به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، جواهر لعل نهرو تاریخدان، سیاستمدار و اولین نخست وزیر هند پس از اعلام استقلال این کشور از انگلستان بود. او سال 1889 متولد شد و سال 1964 درگذشت. تابستان 1928 دختر نهرو ایندیرا 10 سال داشت و در شهری ییلاقی دور از پدرش به سر میبرد. نهرو در آن تابستان، مجموعه نامههایی برای ایندیرا نوشت که در آنها داستان آفرینش زمین و پیدایش زندگی را با زبانی ساده برایش تعریف کرد. تشکیل قبایل نخستین آدمها و اجتماعات بشر هم از دیگر موضوعاتی بود که نهرو در آن نامهها برای دخترش مینوشت. مجموعه این نامهها که 30 عنوان بود، کمی بعد در قالب کتاب «نامههای پدری به دخترش» چاپ و طی سالهای مختلف تجدیدچاپ شد.
سال 1930 که نهرو یکی از دورههای زندان و حبسش را پشت سر میگذاشت، تصمیم گرفت از اوقات فراغت و بیکاری خود در زندان استفاده کرده و نامههای دیگری برای دخترش بنویسد. این نامهها طی 3 سال از اکتبر 1930 تا اوت 1933 در دورههای مختلف زندانی بودن نهرو نوشته شدند و او در آنها، به تاریخ جهان پرداخت. اواخر سال 1933 نهرو در حال آماده شدن برای آزادی از زندان بود و نامههای این دوره از زندگیاش را مرور و برای چاپ آماده کرد. اما چون 12 فوریه 1934 دوباره زندانی شد، خواهرش ویجایا لکشمی پاندیت نامهها را تنظیم کرد و با عنوان «نگاهی به تاریخ جهان» در قالب یک مجموعه 2 جلدی به چاپ سپرد.
نهرو در سال 1934 در زندان بود که کتاب زندگی خود را با عنوان «زندگی من» نوشت. اما ترتیب انتشار ترجمه این دو کتاب نهرو یعنی «نگاهی به تاریخ جهان» و «زندگی من» در ایران، به طور عکس اتفاق افتاد. یعنی ابتدا «زندگی من» ترجمه و چاپ شد و سپس نوبت به «نگاهی به تاریخ جهان» رسید.
«نگاهی به تاریخ جهان» سال 1938 نایاب شد و نهرو برای چاپ جدید، این کتاب را مورد تجدیدنظر قرار داد و ضمن اعمال اصلاحات، یک فصل هم به آن اضافه کرد. چاپ دوم کتاب هم کمیاب شد و چاپ سومش در سال 1942 در دوران جنگ جهانی دوم منتشر و تا پایان جنگ نایاب شد. این کتاب سال 1947 که هند استقلال خود را به دست آورد، برای چاپ چهارم آماده و ژانویه 1949 در لندن چاپ شد. ترجمه فارسی محمود تفضلی از این کتاب براساس نسخه چاپ چهارمش انجام شده است. این مترجم، کتاب را از نسخه انگلیسی به فارسی برگردانده که چاپ اولش مربوط به سال 1338 است و طی روزهای گذشته به چاپ بیست و هفتم رسیده است.
محمود تفضلی به عنوان مترجم اثر، برای بازگردانی آن دست به یک تقسیمبندی زد. نسخه اصلی انگلیسی، تک جلدی و شامل 992 صفحه است. چون در ایران آن روزها، امکان چاپ کتاب تک جلدی با آن ویژگی وجود نداشت (حروف ریز روی کاغذ نازک بیبلیک)، چاپ نسخه فارسی در قالب یک مجموعه 3 جلدی انجام شد؛ جلد اول تا آخر نامه 95 مربوط به دورههای تاریخی مختلف تا آخر قرن هجدهم و آستانه انقلابهای بزرگ آن قرن است. جلد دوم، 60 نامه را شامل میشود که تا آخر جنگ جهانی اول را توضیح میدهند و جلد سوم هم 41 نامه و یک نامه ضمیمه است مطالبش درباره دنیای پس از جنگ هستند.
جواهر لعل نهرو چهلمین نامه کتاب «نگاهی به تاریخ جهان» را که 6 مه 1933 نوشته شده، این گونه شروع میکند:
«اکنون مدت زیادی است که از چین دور ماندهایم. بگذار دوباره به آنجا بازگردیم و داستان خود را دنبال کنیم و ببینیم در موقعی که در غرب رم سقوط کرد و در هند با تشکیل شدن سلطنت گوپتاها یک دوران تجدید حیات ملی آغاز شد در چین چه اتفاقی روی داد؟
قیام و ارتقای رم و سقوط آن در چین اثر بسیار ناچیزی داشت. آن ها از یکدیگر خیلی دور بودند و هرکدام راه خود را جدا از دیگری دنبال می کردند. اما سابقا برایت گفتم که گاهی اوقات موقعی که حکومت چین قبایل آسیای مرکزی را از مرزهای خود و از محل سکونتشان می راند این امر در اروپا و در هند عواقب ناگواری به بار می آورد. این قبایل با قبیله های دیگری که به وسیله چین رانده می شدند به سوی مغرب و جنوب می رفتند. دولت ها و سلطنت ها را واژگون می ساختند و آشفتگی های فراوان به وجود می آوردند. بسیاری از آن ها هم در اروپای شرقی و در هند سکونت گزیدند.
البته میان رم و چین تماس ها و ارتباطهای مستقیمی هم وجود داشت و گاهی اوقات سفیرانی میان دو کشور مبادله می شد. نخستین سفیری از این قبیل که به چین آمد و در کتابهای چینی به او اشاره شده است بنا به گفته چینیها از جانب امپراتور «آن_تون» و در سال 166 بعد از میلاد آمده است. این «آن_تون» مسلما هیچ کس جز «مارکوس اورلیوس آنتونیوس» نیست که در یکی از نامه های سابقم به او اشاره کردم.»
مخاطبی که کتاب «نگاهی به تاریخ جهان» را به دست می گیرد، در جلد اول با کلیاتی از حوادث مهم تاریخ هند و جهان به ویژه 200 سال اخیر روبرو می شود. در جلد دوم وقایع اروپا پیش از جنگ جهانی اول، انقلاب فرانسه، انقلاب صنعتی انگلستان و پیامدهای آن مرور میشوند. نهرو در نامههای جلد دوم، دوباره به دوره 200 ساله پیش از جنگ جهانی اول گریز میزند و وقایع جهان را در قرون هجدهم و نوزدهم مرور میکند. او در فصلی مستقل، به بیداری مردم ایران و هند میپردازد و رشد و تکوین مبارزات مردم ایران را تبیین میکند. در جلد دوم نسخه فارسی این کتاب، به این موضوعات هم پرداخته شده است: جنگ های داخلی آمریکا، دست درازی انگلستان به کشورهای دیگر، رشد استعمار آمریکا، زوال روسیه تزاری، انقلاب اکتبر این کشور، جنگ های چین و ژاپن و نقشه جدید اروپا.
وقایع جهان در قرن بیستم ازجمله مبارزات جمهوری خواهان ایرلند، ظهور مصطفی کمال (آتاتورک) در ترکیه، نهضت گاندی در هند، انقلاب و ضد انقلاب در چین، فعالیت فاشیستها در ایتالیا، مشکلات شوروی، اقدامات ژاپن برای توسعه، پیشرفتهای علمی جهان، جنگ جهانی دوم و مبارزه آمریکا و انگلیس برای رهبری جهان هم ازجمله موضوعاتی هستند که جواهر لعل نهرو در نامه های جلد سوم «نگاهی به تاریخ جهان» روی آن ها متمرکز بوده است.
5959
نظر شما