ابتکار عمل در قفقاز به دست رقبای ایران افتاد/ روس‌ها اگر به ایران روی نیاورند ضرر خواهند کرد

دیپلمات پیشین کشورمان در گفتگو با خبرآنلاین گفت: ایران در قفقاز جنوبی کیش و مات شده و در گوشه رینگ افتاده و ابتکار عمل در دست حریفان است.

مهسا مژدهی: تحولات قفقاز سرعت زیادی گرفته است. قره‌باغ از ارمنی‌ها خالی شده و قرار است مردم آذربایجان که پیش از این ساکن منطقه بوده‌اند، به آن برگردند. از طرف دیگر به نظری می رسد علی‌اف به دنبال یارگیری برای بازگشایی دالان زنگزور و تصرف استان سیونیک است. اتفاقی که ترکیه و رژیم صهیونیستی در آن از او حمایت می‌کنند. رجب طیب اردوغان نیز اخیرا اعلام کرد:« ترکیه از کریدور صلح آمیز بین آذربایجان و ارمنستان برای اتصال نخجوان حمایت می‌کند، اما اگر ایروان با چنین چیزی مخالفت کند، کریدور می‌تواند از ایران عبور کند که این ایده مثبت است. ما تمام تلاش خود را برای افتتاح کریدور زنگزور انجام می‌دهیم، سیگنال‌های مثبتی نیز از ایران می‌آید، اگر ارمنستان از باز شدن کریدور زنگزور جلوگیری کند، این کریدور می تواند از ایران عبور کند.» اظهارات رئیس جمهور ترکیه در حالی بیان می شود که ایران بارها در مواضع اعلامی خود با صراحت درباره تغییر مرزها هشدار داده است. برای بررسی تحولات اخیر با ناصر نوبری دیپلمات پیشین و آخرین سفیر ایران در اتحاد جماهیر شوروی گفتگو کرده ایم که در ادامه مشروح آن را می خوانید:

پشت پرده ماجراهای قره باغ، عقب نشینی ارمنی ها و رفتار آذربایجان چیست؟

همواره موازنه بین سه قدرت اصلی منطقه قفقاز، ایران و ترکیه و روسیه وضعیت قفقاز جنوبی را رقم می‌زند. با توجه به اینکه ثقل و توجه اصلی ایران بسمت مرزهای غربی و جنوبی است لذا در مقایسه توجه و وزن سیاسی ایران به سمت شمال کمتر است. در واقع جبهه اصلی ایران به سمت جنوب و غرب است و لذا منطقه قفقاز برای ایران، به مثابه پهلو و پشت جبهه است. اما برعکس ایران، ترکیه مدتی است از جبهه های غربی و شمالی خود در ورود به اتحادیه اروپا و دخالت‌ها در مناطقی چون لیبی سرخورده شده و لذا انرژی و پتانسیل استراتژیکش رو به شرق و به اصطلاح توران بزرگ چرخیده و ثقل سیاسیش در قفقاز قرار گرفته است. روسیه هم از زمان تصرف کریمه و سپس ورود به جنگ با اوکراین عملا توجه اصلیش به سمت غرب و اروپا معطوف شده و نسبتا از ظرفیتش به سمت جنوب یعنی منطقه قفقاز کاسته شده است. بنابراین در توازن سه قدرت قفقاز، موازنه به نفع ترکیه و به ضرر ایران شده است. از طرف دیگر جهان در حال گذار از تک قطبی به چند قطبی است. خصوصیت جهان در حال گذار سیالیت و بی ثباتی ساختارهای متصلب توازن استراتژیکی سنتی سیستم‌های جهانی است. در چنین جهانی کشورها فرصت ها را برای توسعه نفوذ مناسب و ممکن می یابند. بنابراین ریشه تحولات در قفقاز اولا بدلیل غفلت ایران موازنه منطقه ای به نفع ترکیه و به ضرر ایران شده است و ثانیا ترکیه شرایط جهانی و بین المللی برای توسعه نفوذ و سیطره خود به سمت شرق را با محوریت و پرچم توران بزرگ مساعد پیدا کرده است. تسلط بر قفقاز جنوبی و عبور از ارمنستان و اتصال به آذربایجان گام اصلی ترکیه در جهت استراتژی حرکت به سوی شرق است. در این میان نه فقط ترکیه از خلاء ایران در قفقاز بهره برده و وارد حیات خلوت ایران شده بلکه همزمان رژیم صهیونیستی نیر فرصت خلاء ایران را مغتنم شمرده جای پا برای خود در قفقاز ساخته است. در واقع اسرائیل ایران را که در جوار مرزهایش است دور زده و در بالا سر ایران در آمده.

ابتکار عمل در قفقاز به دست رقبای ایران افتاد/ روس‌ها اگر به ایران روی نیاورند ضرر خواهند کرد

>>>بیشتر بخوانید:

چه چیزی باعث بحران قره باغ شد؟

نظم منطقه‌ای جدید در قفقاز جنوبی/ ایران در چه زمین‌بازی قرار دارد؟

موضع آمریکا و روسیه در اتفاقات اخیر چیست؟ آیا روس ها به دنبال حمایت از ایروان هستند؟

موضع روسها بدلیل درگیر بودن در جنگ اوکراین به اندازه گذشته فعال و تعیین کننده نبوده و در این اواخر ارمنستان هم به انفعال روسیه که مانند گذشته قابل اتکا نیست پی برد و در صدد بود این نقصان را با نگاه به غرب جبران کند اما آذری ها و ترک ها مهلت مانور به ارامنه ندادند و سریعا وارد عمل شدند. چند نیروی صلحبان روسیه کشته شد و روسها کنار کشیدند و پشت ارامنه را خالی کردند. در واقع همان روس ها که سی سال پیش تکیه گاه ارامنه برای اشغال خاک آذری ها شدند، این بار جاخالی دادند. با توجه به اینکه در صحنه قفقاز جبهه متحد آذری ها و ترک ها و صهیونیست ها که جناح متحد آمریکا و ناتو و غرب بودند، در موضع برتری و پیشروی و پیروزی بودند، عملا آمریکا و غرب ترجیح داد آرام و تماشاچی بماند. مناقشه روزهای اخیر باز نشان داد که اولویت اصلی در جهان غرب، منافع سیاسی است و نه ایدئولوژی و نه حقوق بشر، در چند روز گذشته در قره باغ صدها ارمنی مسیحی بدست مسلمانان آذری کشته و زخمی شدند و از خانه و کاشانه شان گریختند اما جهان غرب دم بر نیاورد و خاموش ماند و تماشا کرد! برای روسها خوشآیند نیست که ارمنستان هم به غرب روی آورد و کل حیات خلوتش را از دست بدهد، اما توان بازدارندگی ندارد، در این مدت اشتباه استراتژیک روس ها این بود که حاضر نشدند ایران را به عنوان شریک استراتژیک وارد معادلات قفقاز جنوبی کنند. با کبر و غرور اسلاف تزاری خود حاضر به برگشت ایران به قفقاز و حضور ایران نشدند و تا کنون به تنهائی با طرف های قفقاز کار کردند و برای ممانعت از ایران، چشم خود را به ورود جبهه غربی به قفقاز بستند. اما حالا به تنهائی قادر به حفظ آن نیستند. روس ها هنوز با هراس تاریخی و متعصبانه، کار با ترک ها و صهیونیست ها و حتی با غرب و هر غریبه ای در قفقاز را به کار با ایران در قفقاز ترجیح می‌دهند، اگر روسیه در قفقاز جنوبی به ایران روی نیاورد، هر آنچه که در اوکراین بدست بیاورد بیشترش را در قفقاز جنوبی از دست خواهد داد. روس ها نسبتا ساده و تک بعدی هستند و پیچیدگی و چند وجهی آمریکائی ها و غربی‌ها را ندارند.

اردوغان در مورد بازگشایی کریدور زنگزور حرف‌هایی زده و گفته از ایران فرکانس مثبت گرفته است. مواضع او را چطور ارزیابی میکنید؟

در سوالات قبلی اهداف استراتژیکی بازیگرها را بیان کردم بنابراین هرگونه اظهارات تاکتیکی و هرگونه علائم سبز و قرمز را باید توجه کنیم که در هر حال در مسیر تحقق اهداف استراتژیکی اتخاذ می‌شود و نه برای صرف نظر و پایان دادن به آن اهداف.

آیا ایران در قفقاز جنوبی بازی را باخته و تهدیدی علیه امنیت ملی ما وجود دارد؟

بله ایران در قفقاز جنوبی کیش و مات شده و در گوشه رینگ افتاده و ابتکار عمل در دست حریفان است. قفقاز جنوبی که به آن حیات خلوت روسیه اطلاق می شود بیش از هزار کیلومتر از روسیه دور است اما به ایران چسبیده و زمانی نه چندان دور سرزمین ایران بوده، بنابراین ثبات و امنیت ایران متصل و پیوسته به قفقاز جنوبی است.

اگر شرایط به شکلی پیش برود که ارمنستان برای پذیرش دالان زنگزور تحت فشار قرار بگیرد یا تطمیع شود، معادلات منطقه ای به چه شکلی در می آید؟

ایران در همه سطوح بارها تصریح و تاکید کرده که هیچ گونه تغییر شرایطی در مرزها را بر نمی‌تابد. روس ها هم اگر هوشیار باشند باید قویا از موضع ایران حمایت کنند و به خاطر اینکه طرف های مقابل اجازه دهند چند سرباز روس در دالان زنگزور پرسه بزنند، فریب آنها را نخورند.

اگر آذربایجان بخواهد به زور سیونیک را تصرف کند، موضع ایران چه خواهد بود؟ آیا به سمت دخالت نظامی می‌رود یا رفتار منفعلانه خواهد داشت؟

اساسا در شرایط کنونی که باید موضوع دالان‌ها منتفی شده باشد. دالان‌ها در برابر هم بودند، حالا با کوچ ارامنه قره باغ به ارمنستان، دیگر قاعدتا ارامنه، دالان لازم ندارند و باید منتفی باشد. آذری ها هم که همیشه به راحتی از طریق ایران بین نخجوان و آذربایجان در تردد بوده اند بنابراین قاعدتا کل موضوع دالان ها منتفی است. اینکه بنا به هرگونه بهانه های واهی تعرضات جدیدی صورت گیرد، بنده صرفا یک تحلیلگر آزاد هستم و هیچگونه مسئولیتی ندارم که از موضع ایران اگر چنان شرایط وخیمی پیش بیاید با خبر باشم، این سوال را باید از مسؤلین بپرسید.

۳۱۱۳۱۲

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 1820067

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 12 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 29
  • نظرات در صف انتشار: 133
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • ع ا ز CA ۰۸:۰۲ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    الیف چون فکر میکند تحت حمایت اردغان و صهیونیستها است خیلی زنگ و گردنش کلفت است و اگر ایران آن دو قرارداد انقضاء شده گلستان و ترکمنچای را رو بکند آن موقع می فهمد که رئیس جمهور خود خوانده است .و آذربایجان هم تکه پاره شده از سر زمین مادری خودش است که باید بر گردانده بشود .
  • محمدرضا IR ۰۸:۱۰ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    سلام یک سال عقب از اتفاقات قفقاز. بیشتر از یکسال هست که قره باغ آزاد شده و ارمنستان و آذربایجان صلح کرده اند. معلوم نیست که چرا همچنان در ایران فکر میکنند بین آذربایجان و ارمنستان جنگ هست. در آن سو، آمریکا و اسراییل در حال رایزنی برای عضویت هر دو کشور در ناتو هستند. فرانسه و یونان مخالف پیوستن آذربایجان به ناتو و ترکیه مخالف پیوستن ارمنستان به ناتو هست. شاید هم این اتفاق نامیمون روی داده ایران در خواب و خیال کمک به برادر ارمنستان هست. شواهد نشان میدهد که در ناتو تقسیم کار شده و فرانسه و آمریکا در حال تجهیز ارمنستان و ترکیه و اسراییل تجهیز آذربایجان. منافع ارمنستان در رابطه با ترکیه و اتصال به ناتو است که از زمان عثمانیان به دنبال آنست حتی حاضر هست دو تا که هیچی سه تا استان هم بدهد چون منافعش در آن هست.خداحافظ برادر ارمنستان چقدر ایرانیان خوش خواب و خیال به خاطر تو خودشان را جر زدند.
  • جان آذربایجان IR ۰۸:۲۰ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    33 26
    روسیه درگیر جنگ اوکراینی نمیشد ، اینقدر راحت به آذربایجان نمی بخشید
  • بی نام IR ۰۸:۴۷ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    73 55
    توروخدا آقای کارشناس من حاضرم جون خودرا فدا کنم پی گیر مرزهایش اگر دستت میرسه مسولین خواب آلوده غافل بیدارکن
  • حسن IR ۰۹:۰۴ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    89 95
    خارج رو ول کنید ما گرسنه هستیم
  • IR ۰۹:۰۵ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    49 55
    شما بفرمائید در کجا نشده ؟! اینکه تازه خوبشه
  • رسول IR ۰۹:۰۸ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    48 20
    نامرد ها ایران را تو کشور های عربی دنبال نخود سیاه فرستادند تا بغل گوش ایران ابتکار را به دست گرفتند
  • ناشناس US ۰۹:۲۲ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    چه بخواهند وچا نخواهند زنگرور واستان سبونک به تصرف آذربایجان خواهد افتاد،آنهم مانند قره باغ که واقعیت سلاحهای استراتژیک وکارشناسان اسرائیل بوده ،البته موضعِ غرب وآمریکا نامشخص است
  • حسین لطفی IR ۰۹:۳۶ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    طبق احادیث اخر زمان دیر یا زود فتنه جنگی در این منطقه شعله ور خواهد شد .وترکیه شکست سختی از ایران خورده و به تصرف ایران در خواهد امد.ارمنستان نیز جز خاک ایران خواهد شد
  • بابک CH ۰۹:۵۶ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    فکر می کنم دولت ایران باید با ارمنستان وارد بازی شود و بصورت قراردادی چندین ساله امنیت و کنترل استان سیونیک را بر عهده گیرد و برای تردد زمینی و هوایی برای ترکیه و آذربایجان شرایط سخت و سنگینی وضع نماید تا آذربایجان بفهمد که با دم شیر بازی نکند و سرخورده و پشیمان شوند و فکر نکنند که افتادن در دامن ترکیه و اسرائیل و بازیچه آنها قرار گرفتن تبعات سنگینی برایشان دارد و در مورد دریای خزر نیز جلوی اکتشاف و بهره برداری از میادین را با قدرت بگیرد مماشات و بی تفاوتی دیگر بس است همچنین فضای ارمنستان را بر روی هواپیماهای اسرائیل ببندد اگر هم آذربایجان حواست تحرکی کند با ایران روبروست که بند و بساط خود را جمع می کند در ضمن در مورد ایجاد پایگاه و نمایندگی اسرائیل در نزدیک مرزهای ایران به باکو التیماتوم باید داده شود تا حساب کار دستشان بیاید
  • FI ۱۰:۰۰ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    ایران از سال 1992 قفقاز را از دست داده است در جنگ اول قره‌باغ وقتی از ارامنه حمایت لجستیکی می کردید باید فکر اینجا را می کردید حالا شما هی منکر این موضوع بشوید جالبه که از سال 1992 تا الان این موضوع ادامه دارد. ایران از لحاظ اخلاقی، استراتژیک، اقتصادی یعنی از هر جهت باخته است
  • محمد IR ۱۰:۰۱ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    65 99
    متاسفانه سوگیری های مغرضانه ونگاه یک جانبه گرایانه چه در مواجهه با قومیتها درداخل وسیاست غیر اصولی در قبال همسایگانی که اشتراکات تاریخی ومذهبی وحتی بگم نسبت فامیلی با ساکنان جنوب ارس دارند چنین صحنه ایی راپیش روی کشور قرارداده است واگر عقلانه ومنصقانه عمل نکنیم وسیاست های یک بام ودو هوارا ادامه بدیم شاید فردا دیرباشد بهجای کوبیدن برطبل نظامی گری وتهدید همسایگان بیایید به تعامل وصلح ودوستی فکر کنیم.
  • IR ۱۰:۵۷ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    85 90
    روسها هیچوقت با ایران رو راست نبوده ونیستن وفقط ایران را برای دوشیدن میخواهند وبس
  • IR ۱۱:۲۱ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    74 99
    ایران داره بر عکس رودخانه شنامیکنه
  • Amin IR ۱۱:۳۲ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    جوجه رو اخر پاییز می شمارند. اخر پاییز مشخص میشه کی گوشه رینگ افتاده
  • امیر IR ۱۱:۳۴ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    یک سال پیش باید نخجوان را تصرف میکردیم و علیاف حساب کارش را میکرد. اکنون نباید به نخجوان بسنده کنیم. باید ارمنستان ، نخجوان و باکو را هم اشغال و به ایران الحاق کنیم. اگر امروز اینکار را نکنیم چند سال دیگر مجبور به عقب نشینی از قفقاز هستیم.
  • امیر تبریز US ۱۱:۵۲ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    یه موضوع بین ارمتستان و اذربایجان و هیچ ارتباطی به ایران نداره
  • مهدی IR ۱۱:۵۳ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    41 39
    واقعا مسولین خسته نباشند.اینم از سیونیک و دالان زنگ زور
  • سیاوش IR ۱۲:۰۱ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    ما در صورت تعرض دولت باکو به مرزها و دالان های مشترک که تبعات بسیار بدی در آینده برای ما داره، باید قاطعانه با این موضوع برخورد کنیم. قاطعیت به معنای اقدامات فکر نشده نیست، لذا باید با مشورت فرماندهان نظام امکان یک حمله ضربتی موشکی و پهپادی بدون حضور در خاک جمهوری باکو رو به بحث بگذاریم و در صورت تخطی علیف از وعده های قبلی بلافاصله اقدام کنیم. پس لازمه همین الان طرح دقیق وجود داشته باشه، در صورت نتیجه بخش بودن این طرح بحث ورود ایران به تله امنیتی(حتی در صورت صحت) منتفی هست و ما بدون ورود به خاک کشور مجاور (گرچه در حقیقت خاک خود ماست) قضیه رو حل کردیم و به اربابان علیف هم پیام آشکاری دادیم. اگر انفعال به خرج بدیم، هم آبروی و هیمنه ما فرو می ریزه و هم منافع درازمدت ملی ما. ضمنا چنین حمله ای باید از حمله به پایگاه آمریکا گسترده تر باشه.
  • رضا IR ۱۲:۱۶ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    اگر این شیاطین در قفقاز اقدام به ایجاد زنگوزور ایران بایستی سریع نخجون را به خاک مادری الحاق کند همه معادلات شیاطین در قفقاز به هم خواهد ریخت و از همین حالا باید اعلام کند که مردم نخجوان و تالش میخواهند به خاک مادری برگردند و در رسانه اعلام شود تا زیرساخت نرم جهت اقدام آنها فراهم شود تعارف با کسی که نداریم هر غلطی خواستند بکنند و برایش پیامدی نداشته باشد دارند با منافع ملی ایران زمین بازی میکنند
  • IR ۱۲:۱۶ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    99 46
    ایران هم باید واسه رجب طیب اردوغان کریدوره خودشو مطرح کنه که ازبندر انزلی و بندر استارا شروع و تا مرز ترکیه میره ...اینجور رجب مجبور میشه پشت الهامو خالی کنه
  • IR ۱۳:۵۰ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    ایران باید اساسا با عبور دالان چه از خاک ارمنستان و چه از خاک ایران مخالفت کند.
  • IR ۱۳:۵۲ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    ترکیه هم مثل روباه می ماند وذات ندارد اردغان مثل خود روباه می ماند و همیشه در سیاستهاش از پشت خنجرمیزند مسئولین ما باید خیلی حواسشون به این مار خوش خط و خال باشد.
  • D IR ۱۴:۵۵ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    69 42
    تنها راه نجات ارمنستان ضمیمه کشور ایران بشه وبعنوان یک جهموری خودمختاری اداره بشه
  • آیدین IR ۱۵:۲۲ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    61 70
    ایران هیچ نقشی تو قفقاز نداشته و نخواهد داشت
  • علی IR ۱۶:۲۷ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    سی سال پیش که ارمنی ها ملت شیعه آذربایجان را قتل عام کردند ساکت بودید ادعای شیعه بودن هم دارید
  • محمد IR ۱۷:۴۰ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    81 95
    ما توی سیاست های خارجی شکست خورده هستیم باید بپذیریم سیاست هامون همش اشتباهه
  • مهدوی IR ۱۷:۴۸ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    48 45
    لاچین رفت... قره باغ رفت....نخجوان رفت ... زنگزور رفت... کشور آذربایجان رفت ....ارمنستان هم رفت ...
  • IR ۱۷:۵۲ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۳
    63 51
    دست درازی باکو و شرکا به سیونیک فرصت لازم را به ایران میدهد تا خانات از دست رفته در گلستان و ترکمانچای را باز پس گرداند . این به معنای پایان تماشاگری ، پیشگیری از پیشروی ناتو و کیش و مات کردن امپراتوری نو روسیه و نو عثمانی خواهد بود