شیعه واقعی از منظر امام باقر(ع) چه نشانه‌هایی دارد؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، امام باقر(ع) برای شیعیان واقعی صفات و نشانه‌هایی را ذکر فرمودند:

امام باقر(علیه السلام) درباره معرفی شیعه واقعی می‌فرماید: «یَا مُیَسِّرُ أَلاَ اُخْبِرُکَ بِشِیعَتِنَا؟ قُلْتُ: بَلی جُعِلْتُ فِداکَ قَالَ: إِنَّهُمْ حُصُونٌ حَصِینَةٌ و صُدُورٌ أمِیْنَةٌ وَ أَحْلاَمٌ وَ زِیْنَةٌ لَیْسُوا بالمَذِیعِ البَذِرِ وَ لاَ بِالجُفَاتِ المُرَاعِیْنَ رُهْبَانٌ بِالْلَیلِ اُسُدٌ بِالْنَهارِ»(۱)؛ (حضرت امام محمّد باقر(علیه السلام) فرمود: ای میسّر(۲)، آیا شیعیانمان را به تو معرّفی کنم؟ میسّر گفت: فدایت شوم بفرمایید. حضرت فرمود: آنها دژهای محکم و سینه‌های امانتدار و صاحبان عقل‌های وزین و متین هستند، شایعه‌پراکنی نمی‌کنند و اَسرار را فاش نمی‌کنند و آدم‌های خشک و خشن و ریاکار هم نیستند، راهبان شب و شب زنده‌داران و شیران روزند).

شرح حدیث: شیعه اقسامی دارد:

۱. شیعیان جغرافیایی
افرادی که در کشور شیعه‌نشین متولّد شده و از لحاظ آماری جزءِ افراد آن کشور محسوب می‌شوند.

۲. شیعیان ارثی
افرادی که پدر و مادرشان شیعه بوده و در دامان آنان متولّد و پرورش یافته‌اند.

۳. شیعیان لفظی
افرادی که به زبان می‌گویند که ما شیعه علی بن ابی طالب(علیه السلام) هستیم، امّا در عمل خلاف سیره حضرت زندگی می‌کنند.

۴. شیعیان سطحی
شیعیانی که عملشان سطحی است و به عمق معنای تشیّع نرسیده‌اند، از تشیّع فقط عزاداری و توسّلات و امثال اینها را بلد هستند، امّا از صفات واقعی شیعه مانند تقوا، رازداری، امانت‌داری، شجاعت و… در آنها خبری نیست. از کجا معلوم که شیعه هستند؟ آیا به خاطر آنکه در ایّام عاشورا در دستجات سینه‌زنی و مجالس عزاداری شرکت می‌کنند و به مسجد می‌روند؟! این امور مهم است؛ ولی شیعه واقعی بودن تنها به انجام دادن چنین اموری نیست، البتّه قصد ما کم اهمیّت جلوه دادن این قبیل اعمال نیست.

۵. شیعیان واقعی
کسانی که با معارف الهیّه و مکتب اهل بیت(علیهم السلام) آشنا هستند و برنامه‌های آنها صفاتی است که هفت مورد آن در این حدیث کوتاه آمده است:

۱. دژهای محکم
شیعیان باید در مقابل تبلیغات دشمن نفوذناپذیر باشند؛ اکنون که وضع فرهنگی دنیا به شکل خطرناکی نسل جوان ما را تهدید می‌کند، آیا راهی برای اینکه جوانان‌مان را تقویت کنیم پیدا کرده‌ایم؟ اگر نمی‌توانیم میکروب‌ها را نابود کنیم باید خود را تقویت کنیم.

۲ و ۳ و ۴. امانتدار، عاقل و رازدار
یکی از گِله‌های ائمّه(علیهم السلام) این بود که بعضی از مردم اسرار را فاش می‌کنند. مراد از اسرار این بود که مقاماتی که ائمّه(علیهم السلام) داشته‌اند مانند علم غیب، شفاعت در روز قیامت، امانت‌داری علوم رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم)، شاهد و ناظر اعمال شیعیان، معجزات و… از مسائلی بود که مردم عادّی و مخالفان قادر به درک آن نبودند؛ ولی بعضی از مردم ساده‌لوح و خام، هر جا که می‌نشستند همه چیز را بیان می‌کردند و این کار ایجاد اختلاف، عداوت و دشمنی می‌کرد. به همین جهت امام(علیه السلام) در حدیث می‌فرمایند: شیعیان ما، سینه‌های امانتدارند، افشاکننده بی‌جهت نیستند، ایجاد اختلاف در میان این و آن نمی‌کنند.

در زمان ما افرادی پیدا شده‌اند که به بهانه ولایت، کفریّات و تعبیرات زشتی به ائمّه(علیهم السلام) نسبت می‌دهند که هرگز ائمّه(علیهم السلام) به آن راضی نیستند و کار آنها به مراتب بدتر از آن افراد ساده‌لوح است؛ زیرا باید مراقب این غلات جدید باشیم. این گروه دو عیب دارند: عیب اوّل این است که آبروی خودشان را از بین می‌برند؛ خیال می‌کنند اگر صفات خدا را برای ائمّه(علیهم السلام) یا حضرت زینب(علیها السلام) یا شهدای کربلا بگویند، عین ولایت است و عیب بزرگ‌تر این است که با حرف‌هایشان منشأ کشتار یک عدّه از شیعیان در جای دیگری از دنیا می‌شوند. زمان ما زمان رسانه‌های جمعی است؛ اگر خبری امروز صبح صادر شود، یک ساعت بعد به گوشه و کنار دنیا می‌رسد. این کلمات غلوّ آمیز و سخنان نادرست از اینجا به جاهای دیگر پخش می‌شود و شیعه را کافر معرّفی کرده و بعد هم کشتن شیعیان شروع می‌شود. وای از این دوستان نادان و انسان‌های جاهل، وای از آن زمانی که نبض مجالس به دست افراد بی‌سواد، بی اطّلاع، ناآگاه و نادان بیفتد.

۵. با محبّت
شیعیان خشن نیستند؛ بلکه با محبّت و برخوردار از لطافت روحی نسبت به هم‌نوع هستند. شیعه روح علی بن ابی طالب(علیه السلام) و سایر ائمّه هدی(علیهم السلام) را دارد، آنانی که حتّی به دشمنانشان هم محبّت می‌کردند.

۶ و ۷. شب زنده‌دار و شجاع
شیعیان ریاکار نیستند و کار دین و دنیا را خوب با هم جمع کرده‌اند، اگر کسی عبادت‌های شبانه آنها را ببیند می‌گوید اینان زاهدان روزگارند و در امور زندگی ضعیفند، امّا روز هنگام مشاهده می‌کند که مثل شیر در صحنه اجتماع حاضر می‌شوند.

آری چنین کسانی شیعیان واقعی مکتب اهل بیت(علیهم السلام) می‌باشند.(۳)

پی نوشت:

(۱). مشکاة الأنوار فی غرر الأخبار، طبرسی، علی بن حسن‏، المکتبة الحیدریة، نجف، ‏۱۳۸۵ قمری / ۱۹۶۵ میلادی / ۱۳۴۴ شمسی‏، چاپ دوم، ص ۶۲، الفصل الثانی (فی ذکر علامات الشیعة).

(۲). «میسّر بن عبدالعزیز» از معاریف اصحاب امام باقر(علیه السلام) بوده که در کتب رجال هم توصیف شده است. امام باقر(علیه السلام) جمله‌ای درباره او دارد که در حالات میسّر آمده است. حضرت می‌فرماید: ای میسّر چند بار مرگ تو فرا رسیده و خداوند اجل تو را به تأخیر انداخت، برای اینکه صله رحم به جا آوردی و مشکلات آنان را حل کردی.( إختیار معرفة الرجال‏، کشی، محمد بن عمر، محقق / مصحح: طوسی، محمد بن حسن / مصطفوی، حسن‏، مؤسسة نشر دانشگاه مشهد، مشهد، ۱۴۰۹ قمری، چاپ اول‏، ص ۲۴۴).
(۳). گردآوری از کتاب: مشکات هدایت‏، مکارم شیرازی، ناصر، تهیه و تنظیم: مکارم، مسعود، حامدی، محمد رضا، مدرسه امام علی بن ابی طالب(علیه السلام)، قم‏، ۱۳۸۵ شمسی، چاپ اول‏، ‏ص ۱۵.

منبع: شفقنا از دفتر حضرت آیت الله مکارم شیرازی