به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روزنامه اعتماد - مجتبی عوضزاده: نام خارک که به میان میآید، ذهن بسیاری بیدرنگ به سوی نفت میرود. به سوی اسکلهها، نفتکشها و جریان پیوسته انرژی. با اینهمه، خارک پیش از آنکه به شاهرگ صادرات نفت ایران بدل شود، حامل تاریخی دیرپا بوده است. تاریخی که در سکوت سنگها، در چینخوردگی صخرهها و در حافظه آبهای پیرامونش باقی مانده است. این جزیره، نقطهای صرفا صنعتی در نقشه امروز ایران محسوب نمیشود. خارک صحنهای زنده از آمدوشد تمدنها، تجارت دریایی و روایتهای کهن است. بادهای خلیجفارس هر روز از روی آن میگذرند و قصههایی چند هزارساله را با خود در موجها میچرخانند.
در روزگاری که حافظه تاریخی ملتها رو به فرسایش میرود، خارک یادآور حقیقتی بنیادین است. اینکه ایران پیوندی عمیق با دریا دارد. سرزمین بادبانها، مسیرهای بازرگانی، تبادل فرهنگها و قدرت دریایی. گاه در میان هیاهوی خبرهای نفتی، نوسان قیمتها و آمار صادرات، این واقعیت به حاشیه میرود که همین جزیره کوچک، از روزگار باستان تا امروز، هم دروازه ارتباط با جهان بوده و هم سپری استوار در برابر طمع بیگانگان. خارگ هم مسیر عبور تمدنها را دیده و هم بار دفاع از هویت ایرانی را بر دوش کشیده است.
پیش از آنکه خارک میزبان اسکلههای نفتی شود، میزبان تبعیدیان کودتای ۲۸ مرداد بود. آنهایی که با دیدگاههای مختلف چپ و راست، به تسلط نامتعارف انگلیسیها بر نفت جنوب اعتراض داشتند و سرنوشت، آنها را دُر یتیم خلیجفارس کشاند.
پانزدهم دیماه که به عنوان روز ملی خارک در تقویم نشسته، فرصتی برای بازگفتن همین معناست. ثبت یک روز، نشانهای ساده روی کاغذ محسوب نمیشود. این تاریخ، یک یادآوری جمعی است. یادآوری اینکه برخی مکانها، نقش حافظه را بازی میکنند. خارک از همان سرزمینهایی است که زیستن در آن با حفظ خاطره گره خورده است. جایی که لایههای تاریخ همچون رسوبات خاک روی هم نشستهاند. از گورهای صخرهای باستانی تا اسکلههای امروزی، از کلیساهای کهن تا نقشبرجستههای خاموش، از کشتیهای اروپایی قرون گذشته تا نفتکشهایی که راه بازارهای جهانی را در پیش میگیرند، خارک شاهد مانده و ایستاده است.
پژوهشگران بارها به این نکته اشاره کردهاند که خارک در دورههای دور، حلقه اتصال ایران با جهان پیرامون بوده است. کالاها، اندیشهها و انسانها از این جزیره عبور میکردند و جهانی گسترده در ابعادی فشرده از این مسیر میگذشت. اینجا مکانی برای دیدن تنوع زبانها، پرچمها و فرهنگها بوده است.
آنچه جایگاه خارک را فراتر از اهمیت تجاری آن برد، پایداری مردمانی است که در این جزیره زیستهاند. قدرتهای مختلف در دورههای گوناگون چشم به آن دوختهاند، اما خارک امروز همچنان بخشی جداییناپذیر از ایران است و این پیوند در دل تاریخ ثبت شده است. امروز، خارک نامی شناختهشده در صنعت جهانی انرژی به شمار میآید. بخشی از جریان انرژی جهان، تصمیمهای اقتصادی و مسیر نفتکشها به فعالیت این جزیره وابسته است. بشکههای نفتی که از خارک راهی دریا میشود، روایت دانش فنی، تلاش هزاران متخصص و ایستادگی ملتی را با خود حمل میکند. این جزیره جایی است که اقتصاد ایران به جهان پیوند میخورد. رگی حیاتی که از ژرفای تاریخ برخاسته و به قلب اقتصاد امروز رسیده است.
با این حال، خارک فراتر از یک موقعیت اقتصادی معنا پیدا میکند. سخن گفتن از روز ملی خارک، یادآور مسئولیتی اجتماعی و هویتی است. این جزیره مرکز عملیات صنعتی محسوب میشود و همزمان خانه، طبیعت، فرهنگ و زیست مردمی است که با آن نفس میکشند. افزوده شدن چنین روزی به تقویم، نشانه بازگشت بخشی از هویت به حافظه جمعی ماست. پانزدهم دیماه فرصتی برای مکث، تأمل و بازشناسی خارک است. روزی برای فهم این نکته که ساختن آینده انرژی ایران، بدون شناخت گذشته این جزیره، مسیر روشنی نخواهد داشت.
خارک، سنگر هویت و شریان حیاتی ایران در خلیجفارس است. پانزدهم دیماه، زمانی برای تکرار این حقیقت و سپردن آن به حافظه امروز و فردای ایرانیان است.
۲۵۹
نظر شما