کودتای 28 مرداد

ترامپ و تسخیر تمدن فرهنگی ایران / رمزگشایی از فریب «عصر حجر» / ماشه جنگ از میان اطلاعات نادرست چکانده شد

اخبار اندیشهامروز هم این دو گرایش را می‌بینیم؛ عده‌ای مثل تقی‌زاده و آخوندزاده و پهلوی‌ها به مدرنیسم آمرانه و غربی‌شدن بی‌محابا قائل‌اند. همین ها، وقتی ترامپ از «عصر حجر» می‌گوید، در هویت‌ و تاریخ‌شان دردی احساس نمی‌کنند. اما آن اکثریتی که ناگهان از این گزافه ترامپ به جوش و خروش و به میدان می‌آیند تا بگویند «به رغم کاستی‌ها و ضعف‌ها، ما ملتی هستیم دارای تاریخ و درحال پیشرفت اگر تو؛ استکبار خودبزرگ‌بین غرب بگذاری»؛ دارند از هویت و تاریخ خود دفاع می‌کنند.

واکاوی بیش از دو قرن رابطه پرفراز و نشیب

تاریخ ناگفته روابط ایران و آمریکا ؛ چگونه دوستان خوب به دشمنان خطرناک تبدیل شدند؟ / با تجاوزات مکرر تصویر خوش‌نامی آمریکا در ایران برای همیشه فرو ریخت

تاریخ ایراندهه‌ها دشمنی میان ایران و آمریکا، پیش از آن با یک دوستی یک‌قرنی که کمتر به یاد آورده می‌شود، همراه بوده است. اما متاسفانه اکنون این دشمنی‌ به جنگی رسیده که توسط آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شده است.

عجم‌اوغلو: باتلاق ایران، می‌تواند آمریکا را غرق کند / کودتا آمریکا علیه مصدق به انقلاب ۵۷ منتهی شد / ترامپ بهای سنگینی برای انتخابات نوامبر می پردازد

اخبار اندیشههنوز معلوم نیست که این ماجراجویی تا چه اندازه به دموکراسی آمریکا و قدرت نرم آن آسیب خواهد زد. اما یک چیز به‌روشنی محتمل است: آمریکایی‌ها بهایش را خواهند پرداخت، و این بهایی به‌مراتب بیش از آن است که اکنون بتوان فهمید. تهدید علیه دموکراسی، ثبات اجتماعی، و تاب‌آوری اقتصادی ایالات متحده اکنون بیش از هر زمان دیگری در حافظۀ معاصر احساس می‌شود.

افراط در نقد مصدق: یک خطای جمعی

اخبار اندیشهنقد مصدق در سال‌های اخیر کارکردی منفی نیز پیدا کرده است و آن سفیدشویی هر سیاست استعماری و متزلزل کردن حساسیت‌های ملی است. از این جهت تصور می‌کنم باید نقد مصدق را تعدیل و تصحیح کرد. ملی‌گرایی ایرانی را باید با ملاحظات عمل‌گرایانه و واقع‌بینانه آشنا کرد نه اینکه آن را در برابر فشارهای استعماری و امپریالیستی خلع سلاح کرد. نقد مصدق در سال‌های اخیر حتی آنقدر راه افراط پیمود که پوششی شد برای ستایش استعمار و عادی‌سازی خیانت به کشور. ما از افراط در ستایش مصدق به تفریطی غلط کشیده شدیم.

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- قصه ناتمام جنایت آمریکا در ایران

کودتا و روایتی از دخالت آمریکا در براندازی حکومت مردمی /کتاب «پاییز پدر نفت»

اخبار اندیشهکتاب «پاییز پدر نفت»، تشریح زندگی دکتر محمد مصدق است که از خلال آن زندگی، اندیشه ها و سیاست هایی که این رهبر ملی در نظر داشت، و آمریکا با کودتای علیه او امید ایرانیان را ناامید کرد، برای خواننده آشکار می شود.

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵

تله مداخله آمریکا و غرب در کشورها / موفقیت فاجعه‌بار / پیامدهای کودتا علیه مصدق، و براندازی در عراق، لیبی و افغانستان

اخبار اندیشهمفهوم "تله‌ی مداخله" توضیح می‌دهد چرا قدرت‌های خارجی پس از مداخله اولیه، ناگزیر از درگیری در چرخه بی‌پایان مداخله‌های بیشتر می‌شوند. این چرخه شامل پنج مرحله است: مداخله اولیه، بروز بی‌ثباتی، نیاز به مداخله بیشتر، تشدید مقاومت و در نهایت دوراهی بین خروج و فروپاشی یا تداوم مداخله پرهزینه... تغییر رژیم‌های خارجی اثرات سرریز گسترده‌ای دارند که فراتر از مرزهای کشور هدف گسترش می‌یابند. بی‌ثباتی منطقه‌ای به کشورهای همسایه سرایت می‌کند، موج‌های عظیم پناهندگی ایجاد می‌شود، گروه‌های تروریستی از خلأ قدرت سوءاستفاده می‌کنند و رقابت‌های منطقه‌ای تشدید می‌شود.

گزارشی از تصویب طرح ملی شدن صنعت نفت در مجلس شورای ملی

فریاد «هورا» و «زنده باد» صحن مجلس را پر کرد؛ ۲۴ اسفند ۱۳۲۹

تاریخ ایرانمصدق: «قرارداد ۱۹۳۳ که من آن را قرارداد ساختگی می‌دانم به‌زور تصویب شد و حالا هم می‌خواهند به‌زور آن را اجرا کنند.»

داریوش رحمانیان در نشست «ایران در پیچ تاریخی دیگر» تبیین کرد

ایران، روایت استقامت، امید، ماندگاری و پایداری/ جامعه ایران زنده و پویاست / با وجود حوادث دی ماه ایران در مسیر مقاومت تاریخی خود است

اخبار اندیشهرحمانیان توضیح داد که پس از ۲۸ مرداد، پادشاه‌خواهی به «نماینده غرب» تبدیل شد و همزمان، گفتمان «غرب‌زدگی» شکل گرفت . او در ادامه گفت که ما ایرانیان در تاریخ به عنوان «فرانسویان آسیا» شناخته شده‌ایم؛ هم به دلیل فرهنگ شاعرانه و هم به دلیل ناآرامی و بی‌تابی در برابر ظلم. تاریخ ما پر از شورش‌های جانانه است، حتی در برابر مغولان.

اعلام کمک ترامپ کودتا در ایران بود / اشباع اجتماعی اعتراضات و نظریه تغییر / با عذرخواهی صادقانه از مردم، فشار انباشته روانی آنان را التیام بدهید

اخبار اندیشهالبته اینکه ترامپ گفت‌ «کمک در راه است»، نه اسم رمز کودتا بلکه اعلام رسمی کودتا با نیروی خارجی بود. تصور آنان (و نه مردم معترض) این بود که کشور در یک شورش دامنه‌دار و جنگ داخلی بلندمدت وارد شود و سپس این عبارت برای توجیه حمله خارجی فراگیر شود که «پرزیدنت ترامپ، لیدر آف دِ ورلد، پلیز هِلپ آس» (پیام ویدئویی یکی از سلبریتی‌های خارج‌نشین)... دیدگاه قضائی-امنیتی مبتنی بر«فقه سیاسی محاربه و بغی» برای برخورد با چنین پدیده‌هایی فرصت اشباع اجتماعی اعتراضات را می‌گیرد و به جای آن فرصتی تاریخی برای ایدئولوژی‌های زرد رسانه‌ای در گسترش نفرت و واگرایی ملی فراهم می‌کند...«اشباع اجتماعی»، یک کارگاه بزرگ مدنی برای آموزش سیاسی است که در آن جوانان به تدریج تفاوت «اعتراض» و «انقلاب» را با «اجابت فراخوان دول متخاصم» درمی‌یابند.

بازخوانی یک گفت‌وگو با بهزاد فراهانی؛

فحش خوردن به خاطر مهاجرت گلشیفته/ فیلمنامه «قیصر» برای نویسنده‌ای ترک بود

سینمابهزاد فراهانی می‌گوید: یکی از روزنامه‌نگاران شاخص، فحش‌های رکیکی در مقالاتش به من داد. البته این ناسزاها تنها به خاطر بازی من در نقش معاویه نبود و موضع گیری‌های سیاسی و رفتن دخترم گلشیفته از ایران را نیز شامل می‌شد. برای این بددهنی‌ها تره هم خرد نکردم. من هم فحش بلدم ولی آن را فقط به دشمن میهنم می‌دهم.

بهزاد فراهانی: ما فقیر نبودیم، فقرآلود زندگی می‌کردیم/صادق هدایت مخترع واقعی رئالیسم جادویی بود

تئاتربهزاد فراهانی بازیگر و کارگردان تئاتر می‌گوید: آن چیزی که امروزه در آمریکای لاتین تحت نام  سبک رئالیسم جادویی وجود دارد سال‌ها قبل توسط «صادق هدایت» خلق شد. یعنی او بود که این سبک نویسندگی را اختراع کرد.

عکس/ محمد مصدق در جمع عده‌ای از همکاران و خبرنگاران؛ سال ۱۳۳۰

تاریخ ایرانتصویری از محمد مصدق را در جمع عده‌ای از همکاران و خبرنگاران در سال ۱۳۳۰ خواهید دید. (عکس درون متن)

زیباکلام: پدربزرگم از طرفداران پروپاقرص شیخ فضل‌الله‌ نوری بود/ پدرم پس از کودتای ۲۸ مرداد مخفی شد

تاریخ ایرانخانواده مادری‌ام به اصطلاح طاغوتی بودند و جزو اشراف و زمین‌داران بزرگ، خانواده پدرم جزو مستضعفین روی زمین. واقعاً فاصله طبقانی بسیاری داشتند.

خواهرزاده آیت‌الله کاشانی: در کودتای ۲۸ مرداد ارتش هیچ دخالتی نداشت/ در آستانه انقلاب به علی امینی گفتم اگر راه‌حلی به ذهنتان می‌رسد به شاه بگویید

تاریخ ایرانمن گزارشی حدود ده الی دوازده صفحه تهیه کردم که در ایران کودتا نمی‌شود و امکان کودتا نیست و آن را به آقای خمینی دادم. البته این نکته را بگوییم که دکتر یزدی می‌خواست که از طریق او این گزارش را بفرستم که من به وسیله او گزارش را خدمت امام ندادم.

بین دو کودتا بر مملکت چه گذشت؟؛ ۲۵ تا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲

تاریخ ایرانحدود نیمه شب یک کودتای نظامی در تهران به وقوع پیوست که در ساعت پنج صبح امروز بلا اثر گردید. نفرات نظامی مسلح وزیر امور خارجه و وزیر راه و مهندس زیرکزاده را در شمیران توقیف کردند و به سراغ رئیس ستاد ارتش رفتند ولی موفق به دستگیری او نشدند...

تختی آگاهانه مرگ را برگزید

تاریخ ایرانرضاشاه با گرفتن یخچال‌های پدر تختی، موجب به هم ریختن وضع اقتصادی و نهایتاً افسردگی و پریشانی ذهنی پدرش شد. تختی به عنوان فرزند کوچک خانواده، شاهد درد و رنج پدرش بود.

جزیره میزبان تبعیدیان کودتای ۲۸ مرداد

تاریخ ایرانپژوهشگران بارها به این نکته اشاره کرده‌اند که خارک در دوره‌های دور، حلقه اتصال ایران با جهان پیرامون بوده است. کالاها، اندیشه‌ها و انسان‌ها از این جزیره عبور می‌کردند و جهانی گسترده در ابعادی فشرده از این مسیر می‌گذشت. اینجا مکانی برای دیدن تنوع زبان‌ها، پرچم‌ها و فرهنگ‌ها بوده است.

نگاهی به کتاب «گلوله‌های واشینگتن»

مهندسی اجتماعی آمریکا در کودتای ۲۸ مرداد به روایت مورخ هندی

تاریخ ایرانپراشاد جزئیات مهمی را درباره کودتای ۱۹۵۳ علیه دولت مصدق که با نام عملیات آژاکس شناخته می‌شود، مطرح می‌کند. او بر همدستی بریتانیا و آمریکا در این رویداد تأکید کرده و بُعد اقتصادی آن را برجسته می‌سازد؛ به این معنا که ملی شدن صنعت نفت ایران تهدیدی برای نظم سرمایه‌داری جهانی تلقی می‌شد.

مرگ مشکوک فرزند آیت‌الله کاشانی در آبان ۳۴ تهران را تکان داد! / جنازه در مقبره ناصرالدین‌شاه دفن شد + عکس

تاریخ ایران۷۰ سال پیش مرگ ناگهانی مصطفی کاشانی فرزند آیت‌الله کاشانی باعث بهت مردم تهران شد.

اسناد شخصی محمد مصدق به آرشیو ملی ایران سپرده شد

تاریخ ایرانمجموعه‌ای از اسناد شخصی دکتر «محمد مصدق» با امضای تفاهم‌نامه همکاری میان خانواده دکتر مصدق و سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران که در خانه تاریخی او در احمدآباد نگهداری می‌شد، به آرشیو ملی ایران تحویل داده شد.

وزیری که زبانش تا استخوان حکومت را می‌سوزاند

تاریخ ایرانسید حسین فاطمی از روزنامه‌نگاران سرشناس دهه ۱۳۲۰ ش. با موضع‌گیری‌هایی بر ضد بیگانگان و سیاستمداران قدیمی و به‌ویژه خاندان سلطنتی شهرت و آوازه‌ای برای خود کسب کرد و از این راه با وجود جوانی به یکی از جنجالی‌ترین و خبرسازترین رجال عصر خود به ویژه در دوره ملی شدن صنعت نفت تبدیل شد.

«وزیر خارجه مصدق در وصیت‌نامه‌اش دو مطلب را قید نمود»

من هنگام تیرباران دکتر فاطمی پشت دیوارهای لشکر دوی زرهی بودم

تاریخ ایرانبه طوری که دادستان ارتش اظهار داشت در آن موقع روحیه‌اش به قدری قوی بود که اگر کسی وارد اتاق می‌شد و از جریان اوضاع اطلاع نداشت هرگز باور نمی‌کرد این شخص کسی است که چند دقیقه دیگر باید تیرباران شود و وصیت‌نامه‌اش را هم نوشته است.

انتشار اسنادی که نشان می‌دهد حتی پول قند و چای کودتاچیان ۲۸ مرداد پرداخت شده بود

تاریخ ایرانشماره جدید ماهنامه «عصر روشن» با تصویری از دکتر حسین فاطمی، وزیر امور خارجه دولت ملی دکتر مصدق، و با تیتر «قتلِ روزنامه‌نگار» منتشر شد.