انتشار نتایج مطالعات جدید محوطه‌های پیش‌ازتاریخ دره خرم‌آباد در مجله موزه ملی ایران

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین از لرستان، عطا حسن‌پور با اعلام این خبر اظهار داشت: مقاله‌ای با عنوان «دوره‌های مس و سنگی و مفرغ در دره خرم‌آباد: بازخوانی مجموعه‌های سفالی پژوهش‌های برمن و هُل در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰» منتشر شده که به بازخوانی و انتشار داده‌های باستان‌شناختی می‌پردازد که تاکنون منتشر نشده بودند.

وی با اشاره به اهمیت این پژوهش افزود: دره خرم‌آباد به دلیل شرایط محیطی مناسب و موقعیت جغرافیایی ممتاز، از دوران پیش‌ازتاریخ تا دوره اسلامی همواره محل استقرار جوامع انسانی بوده است. با وجود مطالعات گسترده، اطلاعات منتشرشده تاکنون عمدتاً به دوره پارینه‌سنگی محدود بود و درباره دوره‌های پس از آن، به‌ویژه مس‌وسنگی و مفرغ، خلأ اطلاعاتی جدی وجود داشت.

حسن‌پور ادامه داد: این مقاله با تمرکز بر دو مجموعه مهم شامل سفال‌های به‌دست‌آمده از بررسی جودیت برمن در سال ۱۳۵۷ و سفال‌های حاصل از کاوش فرانک هُل در غار قمری در اوایل دهه ۱۳۴۰، نقش مؤثری در رفع این کمبود ایفا می‌کند. در بررسی برمن، ۱۵ محوطه پیش‌ازتاریخی شناسایی شد و سفال‌های غار قمری نیز متعلق به بازه زمانی اواخر دوره مس‌وسنگی جدید تا عصر مفرغ هستند.

مدیرکل میراث فرهنگی لرستان با تأکید بر جایگاه راهبردی این منطقه گفت: دره خرم‌آباد در حد فاصل خوزستان و فلات مرکزی قرار دارد که هر یک در دوران پیش‌ازتاریخ دارای حوزه‌های فرهنگی متفاوتی بودند. این موقعیت ویژه، نقش منطقه را به‌عنوان کریدور ارتباطی و کانون تعاملات فرهنگی و تجاری در دوران کهن برجسته می‌کند. همچنین رودخانه خرم‌رود به‌عنوان عامل اصلی شکل‌گیری استقرارهای انسانی در این دره شناخته می‌شود.

وی با اشاره به نگهداری این آثار در مخزن موزه ملی ایران تصریح کرد: مجموعه سفال‌های مورد مطالعه با هماهنگی و مجوز موزه ملی ایران، پس از نزدیک به پنج دهه برای مطالعه و انتشار در اختیار پژوهشگران قرار گرفت که این اقدام گامی مهم در تکمیل مطالعات فرهنگی منطقه به‌شمار می‌رود.

حسن‌پور انتشار این مقاله را همزمان با ثبت جهانی محوطه‌های پیش‌ازتاریخی دره خرم‌آباد دارای اهمیت ویژه دانست و افزود: انتشار این یافته‌ها ضمن معرفی دقیق‌تر این محوطه‌ها، زمینه درک عمیق‌تر توالی فرهنگی و نقش منطقه در تعاملات انسانی را فراهم می‌کند. دره خرم‌آباد با دارا بودن شواهدی از حضور نئاندرتال‌ها تا انسان هوشمند، یکی از مهم‌ترین کانون‌های مطالعات پیش‌ازتاریخ در ایران محسوب می‌شود.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد انتشار این مقاله زمینه‌ساز پژوهش‌های گسترده‌تر درباره ادوار فرهنگی منطقه باشد و جایگاه لرستان را به‌عنوان «سرزمین پیش‌ازتاریخ» بیش از پیش در محافل علمی ملی و بین‌المللی تثبیت کند.