به گزارش خبرآنلاین، طی روزهای گذشته رسانههای مختلف با انتشار خبرهایی ادعا کردهاند که به بخشی یا تمامی متن سند تفاهمنامه ایران و آمریکا برای پایان جنگ دست یافتهاند.
رسانههای سعودی الحدث و العربیه در روزهای اخیر چند بار متون متفاوتی را که شباهت زیادی با یکدیگر داشتند به عنوان متن سند نهایی تفاهمنامه ایران و آمریکا منتشر کردهاند. این خبرها در بهترین حالت گمراه کننده هستند.
ادعای دسترسی به «متن نهایی» با ادعای دسترسی به «جدیدترین پیشنویس» متفاوت است و رسانههایی که در مورد دسترسی به «متن نهایی» یا «پیشنویس نهایی» اظهارنظر میکنند (استفاده از واژه Final به جای واژه Latest) اخبار گمراهکننده منتشر میکنند.
رسانههای غربی نیز چندین خبر در مورد اینکه چه چیزی در سند نهایی وجود دارد گزارش کردهاند.
اما هیچ یک از متنهای منتشرشده معتبر نیستند.
چرا ادعاها در مورد سند نهایی غلط است؟
نخستین دلیل این است که اگر سند نهایی و مورد پذیرش دو طرف وجود داشت، در فاصله کوتاهی از درز پیدا کردن این سند توافق نهایی اعلام میشد.
تهران و واشنگتن بیش از یک ماه است که در حال تبادل پیام برای نهایی کردن یک سند تفاهمنامه کوتاه با هدف پایان جنگ و آغاز مذاکرات جامع هستند.
این فرآیند از ۵ اردیبهشت با ارائه پیشنهاد ۱۴ مادهای ایران برای پایان جنگ به میانجی پاکستانی در سفر سید عباس عراقچی به اسلاآباد آغاز شد و پیشنهاد مذکور تاکنون بارها میان تهران و واشنگتن با هدف رسیدن به یک متن مورد توافق دو طرف دست به دست شدهاست.
دومین دلیلل این است که این متن زمانی نهایی میشود که هر دو طرف در مورد تمامی کلمات و عبارات به کار رفته در آن اتفاق نظر داشتهباشند و زمانی که این اتفاق نظر به وجود بیاید، زمان زیادی لازم نیست تا تفاهمنامه رسما اعلام و شاید در مراسمی امضا شود.
در نتیجه حتی اگر رسانههایی مانند العربیه به دلیل روابط نزدیک عربستان سعودی و پاکستان دسترسی به برخی متون پیشنویس پیدا کردهباشند، آنچه در اختیار دارند الزما «سند نهایی» نیست.
هر متن پیشنویسی، حتی اگر قرار باشد که یک نقطه، ویرگول یا وازه در آن تغییر کند، متن نهایی نیست.
سوم اینکه هنوز این احتمال وجود دارد که دو طرف هرگز به توافق نرسند و سند در مرحله پیشنویس باقی بماند. پیشنویسی که مورد تائید دو طرف قرار نگرفتهباشد، نمیتواند سند نهایی توافق باشد.
آیا تفاهمنامه نهایی شبیه متونی است که منتشر میشود؟
تردیدی وجود ندارد که بسیاری از اصول بنیادین تفاهمنامه نهایی به صورت علنی از سوی مقامهای رسمی ایران و آمریکا مورد تائید قرار گرفتهاست.
این تفاهمنامه بر اساس اظهارات مقامهای رسمی دو طرف بر ۵ اصل استوار است:
- پایان جنگ در تمامی جبههها از جمله لبنان
- پایان محاصره دریایی ایران توسط آمریکا
- تسهیل عبور و مرور امن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز
- آزادی بخشی از داراییهای بلوکه شده ایران در خارج از کشور
- آغاز فرآیند مذاکرات ایران و آمریکا در مورد جزئیات توافق جامع در موارد مورد اختلاف (از جمله پرونده هستهای و تحریمها) به مدت ۳۰ یا ۶۰ روز
در نتیجه هر متنی که این ۵ اصل را در خود گنجاندهباشد شبیه به تفاهمنامه احتمالی نهایی خواهد بود. به سادگی میتوان متون مختلفی تهیه کرد که این پنج اصل در آن دیده شدهباشد و ادعا کرد که متن تفاهمنامه ایران و آمریکا است و در نهایت این ادعا با متن نهایی تفاهم احتمالی در صورت رسیدن به چنین تفاهمی، تفاوت خیلی فاحشی نخواهد داشت.
اما بر اساس یک ضربالمثل انگلیسی «شیطان در جزئیات است». برای دو طرف جنگ، حتی یک کلمه یا یک عبارت در متن نهایی میتواند تعیین کننده باشد.
چرا خبرهای گمراهکننده از تفاهم منتشر میشود؟
گمانهزنیهای رسانهای در مورد متن نهایی نشده تفاهم، میتواند ابزاری در اختیار منتقدان توافق چه در ایران و چه در آمریکا قرار بدهد تا از این طریق با تکیه بر برخی عباراتی که هنوز نهایی نشدهاند، به دولتهای خود حمله کنند و جلوی رسیدن به تفاهمنامه سنگاندازی کنند.
برای رسانههای ایرانی ضروری است که کمتر به این خبرهای گمراهکننده ضریب بدهند و دست کم توضیحهایی در مورد خبرهایی که به صورت ترجمه از رسانههای مختلف منتشر میکنند، ارائه دهند.
۴۲/۴۲
نظر شما