوری نظرمیدهندکه بنفع آمریکا باشد. اصولاً تحریم یک‌کشوردرهرمسئله ای باشدغیرقانونی است. مردم بازورمخالف‌هستندوبه‌هیچ وجه‌نباید‌مسئولین‌کوتاه‌بیایند
  • علی IR ۱۰:۵۰ - ۱۴۰۰/۰۵/۰۲
    0 1
    همه چی را دادیم رفت دیگه چیزی نمونده که دارن روش چونه میزنن آخه تحقی هم حدی داره