تبلور دوباره ظرفیت های منشور ملل متحد در جنگ متجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل علیه ایران 

تردیدی نیست که این اقدام مجرمانه و تروریستی دولتهای آمریکا و رژیم صهیونی، نقض اصول، موازین و هنجارهای بنیادین حقوق بین الملل عمومی است بر همین اساس با محکومیت بین المللی از سوی بسیاری از کشورهای جهان، شخصیت های سیاسی، علمی، ملی و برخی نهادهای حقوقی بین المللی مواجه گردید. "پکن در بیانیه 10 اسفندماه" خود ترور رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران را نقض جدی حاکمیت و امنیت ایران و نقض اهداف و اصول منشور ملل متحد و پایه های اساسی روابط بین المللی دانست و در ادامه رئیس جمهور چین افزود حفظ اقتدار قوانین بین المللی نباید به معنای استفاده از آن در مواقعی که به نفع ماست و رد آن در مواقعی که به ضرر ماست، باشد. ما نمی توانیم اجازه دهیم که جهان به قانون جنگل بازگردد.

"وزارت خارجه روسیه" نیز حملات تجاوزکارانه آمریکا و اسراییل به ایران را عامل تضعیف جدی ثبات در آسیای غربی دانست و اعلام کرد مسکو آماده است هماهنگی های خود با چین را در چارچوب سازمان ملل متحد و سازمان همکاری شانگهای برای توقف جنگ و بازگشت به راه حل های دیپلماتیک تقویت نماید.  "وزارت امور خارجه ازبکستان" در بیانیه خویش بر حل بحران به وجود آمده بر اساس موازین حقوق بین¬الملل از طریق ابزازهای سیاسی و دیپلماتیک تأکید نمود. "برزیل طی بیانیه ای" حملات متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک ایران در میانه مذاکرات را محکوم و از طرفین خواست تا به قوانین بین المللی احترام گذارند تا حفاظت از غیرنظامیان و زیرساخت های غیر نظامی تضمین شود. "وزارت امور خارجه ونزوئلا" نیز تجاوز آمریکایی صهیونیستی به ایران را به شدت محکوم کرد و با صدور بیانیه ای اعلام کرد: ما توسل به گزینه نظامی علیه جمهوری اسلامی را به شدت محکوم می کنیم، بویژه که با وجود تلاش های دیپلماتیک و مذاکرات جاری، این اقدام منجر به یک تشدید خطرناک و غیره منتظره شد. "نخست وزیر اسپانیا" حمله به ایران را غیر قابل قبول دانست و افزود ما خوستار توقف فوری تنش ها و احترام کامل به حقوق بین الملل هستیم. "وزیر امور خارجه پاکستان" ضمن محکوم کردن شدید عمل تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل به ایران، این تجاوز نظامی را نقض فاحش اصول بنیادین منشور ملل متحد و جنایتی آشکار علیه صلح و امنیت بین المللی دانست و تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران بر اساس حق ذاتی دفاع مشروع از همه توانمندی های دفاعی و نظامی خود برای دفاع از کیان ایران استفاده خواهد کرد.

"سندرز" سناتور مستقل آمریکایی حمله تجاوزکارانه کشورش و رژیم صهیونیستی به ایران را نقض قوانین بین المللی دانست و تأکید کرد که « قدرت حق را به ارمغان نمی آورد». "زهران ممدانی"، شهردار نیویورک با اعلام اینکه آمریکاییها مخالف جنگ هستند آنها بمباران شهرها، کشتن غیرنظامیان را تأیید نمی کنند و خواهان صلح هستند. "رشیده طلیب" نماینده کنگره آمریکا با انتشار توییتی در شبکه اجتماعی " ایکس" نوشت: « جنگ تجاوزکارانه دولت ترامپ و رژیم اسرائیل علیه ایران تا کنون ده ها کودک را کشته است و مرگ و ویرانیهای وحشتناک تری در راه خواهد بود. در پی تکرار حملات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران که در آن نهادهای دولتی، مراکز نظامی و اماکن غیر نظامی، از جمله یک مدرسه هدف قرار گرفتند "صدها نفر از تظاهرکنندگان در لندن" با تجمع در مقابل مقر پارلمان این کشور اعتراض خود را به این حملات بویژه مناطق تحت حمایت حقوق بین¬الملل اعلام کردند."سناتور سرشناس آمریکایی الیزابت وارن" با محکوم کردن حملات متجاوزانه به ایران با چراغ سبز آمریکا در " ایکس" نوشت : اقدام یکجانبه دونالد ترامپ در شروع جنگ دیگری با ایران خطرناک و غیرقانونی است.

"جنبش حزب الله لبنان" در بیانیه ای تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران را به شدت محکوم کرد. در این بیانیه آمده است: این تجاوز جدید نقض آشکار قوانین بین المللی و منشور ملل متحد است و در ادامه اذعان نمود که رویکرد قلدرمآبانه و مستکبرانه دولت آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه خاورمیانه، در راستای برهم زدن ثبات منطقه و تسلیم کردن ملت ها و وادار کردن آنها به پذیرفتن طرح های سلطه و اشغالگری صورت گرفته است. "رئیس کمیسیون اروپا " در شبکه ایکس از همه طرف های درگیر خواست حداکثر خویشتن داری را به خرج دهند و از غیرنظامیان محافظت کنند و به طور کامل به قوانین بین المللی احترام بگذارند. "وزیر امور خارجه نروژ" اعلام کرد حمله به ایران با حقوق بین الملل همخوانی ندارد. "کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد" ضمن محکوم کردن حملات علیه ایران و حملات تلافی¬جویانه بعدی تصریح کرد که قوانین بین المللی در رابطه با درگیری¬های مسلحانه بسیار واضح است.

در حالیکه اکثریت مقامات دولتی و  شخصیتهای برجسته سیاسی و حقوقی با استناد به موازین بین المللی، حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم و خواستار توقف آن شدند و دفاع مشروع را حق ذاتی دولت ایران برشمردند و حمله به غیرنظامیان و مراکز غیرنظامی را نقض فاحش حقوق مخاصمات مسلحانه برشمردند. از دیگر سوی سران تروئیکای اروپا (فرانسه، آلمان و انگلیس) حملات ایران به کشورهای منطقه را به شدیدترین شکل محکوم نموده و بیان داشتند ایران در دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی خود، سرزمین کشورهای  حاشیه خلیج فارس و اراضی اشغالی را هدف حملات موشکی و پهبادی جدی قرار داده است. این در حالی است که مستند به بند 9 ماده 2 قطعنامه 3314 مجمع عمومی سازمان ملل متحد تحت عنوان « قطعنامه تعریف تجاوز»، اجازه یک کشور به کشور دیگر مبنی بر این که سرزمین خود را به منظور انجام عملیات تجاوزکارانه علیه کشور ثالثی در اختیار آن کشور قرار دهد، بدیهی است چنانچه آن کشور از این مجوز استفاده کند، تجاوزی مضاعف تحقق می یابد که حق ذاتی دفاع مشروع در قبال دولت یا دولت های همکاری کننده را  نیز محقق و منجر به مسئولیت بین المللی دولت متجاوز و دولت های همکار می گردد و هر گونه تصرف سرزمینی و یا امتیاز ویژه ناشی از آن برای هیچکدام، قانونی نخواهد بود. لذا دولت ایران به استناد این بند از قطعنامه تجاوز  علاوه بر اینکه حق دفاع مشروع در برابر متجاوزان اصلی را دارد  حق دفاع مشرع در قبال هر کدام از کشورهایی که حملات آمریکا و اسراییل از سرزمین آنها علیه ایران صورت گرفته است را نیز دارد و می تواند از کشور متجاوز اصلی و یا هر یک از  کشورهای همکار یا مجموع آنان جبران خسارات خویش را درخواست نماید. 

از مداقه در بیانیه ها و اظهارات اعلامی مقامات حکومتی، سیاسی و حقوقی و به طور کلی افکار عمومی جهانی این نتیجه حاصل می گردد، که مستند و مبنای محکومیت اقدام ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی در تجاوز به استقلال و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران، موازین و هنجارهای بین المللی است و حتی تلاش دولت پاکستان  در جایگاه میانجیگر نیز بهره گیری از یکی از مؤثرترین ظرفیت های دیپلماتیک حقوق بین الملل برای حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات است که ماده 33 منشور ملل متحد صراحتاً به آن اشاره دارد.حتی طرح صلح پیشنهادی وزیر امور خارجه سابق کشور عزیزمان جناب آقای دکتر ظریف در نشریه فارن افرز نیز کاملا برگرفته از موازین حقوقی بین المللی است بویژه درجائیکه آن دیپلمات باسابقه و برجسته جمهوری اسلامی ایران، آتش بس ساده را برای یک صلح پایدار کافی ندانسته و در جهت برقراری چنین صلحی تئوری توافق جامع صلح را  مطرح نموده است. این تئوری علاوه بر شمول ارائه تعهد به غنی سازی محدود و تحت نظارت و بازگشایی تنگه هرمز از طرف ایران و تعهد به لغو تحریم ها، پرداخت غرامت و امضاء پیمان عدم تجاوز از سوی دولت آمریکا متضمن برقراری همکاری های اقتصادی بین ایران و آمریکا و احیای روابط دیپلماتیک و کنسولی بین کشورهای متخاصم است.(ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران). دو مورد اخیر دقت نظر و اشراف به ظرافت های برخی قواعد حقوق بین الملل نویسنده را بیش از پیش مشهود می نماید.

از نظر این استاد برجسته درهم-تنیدگی روایط بین المللی ایران از جنبه های مختلف اقنصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی بویژه در موقعیت فعلی جایگاه جمهوری اسلامی ایران (جایگاه همتراز با دولت مقابل) در چارچوب قواعد حقوق بین الملل که در ادامه به آن اشاره می شود، را عامل مهمی در برقراری صلح پایدار و کاهش تنش های فی مابین دانسته است. چرا که در چنین روابطی، بیشترین عزم دولت ها بر حفظ منافع حاصل و تلاش برای کسب بیشتر آن از طریق تبادل امتیاز و منافع است. و همین مسئله خود به عاملی بازدارنده از بروز تنش ها و جنگ میان دولت ها و تحکیم صلح در روابط دوجانبه و البته چندجانبه منجر می گردد.  ماده 1 منشور سازمان ملل متحد، یکی از مقاصد ملل متحد را توسعه روابط دوستانه میان ملل بر مبنای احترام به اصل تساوی حقوق و خودمختاری دولت ها در جهت تحکیم صلح جهانی دانسته است. لذا تئوری توافق جامع صلح نیز بر مبنای اصول و موازین بین المللی در جهت حفظ صلح و امنیت بین المللی پایدار مطرح شده است. 

در پایان به این نکته مهم پرداخته می شود که اگر چه از اکثریت نهادها و سازمانهای بین المللی انتظاری بیش از انفعال و سکوت می رود که علت آن در این مقال نمی گنجد ولی نمی توان اقدام شورای امنیت در وتوی قطعنامه پیشنهادی بحرین به نمایندگی از کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (بجز عمان) و نیز کشور اردن برای بازگشایی تنگه هرمز با استفاده از نیروهای نظامی ائتلاف بین المللی را نادیده انگاشت. اکنون به جرأت می توان اذعان داشت آنچه که تا کنون توانسته مانع یک جنگ گسترده منطقه ای و یا حتی جنگ جهانی سوم شود همین ارزش ها، اصول و هنجارهای بین المللی بوده است. و اگر بگوییم همین موازین و هنجارهای بین المللی چنانچه بدرستی و به صورت غیرگزینشی و جانبدارانه در راستای حفظ صلح و امنیت بین المللی بکار گرفته شوند، قطعاً جامعه جهانی را به سر منزل مقصود خواهند رساند سخنی به گزافه نگفته ایم. بویژه اگر حقوق کیفری بین المللی نیز به عنوان ضمانت اجرای هنجارهای حقوقی در جایگاه خود بکار گرفته شوند.