خوابیدن روی چه سطحی برای بدن بهتر است؟ فرش، پتو، موکت، تشک یا تخت

تخت و تشک استاندارد

تشک استاندارد و طبی، به شرطی که نه خیلی نرم باشد و نه خیلی سفت، بهترین سطح خواب برای حفظ انحنای طبیعی ستون فقرات است. برخلاف باور عموم، تشک خیلی نرم باعث گود افتادن کمر و کمردرد صبحگاهی می‌شود، درحالی که تشک خیلی سفت جریان خون را در نقاط برجسته بدن مختل می‌کند. اگر هر روز صبح با احساس خشکی یا درد از خواب بیدار می‌شوید، احتمالاً تشک شما مناسب نیست.

خوابیدن روی موکت

موکت انواع متفاوتی دارد. برخی ازموکت‌ها عملاً هیچ شباهتی به سطح خواب ندارند؛ نه گرمایی منتقل می‌کنند، نه نرمی قابل توجهی دارند و نه از ستون فقرات پشتیبانی می‌کنند. در مقابل، موکت‌های ضخیم فوم‌دار یا پرزبلند کمی بهتر عمل می‌کنند؛ الیاف کرکی آنها تا حدی قوس بدن را پر می‌کند و سرما را کمتر منتقل می‌کند. تنها حالتی که خوابیدن روی موکت ضرر کمتری دارد، زمانی است که یک تشکچه طبی یا فوم ۳ تا ۵ سانتی روی آن پهن کرده باشید و یا با مشورت پزشک متخصص انجام دهید.

خوابیدن روی فرش دستباف و ماشینی

فرش دستباف که از الیاف طبیعی تهیه شده باشد، برای افرادی که کمردرد دارند یا متخصصان به آنها خوابیدن روی سطح سفت را توصیه کرده‌اند، مزیت محسوب می‌شود. با این حال فرش دستباف هر چقدر هم ضخیم باشد، گودی کمر را به اندازه یک تشک آناتومیک پر نمی‌کند. بنابراین اگر مشکل دیسک کمر یا آرتروز دارید، بهتر است فرش را روی یک تشکچه طبی یا فوم ۳ سانتی‌متری بیندازید.

فرش ماشینی هم از لحاظ ضخامت و جنس انواع مختلفی دارد، از بین همه آن‌ها فرش ۷۰۰ شانه نخ اکریلیک نسبت به سایر شانه و تراکم‌ها راحتی بیشتر دارد ولی به هیچ وجه عایق ۱۰۰ درصدی سرما برای مدت ۷.۸ ساعت نیست.

خوابیدن روی پتو

خوابیدن روی پتو یکی از بدترین کارهایی است که میتوانید برای ستون فقرات خود انجام دهید. پتو به دلیل جنس نرم و لغزنده، در طول شب مدام جمع میشود و سطحی ناهموار و شیبدار ایجاد میکند که کمر را به سمت چپ یا راست میپیچاند. عوارض خوبیدن روی پتو فقط محدود به کمردرد نیست؛ بلکه میتواند باعث گزگز انگشتان (تحت فشار قرار گرفتن اعصاب گردن)، سفتی گردن صبحگاهی و حتی بدتر شدن دیسک کمر شود. در کودکان و نوزادان، خوابیدن روی پتو خطر خفگی و سندرم مرگ ناگهانی نوزاد را به شدت افزایش میدهد. اگر خانه مهمان دارید و مجبورید از پتو استفاده کنید، حداقل پنج لایه پتو را روی هم پهن کنید و روی آن یک ملحفه کشی بکشید تا جمع نشود.

خوابیدن روی سرامیک و کاشی

خوابیدن روی سرامیک یا کاشی حتی اگر روی آن یک ملحفه نازک بیندازید، خطر جدی برای سلامت مفاصل و عضلات دارد. عوارض آن شامل انقباض شدید عضلات ناحیه کمر و گردن در اثر سرما، تشدید التهابات آرتروز، و کاهش جریان خون در کلیه‌ها است. زنان باردار، سالمندان و کسانی که سابقه سیاتیک دارند، حتی برای یک ساعت هم نباید روی سرامیک دراز بکشند.

بهترین فرش اتاق خواب

ما در این مقاله گفتیم که هیچ سطحی بهتر از تشک استاندارد برای ستون فقرات نیست. اما برای افرادی که پزشک متخصص به آنها خوابیدن روی سطح نسبتاً سفت را به دلیل مشکلاتی مانند گودی بیش از حد کمرتوصیه کرده، بهترین گزینه برای فرش اتاق خواب، فرش ضخیم و گوشتی کارخانه فرش کاشان است. فرش‌ ۷۰۰ شانه با الیاف ضخیم و نخ خاب بلند، ضمن تأمین گرمای کافی، سطحی سفت اما انعطاف‌پذیر ایجاد می‌کنند که تا حدی هم از ستون فقرات پشتیبانی می‌کند.

آیا خوابیدن روی زمین باعث پیری می‌شود؟

این سوال که آیا خوابیدن روی زمین باعث پیری می‌شود؟ پاسخ مستقیم «نه» اما پاسخ غیرمستقیم «بله» است. خودِ زمین هیچ ماده‌ای ندارد که مستقیماً پوست شما را چروک کند. اما خوابیدن روی سطح نامناسب کیفیت خواب شما را به شدت کاهش میدهد. خواب بی‌کیفیت، سطح هورمون استرس (کورتیزول) را بالا می‌برد که مستقیماً باعث تخریب کلاژن پوست، افتادگی صورت و پیری زودرس می‌شود. همچنین خوابیدن روی زمین سرد، جریان خون نواحی صورت و گردن را کاهش میدهد که نتیجه آن کبودی زیر چشم، پوست مات و خطوط ریز زودتر از سن واقعی است.

البته برخی منابع علمی معتقد هستند که نیروی جاذبه مدام پوست صورت و گردن را به سمت پایین می‌کشد و کلاژن را تخریب می‌کند. به همین دلیل توصیه می‌کنند سطح خواب خود را ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر از زمین فاصله دهید تا اثر کششی جاذبه کاهش پیدا کند.

عوارض عمومی خوابیدن روی زمین

وقتی مستقیماً روی زمین می‌خوابید، ستون فقرات هیچ پشتیبانی در ناحیه گودی کمر ندارد. درازمدت این وضعیت باعث اختلال در لوردوز کمری می‌شود. زمین همیشه از دمای بدن سردتر است و این اختلاف دما موجب انقباض مداوم عضلات اطراف ستون فقرات می‌گردد. افرادی که دچار دیسک کمر، آرتروز لگن یا بیماری رینود هستند، هرگز نباید روی زمین بخوابند. تنها استثنا افرادی هستند که کمر آنها بیش از حد گود است (هایپرلوردوز) و پزشک متخصص به آنها خوابیدن روی سطح نسبتاً سفت را توصیه کرده باشد.

فواید خوابیدن روی زمین

با وجود تمام عوارض، فواید خوابیدن روی زمین برای برخی افراد قابل توجه است. در طب سنتی ژاپن و برخی مکاتب فیزیوتراپی، خوابیدن روی سطح سفت با یک زیرانداز نازک (فوتون یا تاتامی) به راست نگه داشتن ستون فقرات کمک میکند، به ویژه در افرادی که عادت به قوز کردن پشت میز کار دارند. همچنین خوابیدن روی زمین در فصل گرم سال، باعث خنک ماندن بدن و کاهش تعریق شبانه می‌شود. برخی از ورزشکاران حرفه‌ای برای کاهش التهاب عضلات پس از تمرینات سنگین، روی زمین با یک لایه نازک میخوابند. اما توجه کنید که این فواید فقط وقتی حاصل می‌شود که شما زیرانداز طبی مناسب (فوم ۳ تا ۵ سانتیمتری یا تشکچه طبی) را روی زمین بگذارید. خوابیدن مستقیم روی زمین بدون هیچ لایه‌ای به هیچ کس توصیه نمی‌شود.