خبرآنلاین- زهره نوروزپور: نیکلاس مادورو، میراث دار هوگو چاوز، در عرض ۲ ساعت از صندلی ریاست جمهوری ونزوئلا در کاخ فلورانس به زندان بدنام منهتن رسید. او که میراثدار اسلاف بولیواری خود بود حالا دیگر نام او قرار است مانند دیگر رهبران جهان که روزی در جهان دستی برآتش داشتند به تاریخ برود.
اقدام نظامی ترامپ در این کشور حالا فصلی تازه برای مردمان ونزوئلایی باز کرده است. مردمانی که سالها زیر بار تحریم کمر خم کردند. مردمانی که بارها به خیابانها آمدند و علیه سیاستهای او شعار سردند. مردمانی که گاهی برای دریافت سیب زمینی کیلومترها تا مرزهای کشورهای دیگر میرفتند تا بلکه غذایی نصیب خود و فرزندانشان شود. حالا اما در این میان برخی هم هنوز هوادار او هستند. از لحظه سقوط او آنها به خیابانها آمدند و علیه امریکا و اپوزسیون شعار میدهند. هواداران مادور مسلح هستند این قانونی بود که خود او تصویب کرد. دوستدارانش میتوانند فدایی باشند و اسلحه هم برای روز مبادا؛ هر چند روز مبادا آمد و مادورو رفت بدون آنکه اسلحه هوادارانش به کمکش بیاید.
درباره اوضاع داخلی و فضای دوقطبی این کشور هادی اعلمی فریمان کارشناس ارشد آمریکای لاتین به خبرآنلاین گفت: این کشور طی مدتی که مشخص نیست شاهد بیثباتی گسترده خواهد بود.چراکه فضای به شدت دوقطبی این کشور میان نزدیکان حکومت که از اصلاحات ارزی بهره میبرند و عاشقان چاوزیسم و قشر فقیری که از یارانهها بهره میبرد با آنهایی که مخالف حکومت مادور و سیاست های غلط او بودند شرایط را وخیم تر میکند.
این کارشناس که پیش از این در اوایل آغاز تنش میان آمریکا و ونزوئلا پیشبینی کرده بود که مادورو در این جنگ تنها میماند به خبرآنلاین درباره حمایت روسیه و چین از مادور نیز گفت از نظر آنها رئیس جمهور ونزوئلا یک مهره سوخته بود و آن ها معمولا روی مهره های سوخته شرط بندی نمیکنند.
>>> بیشتر بخوانید:
مادورو در مقابل آمریکا تنهاست / چین و روسیه حمایتی از ونزوئلا نخواهند کرد/ دیپلماسی و پیشنهاد مصالحه، جلوی تلاش واشنگتن برای تغییر نظام را نمیگیرد
*************************************************************
مشروح مصاحبه خبرآنلاین با هادی اعلمی فریمان را در ادامه میخوانیم:
این اولین پروژه است که به عنوان معماری هندسه جدید مطرح میشود
*** تفسیر شما از وقایع ونزوئلا چیست؟
اساسا ترامپ بر اساس استراتژی ۲۰۲۵ خود به دنبال ایجاد نوعی اطاعت پذیری و حرکت هماهنگ با خط مشی ایالات متحده در نیمکره غربی است. بر این مبنا ابتدا من فکر میکنم این اولین پروژه است که به عنوان معماری هندسه جدید مطرح میشود با این هدف که بقیه کشورها درسهای لازم را از این وضعیت ونزوئلا بگیرند. کشورهایی شامل کوبا نیکاراگوئه، مکزیک هستند که تا حدودی این ها بر ین مبنا بایستی در خط مشی جدید اطاعت پذیری را بپذیرند یا اینکه مورد حملات اطلاعاتی و امنیتی امریکا قرار خواهند گرفت.
مداخلهای که در ونزوئلا صورت گرفته است بر مبنایی زدن رئیس جمهور است که امری است که انتظار می رود که بقیه کشور به شکلی دچار آشوب بشوند و یا وضعیت مناسبی برای رژیم سازی پیش بیاید. رژیم سازی بر مبنای ان که سیستم دست نشانده انجا حاکم شود که بتواند خط مشی امریکایی ها را پیش ببرد. الان ما در یک وضعیتی هستیم که خیلی نامشخص است چون وضعیت ابهام آمیزی است. آمریکاییها اذعان کردهاند که در حال برنامهریزی برای جانشینی هستند که این ممکن است یک سری تبعات و پیامدهای بعدی را به همراه داشته باشد.
از ترامپ بعید نیست به عهد امپراطوریها بازگردد یا مدل عراق را پیاده کند
بستگی به نحوه اعمال مدیریت خواهد داشت چیزی که الان هم ترامپ و هیات حاکمه او به شکلی نگران آن هستند. یعنی اینها مرتب در حال ارزیابی اپوزسیون هستند.
حالا من فکر میکنم آقای ترامپ خصومت شخصی هم با ماچادو به خاطر جایزه صلح دارد (خنده) چون او برای این جایزه انتخاب نشد! از ان منظر او خودش را رقیب او تلقی می کند. این بگذریم؛ آمریکاییها ادموند گونزالس را به عنوان رئس جمهور مشروع قبلا به رسمیت شناختند.
حالا الان هم سناریوهای مختلفی در دستور کار دارند که یکی از آن بحث جانشینی یک حاکم نظامی مطابق الگوی عراق است که پل برمر در یک مقطعی به عنوان حاکم نظامی گماشته شد که من بعید می دانم خیلی این طرح جواب دهد. چون معمولا سیستم مطابق الگوی سلطه مستقیم است. و سلطه کامل. و این الگو الان یک الگوی منسوخ است. یک زمانی توی عصر امپراطوری اروپا و عصر فدالیته می توانستیم شاهد باشیم که یکی میره یک کشوری را اشغال می کند و بعد از آن حاکم دست نشانده به کار میگیرد. منتهی این الگو الان جواب نمیدهد.
امریکا بیشتر تمایل دارد که ۲ خط مشی را در قبال ونزوئلا دنبال کنند؛
اول؛ در حال شناسایی نیروهای توانمندی هستند که بتوانند مدیریت برنامه ریزی را عمدتا از اپوزسیون دولت سوسیالیستی حول یک فرد نخبه جمع شوند که ان مدیریت برنامه ریزی اطمینان ثبات برای سالهای طولانی در کشور داشته باشد.
دوم؛ از درون همین سیستم فعلی بتوانند فردی را حالا اگر لازم است خانم رودریگز را متقاعد کنند که بحث برگزاری انتخابات زودرس را بپذیرد و یا از درون همین سیستم یک انتخابات با نظارت امریکاییها بیرون بیاید.
وضعیت کماکان بیثبات و در آشوب باقی میماند
*** آینده حکومت این کشور را چه طور می بینید؟ آیا ممکن است به جنگ داخلی و بی ثباتی کشیده شود؟
قاعدتا میشود تصور کرد تا مقطعی که ثبات در دولت شکل بگیرد،بیثباتی کماکان ممکن است ادامه داشته باشد به دلیل وضعیت دوقطبی این کشور میان مخالفان و نیروهای هوادار چاوز و مادرو، به خصوص از طیف های محروم و کارگر که یارانههای اجتماعی دریافت میکردند و در بحث اصلاحات ارزی که از عملکرد دولت راضی بودند انها از این سیستم رضایت داشتند. این ها ممکن است بخشی از این هستههای بیثباتی را تشکیل دهند همه اینها منوط به این است که دولت جدید چه طور قادر باشد که ثبات و وضعیت اقتصادی مناسب را در ونزوئلا پیاده کند. اگر دولت جدید هم شکست بخورد بله این امکان هست وضعیت کماکان بیثبات و در آشوب باقی بماند.
ترامپ همه سناریوها را در نظر میگیرد
*** چرا ترامپ با رهبری ماچادو و اپوزیسیون تحت حمایت غرب مخالفت کرد؟
من فکر میکنم احتمالا سیگنالهایی دریافت کرده باشد که ماچادو توانایی مدیریت یا گرد هم آوردن نخبگان سیاسی اپوزسیون را در سراسر کشور نداشته باشد و یا طرح های جدیدی که حالا اگر بتواند مستقیم اعمال مدیریت کند. ممکن است این طرح ها را دنبال کند چون انجام این طرحها از طرف ترامپ بعید نیست به خاطر اینکه قلمرو ونزوئلایی قلمرویی است که الان جمعیت کمی دارد ۲۷ میلیون جمعیت داشته که ۸ میلیون از جمعیت آن، مهاجرت کردند. شاید فکر می کند که مطابق الگویی که بعضی مستعمرات آنجا دارند باشد، چراکه برخی کشورها در آنجا تحت کشورهای مشترک المنافع مانند هلند، فرانسه، انگلستان هستند ممکن است این طرح ها هم مشاوران او داده باشند البته این یک احتمال است. از طرف ترامپ بعید نیست که همه سناریوها را در نظر بگیرد که بتواند ان را پیاده کند.
ترامپ قصد دسترسی به تمام نقاط کلیدی منطقه را دارد
*** ترامپ در سخنرانی خود گفت که حالا امریکا حاکم مطلق نیمکره غربی است این به چه معناس ایا کشورهای بعدی مثل مکززیک و کوبا کلمبیان اینها هم به سرنوشت ونزوئلا دچار می شوند؟
هدف همان اطاعت پذیری و تحت انقیاد درآوردن حاکمان روئسای جمهور منطقه است تنها هدف آمریکا این است یعنی اگر روسای جمهوری پیدا شوند که بنا بر فرمان اجرایی که در ژانویه ۲۰۲۵ مطرح شد و این ها وارد مذاکره با ایالات متحده شدند و تفاهمنامه هایی برای استرداد مجرم بستند و اطاعت خودشان را اعلام کردند یا در مساله تعرفه ها هماهنگی لازم را انجام دادند و کوتاه امدند. به نظر می رسد اگر این خط مشی را این حاکمان داشته باشند بعید میدونم خیلی مداخله کنند مگر اینکه خیلی سرکشی کنند و به زعم ایالات متحده اطاعت نکنند و وارد یک فاز درگیری شوند. الان لااقل برابر با استراتژی امنیت ملی آمریکا، فعلا ترامپ قصد دسترسی به تمام نقاط کلیدی منطقه را دارد که این بحث اصلی او است.
احتمال شبه کودتا وجود دارد
*** برخی ناظران می گویند که این شبیه یک شبه کودتا بوده اینکه چه طور می شود در عرضی ۲ الی ۳ ساعت یک رئیس جمهور را بازداشت کرد نشان از همکاری برخی از نظامیان بوده است نظر شما چیست؟
بله. الان هم گزارشهایی از مطبوعات آمریکا منتشر شده است که به گمانم نیویورک تایمز یا واشنگتن پست ، گزارشهایی را منتشر کردند که در جریان عملیات بودند از زمانی که مجوز به سازمان سیا داده شد به احتمال قوی برنامه ریزیهای گستردهای صورت گرفت. هیچ بعید نیست از کم و کیف ان آگاه نیستیم چیزی که واضح است از درون و نیروهای مسلح یا مقامات داخلی به احتمال قوی همکاریهایی داشته اند که توانستند به این شکل وارد عمل شوند و وارد مخفیگاه مادورو شوند و بتوانند او را دستگیر کنند. این مسائل محرمانه است و ما دسترسی نداریم. هیچ بعید نیست چون مرتبا هم اصرار میکنند که جاسوس با نفوذی را در دولت داشتنهاند که توانسته است کمک کند. اینها علائمی است که ممکن است همکاریهایی صورت گرفته باشد. لااقل در روزهای آینده مشخصتر خواهد شد. با توجه به قرائن و شواهدی که از اظهار نظری که خانم رودریگز و سایر مقامات یعنی تصمیماتی که بعدا اینها اتخاذ میکنند بیشتر زوایای کار را مشخص خواهد کرد.
مادورو برای روسیه و چین مهره سوخته بود
*** واکنش روسیه و چین را به این وضعیت چه طور ارزیابی می کنید؟ گفته شده مادورو قبل از حمله با نماینده چین دیدار داشته ایا تبانی برای این حمله صورت گرفته است؟
فکر می کنم روسها و چینی ها روی عناصر سوخته، عناصری که به زعم آنها تاریخ مصرف خودشان را از دست دادند سرمایهگذاری نمیکنند به هرحال از این وضعیت کشور و وضعیت قطببندیها و مخالفین و وضعیت شکننده مادورو آگاه بودند. فکر میکنم اساسا برای آنها مهم نبوده است.
ممکن است تبانی هم با روسها درباره اوکراین و با چینی ها درباره تایوان داشته باشد چون معماری هندسه جدید امنیتی که ترامپ دنبال میکند قطعا درباره چینی ها متفاوت است از منظری که مادور را عنصر سوختهای دیدند و در روند مذاکرات طی سالها به نتیجه نرسیده است برای همین دیگر مهره مهمی نبوده است و به یک محکومیت شفاهی بسنده کردهاند.
آنها ذاتا ضداستعمار هستند؛مقاومتهایی به اشکال مختلف بروز خواهد کرد
*** ارزیابی شما از واکنش داخلی در ایالات متحده و کشورهای آمریکای لاتین یا در خود ونزوئلا چیست؟
نکته مهمی این است که قطعا ما نمیتوانیم قاره نیمکره جنوبی را به عنوان بازیگران خنثی و بیطرفی تلقی کنیم که آمریکاییها هر برنامهای داشتند قادر باشند که آنجا بتوانند اعمال کنند. به خاطر اینکه الان اگاهی، رشد و بحث نخبگان با ظرفیتی که در این منطقه هستند، اقشار مختلف مردم، گروههای کارگری، همه اینها عناصر فعالی هستند که به هرحال بعید میدانم تو این شرایط حاضر خیلی تن به مدیریت آمریکایی دهند. چون آنجا سابقه حرکتهای ضداستعماری بسیار بالا است. سابقه طولانی حرکتهای ضد استعماری دارند. در این روند من فکر میکنم مقاومتهایی به اشکال مختلف بروز خواهد کرد بعلاوه آمریکاییها اساسا در این شرایط فعلی، بعید به نظر میرسد که توان، منابع و مدیریت لازم را برای اداره تک تک این کشورها داشته باشند. بنابراین در مجموع فکر میکنم همان سیستمهای راستگرا حالا از نوع محافظهکار و سیستمهای چپگرای مذاکرهکننده اکتفا میکنند و سعی میکنند در همان ساختار عمل کنند.
اگر دموکراتها کنگره را بگیرند مانع از اقدامات ترامپ میشوند
نکته بعدی مسائل داخلی ایالات متحده است. یک طیف گستردهای از دموکراتها و نخبگان سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، انهایی که معتقد به حقوق بین الملل هستند این اقدام را زیرسوال بردند معتقدند این نوع اقدامات جواب نخواهد دارد حتی کاملا هریس واکنش داشته همین طور دیگر مقامات، نشان می دهد مخالفت ها در حوزه داخلی کارساز خواهد بود. بعید به نظر می رسد که اجماعی گسترده راجع به این نوع مداخلات در داخل شکل بگیرد. اگر در دور بعد دموکرات ها پیروز شوند صحنه ارایش سیاسی در منطقه تغییر خواهد کرد.
تهران یک دورزننده تحریم را از دست داد
*** چه تاثیری روی ایران خواهد داشت؟
به هرحال چون جمهوری اسلامی بحثهای دورزدن تحریمها را دارد هر تلاشی را میکند که با هر کشوری تو این بحث وارد شود که تحریمها را دور بزند. یکی از شرکای اصلی خودش را در این حوزه از دست داده است. ان زنجیره ای که در تبادل انرژی و بحثهای مبادلات نفت و پتروشیمی داشته است و سنگهای قیمتی مثل طلا و ... این فرصت را ایران از دست داده است. بدیهی است که دایره تحریمها برای ایران تنگتر خواهد شد و مشکلات خاصی هم در این زمینه ایجاد خواهد کرد چون ناوگان سایه با مشارکت کشورها شدت و قوت بیشتری داشت که خب این فرصت از دست میرود. در حوزه اقتصادی لااقل موثر خواهد بود. در حوزه سیاسی زیاد تفاوتی برای ایران ندارد.
۳۱۵/۴۲
نظر شما