به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، پژوهشگر حوزوی در گفتوگویی در رابطه با اهمیت صرفه جویی و پرهیز از اسراف عنوان کرد: در مکتب قرآن کریم و اهل بیت (علیهم السلام)، آموزههای فراوانی در زمینه اعتدال و پرهیز از اسراف وجود دارد که ریشه در توحید، عدالت و حکمت الهی دارند.
بنابر روایت حوزه، شهربانو سپاهی بادجانی با اشاره آموزههای قرآن و اهل بیت (علیهم السلام) در خصوص اعتدال و پرهیز از اسراف گفت: قرآن کریم انسانها را به مصرف متعادل و دوری از هرگونه افراط و تفریط دعوت میکند. آیه ۳۱ سوره اعراف «وَکُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ» به صراحت از خوردن و آشامیدن و نهی از اسراف سخن میگوید که این اصل به تمام شئون زندگی قابل تعمیم است.
پژوهشگر حوزوی تصریح کرد: اعتدال در مصرف و پرهیز از اسراف، ریشه در عدالت اقتصادی دارد. با پرهیز از اسراف، منابع بیشتری برای رفع نیازهای ضروری دیگران و مصارف عمومی جامعه فراهم میشود.
اسراف به معنای زیادهروی در مصرف و خرج کردن بیمورد است و تبذیر به معنای اتلاف مال و هدر دادن آن است. هر دو از دیدگاه اسلام مذموم شمرده شدهاند. قرآن کریم در آیه ۲۷ سوره اسرا کسانی را که تبذیر میکنند، برادران شیاطین میخواند.
پرهیز از اسراف علاوه بر آثار مثبت دنیوی مانند حفظ منابع، جلوگیری از فقر و بهبود وضعیت اقتصادی، آثار اخروی نیز دارد. اسرافکاران در قیامت مورد مواخذه قرار خواهند گرفت.
وی با تاکید بر اهمیت قناعت و شکرگزاری بیان کرد: اهل بیت (علیهم السلام) همواره بر قناعت به اندازه نیاز و شکرگزاری در برابر نعمات الهی تأکید داشتند. امام علی (ع) میفرمایند: «القَنَاعَةُ مَالٌ لَا یَنْفَدُ؛ قناعت، مالی است که پایان نمیپذیرد.» این رویکرد باعث میشود فرد از چشمداشتن به آنچه ندارد دور شده و در مصرف خود اعتدال را رعایت کند.
پژوهشگر حوزوی با تاکید بر اینکه مبلغان میتوانند با روشهای متنوع و اثربخش در ترویج فرهنگ اعتدال و پرهیز از اسراف گام بردارند، به تشریح این روش ها پرداخت.
وی تبیین مفاهیم دینی را اولین راهکار دانست و افزود: تبلیغ چهره به چهره و بیان آموزههای قرآنی و روایات اهل بیت (علیهم السلام) در مجالس، مساجد، مدارس و دانشگاهها با زبان ساده و قابل فهم میتواند اثر موثری بر جامعه داشته باشد.
استفاده از زبان هنر مانند بهرهگیری از شعر، داستان، نمایش و فیلمهای کوتاه برای انتقال مفاهیم اعتدال و پرهیز از اسراف و برگزاری کارگاههای عملی برای خانوادهها، جوانان و نوجوانان با موضوع مدیریت مصرف، صرفهجویی و راههای عملی پرهیز از اسراف اثرگذار است.
وی با اشاره به نقش الگو سازی تصریح کرد: مبلغان باید خود الگوی اعتدال و پرهیز از اسراف در زندگی فردی و خانوادگی باشند تا گفتارشان تأثیرگذار باشد و به معرفی شخصیتهای تاریخی و معاصر که در زندگی خود الگوی اعتدال بودهاند پردازند.
پژوهشگر حوزوی با تاکید بر نقش آموزش مهارتهای کاربردی گفت: آموزش راههای عملی صرفهجویی در مصرف آب، برق، گاز، غذا و سایر منابع در خانه و آموزش مدیریت مالی برای برنامهریزی بودجه خانواده، خرید هوشمندانه و پرهیز از خریدهای غیرضروری نیز بسیار نقش آفرین است.
فرهنگسازی در رسانهها دیگر راهکار است. در این عرصه تولید محتواهای جذاب و کاربردی برای شبکههای اجتماعی، وبسایتها و رسانههای جمعی با موضوع اعتدال و پرهیز از اسراف و طراحی و اجرای برنامههای تلویزیونی و رادیویی که به این موضوع پرداخته و راهکارهای عملی ارائه میدهند نیز می تواند اثر گذار باشد.
وی با اشاره به نقش تشویق و ترغیب گفت: ایجاد کمپینهای مردمی مانند راهاندازی کمپینهایی با عناوینی چون نه به اسراف و زندگی با اعتدال و تشویق مردم به پیوستن و تقدیر از خانوادهها، مدارس یا سازمانهایی که در زمینه صرفهجویی و پرهیز از اسراف پیشرو هستند هم موثر است.
راه های نهادینه کردن صرفه جویی در جامعه
آموزش از سنین پایه
برای نهادینه شدن فرهنگ صرفهجویی و اعتدال در جامعه باید آموزش مستمر و از سنین پایین شروع شود این مهم می تواند از طریق گنجاندن مفاهیم اعتدال، صرفهجویی و پرهیز از اسراف در کتب درسی مقاطع مختلف تحصیلی صورت بگیرد همچنین خانواده نیز باید ضمن تشویق، این مفاهیم را از طریق الگو دهی و تمرین عملی به فرزندان آموزش دهند.
ایجاد زیرساختهای حمایتی
پژوهشگر حوزوی با اشاره به اهمیت حمایت از محصولات با دوام و قابل تعمیر گفت: تولیدکنندگان باید نسبت به ساخت محصولاتی که عمر طولانی دارند و به راحتی قابل تعمیر هستند، تشویق شوند همچنین باید امکانات و زیرساختهای لازم برای بازیافت و استفاده مجدد از مواد فراهم شود.
اصلاح الگوی مصرف
ترویج مصرف کالاهای داخلی و باکیفیت و تشویق مردم به خرید کالاهای ایرانی باکیفیت که معمولاً دوام بیشتری دارند و مقابله با فرهنگ مصرفگرایی افراطی و ترویج لذت بردن از زندگی با داشتههای کافی به جای زیادهخواهی راه دیگر نهادینه کردن صرفه جویی در جامعه است.
قوانین و مقررات حمایتی
وضع قوانین و مقرراتی که اسراف را محدود کرده و از هدر رفت منابع جلوگیری کند (مانند محدودیت در مصرف آب و انرژی در زمانهای خاص) و یا ارائه مشوقهای اقتصادی برای افرادی که صرفهجویی میکنند (مثلاً تخفیف در قبوض مصرفی) بسیار اثرگذار است.
نقش رسانهها و چهرههای اثرگذار
رسانهها باید به صورت مداوم و در قالبهای مختلف به موضوع صرفهجویی و اعتدال بپردازند همچنین دعوت از چهرههای محبوب و اثرگذار در شبکههای اجتماعی برای ترویج این فرهنگ می تواند به نهادینه سازی صرفه جویی در جامعه کمک کند.
تأکید بر ابعاد معنوی و اخلاقی
یادآوری اینکه پرهیز از اسراف نوعی عبادت و شکرگزاری از نعمتهای خداوند است و تأکید بر اینکه صرفهجویی، مسئولیت اجتماعی در قبال جامعه و نسلهای آینده است هم بسیار نقش آفرین است.
وی یادآور شد: با اجرای این اقدامات به صورت هماهنگ و مستمر، میتوان انتظار داشت که صرفهجویی و اعتدال از یک شعار به یک فرهنگ عمومی و سبک زندگی پایدار تبدیل شود.
نظر شما