اگر فلزات شخصیت داشتند، نقره احتمالاً همان دانشآموزی بود که همیشه در سایهی همکلاسی زرّینش، «طلا»، قرار میگرفت. اما ده سال گذشته نشان داد که این شاگرد ساکت هم میتواند لحظات پرهیجان و حتی تاریخی بسازد.
امروز اما نقره دیگر تنها یک فلز زینتی یا دارایی امن نیست؛ به موتورخانهی انرژی پاک و دیجیتالیزاسیون جهان تبدیل شده است. همین موضوع یک پرسش کلیدی را جلوی پای ما میگذارد:
اگر ده سال گذشته برای نقره چنین پرماجرا بوده، ده سال آینده چه در انتظارش است؟
در این مقاله، ابتدا سفری به ۱۰ سال گذشته نقره خواهیم داشت و بعد نگاهی آیندهنگرانه به ۱۰ سال پیشرو میاندازیم؛ جایی که شاید نقره از سایهی طلا بیرون بیاید و عنوان «فلز آینده انرژی» را به خود اختصاص دهد.
نگاهی به مسیر پرپیچوخم نقره در ده سال گذشته
وقتی به نمودار قیمت نقره در ۱۰ سال گذشته نگاه میکنیم، انگار داریم قصهای پر از فراز و فرود میخوانیم؛ قصهای که قهرمانش نه فقط «یک فلز» بلکه نماد همزمانِ سرمایهگذاری و صنعت است.
سالهای آرامش پیش از طوفان (۲۰۱۵–۲۰۱۹)
در نیمه اول دهه، نقره بیشتر شبیه شاگرد ساکت کلاس بود؛ نه خبر بزرگی از طرف عرضه، نه شوک خاصی از سمت تقاضا. قیمت در محدوده ۱۵ تا ۱۸ دلار نوسان میکرد. سرمایهگذاران بزرگ ترجیح میدادند طلا را نگه دارند و نقره در سایه میماند.
همهگیری کرونا؛ سقوط و پرش (۲۰۲۰)
کرونا همهچیز را بهم ریخت. قیمت نقره در بهار ۲۰۲۰ برای لحظهای تا نزدیکی ۱۲ دلار سقوط کرد. اما خیلی زود، چاپ پول بانکهای مرکزی و ترس از تورم، نقره را دوباره پرتاب کرد؛ طوری که در تابستان همان سال، به حوالی ۳۰ دلار رسید. این نقطه برای بسیاری، یادآور «قدرت پنهان نقره» بود.
«سیلور اسکوئیز» و قدرت جمعیت (۲۰۲۱)
اگر بخواهیم لحظهای هیجانانگیز نام ببریم، بدون شک بهمن ۲۰۲۱ است. جایی که کاربران ردیت تصمیم گرفتند مثل سهام گیماستاپ، اینبار نقره را «اسکوئیز» کنند. نتیجه؟ جهش سریع قیمت تا نزدیکی ۳۰ دلار و تیتر اول شدن نقره در رسانههای جهان.
فشار دلار و نرخ بهره (۲۰۲۲)
سال بعد اما همهچیز تغییر کرد. فدرالرزرو نرخهای بهره را بالا برد و دلار قوی شد. برای سرمایهگذاران، نگه داشتن نقره کمتر جذاب بود و قیمتها دوباره تا حوالی ۱۸ دلار پایین آمد.
شروع موج جدید؛ انرژی سبز به میدان میآید (۲۰۲۳–۲۰۲۴)
اینجا داستان تازهای آغاز میشود. خورشید، موتورخانهی نقره شد! سلولهای خورشیدی بدون نقره نمیتوانند کار کنند و با جهش ظرفیت نصب نیروگاههای PV (فتوولتائیک) در چین و دیگر کشورها، تقاضای صنعتی رکورد زد.
در ۲۰۲۴، نقره سد روانی ۳۰ دلار را شکست و توجه همه را جلب کرد. اینبار دلیلش هیجان کوتاهمدت نبود؛ بلکه واقعیتِ کسری عرضه در برابر تقاضای صنعتی بیوقفه بود.
۲۰۲۵؛ بازگشت به صحنه اصلی
تابستان ۲۰۲۵ قیمت حتی از ۳۵ دلار گذشت؛ بالاترین سطح در بیش از ۱۳ سال. برای اولین بار، بازار نقره نه بهخاطر «شایعه» یا «هیجان»، بلکه بهخاطر تغییرات بنیادین در اقتصاد جهانی (انرژی پاک، خودروهای برقی، دیجیتالیزه شدن صنایع) وارد رالی شد.
چرا نقره متفاوت است؟
- دو چهره در یک بدن: نقره هم دارایی امن است، هم فلز صنعتی. این دوگانه باعث میشود هم از ترسهای مالی سود ببرد، هم از رشد تکنولوژی.
- عرضه لجباز: بیشتر نقره بهعنوان محصول جانبی استخراج میشود (مثلاً همراه با سرب یا روی). یعنی حتی اگر قیمت بالا برود، معادن نمیتوانند یکشبه تولید را افزایش دهند.
- کسری مزمن: از ۲۰۲۱ به بعد، جهان هر سال بیشتر از چیزی که تولید میکند نقره مصرف کرده است. این شکاف کوچک نیست و با خورشیدی و برقیسازی خودروها، احتمالاً بزرگتر میشود.
جمعبندی: دههای که نقره را دوباره تعریف کرد
اگر بخواهیم در یک جمله خلاصه کنیم: نقره از یک فلز فراموششده به قهرمان عصر انرژی سبز تبدیل شد.
سرمایهگذاران دیگر فقط به نقره به چشم «طلای ارزانتر» نگاه نمیکنند، بلکه آن را فلزی حیاتی برای آیندهی بدون کربن میدانند. همین تغییر زاویه دید است که میتواند مسیر دههی بعد را هم بسازد.
آینده نقره در ده سال آینده؛ آیا «فلز آینده انرژی» خواهد شد؟
وقتی به گذشته نگاه کردیم دیدیم که نقره چطور از یک فلز فراموششده به ستارهی انرژی پاک تبدیل شد. حالا پرسش اصلی این است: ده سال آینده (۲۰۲۵ تا ۲۰۳۵) چه در انتظار نقره است
سناریو ۱: خورشیدی، موتور بیپایان تقاضا
- تا ۲۰۳۰ پیشبینی میشود ظرفیت جهانی انرژی خورشیدی چند برابر شود.
- اگر حتی بخشی از این رشد تحقق یابد، مصرف نقره در بخش PV میتواند سالانه بیش از ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون اونس باشد.
- مگر اینکه تکنولوژی «سلولهای کمنقره» یا «جایگزینهای رسانا» به بلوغ برسد، خورشید همچنان بزرگترین مشتری نقره خواهد ماند.
سناریو ۲: خودروهای برقی و دیجیتالیزاسیون
- هر خودروی برقی بین ۲ تا ۳ برابر خودروهای معمولی نقره مصرف میکند (سنسورها، مدارهای قدرت، باتریها).
- اینترنت اشیاء، ۵G و الکترونیک مصرفی نیز تقاضای جدید میسازند.
- این روند باعث میشود نقره نه فقط فلز «خورشیدی»، بلکه فلز «دیجیتال» هم باشد.
سناریو ۳: عرضهای که همراهی نمیکند
- چون نقره محصول جانبی معادن دیگر است، حتی با رشد قیمت، عرضه جهش زیادی نخواهد داشت.
- پروژههای جدید نقرهخالص در مکزیک، پرو یا کانادا ممکن است اضافه شوند، اما معمولاً چند سال طول میکشد تا به بهرهبرداری برسند.
- همین کندی عرضه یعنی کسری بازار میتواند ساختاری باقی بماند.
سناریو ۴: سیاستهای پولی و نقش سرمایهگذاران
- اگر تورم جهانی بالا بماند یا دلار در دههی آینده تضعیف شود، سرمایهگذاران هم به نقره بهعنوان «طلای پرنوسان» نگاه میکنند.
- صندوقهای ETF نقره و معاملات آتی میتوانند امواج صعودی یا نزولی مقطعی بسازند؛ درست مثل ماجرای «سیلور اسکوئیز» اما این بار در مقیاس بزرگتر.
ریسکها و نقاط تاریک
- نوآوری تکنولوژی: اگر صنعت خورشیدی موفق شود استفاده از نقره را بهشدت کاهش دهد (مثلاً با جایگزینی مس یا آلومینیوم در خمیرهای هادی)، رشد تقاضا کند میشود.
- اقتصاد جهانی: رکود طولانی یا کاهش سرمایهگذاری در انرژی پاک میتواند فشار نزولی بیاورد.
- بازیافت: پیشرفت در بازیافت ماژولهای خورشیدی و ضایعات الکترونیک میتواند بخشی از کسری بازار را جبران کند.
جمعبندی تحلیلی (۲۰۲۵–۲۰۳۵)
- جهان بدون کربن = نقرهی بیشتر → انرژی خورشیدی و خودروهای برقی موتور اصلی تقاضا خواهند بود.
- عرضه محدود → به دلیل ساختار معادن، حتی رشد قیمت نمیتواند سریعاً تولید را افزایش دهد.
- کسری پایدار → احتمالاً نقره بیشتر سالهای این دهه را با کسری بازار خواهد گذراند.
- نوسان شدید → نقره همچنان فلزی پرنوسان باقی میماند؛ حرکتهای ۳۰ تا ۴۰ درصدی در بازههای کوتاه بعید نیست.
- نقره بهعنوان «فلز آینده انرژی» → نگاه بازار و سرمایهگذاران تغییر کرده؛ ده سال آینده میتواند نقره را از سایهی طلا بیرون بکشد و جایگاه مستقلتری برایش بسازد.
ده سال آینده برای نقره ترکیبی از فرصتهای طلایی و ریسکهای فناورانه است. اگر خورشیدی و برقیسازی خودروها طبق سناریوی فعلی پیش بروند، دیدن قیمتهای بالاتر از رکوردهای ۲۰۲۵ چندان دور از ذهن نیست. اما اگر جایگزینهای ارزانتر معرفی شوند، شاید نقره دوباره بخشی از درخشش خود را از دست بدهد.
نظر شما