شیعه
-
خدمات متقابل اسلام و ایران؛ ایرانیانی که به بزرگترین مروجان حدیث و معارف اسلامی تبدیل شدند
اخبار دینایرانیان پس از آشنایی با اسلام، تنها به پذیرش این دین بسنده نکردند، بلکه در طول قرنهای نخست هجری به یکی از مهمترین جریانهای علمی و فرهنگی جهان اسلام تبدیل شدند؛ نقشی که تألیف کتابهای اصلی حدیثی شیعه و اهلسنت، تنها بخشی از آن را نشان میدهد.
-
روایت منابع اهلسنت از تهدید به آتش زدن خانه حضرت زهرا(س) در روزهای پس از رحلت پیامبر(ص)
اخبار دینماجرای هجوم به خانه حضرت فاطمه زهرا(س) و تهدید به آتش زدن خانه امیرالمؤمنین علی(ع)، از جمله موضوعات بحثبرانگیز تاریخ صدر اسلام است که در شماری از منابع تاریخی و حدیثی اهلسنت نیز به آن اشاره شده است. در مناظرهای تاریخی میان یکی از علمای شیعه و رئیس آمرین معروف حجاز، این موضوع با استناد به کتابهای اهلسنت مطرح شد.
-
ماجرای کسی که برای اولین بار امام علی(ع) را «امیرالمؤمنین» خطاب کرد
اخبار دینآیا میدانید لقب «امیرالمؤمنین» از کجا به امام علی(ع) اختصاص یافت؟ در روایتی شگفتانگیز از سید بن طاووس، جبرئیل(ع) پیش از آنکه مردم زمین حضرت علی(ع) را با این عنوان بشناسند، در سیمای دحیه کلبی به ایشان سلام میکند؛ روایتی که از منشأ آسمانی این لقب پرده برمیدارد.
-
تأملی انتقادی بر نوشتار «آینده مرجعیت و مرجعیت آینده؛ پارادوکس اقتدار و مشارکت»
مرجعیت شیعه؛ اصالت علمی، استقلال تاریخی و جایگاه انتخاب آگاهانه مردم
انصاری، هادینهاد مرجعیت در تاریخ تشیع، تنها یک سازمان دینی یا جایگاهی برای پاسخگویی به مسائل شرعی نبوده است؛ بلکه نهادی ریشهدار، برخوردار از پشتوانهای عظیم از دانش، تقوا، استقلال، اعتماد عمومی و پیوندی دیرینه با وجدان دینی جامعه شیعه به شمار میرود.
-
شهادت حضرت زهرا(س) و سقط حضرت محسن(ع)؛ روایت منابع حدیثی و تاریخی
اخبار دینماجرای شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) و سقط فرزند ایشان، حضرت محسن(ع)، در شماری از منابع روایی شیعه و برخی متون کلامی قرون نخست اسلامی بازتاب یافته است. گزارش منسوب به ضرار بن عمرو در کتاب «التحریش» و روایات نقلشده در «الکافی» و «الاختصاص» از جمله متونی هستند که برای بررسی پیشینه این موضوع مورد استناد قرار میگیرند. این منابع از نامگذاری حضرت محسن(ع) پیش از تولد تا گزارشهایی درباره حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) سخن میگویند؛ گزارشهایی که بررسی تاریخی آنها به ارزیابی مستقل اسناد و محتوای هر روایت نیاز دارد.
-
فضائل حضرت فاطمه(س) در قرآن و روایات؛ از آیات تطهیر و مباهله تا جایگاه برترین بانوی عالم
اخبار دینحضرت فاطمه زهرا(س) در آیات قرآن و روایات شیعه و اهل سنت، دارای فضائل و مقامات متعددی معرفی شدهاند؛ از جایگاه ایشان در میان زنان عالم و حدیث «بضعه» پیامبر(ص) تا آیات تطهیر، مباهله و مودت.
-
کتاب «تشیع؛ دین کامل، کمال دین»؛ بازخوانی عقلانی و عرفانی مبانی مکتب شیعه
اخبار دینحسین غفاری، نویسنده کتاب «تشیع؛ دین کامل، کمال دین»، مخاطب اثر خود را هر انسان حقیقتجویی میداند که با تکیه بر عقلانیت و انصاف، به دنبال شناخت ماهیت مکتب تشیع و ریشههای اختلافات فکری آن با دیگر جریانهای اسلامی است؛ مخاطبی که میتواند شیعه، اهل سنت یا حتی پژوهشگری غیرمسلمان باشد.
-
مؤسسه اطلاعات و تحقیقات اسلامی(IRIC) و پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار میکنند
نشست «اسلام در غرب»«فرصتها و چالشهای فراصنعت هوش مصنوعی»
اخبار اندیشهمؤسسه اطلاعات و تحقیقات اسلامی(IRIC) و پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی چهارمین نشست عصرانه «اسلام در غرب» «فرصتها و چالشهای فراصنعت هوش مصنوعی» با هدف گسترش تمدن شیعه در غرب را برگزار می کنند.
-
راز سکوت شگفتانگیز کوفه با اشاره حضرت زینب(س)؛ روایتی در منابع شیعه و اهلسنت
اخبار دینچه اتفاقی افتاد که با اشاره حضرت زینب(س)، صدای مردم کوفه فرو نشست و حتی زنگولههای شتران نیز خاموش شد؟ این ماجرای شگفتانگیز در دو کتاب «البلدان» ابنفقیه و «الاحتجاج» طبرسی نقل شده و زمینه بحثی مهم درباره کرامات اولیای الهی و مفهوم ولایت تکوینی را فراهم کرده است.
-
وقتی نماز اول وقت با حقالناس گره میخورد؛ کدام وظیفه مقدم است؟
اخبار دینآیا فضیلت نماز اول وقت میتواند دلیلی برای معطل ماندن اربابرجوع در ساعات اداری باشد؟ در فقه شیعه، نماز اول وقت از فضیلت و جایگاه ویژهای برخوردار است؛ اما این فضیلت به معنای نادیده گرفتن حقوق مردم و تعهدات شغلی نیست. آنجا که انجام یک مستحب با ادای یک واجب تزاحم پیدا میکند، رعایت حقالناس و پایبندی به مسئولیت شغلی، اولویتی جدی پیدا میکند؛ اصلی که میتواند مرز میان دینداری فردی و مسئولیتپذیری اجتماعی را روشن کند.
-
خانهای که از باورهای ما میگوید؛ چطور عطر «خدا» را وارد دکوراسیون کنیم؟
اخبار دینخانه فقط مجموعهای از دیوارها، وسایل و رنگها نیست؛ بخشی از سبک زندگی و هویت ساکنانش را نیز روایت میکند. گاهی از سر ارادت، پرچمها و کتیبههایی را در خانه قرار میدهیم که ممکن است قدیمی، چروک یا از نظر ظاهری چندان متناسب با فضای خانه نباشند. شاید وقت آن رسیده باشد که نگاهمان را به حضور نمادهای مذهبی در دکوراسیون تغییر دهیم.
-
در نشست نقد و بررسی کتاب «سنت علیه تجدد: عثمانی و مصر در نیمه نخست قرن بیستم» مطرح شد
داریوش رحمانیان: ما ایرانیان همچنان در غفلت هستیم/ هشدار سیدجمال در باره تبدیل خلافت به سلطنت/ بحران های اندیشه سیاسی در جهان اسلام
اخبار اندیشهبه گفته مولف: «سادهسازی است اگر کل مجموعه اندیشههایی را که در دوران تجدد شکل گرفت و به سمت ما هم سرازیر شد یکجا «مدرنیته» بنامیم و بگوییم در ایران، عثمانی و مصر همه یکجور بوده است. مواجهه با هر یک از این عناصر در ایران، عثمانی و مصر متفاوت بود و باید به «تفکیک» تجدد قائل بود.»
-
راز یک روایت بحثبرانگیز؛ چرا علمای امت با انبیای بنیاسرائیل مقایسه شدهاند؟
اخبار دینروایتی با این مضمون که «علمای امت من همچون انبیای بنیاسرائیلاند» یا در برخی نقلها «برتر از انبیای بنیاسرائیل هستند»، سالهاست محل پرسش و بحث است؛ روایتی که در نگاه نخست، مقایسهای میان جایگاه عالمان دین و پیامبران الهی را مطرح میکند. اما مقصود از «علما» در این حدیث چه کسانی هستند و منظور از «انبیای بنیاسرائیل» کدام دسته از پیامبران است؟ مرحوم کاشفالغطاء در پاسخ به این پرسش، با تفکیک میان ائمه(ع)، فقهای شیعه و مراتب مختلف انبیا، تلاش کرده است معنای این روایت را روشن کند.
-
استاد حوزه علمیه قم در گفتگو با مبلغ: تقیه به معنای سکوت مطلق یا تأیید شرایط سیاسی نیست
رهبری در محاصره؛ وقتی راهها بسته بود، امام حسن عسکری(ع) چگونه شیعه را مدیریت کرد؟ / محمدی: امام شیوه را تغییر دادند، نه اینکه فعالیت را متوقف کنند
اخبار دینحجت الاسلام مجید محمدی در گفتگو با مبلغ اظهار داشت: تقیه به معنای سکوت مطلق یا تأیید شرایط سیاسی نیست؛ بلکه میتواند اقدامی حسابشده برای حفظ نیروها و استمرار حرکت دینی باشد؛ رویکردی که امام حسن عسکری(ع) آن را بهخوبی دنبال کردند.
-
خطری بزرگتر از نابودی شیعه؛ امام باقر(ع) چگونه با تحریف اسلام جنگید؟
اخبار دینپس از واقعه کربلا، تنها بقای جریان شیعه در معرض تهدید نبود؛ خطر بزرگتر، تحریف معارف اسلامی و فاصله گرفتن جامعه از میراث اصیل پیامبر(ص) بود. در چنین شرایطی، امام باقر(ع) با تشخیص دقیق شرایط زمانه، میدان مبارزه را از رویارویی مستقیم به عرصه علم، معرفت و تربیت انسان منتقل کردند.
-
راز عبور شیعه از روزهای سخت در زیارت جامعه کبیره؛ چرا «ولایت» محور وحدت است؟
اخبار دینزیارت جامعه کبیره، تصویری متفاوت از شیعه در روزگار بحران ارائه میکند؛ مؤمنی که نه در برابر حوادث منفعل میشود و نه اسیر شایعه و نفرتپراکنی. این زیارت، ولایت اهلبیت(ع) را با معرفت، مقاومت، اخلاق، خدمت و وحدت پیوند میزند و از جامعه مؤمنان میخواهد در سختترین روزها، امید و مسئولیت را فراموش نکنند.
-
هشدار درباره یک خطر پنهان؛ اختلافات مذهبی چگونه قدرت جهان اسلام را تضعیف میکند؟
اخبار دینتأکید افراطی بر تفاوتهای فقهی و تبدیل اختلافات مذهبی به شکاف میان مسلمانان، میتواند یکی از مهمترین سرمایههای جهان اسلام یعنی قدرت و انسجام جمعی را تضعیف کند. یک عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با تأکید بر اینکه وحدت به معنای حذف تفاوتهای شیعه و سنی نیست، معتقد است مسلمانان باید بر محور توحید، نبوت و اصول مشترک دین گرد هم آیند و اجازه ندهند اختلافات مذهبی به ابزار تفرقه و نفوذ دشمن تبدیل شود.
-
هشدار امیرالمؤمنین(ع) درباره وسوسه قدرت و ثروت؛ چرا نزدیکشدن به قدرتمندان خطرناک است؟
اخبار دینچرا انسان به صاحبان قدرت و ثروت دل میبندد و برای نزدیکشدن به آنها طمع میکند؟ امیرالمؤمنین(ع) با تعبیری تکاندهنده، این میل را خطری برای عزت انسان میداند و راه مهار آن را در زهد آگاهانه، قناعت و پناهبردن به خداوند معرفی میکند.
-
چرا شیعه و اهلسنت درباره تاریخ میلاد پیامبر(ص) اختلاف دارند؟
اخبار دیناختلاف درباره روز ولادت پیامبر اکرم(ص) در حالی میان شیعه و اهلسنت وجود دارد که اصل تولد آن حضرت در ماه ربیعالاول و در سال عامالفیل مورد اتفاق است؛ اما بررسی منابع تاریخی نشان میدهد که تفاوت در نقل روز ولادت، با شرایط فرهنگی و تاریخی جامعه عرب در آن دوران ارتباط دارد.
-
مهدی احمدی در گفتگو با مبلغ: هفته وحدت از ابتکارات امام خمینی است
اختلاف بر سر ولادت پیامبر چگونه به همگرایی شیعه و اهلسنت تبدیل شد؟ / احمدی: وحدت اسلامی به معنای کنار گذاشتن اختلافات اعتقادی و تاریخی نیست!
اخبار دینحجت الاسلام مهدی احمدی پژوهشگر تاریخ اسلام در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: ملت مسلمان، شیعه و سنی، با هم مشکلی ندارند. اینها سالهای سال کنار هم زندگی کردند. این اختلافات خلق شده، آفریده شده و روی آن تمرکز شده است که خوب این شکاف را ایجاد کرد. انقلاب اسلامی سالهاست که بر علیه این شکاف فعالیت میکند و کار میکند.
-
پول قرض میدهید؟ این شرط میتواند قرض شما را ربوی کند
اخبار دینقرضالحسنه در فقه شیعه تنها به معنای کمک مالی بدون سود نیست؛ برای این کار شرایط و آدابی تعیین شده است؛ از حرمت شرط سود و ربا گرفته تا حفظ آبروی قرضگیرنده، مهلت دادن به بدهکار ناتوان و حتی ثواب بخشیدن بدهی.
-
از اختلاف تا همدلی؛ روایت تاریخی تلاش مسلمانان برای وحدت
اخبار دین اختلافات مذهبی میان شیعه و اهل سنت ریشههایی تاریخی دارد، اما در کنار این تفاوتها، اشتراکات بنیادینی نیز وجود دارد که همواره زمینهساز تلاش برای تقریب و همگرایی بوده است؛ از تجربههای تاریخی در ایران و جهان اسلام تا شکلگیری اندیشه وحدت اسلامی در دوران معاصر، همه نشان میدهد که کاهش شکافهای مذهبی و تقویت همبستگی مسلمانان، دغدغهای دیرینه و همچنان ضروری است.
-
بحارالانوار گردآوری جهتدار احادیث نیست؛ مجلسی و شکل دهی جامعه شیعه
اخبار دین«بحارالانوار» صرفاً مجموعهای انبوه از روایات نبود بلکه نوعی جامعنگاری و دستگاهمند کردن میراث شیعه بود که در کنار گردآوری منابع روایی، زمینهای برای شناخت ساختار معرفتی تشیع فراهم کرد.
-
«اللهم العن اول ظالم...»؛ آیینهای که هر شیعه را به داوریِ خویش میخواند/ نهم ربیع الاول، روز جشن آغاز امامت یا آغاز مسئولیت ما؟
اخبار دینمدیر مسئول موسسه فرهنگی هنری موعود عصر(عج) ضمن تاکید بر ضرورت تامل بر فرازهای عاشورا یادآور شد: برای هریک از فرازهای زیارت عاشورا می توان یک کتاب نوشت. در میانِ انبوهِ مناسک و ادعیه، گاهی یک فرازِ کوتاه، چنان پرده از رویِ حقیقت برمیدارد که انسان را در برابرِ هویتِ خویش میایستاند. فرازِ «اللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد و آل محمد» از زیارتِ عاشورا، نه یک طلسمِ لفظی، که منشورِ بصیرت افزایی است که وجدانِ تاریخیِ شیعه را به داوری میطلبد.
-
امام حسن عسکری(ع) در چه شرایطی امامت شیعیان را بر عهده گرفت؟
اخبار دین امام حسن عسکری(ع)، یازدهمین پیشوای شیعیان، در سال ۲۳۲ق چشم به جهان گشود و به دستور خلیفه عباسی در سامرا و محله «عسکر» سکونت اجباری داشت. ایشان پس از شهادت پدر، شش سال امامت کرد و در سال ۲۶۰ق، در ۲۸سالگی، در سامرا به شهادت رسید؛ دورهای همراه با ستم خلفای عباسی.
-
عزت و عظمت امام حسن عسکری علیهالسلام
اخبار دینامام حسن عسکری(ع) از جمله امامانی است که حتی مخالفان نیز به بزرگی، علم و شجاعت او اعتراف کردهاند. حضرت آیتالله شهید خامنهای در بیاناتی، بر این نکته تأکید میکنند که شهادت این امام بزرگوار در ۲۸سالگی، خود نشانهای از عظمت شخصیت او و ظرفیتهای شگفتانگیز یک الگوی الهی برای نسل جوان است.
-
روایت عالمی که برای حفظ میراث مکتوب اسلام، نان شبش را فروخت
اخبار دینکتابخانه آیتالله مرعشی نجفی، امروزه بزرگترین گنجینه نسخ خطی ایران و سومین کتابخانه جهان اسلام است که مأمنی برای حفظ و صیانت از میراث مکتوب تمدن اسلامی محسوب میشود.
-
«حاء مشدّد»؛ بازخوانی زندگی حکیمه و حدیثه خاتون در روزهای پرالتهاب سامرا
کتاب«حاء مشدد» رمانی است به قلم عترت اسماعیلی که نشر نیستان مطالعه آن را در آستانه شهادت امام حسن عسکری علیه السلام پیشنهاد می کند. چاپ دوم این کتاب هم اکنون در دسترس علاقه مندان است. سالهاست که نویسندگان در داستاننویسی دینی، از نگارش زندگینامههای داستانی خطی و تک بعدی درباره ائمه و یاران آنها؛ به خلق داستانهایی حرفهای منطبق با اصول داستاننویسی و توأم با پیرنگ و تم داستانی مشخص و بکر و دستنخورده دست پیدا کردهاند و از این بستر اقدام به خلق آثاری کردهاند که جای آنها در قفسه ادبی ایران معاصر خالی بوده است.
-
وحدت واقعی میان شیعه و سنی چگونه ایجاد می شود؟
انصاری، هادیپس اگر سخن از وحدت است، بگذارید وحدت ما وحدتِ بصیرت باشد، نه وحدتِ بیتفاوتی؛وحدتِ اخلاق باشد، نه وحدتِ انکار؛وحدتِ همزیستی باشد، نه وحدتِ استحاله؛وحدتِ امت باشد، نه قربانی کردن حقیقت در پای یک شعار.
-
امام زمان(عج) درباره ظهور چه فرمودهاند؟/ نگاهی به توقیعاتی که مهدویت را تفسیر میکند
اخبار دینمهدویت تنها در روایات پیامبر(ص) و ائمه(ع) تبیین نشده، بلکه بخشی از مهمترین آموزههای آن در توقیعات و سخنان خود امام مهدی(عج) بازتاب یافته است؛ جایی که حضرت با استناد به آیات قرآن، از جایگاه قیام الهی، لشکر حق و موضوع رجعت سخن میگویند.