به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیات ۳۲ تا ۳۶ سوره نور در ادامه منظومه تربیتی و اجتماعی این سوره، از تنظیم روابط خانوادگی آغاز میکند و تا ترسیم فضای معنوی جامعه ایمانی پیش میرود. این آیات نشان میدهند که دین تنها به توصیههای فردی بسنده نمیکند، بلکه برای ساختن جامعهای سالم، همزمان اقتصاد، خانواده، اخلاق و عبادت را سامان میدهد.
تشویق به ازدواج، راهحل الهی برای پاکی جامعه
آیه ۳۲ با فرمانی صریح آغاز میشود، جامعه ایمانی موظف است زمینه ازدواج افراد مجرد، چه آزاد و چه برده، را فراهم کند. نگاه قرآن به ازدواج صرفاً یک امر شخصی یا احساسی نیست، بلکه آن را ابزاری اساسی برای حفظ عفت عمومی و سلامت اخلاقی جامعه میداند.
بنابر روایت فارس، نکته مهم این آیه، پاسخ به یکی از رایجترین بهانههاست، ترس از فقر. خداوند صراحتاً وعده میدهد که اگر ازدواج در مسیر صحیح انجام شود، فقر مانع واقعی نخواهد بود و گشایش اقتصادی به اذن الهی حاصل میشود. این نگاه، فرهنگ غلط به تعویق انداختن ازدواج به بهانه مشکلات مالی را به چالش میکشد.
عفت، راهبرد موقت اما ضروری
در آیه ۳۳، قرآن واقعبینانه به شرایطی اشاره میکند که امکان ازدواج برای همه فراهم نیست. در چنین وضعیتی، راهکار الهی «استعفاف» است، یعنی خویشتنداری فعال و آگاهانه، نه سرکوب کورکورانه غرایز. عفت در این آیه یک تکلیف موقت است تا زمانی که خداوند راهی برای بینیازی فراهم کند.
همزمان، آیه به مسئله بردگان و مکاتبه میپردازد و از صاحبان آنان میخواهد اگر صلاحیت و شایستگی دیدند، راه آزادی را هموار کنند. این بخش نشان میدهد که نگاه اسلام به بردهداری، نگاه تثبیتی نیست، بلکه مسیر تدریجی آزادی انسانها را دنبال میکند.
خط قرمز کرامت انسانی
در ادامه آیه ۳۳، قرآن با لحنی تند، هرگونه بهرهکشی جنسی را محکوم میکند، حتی اگر به ظاهر، منافع اقتصادی در میان باشد. این حکم، دفاع صریح از کرامت انسان است و نشان میدهد که در منطق قرآن، هیچ توجیهی برای شکستن حرمت انسان پذیرفته نیست.
نکته قابل توجه آن است که آیه، مسئولیت گناه را متوجه عاملان اجبار میداند و افراد تحت فشار را از بار اتهام میرهاند. این نگاه، پایهای مهم برای عدالت اجتماعی و اخلاقی است.
تبدیل خطا به امید
آیه ۳۴ با یادآوری اینکه آیات روشنگر نازل شدهاند، فضای ناامیدی را میشکند. قرآن خود را کتاب موعظه و هدایت معرفی میکند، کتابی که نه برای تحقیر خطاکاران، بلکه برای بازگشت و اصلاح آمده است.
در این آیه، نمونههایی از سرنوشت پیشینیان مطرح میشود تا روشن شود که بیتوجهی به قوانین الهی، همواره پیامدهای سنگینی داشته است. این هشدارها، جامعه را به هوشیاری دعوت میکند.
خانههایی که با یاد خدا زندهاند
در آیه ۳۵، فضای بحث از خانواده و روابط اجتماعی، به نقطهای معنوی میرسد. خداوند از خانههایی سخن میگوید که اجازه داده شده نام او در آنها بلند شود، خانههایی که تفسیر غالب آنها مساجد است، اما میتواند شامل هر فضایی باشد که محور آن یاد خداست. این خانهها ستونهای معنوی جامعهاند و کارکردشان تنها عبادت فردی نیست، بلکه تزکیه روح جمعی است.
انسانهایی فراتر از معامله
آیه ۳۶ تصویری از انسانهای آرمانی ارائه میدهد، کسانی که تجارت و دادوستد، آنان را از یاد خدا غافل نمیکند. قرآن در اینجا، اقتصاد را نفی نمیکند، بلکه وابستگی و غفلت را هدف قرار میدهد.نماز، زکات و توجه به روز حساب، سه شاخصه اصلی این انسانهاست. آنان در دل زندگی فعال اقتصادی حضور دارند، اما دلشان اسیر سود و زیان نیست.
آیات ۳۲ تا ۳۶ سوره نور، نقشهای جامع برای ساخت جامعهای پاک و متعادل ارائه میدهد؛ جامعهای که از ازدواج حمایت میکند، عفت را ارزش میداند، با بهرهکشی میستیزد و در نهایت، همه چیز را به یاد خدا پیوند میزند.
این آیات نشان میدهند که پاکی اجتماعی بدون حمایت ساختاری، و معنویت بدون نظم اخلاقی و اقتصادی، هر دو ناقصاند. قرآن با پیوند این عناصر، الگویی زنده و قابل اجرا برای همه زمانها ترسیم میکند.
تلاوت این آیات را که در صفحه ۳۵۴ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
نظر شما