۲۴ نفر
۱۸ شهریور ۱۴۰۱ - ۱۱:۱۲

بمب اتمی ایران

کیومرث اشتریان
بمب اتمی ایران

بمب اتم به فتوای رهبری حرام است. خب! بله. ولی سخن گفتن در باره آن که حرام نیست! در نوشته های پیش از این اشاره کرده ام که "با تاکیدی که بر حرام بودن تولید سلاح هسته ای داریم بایستی بررسی کرد که این استراتژی تا چه حد می تواند کارآمد باشد. آیا اثر تبلیغاتی آن معکوس نشده است؟

البته بدون آنکه بخواهم از آن دفاع کنم می توان گفت که بمب اتم شاید بتواند حاکمیت یک کشور را از خطر تجزیه مصون بدارد؛ بویژه کشوری که بیشتر همسایگانش آرزوی تجزیه اش را دارند و از آن سود می برند... برخی چنین استدلال می کنند که اگر بن بست های استراتژیک در شمال و شرق و غرب و جنوب بر گربه ایرانی تحمیل شود و اگر طمع دشمنان در تجزیه ایران بخواهد زمینه جدی بیابد بایستی در این سیاست تجدید نظر کرد از اینرو باید از جناحی شدن این بحث اجتناب کرد و نباید بحث علمی را به تابویی برای پژوهشگران تبدیل کرد. فشار اقتصادی غرب و تهدید کمربند امنیتی که از سوی غرب و اسراییل روز به روز بسته تر می شود می تواند برخی نیروهای درون حاکمیت و البته شماری از نیروهای ملی را که تمامیت ارضی را بر نوع رژیم سیاسی ترجیح می دهند به سوی سلاح هسته ای متقاعد کند. متاسفانه در این میان بی مسئولیتی آمریکا، اسراییل و اروپا چنین بازی خطرناکی را دامن می زند."(نقل از نوشته های پیشین در همین ستون) بنظرم سخنان سعید لیلاز که معمولا با طنزی خاص جدی ترین حرف ها را بیان می کند شایسته توجه است. در اینجا سعی می کنم افق ها و منظرهای متضاد در باره سلاح اتمی را به بحث بگذارم و می دانم که باب سوءاستفاده و بدفهمی در چنین بحث هایی چقدر می تواند برای بوالهوسی ها و سوءمدیریت ها خطرناک باشد.

۱- ماهیت بمب اتم ماهیتی از جنس حفظ نظم موجود و بازدارندگیست. بکارگیری بمب هسته ای توسط آمریکا در «هیروشیما» و «ناکازاکی» کارکردی جنگی نداشت چون ژاپن در حال تسلیم شدن بود. اهمیت کارکردیِ بمب هسته ای آمریکا بازدارندگی های بعدی بود. بنابراین استدلال موافقان این است که کارکرد این بمب کارکردی محافظه کارانه است یعنی محافظت از توازن قدرت و وضع موجود در نظام بین الملل. بنابراین اینکه بگوییم "توپ بالای توپ بسیار است" در صورتی درست است که کارکردی نظامی و جنگی داشته باشد در حالیکه کارکرد بمب اتمی بازدارندگیست و نه جنگی. از این رو، به طریقی متناقض نما بمب اتمی ایرانی می تواند کارکردی محافظه کارانه در نظم موجود بین المللی داشه باشد و نه اینکه مثلا رفتارها تهاجمی تر شود. یعنی اتفاقا ممکن است ایران نظم موجود بین المللی را بیشتر بپذیرد؛ چون وارد «کلوپی» می شود که خودش را جزیی از آن می داند و این نکته ایست ظریف که در ذات عملگرای جمهوری اسلامی وجود دارد و به سمت نوعی از محافظه کاری بین المللی می رود. جمهوری اسلامی نشان داده است که در تحلیل نهایی و البته در آخرین دقایق وقت اضافه! اساسا رژیمی پراگماتیست است؛ هم در سیاست داخلی و هم خارجی. در همکاری بین المللی ایران با براندازیِ طالبان قدیم و سپس برآمدنِ طالبان جدید و در جنگ آمریکا با صدام و سپس در مبارزه با داعش این خصلت جمهوری اسلامی بخوبی نمایان شده است. روابط بین الملل بازی «دسته جمعی» است نه انفرادی. این، یک موضوع اساسی است که دقایق و ظرایف و الزاماتی دارد. بازی «دسته جمعی» سازه ای ارتباطی است که در آن تلاش برای کسب قدرت شکل می گیرد. این سازه ضرورتا و به خودی خود ایدئولوژیک نیست و بیش از هر چیز یک ساختار یا میدان مبارزه است. لذا یک نظر این است که بمب اتمی راهی برای ورود در بازی است؛ وقتی شما را به مناسبات راه نمی دهند از در پشتی وارد می شوید.

۲- برخی کارشناسان معتقدند کارکرد بمب اتمی ایران ذاتا یک توازن منطقه ایست؛ از جنس توازن هند و پاکستان. نظم چند قطبی جهانی که در حال ظهور است نوع دیگری از توازن را ضروری می سازد. لذا بمب ایرانی کارکرد منطقه ای دارد و نه ضرورتا جهانی. منع تکثیر سلاح های کشتار جمعی ذاتا توازن بخش نظام دو قطبی بود و برای نظام چند قطبی کارایی ندارد. هم از اینروست که برخی معتقدند بمب ایرانی یک بمب شرقیست که می تواند توازن شرقی- خاورمیانه ای ایجاد کند. از سویی روابط استراتژیک ما با روسیه و چین را توازن می دهد چون اینها قدرت های در حال ظهور بین المللی اند و دیری نخواهد پایید که بویژه چین برای حفظ منافع اقتصادی اش به قدرت اتمی-نظامی خود تکیه کند و هم از اینروست که چین و روسیه ناسازگاری بیشتری با اتمی شدن ایران دارند. از سوی دیگر بمب ایرانی تمامیت خواهی اسراییلی را توازن می دهد؛ بلکه می تواند گریبان «میانه روهای» آمریکایی را از «افراطیون اسراییل» رهایی بخشد. از این رو برخی معتقدند که بمب اتمی ایرانی اساسا استفاده استراتژیک برای غربی ها دارد تا شرقی ها! در مقابل پرسش مهم مخالفان این است که خب! اگر به نفع غربی هاست پس این همه مخالفت از سوی آمریکا چرا؟ پرسشی که پاسخ روشنی ندارد.

۳- برخی استدلال می کنند که بمب اتم چون کارکرد جنگی ندارد تعداد آن تفاوت معنا داری ندارد. در مواجهه ایران با اسراییل این بمب، توازن بخش است و حتی از جنگ این دو هم جلوگیری می کند. «بزنی می خوری. تو نمی زنی او هم نمی زند» چون هر دو متضرر می شوید. جنگ موشکی را هم کنترل می کند چون با موشک، "رژیم چینج" (regime change) اتفاق نمی افتد چرا که به توازن رسیده اید و ضررهای جنگ بیحاصل موشکی بیش از انتفاع آن برای طرفین است. باقی می ماند بازی خُرده موشک ها در غزه و جنوب لبنان که در حد درگیری های مرزی هند و پاکستان است و تشدید بحران (escalation) اتفاق نمی افتد.

۴- برخی نگران تکثیر سلاح اتمی به خاورمیانه و مشخصا عربستان سعودی اند. معضل، بی مسئولیتی احتمالی عربستان سعودی است. بمب اتم سلاحی است که بیش از هر چیز مسئولیت بین المللی را الزامی می کند. برخی معتقدند که علیرغم برج های برافراشته و کاخ های پر زرق و برق و مخازن پر ثروت، عربستان سعودی هنوز نوعی بدویت ذاتی در درون خود دارد و فاقد اهلیت بین المللی لازم برای داشتن بمب اتمی است. در چنین رژیم هایی ثروت و قدرتِ رسمی به لایه هایی همچون بن لادن و داعش تکثیر می یابد که به نا امنی دیگری دامن می زند. بمب ایرانی، بمب عربستانی را توجیه می کند و فردا روزی چه تضمینی وجود دارد که بمب اتمی بن لادن و بمب اتمی داعشی نداشته باشیم؟ تروریست های عرب از بمب اتمی استفاده می کنند بدون اینکه مسئولیت بین المللی را متوجه رژیم سیاسی عربستان سعودی کند؛ همچون ظهور «بن لادنِ عرب» در افغانستان و حمله تروریستی ۱۱ سپتامبر در آمریکا. از سوی دیگر آمریکا و اسراییل نفوذی بی چون و چرا در اعراب دارند، و در برآمدن داعش نیز آن را نشان داده اند، ممکن است به تسلیح اتمی داعش و پیروان بن لادن بپردازند. این بار این گروه های تروریستی به نیابت از اسراییل ممکن است بمب اتمی را علیه ما بکارگیرند. تکثیرِ اتمی از سطح دولتی به سطح غیردولتی انتقال می یابد و این خطر بزرگی است. یعنی امکان گسترش آن به تروریست ها وجود دارد و دیگر کاری از رژیم حقوق بین الملل ساخته نیست. و بلکه با توجه به نفوذی که دستگاههای امنیتی در گروه های تروریستی دارند منویات خود را از طریق گروه های تروریستیِ غیر دولتی دنبال می کنند. در مقابل پاسخ داده می شود همین الان هم موساد و سیا ظرفیت چنین کاری دارند و داشتن بمب اتمی توسط ایران تفاوتی در این موضوع ایجاد نمی کند.

۵- استدلال مخالفان بمب اتم این است که در برابر دستیابی به سلاح هسته ای تنبیه "جهانی" سنگین است و نمیتوانید هزینه های آن را بپردازید و دوباره در دور باطل تحریم ها گرفتار می شوید. سخنیست مستظهر به تجربه. اما مگر الان از کمند تحریم ها رهایی یافته ایم؟ و مگر با توجه به پیچیدگی سیستم حقوق اساسی در آمریکا برای سالهای طولانی دیگر درگیر آن نیستیم؟

۶- در استدلال های متناقض فوق نکته ای مهم رخ می نماید و آن اینکه بمب اتم اساسا یک «فرآیند فنی» صرف نیست. بلکه بیش و حتی شاید پیش از آن مستلزم نوعی دیپلماسی اتمیست که طی آن اعتماد سازی لازم برای حفظ منافع استراتژیک دیگران هم فراهم آید. برخی کارشناسان فن دیپلماسی معتقدند که این، مستلزم نوعی دیپلماسی ویژه برای متقاعد سازیست که البته ظرفیت آن اساسا در دولت کنونی دیده نمی شود. لذا بی خیالش بشوید و خود را به مهلکه نیاندازید چون طرف های شما بایستی این را بدانند کنند که شما هم «درک» می کنید که وارد کلوپی می شوید که هدف آن حفظ وضع موجود بین المللی است. شما باید بفهمانید که می خواهید نظم موجود بین المللی را با حفظ منافع خود می پذیرید. شما باید بفهمانید می خواهید بمانید؛ البته «همینی که هستید». این ظرفیت و مهارت بالایی را در دیپلماسی می طلبد. باید بتوانید بفهمانید که قرار بر فریب نیست طبیعت بمب ایرانی همین است؛ همچون دیگران. فهماندن اینکه «طرف شما بفهمد که شما درک کرده اید که وارد چه معامله بزرگی شده اید» کار آسانی نیست.

۷- می ماند قصه دمکراسی و آزادی. اصطلاحا چشم اصلاح طلبان ترسیده است؛ حق هم دارند. زندگی برخی از اینان همچون پروانه ای در مشت کودکان بازیگوش له شده است. می گویند قدرت اتمی ایران فشارها را بیشتر می کند. البته این ممکن است و هیچ بعید نیست. در مقابل نقدی که از سوی برخی فعالان سیاسی بر اصلاح طلبان وارد می شود این است که اگر افق را از زندگی و حیات سیاسی خودشان فراتر ببرند خواهند دید که اصلاح طلبی فقط مِلک طلق اصلاح طلبان سنتی نیست. لایه های وسیعی از جامعه و حتی لایه های مهمی از اصولگرایان حرف ها و سخنان و مطالباتی دارند که بیست سال پیش در خواب اصلاح طلبان هم نمی آمد. جریان طبیعی مهمی در جامعه ایرانی به سوی ذوق و سلیقه اصلاح طلبیست. شما اگر کنار هم بروید و حتی سر در لاک زندگی شخصی خویش فرو برید باز هم ملت به همین راه می رود و کار خویش را در نهادهای اقتصادی و اجتماعی به پیش می برد. البته بدون اصلاح طلبان خطر انقلاب زرد بیشتر می شود و این نکته ایست که شمار قابل توجهی از اصولگرایانِ انقلابی از آن غافلند و بلکه هیزم آتش آن را فراهم می کنند. استدلال برخی طرفداران بمب اتم حتی پیشتر از این هم رفته است و معتقدند که سختگیری بر نیروهای داخلی از آنروست که خطر تغییر رژیم و همدستی "نفوذی های اصلاح طلب داخلی" را احساس می کنند. آنگاه که بمب اتمی بتواند خیالشان را از این بابت راحت کند حتی ممکن است سختگیری ها هم کاهش یابد. بویژه بمب ایرانی نوعی ثبات روانی برای فعالان اقتصادی از باب تغییرات رادیکال فراهم می کند و محتملا سرمایه های ایرانی به داخل باز می گردند. از این رو استدلال می کنند که دستیابی به سلاح هسته ای، با توجه به تکثر ذاتیِ جامعه ایرانی، ممکن است حتی کارکرد دمکراتیک هم داشته باشد.

۸- می بینید که باب بحث گشوده است و با پدیده ای پیچیده، چند وجهی و متناقض سرو کار داریم. ما نیازمند آن هستیم که باب گفتگوی فنی را در این خصوص باز نگاه داریم. برخی واکنش ها به سعید لیلاز در پی نشان دادن فاصله اصلاح طلبان از این اظهارات بود در حالیکه این بحث اساسا جناحی نیست. چشم انداز وسیعتر سبب می شود که مخالفت یا موافقتمان با سلاح هسته ای عمق بیشتری بیابد.

۶۵۶۵

کد خبر 1671817

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 70
  • نظرات در صف انتشار: 67
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • IR ۱۲:۰۵ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    67 41
    جالب بود اما حفظ و نگهداری سلاح های کشتار جمعی را امام هم نپذیرفت و آن را خلاف اسلام می دانست.
    • IR ۲۳:۱۹ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
      15 11
      به نظر من داشتن توانش برا بازدارندگی کافیه، از یه طف هم میشه با لغو تحریم ها معاملش کرد
    • تهرانی IR ۱۱:۲۲ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      9 2
      به امام خمینی دروغ نبندید در هیچ جا امام همینی نه ساخت بمب هسته ای را حرام کرده بودند نه ساخت سلاح شیمیایی. سخنان امام خمینی ثبت شده و کاملا مستند است.
  • مهدی IR ۱۲:۳۸ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    37 50
    حالا بیایید سعی نکنیم برای توجیه تئوری های مسخره داده های عینی را زیر خاک دفن کنیم. صهیونیسم ربطی به یهودیت ندارد اما به خوبی هولوکاست را گروگان گرفته. وقتی حماس و حزب الله بهترین "بزنی، می خوری" را مقابل اسرائیل تشکیل داده اند، ساخت بمب اتم به نفع کیست؟ به نفع کسی جز اسرائیل که باز علم هولوکاست را برپا کند و از ایران در افکار عمومی دنیا لولو خرخره بسازد؟ پی نوشت: این اطلاعات با مطالعه آثار کورش علیانی درباره اسرائیل به دست آمده و طبعا در حد درک و فهم من از متن های ارزشمند ایشان است.
    • Meysam IR ۱۵:۱۷ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      4 2
      در کل سپساخت سلاح هسته ای به نفع عیچکس نیست اما ساخت آن دشمن را از دشمنی های بیشتر بازمیدارد سلاح هسته ای مانع از سقوط نظام جمهوری اسلامی میشود اصلا با خودت سوال کردی که این همه اصرار دشمن به نساختن سلاح هسته ای برای چیست ؟ یک کلام برای راه نیافتن ایران به جزع ابرقدرت های جهانیست این چه سلاحیست که به خاطر نساختنش بیشتر از ساختنش تاوان دادیم شما فکر کنم سرنوشت ابو معمر قضافی رو ندیدی چیشد لیبی سقوط کرد شما باید همه چیز رو در نظر بگیری به نظری که میخوای بدی فکر کنی بعد نظرتو بیان کن سلاح هسته ای اولا که فقط سلاح نیست در حوضه برق وانرژی ، دارو سازی ودر سایرحوضه ها ماروبه پیشرفت های چشمگیری میرسونه حتی سلاح هسته امروز بهتر از روزهای دیگر به کارمون میاد وگرنه چرا آمریک نمیا چین رو بی خودو بی جهت تحریم کنه چون سلاح اتمی داره ولی چرا روسیه رو تحریم کرده چون به اوکراین حمله کرده وارزش روبل با اینکه روسیه تو جنگه هنوزم که هنوزه به ارزش پول ما نرسیده خیلی بالترم هست اما مایی که حتی جنگم نکردیم وضعمون اینه سلاح هسته ای ضامن حل تمام مشکلاته
    • مهدی IR ۲۱:۲۸ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۴
      2 0
      پاسخ به meysam: تاجایی که می فهمم بین بمب اتمی و تکنولوژی هسته ای فرق هست. بمب اتمی، به جز آدم کشتن، فقط به یک درد می خورد: پیشبرد پروژه ایران هراسی اسرائیل. در واقع بازی سه هیچ به نفع اسرائیل می شود. فکر می کنم اسرائیل هیچ اصراری به متوقف کردن این پروژه نمی کند بلکه آن را به قوی ترین سلاحش علیه ایران تبدیل خواهد کرد. "روز شیطان" را دیده ای؟ بهتره با یک موافقت ناآگاهانه توی پازلی که اسرائیل چیده بازی نکنی. به پروژه بگیرهای اسرائیل سواری نده.
  • مهدی IR ۱۲:۳۸ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    12 38
    حالا بیایید سعی نکنیم برای توجیه تئوری های مسخره داده های عینی را زیر خاک دفن کنیم. صهیونیسم ربطی به یهودیت ندارد اما به خوبی هولوکاست را گروگان گرفته. وقتی حماس و حزب الله بهترین "بزنی، می خوری" را مقابل اسرائیل تشکیل داده اند، ساخت بمب اتم به نفع کیست؟ به نفع کسی جز اسرائیل که باز علم هولوکاست را برپا کند و از ایران در افکار عمومی دنیا لولو خرخره بسازد؟ پی نوشت: این اطلاعات با مطالعه آثار کورش علیانی درباره اسرائیل به دست آمده و طبعا در حد درک و فهم من از متن های ارزشمند ایشان است.
  • دیپلمات رزمی سیاسی نیروی مقاومت اسلامی پیروز IR ۱۳:۱۷ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    71 45
    من هم موافق تولید بمب اتمی در جهت بازدارندگی هستم و امیدوارم مقام معظم رهبری با توجه به تحلیل فوق با فتوایی تولید ونه استفاده ان را اجازه دهند تا اگر زمانی کفار بخواهند انرا رزمی کنند ما دست بسته نباشیم بنابراین داشتنش بهتر از نداشتنش است .
  • اکبر جهانگیری IR ۱۳:۲۶ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    90 29
    اگر جمهوری اسلامی ایران می خواهد همیشه از دست این جهان غرب و شرق در امان بماند باید و باز هم میگم باید بدون فرصت سوزی که اتفاقاً الان بهترین موقعیت را دارد اقدام به ساخت بمب اتمی کند و یادش باشد همین روسیه که طرفدار سر سخت ایران است یک روزی مثل غربیها دشمن ایران خواهد بود متکی نبودن به خود کمال سادگی است تأملات خیلی خوبه زمانیکه کاملاً قدرت داشته باشی
  • IR ۱۵:۰۸ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    68 48
    تحلیل مزخرف و باططلی با دلائل علیل بود‌. الگوی نویسنده کره شمالی و پا ستان فقیر است که متاسفم
  • اباصلت IR ۱۵:۲۴ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    32 56
    سلام بسیار مطلب مفیدی . سپاسگزارم
  • علی IR ۱۶:۲۲ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    83 24
    قدرت کنونی در جهان قدرت اقتصادیه نه نظامی،داشتن قدرت نظامی بدون داشتن اقتصادی مساوی کره شمالی،آقای اشتریان واقعا تحلیل شما سطحی و به درد دهه هفتاد میلادی می خوره،افکار افرادی مثل شما مردم و به فقر و فلاکت انداخته
  • ایرونی IR ۱۷:۰۱ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    93 72
    ۴۳سال قبل کسی جرات چب نگاه کردن به ایران رو نداشت .طمع ازبعد ۵۷ شروع شد.
    • یاسین IR ۰۲:۳۹ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      21 24
      چ سخن مسخره ای کسی طمع نداشت؟ اصلا مگه کسی تو این کشور اختیار داشت!؟ اقای باهوش تو همون حکومت تو ازش دم میزنی بحرین و از ایران گرفتن...
    • ایرانی IR ۰۶:۴۲ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      21 32
      آخه ۴۳ قبل ایران غیر از نفت چی داشت که نگاه چپش کنن؟! نفت رو هم که آمریکاییها میبردن
    • IR ۱۷:۱۰ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      6 4
      بجای تفت دادن و نشخوار حرفهای یک مشت بیسواد سعی کن تاریخ بخونی و کمی درش تامل کنی.
    • سینا IR ۲۰:۵۶ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      3 1
      اینقدر پاسخ بر علیه این آقا دادید، بهتره به لایک های جمله اش هم توجه کنید. خخخخخ
    • فرشاد IR ۲۲:۰۸ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      6 9
      کوچولو تو سنت قد نمیده. زمان شاه همه چی ایران دست آمریکا بود. حتی جون ادما هم دست اونا بود. یکم کتاب بخون. چیزی ازت کم نمیشه
  • مجید IR ۱۷:۰۵ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    31 40
    اینکه ما اتم بسازیم قدرت منطقه ای هستیم نه جهانی حرف احمقانه بیش نیست اتفاقا اگر ما بسازیم بنا بر موقعیتمون جز ۴ قدرت برتر جهانیم چرا اسرائیل با۵ میلیون دنیارو تکون میده
  • ناشناس IR ۱۷:۰۷ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    37 37
    امیدوارم خبر انلاین باز هم از این تحلیل ها بنویسد بسیار بجا بود بله اتم بازدارندگی دارد قدرت دارد وباعث ثبات اقتصادی می شود حتی اگر زحمت زیادی الان برای ما داشته باشد باید به ان دست پیدا کنیم اتفاقا جهان امروز جهان بزن در رو شده باید به فکر امنیتمان باشیم
    • مهدی IR ۱۱:۳۳ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      16 3
      اسرائیل فقط قدرت هسته ای نیست.نفوذسیاسی واقتصادیش باعث شده که به قول شمادنیاروتکون بده. ما توکشورازمدیریت بسیارضعیفی توهمه زمینه هابرخورداریم همین باعث شده همه ظرفیتا ومنابعمون حروم کنیم
  • ابراهیم GB ۱۷:۱۸ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    53 37
    باعرض سلام متن گویا ودقیق ولی یک چیز من باشم بمب اتم میساختم ده سال پیش الان من چهل سالمه همش تحریمیم خاک توسرترسوهای بزدلی که از کشور فرار میکنن یا خیانت میکنن اقا اگه قرار بود تحریم بردارن تحریممون نمیکردن بمب بسازیم بره لااقل ما خیری از زندگی ندیدم شاید تحریم ده بیست سال دیگه برداشته بشه نثل جدید یکم راحت بشه چهل سالمه ویک روز شاد نبودم شاید باورتون نشه ولی ارزوی مردنم ده هزار برابر زنده بودننه از کشورم هیچ وقت کوچک نمیکنم عربم خوزستانی ایرانی الصل جونم برای یک وجب خاک ایران میدم جونم برای رهبرم میدم جونم برای ناموسم که تمام دخترای ایران مادراش باشن میدم ولی هیهات که سرم جلوی این اون کشور خم کنم اقتدار یک ملت اتحادشه تفرقه نابودش میکنه به خدا بیکارم هیچی ندارم نه ظامیم نه سپاهی نه بسیجی دست بوس اینام ولی فکرم ازاده مثل حربرای امام حسینم هروقت رهبرم وطنم نیازم داشته باشم پشت نمیکنم بهش اول اخراین زندگی مرگه چه بهتر ازاد مرد بمیرم روسفید چون جون دررکاب امام حسین وسلام
    • IR ۰۰:۵۷ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۲
      3 1
      نوکرتم برادر
  • ناشناس US ۱۷:۵۵ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    77 62
    ایران اتمی احتمالا چند روز اتمی بمونه چون تمام دنیا میریزه سرش و مملکت رو داغون می کنند و با یک بمب نمیشه جواب همه رو داد و همین میل به ساخت بمب باعث شده آمریکا و غرب بفکر تغییر نظام بشند وگرنه آخوند بهترین گزینه برای هشتاد ملیون گوسفند ایرانی هست
    • تهرانی2 IR ۱۱:۴۲ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      8 6
      حرفی که زدی اصلا ارزش پاسخ دادن هم ندارد اما حق با شماست الان همه ی دنیا ریختند سر هند و پاکستان.
    • IR ۱۵:۲۹ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۰
      3 3
      مزخرف
  • عباسمزنگ IR ۱۸:۰۴ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    39 38
    باید سلاح باز دارنده داشته باشه هر کشوری
  • نعمت الله رضاپور IR ۱۸:۲۹ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    45 23
    تا قدرت نداشته باشی به حق مسلم خود نمی رسی چند قرن در اقلیت بودیم به دلیل عدم قدرت . امروز زمانی بوجود آمده برای بدست اوردن قدرت و ومتکی بخود که نباید لحظه ای غفلت نمود. این قدرت اتمی به معنی واقعی کلمه رسیدن به قدرت اقتصادی که دواء درد ملت های مظلوم ستمدیده است .....
  • IR ۱۸:۴۱ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۸
    58 19
    زنده باد ایران یکپارچه و بزرگ درود بر وطن پرستان ننگو نفرین بر تجزیه طلبان مرگ بر منافقین وطن فروش که همواره به این کشور خیانت کرده اند و همیشه موجبات گرفتاری و دردسر شدن برای مردم ایران این منافقین لعنتی بودند که اطلاعات حساس ایران را افشا کردند منافقین بدانند که تا ابد مورد تنفر کل ملت ایران هستند
  • عبدالسلام کریم زاده پاریزی IR ۰۰:۱۴ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    15 7
    ما باید بمب اتم داشته باشیم که اگرداشته باشیم هیچ کشور گستاخی جرات تعرض حتی به مخش نمی خورد وماهم ازبمب اتم استفاده نخواهیم کرد ومردم مان آسوده خاطر وفارغ از ار هردغذقه ای به زندگی طبیعی ونرمالشان ادامه خواهند داد
  • رضا US ۰۰:۱۸ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    13 6
    آقای نویسنده اگه علاقه به چنین امکاناتی دارن تو کره شمالی موجوده میتونه بره اونجا زندگی کنه.کل دنیا هم واقعا کاری با کره شمالی ندارن خوش هستن در حال گیاه خواری علفخواری و زندگیه سالم
  • رضا US ۰۰:۲۷ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    14 9
    لعنت به بمب اتم و کشتار آدمها و طرفداراش تو کل دنیا.نمیفهمن که هر لحظه ممکنه کل نسل بشریت نابود بشه با همین بمب های کثیف و احمقانه.نمیدونم چرا آدمها بجای پیشرفت و متمدن تر و آرومتتر شدن هر روز دارن وحشی تر میشن.جالبه که حتی حرام بودنشم برای ی عده اهمیتی نداره!!! خوبه شماها مسئول این چیزا نشدید
    • IR ۱۱:۵۳ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      8 4
      بمب اتم هیچ فرقی با بقیه سلاح ها ندارد. همه ی سلاح ها کشنده هستند. هیچ سلاحی نداریم که سر دیگران گل افشانی کند. بمب اتم هم مانند بقیه سلاح ها. اگر کسی بگوید سلاح هسته ای بد است یعنی درکی از امور نظامی و دفاعی ندارد و با بقیه سلاح ها هم مخالف است.
  • دوست دار وطن IR ۰۰:۴۴ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    5 3
    اتم نمی‌تواند کشوری را از فقر و تنهایی نجات دهد شروع کردند ساده لوح های غربی حالا بیا جلو شو بگیر عقل شان فقط به حال می اندیشد و ترس از خود
  • سعید IR ۰۲:۲۰ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    9 7
    چه تفسیر واستدلال چرتی بهترین بمب اتم برای ما جلوگیری افراد مغزها شکوفایی اقتصاد رفع تورم اعتیاد فساد فحشا دموکراسی آزادی بیان وانتخاب آزاد آسا آیاپاکستان هند کره شمالی هیچ مشکلی ندارند آیا ژاپن کره جنوبی سوئد استرالیا کانادا که بمب اتم ندارند درفلاکت هستند تفسیرهای غلط وتندبه ذهن مخاطبین القاء نکنید زمین دهکده جهانیست چراتبلیغ انسانیت فرهنگ وپیشرفت نمکید
  • طاخر IR ۰۲:۴۱ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    6 4
    واقعان عالی وپرمحتوا وحقیقت محض اگر مخالفین عقل داشته باشند.واین شرح حال را درحال هوشیاری بخوانند ومتوجه شوند
  • IR ۰۳:۰۲ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    7 7
    واقعا جای تاسف داره با این تحلیلتون جناب. چهارتا امثال شماها دارن سیاست واقتصاد رو دنبال میکنن که ملت بدبخت به این روز انداختن.
  • IR ۰۳:۱۹ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    13 6
    با رفتن به ساخت بمب اتم موافقم چون اهرم فشارغربیهابرداشته خواهدشد.تازه برای برداشتن تحریم هاپیش قدم خواهند شد.بدون توافق
  • IR ۰۳:۲۶ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    7 1
    فشارانرژی سوخت استخوانهای دوبل غربی را دارد میشکند.فقط کافیست اعلام کنیم اگرآمریکاوغرب شروط مارانپذیرند.تنگه هرمزرامی بندیم.ببین چطوری به تکاپو درمی‌آیند برای قبول کردن پیش شرط ایران ظرف یک هفته هربشکه نفت خام ایران به قیمت 150دولا خواهد رسید.
  • ایران وطنم IR ۰۳:۵۴ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    10 6
    من به یک ایرانی خیلی وقته به این فکرم که ما الان چهل ساله به عناوینی تحریم هستیم و به هر روشی خاستن ما را خار و زلیل کنند نتوانستن کلی هم جوانمردانه هزینه کردیم خون دادیم پس باید دیکه اتمی بشیم فقط در اینصورت مواضنه بر قرار میشه آنوقت خود به خود مجبور میشن فشار کم کنند وگر نه اول تجزیه میشیم بعد هم که معلومه .پس تا سر دور اقتدار هستیم باید فتوا داده شود و کار تمام شودبه کوری چشم دشمن
  • شکراله بگری بنارکبودی IR ۰۴:۱۶ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    9 2
    داشته باشیم صددرصدحرف بیشتری برای گفتن داریم
  • رضا IR ۰۹:۵۴ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    4 3
    اگر جمهوری اسلامی بخواهد بمب اتم داشته باشد رقیبان منطقه ای ایران نیز در کوتاه مدت آن را بدست می آورند از جمله امارات و عربستان سعودی و مصر و ... و یا حتی ممکن است بدست گروه های تکفیری نیز بیافتد و امنیت منطقه از این هم بدتر شود پس احساساتی تز ندهید
    • IR ۱۲:۱۱ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      6 1
      مگر با هسته ای شدن پاکستان که حتی حکومت یکپارچه و با ثبات ندارد و حتی روی بسیاری از مناطق اش نیز توانایی حکومت ندارد و قبیله ای اداره می شود چند وقت یکبار هم در آن کودتا می شود اتفاق خاصی افتاد؟ دستیابی به سلاح هسته اونقدر هم ساده نیست که امارات هسته ای شود!
  • محسن IR ۱۰:۱۰ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    5 1
    بمب داشته باشیم.تازه میشیم وضعیت برابر.نه الان که ۵تاهسته ی گردن کلفت با هزاران کلاهک هسته ای+یک ایران با چند تا بالستیک.ساده نباش برادر.....
  • محمود IR ۱۰:۱۱ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    7 1
    وقتی همه همسایها غرب وشرق بی جهت با ما دشمنی دارند و تمام تلاششان تجزیه وغارت ایران است ما هم مثل دشمن باید به قویترین تجهیزات جنگی از جمله کلاهک هسته‌ای مجهز بشویم زمانی خود اسراییل هم از طرف تمام همسایگانش تهدید و مورد حمله قرار می‌گرفت ولی به لطف سلاح جنگی دوام آورده پس لازمه پایداری یک کشور مثل ایران که همه بد خواهش هستن سلاح اتمی هست در غیر این صورت دوام نخواهد آورد.در ضمن اگر دشمن بداند که ایران بمب‌های متعدد دارد مطمعن باشید از فشار بر ایران دست خواهد کشید مثل هند و پاکستان
  • IR ۱۰:۱۷ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    5 1
    کاملا موافقم و باید داشت ولی استفاده نکرد . چون وقتی دشمنت اسلحه‌ای برتر داشته باشه اونوقت راحت بهت زور میگه ،
    • تهرانی4 IR ۱۲:۰۷ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
      4 1
      -12 تصور برخی از سلاح هسته ای پرتاب بی درنگ آن بر روی سر غیر نظامیان است! در حالی که فراموش کرده اند که برای هر جنگی میدانی هست و سلاح ها اصولا در میدان جنگ استفاده می شوند! حال اگر دشمن بخواهد جنگ را به شهر ها بکشاند قطعا باید پاسخ بگیرد. البته برخی معتقدند اگر 4 میلیون ایرانی کشته شوند نباید خونی از بینی شهرندان بلاد کفر ریخته شود! 13-تصور دیگری از سلاح هسته ای این است که قطعا کشتار میلیونی ایجاد می کند چون خیلی قوی است! این افراد بی اطلاع نمی دانند که سلاح های هسته ای را می توان در قدرت های بسیار متفاوت ساخت! همین الان سلاح های هسته ای تاکتیکی وجود دارند که تخریب کنترل شده دارند! 14- مخالفان سلاح هسته ای هم اسلام و قرآن را تحریف کرده یا نادیده می گیرند و هم دغدغه های نظامی و امنیتی و حافظه ی تاریخی از تجاوزات بیگانگان و هم آینده ی مردم!
  • شهبازی از اهواز IR ۱۱:۰۲ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    3 2
    دمت گرم برای اولین بار بود هم چین مطلبی مهم را خواندم خدا قوت و حق نگهدارت
  • رسول FI ۱۱:۲۸ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    5 2
    دقیقأ موافق این مقاله هستم تنها چیزی که می‌تواند ایران عزیزمان را بیمه کند در مقابل دشمنان و آنهایی که آرزوی تجزیه ایران را دارند.از خدای منان خواهش میکنم بمیراند هر آن کس که آرزوی تجزیه ایران را دارد!
  • تهرانی1 IR ۱۱:۳۱ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    5 2
    1-بزرگترین مشکل، تفکیک بین سلاح هسته ای و بقیه ی سلاح ها است. سلاح هسته ای هیچ فرقی با سلاح های دیگر نمی کند. سلاح سلاح است و سلاح ها هیچ فرقی با بکدیگر ندارند. شاید بگویید سلاح هسته ای، کشتار جمعی می کند! بله ساده ترین موشک های فعلی هم در برابر شمشیر و خنجر و توپ های 150 سال پیش سلاح کشتار جمعی محسوب می شوند. 2- نمی توان گفت کشتار جمعی کفار مشکل دارد اما اگر کفار مسلمین را کشتار جمعی کنند ایراد ندارد! 3- طبق آیه ی شریفه وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ وَمِن رِباطِ الخَيلِ تُرهِبونَ (60 سوره انفال) هر نیرویی در قدرت دارید، برای مقابله با آنها [= دشمنان‌]، آماده سازید! و (همچنین) اسبهای ورزیده (برای میدان نبرد)، تا به وسیله آن، دشمن خدا و دشمن خویش را بترسانید! =مسلمین باید هر نوع سلاحی را که می شود بسازند! این آیه مطلق است. 4- در زمان جنگ با عثمانی شاه ایران مدعی بود که مردانه و با شمشیر می جنگد و از جنگ با توپ و تفنگ بیزار است زیرا خلاف مروت است! نتیجه چه شد؟ کشتار ایرانیان و از دست رفتن سرزمین ها! تاریخ چندبار باید تکرار شود؟
  • DE ۱۱:۵۲ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    0 4
    یک سری خزعبلات در با پیش فرضهای نادرست و نتیجه گیریهای ....
  • علی IR ۱۷:۰۳ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    4 1
    دقیقا بایدایران پمپ اتمی داشته باشدباوجودکفتارهایی همچون ابرقدرتهای موجود
  • حمید IR ۱۸:۱۰ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    0 1
    اول انقلاب گفتن مالیات حرام است تعرفه حرام است خیلی چیزا گفتن
  • شهادت IR ۱۸:۲۴ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    1 0
    سلام ایران سلاح اتمی راتولیدکند قدرت اول درمنطقه خلیج فارس امنیت کشوربالامیرودهچ روباهی به فکردوزدی غارت ازایران نیست وقتی قدرت داریدسلاح قدرت دفاعی داشته باشیدهیچ کشورتوان ضربه زدن به ایران رانخواهد داشت کشورآباد وسربلند ببین کره شمالی حرف به قلب دشمنانش نشان کرد
  • سفیر IR ۱۸:۳۹ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    2 0
    ساخت بمب اتم لازم است فقط رهبری بگه بسازید نیاز به مذاکره برجام نیست کلی امتیاز دیگه می دن برجام امضا می کنن همیشه زور برادر خداست
  • IR ۲۱:۰۵ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    2 0
    تسلیحات هسته ای مدرن حق مسلم قدیمی ترین تمدن روی زمین است.
  • یاسوچ US ۲۲:۱۷ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    1 0
    اگه ایران اتمی شود بنظرم مسعولیت بیشتری درقبال بین الملل متوجه خود کند
  • IR ۲۲:۲۴ - ۱۴۰۱/۰۶/۱۹
    0 3
    پاکستان و هندوستان بمب اتمی دارند از همه فقیر تر وبیچاره ترهستند و حالا ایران هم اضافه شده سلاح اتمی بیمه نمی کنه عقل و منطق خوبه با یک بمب چند کشور رانابود می کنید
  • خان داداش IR ۰۰:۵۴ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۰
    1 0
    همانطور که نویسنده محترم اشاره کردند، مهمترین فایده بمب اتم، حفظ امنیت، بازدارندگی و در نتیجه کمک ب صلح جهانیست فتوای حضرت آقا، سیاستی بود ک در آن زمان ارائه شد تا خیال جامعه جهانی را آسوده کنند و در نتيجه زودتر ب توافق برسیم و از شر تحریم‌ها راحت شویم ولی سیاستمداران جهان نتوانستند ب قدرت مرجع تقلید و بازدارندگی فتوای وی پی ببرند و این ترفند تقریبا بی فایده ماند اما با گذشت زمان و وقیح‌تر شدن اسرائیل (آن هم ب پست گرمی ذراتخانه اتمی‌اش) چاره‌ای جز تقابل ب مثل نیست بسازیم اما استفاده نکنیم استفاده کردن و قتل عام، حرام است، اما دانش فنی و ساخت ک حرام نیست
  • عبداله IR ۰۱:۳۰ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۰
    1 1
    به نظر من حضرت آقا به کار گیری بمب اتم رو حرام اعلام کردن علم ساخت رو یعنی به زبان ساده بگم آقا گفته نباید به کار گرفته بشه ولی اگه داشته باشیم و یا اینکه به جایی برسیم که آمادگی ساختش رو طی چند روز داشته باشیم تا در مقابل بزرگترین دشمن ایران و ایرانی اسرائیل جنایت کار که دشمنی هاش با ایرانی به چند صد سال گذشته میرسه مشکلش با جمهوری اسلامی نیست در زمان محمدرضا شاه هم به روش های مختلف دشمنی هاشو نشون داد حرفی برای گفتن داشته باشیم ایران باید بمب اتم داشته باشه و یا به مرز ساخت بمب اتمی برسه بمب اتم مساوی با بازدارندگی در مورد عربستان همین الان در بین کشورهای مختلف بالاترین هزینه خرید تسلیحاتی رو داره در حال حاضر از نظر تسلیحات چند برابر ایران قدرت داره ولی چرا جرات حمله به ایران رو نداره در جنگ درسته تسلیحات نقش مهمی داره ولی نیرویهای عقیدتی نقش پرنگ تری دارند عربستان مردمش رو غرق آسایش کرده و بنظر شما اگه جنگی بین ایران و عربستان رخ بده مردم عربستان حاضرن بیان بجنگن؟؟؟همین الانش نیروی نظامی عربستان رو نیروهای پاکستانی تشکیل داده
    • IR ۱۰:۲۳ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۰
      0 0
      فتوای رهبر انقلاب در خصوص حرام بودن تحقیقات، ساخت، نگهداری و استفاده از سلاح هسته ای است. یعنی به طور کلی مردم ایران حق نزدیک شدن و حتی فکر کردن به سلاح هسته ای را هم ندارند.شما و هیچکس دیگر حق ندارید مردم ایران را از داشتن سلاح محروم کنید و ایرانیان را دربرابر دشمنانشان خلع سلاح کنید. فتوای حرام بودن سلاح هسته ای را به دلخواه خودتان تحریف کردید.----حرام بودن سلاح هسته ای مردم ایران را خلع سلاح و در برابر تحریم و جنگ آسیب پذیر کرده است.
  • انسانم آرزوست IR ۰۸:۲۷ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۰
    1 0
    خواهان ساخت بمب اتمی هستیم در جهت حفظ قدرت و استراتژی نظام در برابر دشمنان ایران . لیکن استفاده از آن تا زمانیکه کشور مورد تهاجم بمب اتمی قرار نگرفته حرام است . و بدیهی است در صورتی که کشوری از آن علیه مردم کشور استفاده کند طبق فتوای برخط و طبق شرایط خاص آزاد خواهد شد .
  • حمیدرضا IR ۰۹:۱۳ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۰
    0 0
    بمب اتم خوبه صددرصد ولی با چه قیمتی ؟ اگر تند روی ها و بی تجربگی مسئولین کشور نبود ایران می‌توانست خیلی زودتر به بمب اتم دست یابد مانند خیلی از کشورها ولی این گونه مدریت جز از بین بردن عمر مردم و ذخایر کشور و فقر چیزی برای ما نخواهد داشت
    • تهرانی IR ۱۷:۲۳ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۰
      0 0
      فعلا که هزینه های نداشتن بمب هسته ای خیلی بالاتر از داشتن اش شده است.
  • ایران دوست IR ۰۹:۱۹ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۰
    1 0
    کاملا با نظر ایشون موافقم داشتن بمب اتم ‌‌لحن حرف زدن و رفتار دنیا با مارو تغییر میده ..و داشتن اون اعتماد بنفس برامون ایجاد میکنه که تو این جنگل کسی جرات نکنه برامون زوزه ناشتا بکشه
  • IR ۱۰:۰۸ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۰
    1 0
    چون بازدارنده هست بايد بسازيم مانند موشک ها. ت
  • علی IR ۰۴:۳۱ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۱
    1 1
    این همه مطلب نوشتی فقط به خاطر اینکه بگی این دولت بی منطق است و به قول روحانی زبان دنیا را بلد نیست و اصلاح طلبان زبان دنیا را بلد هستند .‌تمام مشکلاتی که در مرز ارمنستان به وجود امده از همان دیپلماسی باج دادن روحانی و ظریف به ارمغان مانده .‌سدی که در افغانستان ساخته شد و دولت روحانی مانند نابینایان ندید و‌ هیچ نگفت هم دیپلماسی باج دادن دولت روحانی بود . و حتی قطع ارتباط با شیخ نشینهای عرب هم بر گردن دولت روحانی است چرا که از موضع قدرت وارد نمیشد و در جامعه بین المللی عملکرد انها را به چالش نمیکشید در جریان منی دولت روحانی سکوت کرد و این رهبری بود که وارد شد و مجبور شدند که کاری صورت بدهند .‌
    • IR ۰۹:۲۸ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۱
      1 1
      چه حجمی از جهالت می تونه مسئله ی ملی و بزرگی مانند سلاح هسته ای رو تبدیل کنه به مسئله این دولت های هیچکاره ی 4 ساله!
  • هادی کشاورز US ۱۳:۱۵ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۱
    0 1
    به نظر می رسد مقاله آقای اشتریان توضیح یک پاره خط از مقاله آخر آقای جواد طباطبایی است. « از کهن‌ترین روزگاران، همه می‌دانند که مناسبات میان ملّت‌ها «جنگ همه علیه همه» است. از این‌رو، هر ملّتی که اسلحه را بر زمین بگذارد در کام آن‌هایی خواهد رفت که جنگ‌افزار در دست دارند» اخلاقی بود که آقای اشتریان به آقای طباطبایی ارجاع می دادند...
  • رضانژاد IR ۰۸:۲۱ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۲
    1 0
    بنده هم موافق یک توازن هستم الان جهان ما جهان قدرت وزوراست باید با داشتن بمب اتمی نسبت به زور گویی امریکا ودیگر کشورها پایان دهیم بمب اتمی بازدارنده است نه حرام اگر اسرائیل بخواهد استفاده کند آیا دیگر میشود خود را بخشید ازاین رژیم اشغال گر هر چه بکویم کم است الان چهل سال است حرف در گوش آمریکا وایادیش نمی رود هر کار که بتوانند انجام می دهند پس توازون لازم است.