خداوند به کسانی که در «جهاد» کوتاهی کنند چه هشداری می دهد؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، خداوند در قرآن به کسانی که در جهاد کوتاهی کنند هشدار می‌دهد که متاع دنیا در برابر آخرت ناچیز است. آیه ۳۹ سوره توبه تهدید می‌کند که اگر برای جهاد حرکت نکنید، عذاب دردناکی می‌بینید و خداوند گروه دیگری جز شما را جایگزین می‌کند.

بنابر روایت حوزه، پرسش و پاسخ پیش رو به همین مطلب پرداخته است که تقدیم شما فرهیختگان می شود.

پرسش:

* خداوند به کسانی که در «جهاد» کوتاهی کنند چه هشداری می دهد؟

پاسخ اجمالی:

خداوند به کسانی که در جهاد کوتاهی کنند هشدار می دهد که متاع زندگی دنیا نسبت به آخرت بسیار قلیل است. در آیه دیگر برخورد شدیدتری با آنان می کند و می فرماید: این گروه را مجازات سختی خواهد کرد و کوتاهی آنها هیچ ضرری به خدا نمی رساند. خداوند هم گروه دیگری غیر از آنها را به جای آنان قرار می دهد.
پاسخ تفصیلی:

خداوند در قرآن مجید می فرماید:

۱. «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا مَا لَکُمْ إِذَا قِیلَ لَکُمُ انْفِرُوا فِی‏ سَبِیلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَی الْأَرْضِ أَ رَضیتُمْ بِالْحَیاةِ الدُّنْیا مِنَ الْآخِرَةِ فَما مَتاعُ الْحَیاةِ الدُّنْیا فِی الْآخِرَةِ إِلَّا قَلِیلٌ‏»(۱)؛ (ای کسانی که ایمان آورده اید چه شده است شما را که هرگاه گفته می شود به جهاد در راه خدا روید سنگین شده، به زمین می چسبید، آیا راضی شدید به زندگانی دنیا و ترک زندگی آخرت کردید؟ پس متاع زندگی دنیا به نسبت آخرت بسیار قلیل است).

۲. «إِلَّا تَنْفِرُوا یُعَذِّبْکُمْ عَذاباً أَلیماً وَ یَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَیْرَکُمْ وَ لاتَضُرُّوهُ شَیْئاً وَ اللَّهُ عَلی‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدیر»(۲)؛ (اگر[به سوی میدان جهاد] حرکت نکنید شما را مجازات دردناکی کرده و گروه دیگری غیر از شما به جای شما قرار می دهد، و هیچ زیانی به او نمی رسد، و خداوند بر هر چیزی توانا است).

مسلمان وقتی این آیات را می خواند باید بداند در مقام جهاد اگر کوتاهی کند این خطاب قرآن متوجه او است، این آیه اگرچه در مورد جنگ تبوک است، ولی مورد، هیچگاه مخصّص نیست؛ یعنی شمول این آیه نسبت به ما هم هست و ما اگر در مقام جهاد زبانی، قلمی، مالی، جانی قصور کنیم، چطور می توانیم در مقابل هجوم دشمن به مرزهای کشورهای اسلامی ساکت باشیم؟ چگونه می توانیم ببینیم صهیونیسم با عِرض و آبروی مسلمانان چنین می کند؟ مگر علی(علیه السلام) نبود که وقتی شنید خلخالی از پای زنی یهودی در حکومت اسلامی ربوده شد، فرمود: اگر برای این مصیبت کسی بمیرد مورد ملامت نیست، چگونه راضی شویم با ناموس مسلمین چنین کنند؟ باید جهاد زبانی، قلمی و مالی کرد و هزینه جهاد و دفع تبلیغات مسموم دشمن را تأمین کرد. باید جهاد بدنی و جانی کرد، نه فقط با کافران که با منافقان خطرناکتر از آنها _ که قابل اصلاح نیستند _ باید جنگید. تا کی ببینیم، وهابیت بر علیه اسلام راستین تبلیغات کند وهابیتی که نه شیعه را قبول دارد نه سنّی را، وهابیتی که به طور نامشروع بوجود آمده و رشد کرده است. چگونه راضی شویم که به قرآن و پیامبر (صلی الله علیه وآله) و تمامی مسلمین اعم از شیعه و سنّی اهانت شود و ساکت باشیم؟

تا کی بشنویم به مقدسات ما توهین کنند، اگر قیام نکنیم مرده ایم، حیات ما به قیام ماست، مرگ ما به سکوت ما است، بین حق و باطل هرگز صلح برقرار نمی گردد این جنگ از سنّت های لایتغیّر الهی است، اگر فریاد زدیم و مقابله کردیم دشمن عقب نشینی می کند چنانکه در فتوای امام امت در حمایت از قرآن و پیامبر گرامی اسلام(صلّی الله علیه و آله) دیدیم چه شد، فتوائی که حکم ارتداد سلمان رشدی و قتل او را صدر کرد، او گرچه کشته نشود ولی مرده است، مگر می تواند از سوراخی که در آن خزیده است خارج شود، چندی پیش در جرائد نوشتند که در کنفرانسی که بنا بود او سخنرانی کند و دقیقاً محل مورد کنترل بود، نتوانست شرکت کند؛ زیرا مأموران امنیتی از شرکت او در جلسه جلوگیری کردند و لذا متن سخنرانی او توسط دیگری خوانده شد.

حامیان چنین افرادی و بانیان چنین نقشه هائی باید بدانند به غیر از ضرر چیزی متوجه آنها نخواهد شد، فتوای امام چنان کرد که در کنفرانس اسلامی، عَلی رغم تمایل بعضی از کشورها به ارتداد او صحه گذاشته شد، گرچه درباره کشتن او سخنی گفته نشد، حامیان او گرچه تلاش کردند که این عمل را مخالف آزادی قلم و بیان و عقیده جلوه دهند، ولی جهانیان فهمیدند که مرز و محدوده آزادی آنها تا چه حدی است، تا کثیف ترین اهانت و دشنام به عقیده یک میلیارد مسلمان و انسان. اگر میلیونها تومان خرج می کردیم، تا این رسوائی را برای غرب اثبات کنیم، این چنین که خود با دست خود اثبات کردند نمی شد، با دست خود سلمان رشدی پلید را به ظاهر بر ضد مسلمانان به صحنه کشیدند، و خود را از صحنه انسانیت خارج کردند.

آری این آیات تهدید و عذاب باید محرک ما در جهت تأمین رضای الهی باشد، و هیچگاه برای دنیا و مال دنیا از مسیر او منحرف نشویم. امام سجاد (علیه السلام) در ضمن دعائی که برای مرزبانان کشورهای اسلامی دارند، چنین گویند: «وَ اَنْسِهِم عِندَ لِقَائِهِم العَدُوّ، ذِکرَ دُنیَاهُم الخَدّاعَة الغَرُور وَ امْحُ عَنْ قُلُوبِهِم خَطَراتِ المالِ المَفٌتون»(۳)؛ (بارالها فکر این دنیای فریبنده را به هنگامی که آنها در برابر دشمنان قرار می گیرند از نظرشان دور فرما و اهمیت اموال فتنه انگیز و دلربا را از صفحه قلوبشان محور گردان) و این نیست جز برای اینکه با دلی لبریز و مالامال از عشق خدا پیکار کنند.

در حدیثی از پیامبر گرامی اسلام(صلّی الله علیه و آله) هم چنین می خوانیم: «مَا الدُّنْیَا فِی الْآخِرَةِ إِلَّا مِثْلَ مَا یَجْعَلُ‏ أَحَدُکُمْ‏ إِصْبَعَهُ‏ فِی‏ الْیَمِ‏ فَلْیَنْظُرْ بِمَ یَرْجِعُ»(۴)؛ (به خدا سوگند دنیا در برابر آخرت نیست مگر مثل اینکه یکی از شما انگشتش را به دریا زند و بردارد، و ببیند چه مقدار آب به آن است)؛ یعنی دنیا، مثل نَمی است که به انگشت است و آخرت چون دریاست که این دو قابل قیاس با هم نیستند، پس هدف را خدا قرار ده و در راهش مبارزه کن، و بدان اگر ما مبارزه نکردیم، مسلم خداوند کسان دیگری را دارد، تا به جای ما در حمایت از اهدافش در برابر دشمنانش بجنگند و خلاصه در یک کلام پیام این آیات چنین است: سربلند زندگی کن و سربلند بمیر و تن به ذلت مده.(۵)

پی نوشت:

(۱). سوره توبه، آیه ۳۸.
(۲). همان، آیه ۳۹.
(۳). الصحیفة السجادیة، علی بن الحسین(ع)، امام چهارم‏، دفتر نشر الهادی‏، قم،‏ ۱۳۷۶ شمسی، چاپ: اول‏، ص ۱۲۶، دعای ۲۷(و کان من دعائه علیه السلام لأهل الثغور:)
(۴). تفسیر نمونه، مکارم شیرازی، ناصر، دار الکتب الإسلامیة، تهران، ۱۳۷۴ شمسی، چاپ: اول، ج ‏۷، ص ۴۱۷، در اینجا به چند نکته باید توجه کرد؛ روضة الواعظین و بصیرة المتعظین( ط- القدیمة)، فتال نیشابوری، محمد بن احمد، انتشارات رضی‏، ایران، قم،‏ ۱۳۷۵ شمسی‏، چاپ: اول‏، ج ‏۲، ص ۴۴۰، (مجلس فی ذکر الدنیا)؛ مشکاة الأنوار فی غرر الأخبار، طبرسی، علی بن حسن‏، المکتبة الحیدریة، نجف‏ ۱۳۸۵ قمری / ۱۹۶۵ میلادی / ۱۳۴۴ شمسی‏، چاپ: دوم، ص ۲۶۸، (الفصل السابع فی ذم الدنیا)؛ میزان الحکمة، ری شهری، محمد، تحقیق: دار الحدیث، دار الحدیث، ۱۴۱۶ قمری، چاپ: اول، ج ۳، ص ۲۶۶؛ در بحار الأنوار، مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی‏، محقق / مصحح: جمعی از محققان‏، دار إحیاء التراث العربی‏، بیروت‏، ۱۴۰۳ قمری‏، چاپ: دوم، ج ‏۷۰، ص ۱۱۹، باب ۱۲۲ (حب الدنیا و ذمها و بیان فنائها و غدرها بأهلها و ختل الدنیا بالدین؛ این چنین از رسول خدا(صلّی الله علیه و آله) نقل کرده است: (مَا الدُّنیَا فِی الآخِرَةِ اِلَّا مِثلُ مَا یَجعَلُ اَحَدُکُم اِصبَعَهُ فِی الیَمِّ فَلیَنظُر بِمَ یَرجِعُ).
(۵). گردآوری از کتاب: اخلاق اسلامی در نهج البلاغه، مکارم شیرازی، ناصر، تهیه و تنظیم: اکبر خادم الذاکرین‏، نسل جوان‏، قم‏، ۱۳۸۵ شمسی، چاپ: اول، ج ۱، ص ۵۰۴.