تصویر عجیب از منوی یک رستوران قدیمی/ گران‌ترین غذا چه بود؟

شاید عجیب باشد اما واقعیت این است که ۱۳۲ سال پیش برنج بهایی بیشر از گوشت در این سرزمین داشته است.

زهرا علی‌اکبری - قیمت‌هایی که از خوراک‌ها در رستوران آقاخان تبریز ثبت شده است نشان می‌دهد در حالی که در این دوره زمانی قیمت برنج ۶ عباسی، برابر با یک قران و دویست دینار بود، قیمت کباب ۶ شاهی یا به عبارتی ۳۰۰ دینار بوده است.

دینار کمترین واحد پولی ایران در زمان قاجار بوده است. در این دوره زمانی واحدهای رایج پول دینار، شاهی، عباسی و قران بود . هر قران ۱۰۰ دینار، هر عباسی برابر با چهار شاهی یا ۲۰۰ دینار و هر شاهی با ۵۰ دینار برابری می‌کرد. صد دینار نیز در زبان محاوره صنار خوانده می شد. تبدیل قیمت های سال ۱۲۷۰ به دینار و مقایسه آن با قران نشان می دهد در این دوره زمانی ، گوشت ارزان تر از برنج به فروش می رسید . وضعیت اقتصادی جامعه البته این گزینه را تایید می کند چرا که برنج در استان‌های محدودی کشت می‌شد و به دلیل نبودن امکانات کافی برای حمل و نقل قیمت تمام شده بالایی داشت اما دام در اغلب نقاط کشور پرورش می‌یافت .

در حالی که قیمت کباب سلطانی در این دوره زمانی یک قران بود ، بهای یک بشقاب برنج ۲۰۰ دینار بیش از کباب سلطانی برای خریدار هزینه برمی‌داشت . به عبارت دیگر با توجه به قیمت درج شده برای نان معادل یک عباسی یا دویست دینار ، نان و کباب غذایی ارزان تر از سایر غذاهای رستوران تلقی میشد که البته در قیاس با قدرت خرید آن دوره و غذاهای مرسوم باز هم اعیانی تلقی می شود . اشکنه (غذایی با آب و پیاز و تخم مرغ) ، شیش انداز ( غذایی با پوست هندوانه و تخم مرغ)، کله جوش( غذایی با کشک و پیاز داغ و گردو )، آش خاشیل ( غذایی با برنج و روغن حیوانی و شکر )،املت ها و انواع آش و ... به طور روزانه در خانه های ایران طبخ می‌شد. هر چند دمپختک و پلو و خورشت و ... غذاهای اصیل ایرانی محسوب می‌شوند اما امکان پخت آن ها در مقاطع کمی از سال فراهم بود از این رو اصطلاحاتی چون پلوخوری در ادبیات ایران باب شد و هنوز به رغم آنکه کارکردش را از دست داده مورد استفاده قرار می‌گیرد. تغییر شیوه و سبک زندگی، این روزها سبب شده است قیمت برنج در مقایسه با گوشت افت قابل توجهی را تجربه کند. در شرایط کنونی ساده‌ترین پرس چلوکباب در یاران ، آن هم به صورت بیرون بر ۱۵۰ هزار تومان است. باید توجه داشت هزینه خوردن یک چلوکباب در رستوران به همراه مخلفات برای هر نفر از سیصد هزار تومان پیشی می‌گیرد.

تصویر عجیب از منوی یک رستوران قدیمی/ گران‌ترین غذا چه بود؟

نوشیدنی ها

گذشته از غذا، نوشیدنی در دوره قاجار بحث مهمی تلقی می شد. در حالی که قیمت یک سیخ کباب کوبیده ۳۰۰ دینار بود، یک لیوان شربت یا لیموناد سه عباسی یا به عبارت دیگر ۶۰۰ دینار که دو برابر قیمت کباب بود، به فروش می رفت . دوغ هر چند از شربت و لیموناد ارزان تر بود اما باز هم هزینه ای درخور داشت . قیمت یک لیوان دوغ کوچک ۲۰۰ دینار بود .

گرانی شربت یا لیموناد، نوشابه ای ایرانی که با آب لیمو و شکر و گلاب تهیه می شد، به بالا بودن هزینه شکر در ایران بر می گشت . قند و شکر در این دوره حرف مهمی برای گفتن داشتند طوری که قندان ها غالبا چون کالاهای قیمتی در دسترس کودکان و افراد قرار نمی گرفت . چای تلخ و تخم مرغ ارزان ترین غذاهای یک رستوران بودند . هر کدام صد دینار با دو شاهی اما وقتی پای شکر برای شیرین کردن چای به میان می آمد قیمت چای دو برابر می شد . چای شیرین ۴ شاهی برابر با ۲۰۰ دینار به مشتریان عرضه می شد . امروزه لیموناد و شربت در کمتر رستورانی عرضه می شود اما قیمت دوغ یا نوشابه یک نفره حدود پانزده هزار تومان است.

هر چند رستوران به شیوه امروزی سابقه ای دیرینه در ایران ندارد اما غذاخوری برای فروش غذای آماده در ایران از دیرباز حضوری پررنگ در عرصه اجتماع داشته است .

در ادوار گذشته رستوران‌ها بیشتر در محل اجتماع مردان نظیر بازار، برای ارائه خدمات میان وعده و ناهار فعالیت می‌کردند حال انکه امروزه رستوران به محلی برای تفریح بدل شده و اغلب رستوران‌ها در وعده شام مشتریان بیشتری را شاهدند.

۲۲۳۲۲۳

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 1821176

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 21
  • نظرات در صف انتشار: 18
  • نظرات غیرقابل انتشار: 1
  • IR ۰۸:۳۲ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    45 8
    ان موقع ها با بستن مالیات به یک کالا پروژه عمرانی اجرا می کردن.
    • IR ۱۸:۳۱ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
      13 0
      خیلی لذت بردم .امیدوارم باز هم از این دست مطالب بنویسید
    • علیرضا IR ۲۳:۳۰ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
      7 8
      چند سالته !
  • IR ۱۰:۳۳ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    15 7
    حالا این ها حتما گرون بودن دیگه
  • IR ۱۱:۰۰ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    14 3
    واحد پول زمان قاجار دقیق چی بود؟
    • IR ۱۵:۳۴ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
      17 0
      واحد پول ایران از سدهٔ هفتم هجری تا زمان اوایل حکومت پهلوی دینار بود. یک تومان واحد شمارش برای دینار و برابر ده قران یا ده‌هزار دینار بود.
  • IR ۱۳:۴۳ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    1 28
    چرا دینار . واحد پول ایران ریال بود
    • IR ۱۵:۳۵ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
      14 0
      واحد پول ایران از سدهٔ هفتم هجری تا زمان اوایل حکومت پهلوی دینار بود. یک تومان واحد شمارش برای دینار و برابر ده قران یا ده‌هزار دینار بود. در حقیقت ریال (به اسپانیایی: real) یکای پول ایران است که در زمان ایجاد به ۱۰۰ دینار تقسیم می‌شده‌است.
  • IR ۱۵:۳۲ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    28 11
    چه جالب . دلم میخواد اون موقع زندگی می کردم
  • IR ۱۵:۳۳ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    24 3
    اون موقع ها فقط مردا می رفتن رستوران . برا همین رستوران ها اغلب تو بازارهای شهرها بود . البته رستوران که نه کبابی .
  • IR ۱۵:۴۰ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    16 3
    خانم علی اکبری این مطالب تاریخی رو از کجا میاری بنویسی؟ لطفا کتاب معرفی کن
    • IR ۱۸:۳۴ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
      9 0
      خیلی جالب بود . شخصا بخشی از این مطالب را در اقتصاد کوچه و تاریخ اقتصادی ایران خواندم
    • علی اکبری IR ۲۱:۰۹ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
      11 0
      این منو در رستورانی تبریزی به دیوار زده شده بود اما برای اطلاع از واحد پولی ایران به کتاب واحدهای پولی ایران در عصر قاجار اثر سید رضا حسینی مراجعه کنید.
    • IR ۲۱:۳۴ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
      4 0
      خیلی ممنونم
  • ح.فیاص IR ۱۶:۵۳ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    23 20
    حقوق فعلی و قیمتهای اون زمانم آرزوست تا شیکمی از عزا درآریم !
  • IR ۱۷:۱۸ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    18 31
    الان ارزان‌تر ازهمه است.
  • IR ۱۷:۲۰ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    25 8
    برای اون موقع گرون بوده نسبت به درآمدشون
  • IR ۱۷:۴۶ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    16 10
    درسته مردم فقیر بودند اما شاد بودند
  • IR ۱۸:۴۳ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    10 0
    الان چنده؟
  • بشیر IR ۱۹:۴۸ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    26 5
    نکته جالب توجه اینکه حقوق یک کارگر بسیار ماهر و توانمند ۲۰۰ دینار یا ۲ ریال و یا یک پنجم یک قرآن بوده است . حالا محاسبه کنید یک پرس چلوکباب حقوق چند روز یک کارگر بوده است .
  • حسن IR ۲۰:۲۱ - ۱۴۰۲/۰۷/۱۴
    7 0
    ده شاهی را یادم میاد دوتا ده شاهی یک ریال میشد یکدست چلوکباب سلطانی با مخلفات برنج درجه یک گوشت عالی همه چی تمام ۹تومان