به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، قرآن کریم در بخشهای مختلف خود، هنگامی که از تقابل جبهه حق و باطل سخن میگوید، تنها به بیان دشمنیها بسنده نمیکند؛ بلکه در کنار هشدار نسبت به دشمن، راه امید و استقامت را نیز نشان میدهد.
بنابر روایت فارس، در جزء بیستوسوم قرآن نیز مجموعهای از آیات در سورههای صافات، ص و زمر دیده میشود که هم به شناخت دشمن کمک میکند و هم دل مؤمنان را به وعده پیروزی الهی آرام میسازد.
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان ذیل این آیات توضیح میدهد که سنت الهی در تاریخ همواره چنین بوده است که جبهه حق، هرچند در ظاهر در اقلیت و فشار باشد، سرانجام به نصرت الهی و پیروزی دست مییابد.
پیروزی از آن ماست، وعدهای که قطعی است
یکی از روشنترین آیات امیدبخش در این جزء، آیات ۱۷۱ تا ۱۷۳ سوره صافات است، جایی که خداوند میفرماید وعده ما درباره بندگان فرستادهمان از پیش تحقق یافته است، آنان قطعاً یاری خواهند شد و سپاه ما پیروز است.
این سخن یک وعده مقطعی یا مربوط به یک نبرد خاص نیست، بلکه بیانگر یک سنت دائمی الهی در تاریخ است. به تعبیر ایشان، مراد از «جندنا» تنها پیامبران نیستند، بلکه همه کسانیاند که در مسیر آنان و در جبهه حق حرکت میکنند.
پیروزی جبهه الهی گاهی به شکل پیروزی نظامی و ظاهری تحقق مییابد و گاهی نیز به شکل پیروزی در منطق، ماندگاری و غلبه حقیقت بر باطل. اما در هر صورت نتیجه نهایی تاریخ، به سود جبهه حق خواهد بود. این نگاه، در شرایطی که مؤمنان با فشار دشمنان مواجهاند، امید عمیقی در دلها ایجاد میکند، زیرا نشان میدهد شکست نهایی برای جبهه حق معنا ندارد.
اشاره قرآن به جنگ روانی دشمن
پیش از این آیات، قرآن در سوره صافات به یکی از ویژگیهای مهم دشمنان اشاره میکند. در آیات ۱۶۸ تا ۱۷۰ نقل میکند که آنان پیش از نزول قرآن میگفتند اگر کتاب آسمانی برای ما بیاید، از بندگان خالص خدا خواهیم شد اما هنگامی که قرآن آمد، به آن کفر ورزیدند.
این سخنان نشاندهنده تناقض و نفاق در رفتار دشمنان حق است. آنان در ظاهر ادعای حقطلبی دارند، اما وقتی حقیقت آشکار میشود، از پذیرش آن سر باز میزنند. در واقع این آیات نوعی افشای جنگ روانی و تبلیغاتی دشمن است، جنگی که با شعارهای زیبا آغاز میشود اما در عمل به مقابله با حقیقت میانجامد.
قرآن با بیان این نمونه تاریخی به مؤمنان هشدار میدهد که فریب شعارهای دشمن را نخورند؛ زیرا بسیاری از دشمنیها در پوشش سخنان ظاهراً خیرخواهانه پنهان میشود.
صبر راهی به سوی پیروزی
در ادامه همین سوره، خداوند به پیامبر دستور میدهد که از دشمنان روی برتابد و مدتی صبر کند؛ زیرا آنان بهزودی نتیجه کار خود را خواهند دید. این آیات نشان میدهد که صبر و استقامت در برابر فشار دشمن، بخشی از مسیر پیروزی است.
این صبر به معنای انفعال یا تسلیم نیست، بلکه به معنای پایداری در مسیر حق بدون شتابزدگی است. به بیان دیگر، مؤمنان باید بدانند که تحقق وعده الهی گاهی نیازمند گذر زمان و استمرار مقاومت است.
در تاریخ نیز نمونههای فراوانی وجود دارد که جبهه حق در آغاز در فشار و تنگنا بوده، اما با صبر و استقامت سرانجام بر دشمنان خود غلبه کرده است.
وسوسههای شیطان، نبردی فراتر از میدان جنگ
در سوره صاد، قرآن پرده از دشمنی عمیقتر برمیدارد. شیطان در برابر خداوند سوگند یاد میکند که همه انسانها را گمراه خواهد کرد، مگر بندگان خالص خدا. این سخن نشان میدهد ریشه بسیاری از دشمنیهای بیرونی به وسوسهها و انحرافهای درونی بازمیگردد.
شیطان با تحریک غرور، طمع و شهوت انسانها، زمینه دشمنی با حق را فراهم میکند. بنابراین در کنار مقابله با دشمنان بیرونی، مؤمنان باید مراقب دشمن درونی و وسوسههای شیطانی نیز باشند.
این نگاه باعث میشود مفهوم دشمنشناسی در قرآن تنها به یک نبرد سیاسی یا نظامی محدود نشود، بلکه به یک مبارزه گسترده اخلاقی و اعتقادی تبدیل شود.خدا برای بندهاش کافی استدر سوره زمر، یکی از جملات کوتاه اما بسیار عمیق قرآن مطرح میشود: «آیا خدا برای بندهاش کافی نیست؟».
در ادامه آیه آمده است که دشمنان میکوشند مؤمنان را از قدرتهای دیگر بترسانند.این آیه پاسخی است به فضای ترس و تهدیدی که دشمنان ایجاد میکنند. آنان تلاش میکنند با بزرگنمایی قدرت خود، دل مؤمنان را بلرزانند. اما قرآن یادآوری میکند که قدرت حقیقی تنها در دست خداست و هر قدرتی در برابر اراده الهی ناچیز است.
این آیه در حقیقت نوعی بازسازی روحیه مؤمنان است، روحیهای که ممکن است در فضای تهدید و تبلیغات دشمن آسیب ببیند.بزرگترین پیام امید در دل سختیهادر پایان این مجموعه از آیات، یکی از امیدبخشترین پیامهای قرآن در سوره زمر آمده است که ای بندگان من که بر خود اسراف کردهاید، از رحمت خدا ناامید نشوید.
این آیه خطاب به همه انسانهاست و نشان میدهد در رحمت الهی هیچگاه بسته نمیشود. حتی اگر انسانها دچار خطا و لغزش شده باشند، باز هم میتوانند به سوی خدا بازگردند.
در فضای سختیها و بحرانها، این آیه یادآور میشود که هیچ شرایطی آنقدر تاریک نیست که امید به رحمت خدا از بین برود. همین امید است که به جامعه مؤمنان توان ادامه مسیر و مقاومت میدهد.
سنت همیشگی تاریخ، پیروزی حق بر باطل
مجموعه این آیات در جزء بیست و سوم قرآن، تصویری روشن از تقابل حق و باطل ارائه میدهد. از یک سو قرآن مؤمنان را با حقیقت دشمنیها، جنگ روانی و وسوسههای شیطانی آشنا میکند و از سوی دیگر با یادآوری وعدههای الهی، امید و اطمینان را در دلها زنده نگه میدارد.
مهمترین پیام این آیات آن است که مؤمنان باید بدانند تاریخ بر اساس سنتهای الهی حرکت میکند، سنتی که در آن، باطل هرچند مدتی قدرتنمایی کند، سرانجام محکوم به شکست است.
بنابراین در روزهایی که فشار دشمنان افزایش مییابد، قرآن از مؤمنان میخواهد که سه اصل را فراموش نکنند، اول شناخت دشمن، دوم صبر و استقامت و سوم امید به نصرت الهی. این سه اصل همان راهی است که در طول تاریخ، جبهه حق را از دل سختترین شرایط به سوی پیروزی رسانده است.
نظر شما