از چالشهای مهم در صنایع تجهیزمحور کشور بهخصوص صنایع برق، گاز، نفت، پتروشیمی و پالایشگاه؛ قابلیت اطمینان و ضریب دسترسیپذیری پایین تجهیزات و خطوط تولید است. معضلی که باعث ناترازی ظرفیت اسمی و عملکرد نهایی تولید میشود. از دلایل مهم بروز این مشکل، عدم نگهداری صحیح تجهیزات و ماشینآلات است که بروز خرابیها و توقفهای ناگهانی را بهدنبال داشته و در نهایت موجب کاهش بهرهوری تولید میشود. به عبارت دیگر؛ به دست خود گرانترین و با اهمیتترین داراییهای خود را بر باد میدهیم.
نرم افزار نگهداری و تعمیرات چیست؟
نرم افزار نگهداری و تعمیرات (CMMS)، سامانهای است که اطلاعات و فعالیتهای مربوط به نگهداری و تعمیرات تجهیزات و ماشین آلات را متمرکز و دیجیتالی ساخته و فرایندهای عملیات نگهداشت را تسهیل میکند. این سیستم نرمافزاری به مدیران صنایع و رهبران نگهداشت کمک میکند تا فعالیتهای نگهداری و تعمیرات سازمان را از طریق محیط نرم افزار برنامهریزی کرده، اقدامات اجرایی را ثبت کرده، بر اجرای آنها نظارت کنند، در لحظه از روند فعالیتها و وضعیت عملکردی تجهیزات گزارش تهیه کنند و اقدامات مربوط به این عملیاتها را بهینهسازی کنند. با این راهکار میتوان به راحتی دستورکارهای مرتبط با تجهیزات را پیگیری، اطلاعات و دادههای مربوط به عملکرد تجهیزات را ثبت و کل عملیات نگهداشت را برنامهریزی و مدیریت کرد. این کار منجر به افزایش کارآیی و زمان در دسترس (آپتایم) تجهیزات و داراییهای فیزیکی اعم از دستگاهها، ماشینآلات، تاسیسات، وسایل نقلیه، ابزارآلات، زیرساختهای ارتباطی و... میشود.
افزایش عمر تجهیزات و راهکار نگهداری و تعمیرات
نرم افزار نگهداری و تعمیرات، راهکاری مبتنی بر فناوریهای دیجیتالی است که به کارگیری آن میتواند نقش مهمی در حل مشکل راندمان پایین تولید در کشور ایفا کند و تاثیر چشمگیری در بهبود نرخ بازگشت سرمایه (ROI) داشته باشد. گزارشها از کشورهای صنعتی نشان میدهد، از دهه ۴۰ میلادی تاکنون، متوسط عمر تجهیزات صنعتی در حال حاضر در بالاترین حد خود قرار گرفته است. این رشد محصول سیستمهای نگهداری و تعمیرات، در کنار پیشرفت روزافزون حسگرهای پایش وضعیت، اینترنت اشیاء و توسعه استراتژیهای نوین نگهداشت کنشگرا مانند نگهداشت پیشگیرانه (PM) مبتنی بر وضعیت تجهیز (CBM) و نگهداشت پیش بینانه (PdM) است.
تاثیر سیستم CMMS بر صنایع به روایت آمار و ارقام
- در گزارش پایگاه مهندسی Plant Engineering در سال ۲۰۲۰، حدود ۵۰ درصد از صنایع تولیدی از نرم افزار CMMS استفاده میکنند.
- همچنین طبق گزارش فوق، ۳۲٪ از مدیران نگهداشت معتقدند اینترنت اشیا به آنها کمک میکند تا سلامت تجهیزات را بهتر ردیابی کنند. ۲۷ درصد نیز معتقدند بکارگیری اینترنت اشیاء به آنها کمک میکند تا وضعیت تجهیز را بهتر پیشبینی کرده و از توقف های ناگهانی تجهیزات جلوگیری کنند. ۲۵ درصد دیگر هم بیان کردهاند اینترنت اشیا نحوه کار کارکنان نگهداری و تعمیرات و نحوه تعامل آنها با تمام سطوح عملیات را تغییر میدهد.
- سازمانهای تولیدی با استفاده از نگهداشت پیشگیرانه، که بهرهگیری از آن بدون نرم افزار ممکن نیست، میتوانند بین ۱۲ تا ۱۸ درصد از هزینههای ناشی از نگهداری و تعمیرات واکنشی را کاهش دهند.
- ذخیرهسازی دادههای عملکردی تجهیزات در نرم افزار نگهداری و تعمیرات و راهاندازی سازوکاری مبتنی بر پیشبینی عملکرد تجهیزات، میتواند زمان توقف تجهیزات را ۳۰ تا ۵۰ درصد کاهش داده و عمر آنها را ۲۰ تا ۴۰ درصد افزایش دهد.
- طی یک دوره بیست ساله، یک واحد تولیدی با تغییر استراتژی نگهداشت خود از واکنشی به پیشکنشی میتواند بازگشت سرمایهای بین ۴۰۰ تا ۵۵۰ درصد را کسب نماید.
- طبق گزارش PWC، پایش مکانیزه وضعیت تجهیزات و بکارگیری استراتژی PdM بر روی تجهیزات کلیدی، منجر به افزایش ۹ درصدی زمان کار تجهیزات، کاهش ۱۲ درصدی هزینهها، کاهش ۱۴ درصدی حوادث HSE و مهمتر از همه افزایش ۲۰ درصدی عمر مفید تجهیزات در واحدهای تولیدی میشود.

امکانات کلیدی نرم افزار نگهداری و تعمیرات
۱. مدیریت تجهیزات
- شناسنامه متمرکز تجهیزات: این امکان باعث میشود تا شما با یک مرور کلی و در یک نگاه از همه اطلاعات مربوط به هر تجهیز آگاهی داشته باشید که این موارد میتواند شامل مشاهده مشخصات تجهیز، دستورکارهای صادره برای هر تجهیز، برنامه نگهداشت پیشگیرانه آن و گزارشهای عملکرد هر تجهیز باشد. همچنین این امکان وجود دارد که شناسنامه تجهیزات را بر اساس استانداردهای مختلف مانند ISO 14224، KKS، AKS تعریف کرد.
- سازماندهی سلسله مراتبی تجهیزات: با این ویژگی در سیستمهای CMMS سازمانها این امکان را دارند که داراییهای فیزیکی و تجهیزات خود را به صورت سلسلهمراتبی و با ساختار درختی سازماندهی کنند.
- گزارشهای نگهداری و تعمیرات: این بخش مدیریت تجهیزات این امکان را میدهد تا هر اقدامی که روی تجهیز رخ داده است یا از عملکرد ماشین دریافت شده است را ردیابی کرد. این اطلاعات میتوانند شامل اخذ اطلاعات و سوابق خرابیها، عملیات نگهداشت، نگهداشت با برنامه، شاخصهای قابلیت اطمینان و اثربخشی تجهیزات مانند OEE-MTTR-MTBM-MTBF و سیگنالهای حاصل از حسگرهای پایش تجهیزات باشد.
۲. مدیریت درخواست کار نگهداشت
- اتوماسیون گردشکار: موتور طراحی و مدیریت اجرای گردشکار، امکان پیادهسازی مراحل و رویههای صدور، بررسی، انجام، تست و خاتمه درخواست کارها را بصورت کاملا نرمافزاری فراهم میسازد.
- تقویم وظایف: این امکان، برنامهریزی بهتر وظایف کارکنان نگهداشت در انجام درخواست کارها را تسهیل میکند. هر یک از کارکنان و سرپرستان آنها به وضوح آنچه در برنامه گذشته رخ داده و کارهایی که باید در آینده نزدیک توسط آنها انجام شود را دیده و امکان برنامهریزی براساس اولویتها و ظرفیت منابع را در اختیار سازمان قرار میدهد.
- مدیریت اولویت ها: مدیران نگهداشت با این قابلیت میتوانند اولویت و ترتیب انجام کارهای هر یک از کارکنان نگهداشت را مشخص کنند تا مهمترین کارها همیشه به موقع انجام شوند.
- ثبت خودکار اطلاعات: اطلاعات، اقدامات و مراحل هر یک از درخواست کارها، دستورکارها و مجوزهای انجام آنها به ازای انواع درخواست کارهای اضطراری و با برنامه بصورت خودکار به عنوان تاریخچه عملیاتی تجهیزات ثبت و برای همیشه قابل گزارشگیری است.
۳. نگهداشت پیشکنشی
- نگهداشت پیشگیرانه: برنامهریزی صدور خودکار انواع PMها بر اساس مولفههای زمانی، رویدادها و وضعیتهای کاری تجهیز را شامل میشود.
- نگهداشت پیشبینانه و مبتنی بر عملکرد تجهیز: با این ویژگی امکان برنامهریزی فعالیتهای نگهداری و تعمیرات براساس پارامترهای عملکردی تجهیزات و براساس پایش وضعیت آنها میسر میشود. استفاده از هوش مصنوعی و یکپارچهسازی با راهکارهای اینترنت اشیا کارایی این بخش را به شدت افزایش میدهد.
- نگهداشت مبتنی بر ریسک: برنامهریزی بازدیدها و بازرسیهای دورهای مبتنی بر مدیریت ریسک که افزایش کارایی همراه با کاهش هزینهها را موجب میشود.
۴. گزارشها و داشبورد
- بصریسازی اطلاعات: داشبوردهایی که امکان نمایش اطلاعات کلیدی از ارزیابی عملکرد تجهیزات، کارکنان و سیستم نگهداشت را در اختیار مدیران قرار میدهد.
- سفارشیسازی: امکانی که ایجاد گزارشهای کاملاً سفارشی بر اساس نیاز سازمان را علاوه بر گزارشهای استاندارد میسر میسازد.
- خروجیهای استاندارد: امکان دریافت اطلاعات گزارشها با فرمتهای معمول مانند اکسل، ورد و PDF را فراهم میکند.

سخن آخر
راهکار نرم افزاری نگهداری و تعمیرات پگاه آفتاب با استفاده از فناوری اینترنت اشیاء، امکان مدیریت جامع و بهینه تجهیزات، نیروی انسانی و کلیه فعالیتها و فرایندهای نگهداشت داراییهای فیزیکی را برای صنایع تولیدی اعم از نیروگاهها، پتروشیمیها، پالایشگاهها و سایر کارخانجات تولیدی فراهم میآورد. همچنین این راهکار، امکانات لازم جهت افزایش بهرهبرداری و طول عمر تجهیزات ضمن کاهش هزینههای نگهداشت آنها را مهیا میکند.
پگاه آفتاب علاوه بر راهکار نرم افزاری نگهداری و تعمیرات، راهکارهای صنعتی دیگری نیز شامل ERP نیروگاهی، اتوماسیون صنعتی، لاگشیت (جمعآوری سیار دادههای تجهیز)، مدیریت کالا و قطعات یدکی و پلتفرم برنامهساز فرایندی را طی دو دهه گذشته توسعه داده و همراه قابل اتکایی برای پوشش نیازهای نرمافزاری صنایع مختلف کشور بوده است.





نظر شما