به گزارش خبرآنلاین، صابر گلعنبری کارشناس مسائل خاورمیانه در یادداشتی با اشاره به یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا نوشت:
هدف اصلی یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا، پایان دادن به جنگ در همه جبههها از جمله لبنان عنوان شده است. اکنون نگاهها بیش از هر جا به لبنان دوخته شده تا روشن شود آیا اسرائیل در این نقطه جنگ را متوقف خواهد کرد یا نه. تحولات یک روز گذشته پس از اعلام توافق نشان میدهد که جنگ در لبنان همچنان ادامه دارد و متوقف نشده است. با این حال پرسش اساسیتر این است که آیا جنگ علیه خود ایران پایان یافته است؟ نمیتوان با قطعیت گفت که چنین شده و احتمال ازسرگیری آن همچنان وجود دارد.
دلیل این تردید آن است که با وجود ناکامی جنگ در دستیابی به اهدافش، هنوز موازنهای بازدارنده شکل نگرفته که تکرار آن را به طور کامل منتفی کند. مهمترین نشانه این وضعیت نیز رفتار اسرائیل است که از تداوم جنگ حمایت میکند و با هرگونه توافق مخالف است. اگر چنین موازنهای شکل گرفته بود، اسرائیل نیز توافق ایران و آمریکا را دستاویز قرار میداد و از رویکرد جنگطلبانه فاصله میگرفت و دستکم برای پرهیز از ازسرگیری جنگ در لبنان را متوقف میکرد.
با این حال، اگر جنگی تازه آغاز شود، ماهیت آن احتمالا متفاوت خواهد بود. با توجه به پیامدهای جهانی منطقهای شدن جنگ و بسته شدن تنگه هرمز، بعید نیست راهبرد طرف مقابل تغییر کند؛ به این معنا که برای جلوگیری از تکرار آن شرایط، آمریکا از ورود رسمی به جنگی دیگر خودداری کند و پرونده جنگ عملا به اسرائیل سپرده شود. واقعیت این است که در این جنگ، آمریکا بیش از اسرائیل آسیب دید و اذیت شد؛ هم به دلیل پیامدهای منطقهای شدن درگیری، هم به سبب بسته شدن تنگه هرمز و هم در نتیجه حملات فشرده به پایگاههایش در منطقه.
اما جنگ به صورت مستقیم و بدون مشارکت علنی آمریکا میان ایران و اسرائیل جریان یابد، عملا دست ایران برای واکنش منطقهای به حملات اسرائیل بسته میشود. به نظر میرسد تهران نیز به این موضوع واقف است و میکوشد از طریق آمریکا، اسرائیل را مهار کند.
از این منظر، فارغ از این که توافق موقت کنونی به توافقی نهایی منتهی شود یا نه که احتمال آن فعلا پایین به نظر میرسد، این یادداشت تفاهم بیش از هر چیز یک «فرصت تنفس» برای دو طرف است.
ایران با آزادسازی بخشی از داراییهای خود و رفع محاصره میکوشد در این دو ماه دستکم از تشدید بحران اقتصادی جلوگیری کند و از این فرصت برای افزایش صادرات نفت و واردات کالاهای اساسی بهره ببرد. در مقابل، آمریکا نیز میخواهد با باز شدن تنگه هرمز، پیامدهای اقتصادی و سیاسی آن را در داخل آمریکا مهار کند.
نظر شما