به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، عباس ملکی، عضو هیئت مذاکرهکننده قطعنامه ۵۹۸ و معاون پیشین وزارت امور خارجه، در بخشی از گفت و گوی خود در خبرگزاری خبرآنلاین، به بیان نکاتی درباره بسته شدن تنگه هرمز، پیش بینی ها از آینده مذاکرات ایران و آمریکا و ... پرداخت. در ادامه بخشی از این گفت و گو را می خوانید؛
* پیش بینی شما از آینده مذاکرات چیست؟
به نظرم دور دوم جلو خواهد رفت، چند کار انجام شده است. اولا ایران میتواند به صورت مستقیم مذاکره کند. دوما زبان مشترکی پیدا شده است که چه مسائلی وجود دارد. مسئله هستهای و اورانیوم غنی شده، تحریمها و تنگه هرمز از این دسته مسائل است. به نظر من، اگر هیئت ایرانی بتواند این موضوع را جا بیندازد که آمریکا با فرمان اجرایی از تحریمهای ثانویه عقبنشینی کند، دستاوردی است که ایران را نجات خواهد داد.
در این صورت بدون تردید ایران به چرخه توسعه و رشد و سرمایه گذاری مالی میرسد. از رسانه، خبرنگاری، مهندسی، نفت و گاز و اقتصادهای مختلف، استعدادهای زیادی در این کشور وجود دارد. این تحریم ثانویه، یعنی تقریبا همه کشورها را بر روی ما قفل کردند. حتی هند، چین و روسیهای که خودشان تحریم هستند، روی تحریمهای ثانویه با ما محدودیت داشتند. آن زمان که این تحریمها در دولت آقای احمدینژاد اعمال میشد، شاید ایران توجه کافی نکرد ولی نمیشود به عقب برگشت. الآن اگر آقای دکتر قالیباف این تایید را بگیرد که تحریمهای ثانویه لغو میشود، من حاضرم دست ایشان را ببوسم.
ما در تنگه هرمز حقوق داریم، حاکمیت داریم ولی مالکیت نداریم
* آیا ایران به لحاظ حقوق بینالملل، میتواند بر تنگه هرمز اعمال حاکمیت کند؟
بله، اعمال حاکمیت میتواند بکند ولی مالکیت با اعمال حاکمیت متفاوت است. زمانی ممکن است من بگوییم که تمام آبهای دریای خزر برای من است. آیا به این معنا است که میخواهم در جیب و یا حوض خانه خودم بریزم؟ اینها منابع طبیعی است. ولی چه کسی میتواند حاکمیت داشته باشد و از آن استفاده کند؟ ایران است.
اولا ایران آبهای سرزمینی در تنگه هرمز دارد و آبهای سرزمینی ایران ۱۵ مایل دریایی است. برخی کشورها ده مایل و برخی دیگر مانند عمان ۱۲ مایل آب سرزمینی دارند. این آبهای سرزمینی در یک قسمتی خیلی به هم نزدیک میشوند. پس باید عبور کشتیها از آبهای سرزمین ایران یا عمان باشد. این مطابق با کنوانسیون حقوق بینالملل دریاهای اول در سال ۱۹۵۸ است که میتوانید عبور بیضرر(innocent passage) داشته باشید. یعنی به شما میگویند آیا اجازه میدهید از آبهای سرزمین شما بگذرم؟ شما نگاه میکنید و میبینید بار گندم دارد و میگویید برود. ممکن است موشک داشته باشد و شما ممانعت کنید چون احتمال دارد علیه ایران اقدامی انجام بدهد. کنوانسیون حقوق بین الملل دریاها مصوب ۱۹۸۲ در جامائیکا، این عبور ترانزیتی را به رسمیت میشناسد.
عبور ترانزیتی یعنی با شرایط مشخصی، به او اجازه دهید تا بدون تعلیق و توقف، از آن جا رد شود. ایران هر دو را قبول دارد. مورد سوم هنوز در مجلس شورای اسلامی تصویب نشده است، ولی وزارت امور خارجه در سال ۱۹۸۲ گفت که آن را قبول داریم چون به نفع ما است. پس ما در تنگه هرمز حقوق داریم، حاکمیت داریم ولی مالکیت نداریم، هیچ کسی جز خدا مالکیت ندارد.
اگر بخواهیم در تنگه هرمز منافعی داشته باشیم، میتواند از ارائه سرویس و خدمات بدست بیاید
اگر بخواهیم در تنگه هرمز منافعی داشته باشیم، میتواند از ارائه سرویس و خدمات بدست بیاید. میتوانید برای کشتیها بیمه بگذارید و راهنما(guide) داشته باشید تا کشتیها از جایی عبور کنند که هیچ حادثهای برایشان پیش نیاید. میتوانید در لارک، (Bankring) و به آنها سوخت بدهید. میتوانید آنها را (Dock) کنید. مانند خودرو که روغنش را عوض میکنید، کشتی را بالا بیاورند و خوردگی و زنگ زدگی را بررسی کنند. همینطور میشود صدها سرویس دیگر ارائه داد اما متاسفانه ما هیچ کدام از کارها را طی این سالها انجام ندادهایم و به جای ما، امارات متحده عربی در فجیره و جبل علی و برخی در سلاله عمان انجام دادهاند.
این کارها را ما میتوانیم انجام دهیم. این درست نیست که ۸۰۰ میلیارد دلار از این جا در میآوریم، در صورت اخذ عوارض و در بهترین پیشبینی، ماکزیمم ۵ میلیارد دلار است که شما را با تمام دنیا سرشاخ میکند. شما باید سرویس دهید و آن زمان کشتیها خودشان به شما پول پرداخت میکنند و این راه درست است. چون کشتیهای ما هم باید از تنگههای دیگر دنیا مانند باب المندب، سوئز، بوسفور، مالاکا، داردانل، جبل الطارق، پاناما و... بگذرند. آنقدر حقوق بینالملل دریاها پیشرفته است که همه دنیا میتوانند از این آبها استفاده کنند.
حتی اگر کشتی جنگی ایرانی به اقیانوس آرام برود یا اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه، آمریکا مطابق این کنوانسیون نمیتواند حرفی بزند و هیچ کسی نمیتواند به آن تعرض کند. به نظرم بهتر است در چارچوب حقوق بینالملل دریاها، که عبور بیضرر و عبور ترانزیتی را به رسمیت شناختهایم، عمل کنیم و به کشتیها سرویس دهیم و از آن خدمات، درآمد داشته باشیم. سپس، خودمان بیشتر از هر کسی در تنگه هرمز باید کشتی بیاوریم تا این کشور ساخته شود.
29215
نظر شما