نخستوزیر روسیه ولادیمیر پوتین به مناسبت هفتادمین سالگرد آغاز جنگ جهانی دوم به لهستان رفت. پوتین در این سفر از شجاعتی که سربازان روس در این جنگ از خود نشان دادند قدردانی کرد. این دیدار در حالی انجام میگیرد که از چند هفته پیش مناقشه میان روسیه و لهستان بر سر نقش آنها در جنگ جهانی دوم بالا گرفته بود. پیش از این روسیه اسنادی طبقهبندی شده را رو کرده که براساس آن از همکاری لهستانیها با رژیم نازی آلمان پیش از آغاز جنگ جهانی پرده برداشته شده بود. پوتین در نشستی مشترک با همتای لهستانی خود دونالد تاسک در این خصوص گفت: روسیه همواره به شجاعت و قهرمانپروری لهستانیها در آن جنگ اذعان داشته است. ما یاد و خاطره سربازان و افسران لهستانی را که در سال 1939 مقابل نازیها ایستادند همواره گرامی میداریم.
دونالد تاسک با تاریخی خواندن سفر پوتین به لهستان در این خصوص گفت: این دیدار نشان داد که ما بار دیگر به آنچه در گذشته میان ما رفته است ایمان داریم و اکنون قرار است آینده را بر پایه همین اطمینان در گذشته بسازیم. روابط روسیه و لهستان در حالی در مسیر مثبتی در حرکت است که ایالات متحده در حال حاضر چندان با لهستانیها میانه خوبی ندارد. در زمان ریاستجمهوری جورج بوش اصرارهای او برای استقرار سامانه دفاع موشکی در خاک لهستان در نهایت منجر به تیرگی روابط روسیه با لهستان شد.
اکنون اما باراک اوباما دموکرات بر مسند قدرت نشسته است و برخی نزدیکان به او ادعا میکنند که باراک چندان به استقرار این سامانه ایمانی ندارد. جمهوری چک و لهستان دو کشور اروپای شرقی هستند که از مدتها پیش برای پذیرفتن سامانه موشکی ایالات متحده اعلام آمادگی کرده بودند. مسکو از مخالفان جدی استقرار این سامانه در خاک دو کشور فوق است. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که اظهارات دوستانه پوتین در خصوص لهستان در حقیقت نوعی نازکشی از دولت این کشور است تا اندکاندک بر میزان اختلافها میان ورشو و واشنگتن بیفزاید. برخی منتقدان کرملین در ورشو از سکوت پوتین در برابر جنایتهای اتحاد جماهیر شوروی در حق لهستان ابراز ناراحتی کردند. کشتار سربازان لهستانی در آن زمان از جمله دلخوریهای لهستانیها از اتحاد جماهیر شوری سابق است.
این در حالی است که رئیسجمهوری لهستان در مهمانی با حضور پوتین به این مسئله اشاره کرده و گفت: مسکو از پشت به لهستانیها خنجر زد. این اظهارات چندان به مذاق روسهایی خوش نمیآید که حوادث جنگ جهانی دوم و پیروزی بر نازیها را افتخاری برای خود میدانند. براساس برخی آمارهای رسمی در جنگ جهانی دوم 25 میلیون شهروند شوروی سابق جان خود را از دست دادند. در این میان وطنپرستانی هم هستند که اعتقاد دارند این افراد جان خود را فدا کردند تا شرق اروپا را نجات دهند نه آنکه آن را به اشغال خود درآورند. براساس آخرین نظرسنجیهای انجام گرفته هم دوسوم روسها اعتقاد دارند که شوروی سابق توان این را داشت تا به تنهایی آلمان را شکست دهد.
در رسانههای روسیه همچنان موضوع جنگ جهانی دوم و نقش دوستان و دشمنان بحرانآفرین است. همین هفته گذشته بود که تلویزیون رسمی این کشور اسناد طبقهبندیشدهای را افشا کرد که بر اساس آن لهستان متهم به همکاری با دولت آلمان شده بود. براساس این اسناد لهستان به کمک آلمان و ژاپن نقشه حمله به اتحاد جماهیر شوروی را کشیده بود. پس از این اشغالگری سرویس اطلاعات خارجی روسیه هم بازی را ادامه داده و رهبران وقت لهستان را به تلاش برای تفرقهافکنی در اتحاد جماهیر شوروی سابق متهم کرد. رسانههای لهستان اما صحت این ادعاها را زیر سؤال برده و از کرملین پرسیدند که چرا این همه سال با وجود داشتن این اسناد سکوت کرده است؟
با وجود تمامی این اختلافها بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که پوتین با سفر به لهستان آن هم در چنین شرایطی باز از ذکاوت روسی خود استفاده کرده است.




نظر شما