به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بریتانیا در سپتامبر ۲۰۲۵ دولت فلسطین را به رسمیت شناخت، اما در همان سال موزه نام «فلسطین» را از تابلویی که کشورهای امروزی تحت پوشش شام باستان را فهرست میکرد حذف کرد و آن را با «غزه و کرانه باختری» جایگزین نمود.
حسام زملط، سفیر، خواستار بازگرداندن آن شده و خواهان گفتگو با موزه درباره حذف واژههای «فلسطین» و «فلسطینی» از تابلوهای توضیحی شماری از اشیای موجود در تالارهای شام باستان و مصر گردیده است.
زملط گفت این یک «حذفشدگی» تاریخی در زمانی است که اسرائیل کارزاری از تخریب را علیه فلسطینیان به راه انداخته که چندین سازمان حقوق بشری و گزارشی از یک کمیسیون مستقل سازمان ملل آن را نسلکشی ارزیابی کردهاند.
اسرائیل آثار باستانی را از سرزمینهای اشغالی فلسطین خارج کرده و در سپتامبر سال گذشته مهمترین انبار نگهداری اشیای باستانی در شهر غزه را بمباران کرد و سه دهه کار باستانشناسی را درهم کوبید.
زملط برای دیدار با نیکلاس کالینان، مدیر موزه، و برخی از متصدیان آن در ۲۴ مارس دعوت شد، اما گفت به او تضمینی داده نشده که تغییرات بازگردانده شوند. در عوض، به او توری از موزه پیشنهاد شد که آن را رد کرد.
زملط در نامهای به کالینان به تاریخ ۹ آوریل (که گاردین و نیو لاینز مگزین آن را دیدهاند) نوشت: «در غیاب اقدامی اصلاحی یا تعهدی روشن برای رسیدگی به مسائل مشخص، ادامه تعامل به گونهای که میتوانست به عنوان تأیید ارائه فعلی تعبیر شود، مناسب نبود.» او افزود که آماده ادامه بحث است و «پس از انجام اصلاحات لازم» از تور موزه استقبال میکند.
موزه بریتانیا در بیانیهای گفت: «ما واژه «فلسطین» را از نمایشها حذف نکردهایم و همچنان در مجموعهای از تالارها، چه معاصر و چه تاریخی، و در وبسایت خود به آن اشاره میکنیم.»
این اظهارات به نظر میرسد با شواهد تصویری تغییرات و همچنین اظهارات قبلی منتسب به موزه در تضاد باشد. نام فلسطین هنوز بر روی برخی اشیا، مانند نقشههای خاورمیانه باستان در تالار مصر، باقی مانده است.
از زمان دیدار مارس، زملط به وزارت امور خارجه بریتانیا متوسل شده تا مداخله کند. موزه بریتانیا بودجه عمومی دریافت میکند اما توسط هیئت امنایی مستقل به ریاست جورج آزبرن، رئیس پیشین حزب محافظهکار، اداره میشود. با این حال سفیر امیدوار است که دولت بریتانیا موزه را به همسویی با به رسمیت شناختن خود از فلسطین ترغیب کند.
زملط گفت: «من نامهای به وزیر مسئول در وزارت خارجه فرستادم و منتظر پاسخ هستیم. برای من، این فقط یک مسئله سیاسی یا مسئله حقوقی نیست. این موضوع حتی فقط یک مسئله تاریخی نیست بلکه مسئلهای وجودی است. زیرا محو کردن گذشته ما یعنی محو کردن حال ما.»
یک سخنگوی دولت بریتانیا گفت: «موزهها و گالریهای بریتانیا مستقل از دولت فعالیت میکنند، به این معنا که تصمیمات مربوط به مدیریت مجموعههای آنها بر عهده امینان آنهاست.»
موزه بریتانیا هنوز دلیل این تغییرات را توضیح نداده است. و وقتی روزنامه تلگراف در ۱۴ فوریه گزارش داد که این تغییرات به خاطر نگرانیهای یک گروه فشار به نام «وکلای بریتانیایی حامی اسرائیل» انجام شده است همه از آن باخبر شدند.
این گروه وکلای بریتانیایی گفته است نامهای به کالینان فرستاده و استدلال کرده که «چندین نقشه و شرح به طور پسنگرانه واژه «فلسطین» را به دورههایی نسبت میدهند که چنین موجودیتی وجود نداشته و خطر محو کردن تاریخ اسرائیل و قوم یهود را ایجاد میکنند.»
اما تغییرات نمایشگاهها مقدم بر نامه این وکلا بوده است. ظاهراً کالینان نامه را تنها پس از انتشار داستان تلگراف دیده است.
موزه دلیل خود را توضیح نداده است. وکلای بریتانیایی حامی اسراییل از قول موزه نقل کرده که به این گروه گفته است: «آزمونهای مخاطب نشان داده که استفاده تاریخی از واژه فلسطین ... در برخی شرایط دیگر معنادار نیست.»
در تابلویی درباره فرمانروایان هیکسوس مصر از قرن ۱۸ تا ۱۶ پیش از میلاد، واژه «فلسطینی» با «کنعانی» جایگزین شده است، در حالی که اشاره به فلسطین و فلسطینیان از متنی درباره فنیقیها حذف شده است؛ متن جدید میگوید فنیقیها «محلی به نام «کنعانیان» شناخته میشدند».
محققان جهان باستان عموماً نسبت به نیاز به چنین تغییری تردید داشتهاند. واژه کنعان بارها در کتاب مقدس ذکر شده اما در کتیبههای معاصر دیگر از عصر برنز متأخر به ندرت آمده است، و هنگامی که آمده، معمولاً برای اشاره به گروههای مختلفی از مردم و مکانها در امتداد ساحل کنونی شام به کار رفته است.
«Peleset» که تصور میشود ریشه نام فلسطین باشد، در کتیبههایی در مصر از قرن ۱۲ پیش از میلاد ظاهر میشود که به جامعهای در جنوب شام اشاره دارد. پیش از آن، رایجترین نامها برای این منطقه «دجاحی» و «رتنو» بود. همچنین کتیبههای بعدی نیز به اسرائیل اشاره دارند و پادشاهی یهودا بر روی بنای یادبودی مربوط به قرن نهم پیش از میلاد ذکر شده است. هر دو پادشاهی برای چندین قرن در عصر آهن، در کنار پنج دولت-شهر «فیلیستیا» از جمله غزه، که به کرات در کتاب مقدس عبری از آنها یاد شده، باقی ماندند.
محققان میگویند فیلیستیا یا فلسطین نامی بود که در قرون بعد ماندگار شد و انواع آن توسط مصریها، آشوریها، پارسها، یونانیها و رومیها به کار رفت و تا عصر جدید ادامه یافت.
مارچلا وارد، مدرس مطالعات کلاسیک در دانشگاه، گفت: «تصمیم برای حذف فلسطین ربطی به دقت تاریخی ندارد.این کلمه به اندازه هر کلمهٔ دیگری درست است. در واقع، با توجه به اینکه در منابع تاریخی بسیار بیشتر از منابع کتاب مقدس استفاده میشود، شاید بتوان گفت از واژههای دیگر دقیقتر است.»
تصویر با این واقعیت پیچیده میشود که مردم در دوران باستان به شیوه ملیت فکر نمیکردند، و واژههایی که بیگانگان برای اشاره به یک قوم یا مکان خاص به کار میبردند ممکن است ربطی به آنچه آن مردم خودشان یا سرزمینشان مینامیدند، نداشته باشد.
ژوزفین کوین، استاد تاریخ باستان در دانشگاه کمبریج، استدلال کرد که به تصویر کشیدن نامهای استفادهشده هزاران سال پیش در خاورمیانه به عنوان مرتبط با آنچه اکنون باید رخ دهد، بیهوده و تحریفکننده است.
کوین گفت: «نکته نگرانکننده برای من این ایده است که مقولههای باستانی ارتباط مستقیمی با سیاست امروز دارند، یا اینکه میتوانند نسلکشی در جهان معاصر را توجیه کنند یا نادیده بگیرند.»
منبع: گاردین
5959
نظر شما