ائتلاف مالکی، تیری در تاریکی

اقدام اخیر نوری المالکی در فرار از پیوستن به ائتلاف ملی که متشکل از همه گروه‌ها و احزاب سیاسی شیعه عراق است واکنش های متفاوتی را در پی داشته است.

در حالی که مجلس اعلایی‌ها نسبت به وعده اخیر مالکی مبنی بر معرفی ائتلاف جدیدش با عنوان «دولت قانون» تا کنون سکوت کرده‌اند، یک نماینده مجلس ملی عراق همسو با بسیاری دیگر از تحلیلگران مخالف مالکی، شانس انتخاب مجدد او به عنوان نخست وزیر این کشور را ضعیف ارزیابی کرد و دلیل آن را نپیوستن او و حزب الدعوه به ائتلاف ملی دانست.

گرچه می‌توان تحلیل خانم لقاء آل یاسین عضو فراکسیون جریان صدر در مجلس عراق را که گفته است اگر نوری مالکی به ائتلاف ملی عراق نپیوندد شانس ضعیفی برای نخست‌وزیر شدن مجددش خواهد داشت را حمل بر کدورت‌های دیرینه دو جریان صدر و مالکی ارزیابی کرد، اما حقیقت این است که ائتلاف ملی هم اکنون از جایگاه خوبی میان شیعیان عراق برخوردار است و برعکس مالکی با توجه به وضعیت امنیتی رو به وخامت عراق از جایگاه زمان انتخابات‌های استانی برخوردار نیست.

مالکی در زمان انتخابات شوراهای استانی توانست بدون حمایت گسترده جریان‌ها، احزاب و گروه‌های شیعی لیست حامیان خود را به پیروزی برساند و با اتکا بر همین پیروزی اکنون نیز گمان می کند که می‌تواند در انتخابات سراسری ژانویه عراق بدون ائتلاف ملی پیروز شود و اکثریت پارلمان را در اختیار بگیرد. فرضیه‌ای که از سوی اکثریت جریان‌های شیعی رد شده و اشتباه خوانده می‌شود.

انتقاد به این طرز تفکر مالکی و تصمیمی که بر همین اساس گرفته، در حالی است که نوری المالکی و مشاورانش عکس آن را تصور می کنند و بر این باورند که اگر شانسی برای نخست وزیری آینده مالکی وجود داشته باشد در سرمایه‌گذاری او روی همین ائتلاف جدیدش و حضور مستقلش در انتخابات آینده عراق است.

تحلیلگران نزدیک به مالکی اما بر این باورند که چون ائتلاف ملی شرط وی برای باقی ماندن در نخست وزیری را نپذیرفته، نوری مالکی شانس خود را در ریسک کردن و سرمایه گذاری بر ائتلاف خود‌ساخته دیده است و امیدوار است بتواند از این طریق نظر سایر احزاب و گروه‌های دیگر عراقی را به خود جلب کرده و در انتخابات آینده پیروز شود.

مالکی شرط خود برای پیوستن به ائتلاف ملی عراق را گرفتن تضمین برای باقی ماندن در پست نخست وزیری اعلام کرده بود که از طرف اعضای ائتلاف ملی پذیرفته نشد. موضوع دیگری که موید این تصمیم‌گیری مالکی است و ناظران نزدیک به او آن را تکیه‌گاه تصمیم او دانسته‌اند این است که  ائتلاف ملی  نامزدهایی را از هم اینک برای نخست‌وزیری عراق برگزیده است که یکی از آنها به صورت بالقوه می تواند ابراهیم جعفری و حتی احمد چلبی باشد.

با چنین پیش فرضیاتی، تصمیم اخیر مالکی مبنی بر اعلام جزئیات مربوط به ائتلاف خود‌ساخته‌اش که حول محور حزب‌الدعوه می‌گردد تیری در تاریکی برای حفظ پست نخست وزیری است. با این همه این فرضیه نیز همچنان بر قوت خود باقی است که ممکن است در روزهای آینده و یا روزهای مانده به برگزاری انتخابات احزاب شیعه حاضر در ائتلاف ملی با محوریت مجلس اعلای اسلامی عراق بتوانند مالکی را مجاب و راضی به حضور در ائتلاف نمایند.

موید این فرضیه این است که برخی از اعضای مجلس اعلای اسلامی عراق به شدت با دور بودن مالکی و حزب‌الدعوه او از این ائتلاف مخالفند و حتی احساس نگرانی و ناراحتی عمیقی می کنند چرا که باور آنها بر این است که دوری حزب‌الدعوه از ائتلاف شیعیان، نزدیکی این حزب و نخست وزیر به آمریکا را در پی خواهد داشت.

در این بین چه بسا مجلس اعلای اسلامی عراق حاضر شود برای بازگشت حزب‌الدعوه به ائتلاف ملی برای پذیرش شرط مالکی با برخی از احزاب و گروه‌های حاضر در ائتلاف و از جمله صدری ها وارد مذاکره شود.