عاشق، وفادار و تنها مثل «امید»/ اگر تک درنای سیبری به ایران برنگردد...

درنای سیبری به سه جمعیت اصلی شرقی، غربی و مرکزی تقسیم می‌شد که جمعیت مرکزی آن به هند مهاجرت می‌کرد و منقرض شد، جمعیت غربی به ایران می‌آمد که الان فقط یک درنای نر یعنی همین امید از آن باقی مانده است.

ایرن مهرگان: موضوع عاشقانه‌ست و از جنس وفاداری، اما ربطی به آدمی‌زاد ندارد، ماجرا به یک پرنده برمی‌گردد که این روزها دوستداران محیط زیست منتظرش هستند. اسمش «امید» است و شاید همین اسم باعث شده نظرها بیشتر به سمتش جلب شود، مثل «پیروز»، توله یوز محبوب ایران که اسمش قرار بود پیروزی بزرگی برای نجات یوزپلنگ ایرانی از انقراض باشد.

امید یک درنای سیبری نر است، بازمانده جمعیتی از درناها که از چند دهه پیش به ایران می‌آمدند. درناهای سیبری نخستین بار در سال ۱۳۵۳ در ایران دیده شدند. آنها با گذر از تالاب‌های نارزوم در قزاقستان، ذخیره‌گاه طبیعی آستراخان روسیه در دهانهٔ رود ولگا و آذربایجان و طی مسافت تقریبا ۵۰۰۰ کیلومتری در آبان هر سال به تالاب‌های فریدونکنار در استان مازندران مهاجرت می‌کنند و تا اوایل اسفند را در این تالاب می‌گذرانند.

درنای سیبری به سه جمعیت اصلی شرقی، غربی و مرکزی تقسیم می‌شد که جمعیت مرکزی آن به هند مهاجرت می‌کرد و منقرض شد، جمعیت غربی به ایران می‌آمد که الان فقط یک درنای نر یعنی همین امید از آن باقی مانده اما جمعیت شرقی آن هنوز وجود دارد و می‌گویند که سه هزار درنا از آن همچنان به چین مهاجرت می‌کند.

برای حفظ این گونه از انقراض اقدامات ملی و بین المللی زیادی انجام شده است که شواهد نشان می‌دهد با وجود هزینه بسیار، موفق نشدند.

عاشق، وفادار و تنها مثل «امید»/ اگر تک درنای سیبری به ایران برنگردد...

عاشق و وفادار مثل امید

قسمت عاشقانه زندگی امید نیز برمی‌گردد به اتفاقی که سال‌ها پیش رخ داد. امید تا سال ۱۳۸۶ با جفت خودش که «آرزو» نام داشت به ایران سفر می‌کرد اما آن سال به دلایلی که روایت شفافی ندارد ولی احتمال شکار و شلیک قوی است، آرزو تلف می‌شود، با این حال از سال تا آبان امسال سفر امید به ایران ادامه داشته، البته تنها و بدون جفت.

جالب است بدانید که یکی از خصوصیات درناها نوع همسرگزینی‌شان است که به‌صورتِ تک‌همسری است. اگر اتفاقی برای جفتِ آن‌ها بیفتد، به‌سختی دوباره امکان جفت‌یابی برایشان مهیا می‌شود. امید هم همه این سال‌ها هم به آرزو و هم به سفر به ایران وفادار مانده است.

درناهای امید و رویا روز ۱۴ اسفند ماه پس از ۳۴ روز اقامت به صورت مشترک، تالاب بین المللی فریدونکنار را به سمت سیبری ترک کردند اما درنای بلژیکی مسیر را ادامه نداده و در منطقه‌ای در عباس آباد تنکابن در مازندران فرود آمد.

البته امید امسال هنوز به ایران نیامده و هرچند که عطاءالله کاویان، مدیرکل محیط‌زیست استان مازندران، در گفت‌وگو با «شهروند» گفته است «درنای امید هنوز دیر نکرده و ممکن هر روزی وارد ایران شود، تجربه نشان داده که این درنا حتی تا اواخر آذر هم به ایران وارد شده» اما به هرحال دوستدار محیط‌ زیست و این پرنده زیبا همچنان چشم به راه و نگران آمدن او هستند. البته اشاره به این نکته مهم است که امید در سال‌های ۸۸ و ۹۴ به مازندران نیامد.

رویا تنها ماند

بهمن سال گذشته برای زندگی امید قرار بود نقطه عطفی باشد، چراکه سازمان محیط زیست که نگران بود با تلف شدن امید، مسیر پروازی غربی که به ایران ختم می‌شود، از بین برود، تصمیم گرفت با رایزنی با مرکزی در بلژیک جفتی برای امید بیاورند.

جفت مورد نظر «رویا» نام گرفت، آن‌طور که خبرگزاری ایرنا گزارش رفته درناهای امید و رویا روز ۱۴ اسفند ماه پس از ۳۴ روز اقامت به صورت مشترک، تالاب بین المللی فریدونکنار را به سمت سیبری ترک کردند اما درنای بلژیکی مسیر را ادامه نداده و در منطقه‌ای در عباس آباد تنکابن در مازندران فرود آمد. از آن تاریخ تاکنون درنای بلژیکی به فضای محیط بانی "اجاکله" شهرستان فریدونکنار منتقل شد و در آنجا زندگی می‌کند.

عاشق، وفادار و تنها مثل «امید»/ اگر تک درنای سیبری به ایران برنگردد...

البته این اقدام سازمان محیط زیست منتقدان جدی‌ای داشت، همان زمان، آرش حبیبی‌آزاد پرنده‌شناس به خبرگزاری فارس گفته بود: «رویا در اسارت بوده و اصطلاحاً قفسی است، اگر او را بگیرند به اسارت برمی‌گردانند ولی امید پرنده آزاد بوده و همین شرایط، این دو را خیلی متفاوت از هم می‌کند. ما باید زیستگاه این پرنده‌ها را درست کنیم تا آنها بتوانند ادامه حیات بدهند، در حال حاضر برای درنای سیبری طبیعتی نداریم .این درنا احتیاج به تالاب دارد که در حوالی عباس آباد، شهسوار و تنکابن تالابی نمی‌بینید و متأسفانه همه در حال ساخت و ساز است و جایی برای فرود و زندگی درنا نیست.»

اقداماتی بی ثمر برای جلوگیری از انقراض

برای بیشتر شدن تعداد درناهای غرب سیبری، پروژه‌ای بین‌المللی با عنوان پروژه درنا در اوایل دهه ۸۰ انجام شد که شکست خورد. انتقال جوجه‌ درناهای پرورشی به ایران از دو مرکز تکثیر در آمریکا و روسیه انجام شد که به دلیل رهاسازی دیرهنگام جوجه‌ درناهای پرورشی با درناهای وحشی جفت نشدند و مهاجرت نکردند. یکی از آن درناهای پرورشی به قزوین و پس از آن به پارک پردیسان منتقل شد و خیلی زود هم تلف شد.

چند سال بعد دوباره سه قطعه درنای پرورشی از روسیه به فریدونکنار آوردند که روی یکی از آن‌ها ردیاب ماهواره‌ای هم نصب شد. این درنای پرورشی در زمان مهاجرت برگشت، پرواز را آغاز کرد و تا داغستان روسیه همراه‌ شد، اما پس از آن جدا و دیگر دیده نشد و از ردیاب هم فرکانسی دریافت نشد.

درنای سوم نیز تا انزلی آمد و به سفر ادامه نداد و به مازندران برگردانده شد. این درنا نیز برغم اینکه زمستانی را با تک درنای سیبری گذراند اما باز هم نتوانست در بازگشت به سیبری همسفر شود.

با این تفاسیر برای دوست‌داران محیط زیست راهی نمانده جز اینکه به بازگشت «امید»، امید داشته باشند.

۴۷۴۷

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 1832381

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 2 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 19
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • IR ۰۹:۰۰ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    1 29
    چه جالبه ! وقتی صحبت از اجرای یک حکم الهی و مسئله ای مثل حجاب مطرح می شود طیف های مختلف اصلاح وطلب و اعتدالی و ملی مذهبی و هر اپوزیسیون دیگر به هوا مییرود ای داد و هوار که این همه مشکل در کشور هست بیکاری و گرانی و مسکن ووو رفته اند به حجاب چسبیده اند ! اما امروز آن گفته خود ساخته فراموش شده و نشسته اند که اگر فلان پرنده به کشور نیاید !! یک عده هوچیگر
    • IR ۱۷:۲۲ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
      23 1
      چگونه در یک پاراگراف حرف بیهوده بزنیم.
    • omid IR ۱۸:۵۶ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
      2 1
      بشریت در تمامی تاریخ گرفتار و اسیر جهل و نادانی همنوعان خود بوده و هست . به این مغز فندقی به ظاهر متدین که غافل از مبانی راستین آئینی که بدون شناخت و فهم فلسفه وجودی و تاریخ آن آئین !!! بسیار هم پرمدعاست !! چه باید گفت ؟؟؟ الا تحمل و خون دل خوردن و..........
    • IR ۲۳:۴۸ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
      1 1
      برا ما جالب نبود
  • امید IR ۱۳:۰۴ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    11 1
    اگر امید برنگردد یعنی مرده؟
    • IR ۱۷:۲۳ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
      11 0
      توی مطلبه نوشته شده دو سال نیومده، پس می تونه نمرده باشه اگر نیاد
  • IR ۱۳:۱۴ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    23 1
    آخه شماها تو این مملکت چیکار واسه این حیوونا کردید که توقع دارید سال به سال هم به کشورتون سر بزنه جفتشم که از بین بردید پس چرا چشم انتظارید امیدوارم هر جا هست سالم و سرحال باشه ...
  • فرهاد CA ۱۳:۴۴ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    18 2
    زدیم خونواده طرف رو نابود کردیم.بعد میگیم دلیل مشخصی پیدا نکردیم.حالا هم منتظریم امید بیاد اونرو هم بزنیم بکشیم
    • IR ۱۷:۲۱ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
      14 2
      حرف حساب
  • IR ۱۳:۵۱ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    14 0
    انشاالله که برمیگرده
    • IR ۱۷:۲۱ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
      13 2
      برگرده اینجا که بهش شلیک کنند؟
  • IR ۱۷:۲۰ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    4 8
    چه پرنده عجیب و غریبی
  • IR ۱۷:۲۳ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    14 1
    ای امید بیچاره
  • امید IR ۱۷:۲۵ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    15 1
    امید جان منم امیدی ندارم
  • حسین IR ۱۷:۲۵ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    16 1
    چه داستان قشنگی داره این اقا امید، ایشالا برگرده امسال هم
  • حمید هاتفی IR ۱۸:۲۷ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    1 1
    الان بنده به چند خبرگذاری هم علام کردم که امید را در روز چهارشنبه در دهنه رود کلاچای به خزر در گیلان مشاهده کردم البته همراه دخترم . فیلمی کوتاه هم از او گرفتیم . اگر خواستید تماس بگیرید 09122930769. هاتفی
  • حمید هاتفی IR ۱۸:۲۹ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    1 0
    البته امید را در روز چهارم آبان دیدم و تا حال هم به آنجا نرفتم ولی فردا مجددا می‌روم
  • IR ۲۲:۵۹ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    2 0
    ایکاش میامد و با رویا جفت میشد و جوجه هایی ازش باقی میماند تا نسلش نابود نشه و ایکاش منطقه ای را خالی از ساخت و ساز قرار می‌دادند تا انگیزه مهاجرتش به خطه سرسبز مازندران بیشتر میشد
  • IR ۲۲:۵۹ - ۱۴۰۲/۰۸/۱۲
    1 0
    ایکاش میامد و با رویا جفت میشد و جوجه هایی ازش باقی میماند تا نسلش نابود نشه و ایکاش منطقه ای را خالی از ساخت و ساز قرار می‌دادند تا انگیزه مهاجرتش به خطه سرسبز مازندران بیشتر میشد