به گزارش خبرآنلاین، پایگاه تحلیلی ریسپانسیبل استیتکرفت در گزارشی نوشت دولت ترامپ چند روز گذشته را صرف حملات تند و بیوقفه علیه منتقدان خود از هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات در کنگره و رسانههای راستگرای همسو آغاز است موج انتقادها و پاسخهای دولت ترامپ پس از آن به راه افتاد که رئیسجمهور هفته گذشته توافقی را با ایران برای توقف درگیریها و زمینهسازی جهت مذاکرات جامعتر امضا کرد. اکنون با تشدید فشارهای سیاسی در واشنگتن، به نظر میرسد اوضاع به سمت بحرانیتر شدن پیش میرود.
از نظر برخی از چهرههای قدرتمند کنگره، بزرگترین خطای دونالد ترامپ آغاز جنگی نبود که آمریکا توان پیروزی نظامی در آن را نداشت، بلکه امضای توافقی برای پایان دادن به این جنگ بود. در همین راستا، سناتور «بیل کسیدی» (جمهوریخواه از لوئیزیانا)، تفاهمنامه پایان جنگ را که این هفته با ایران امضا شد، «بزرگترین اشتباه سیاست خارجی آمریکا در چند دهه اخیر» نامید. سناتور «تد کروز» (جمهوریخواه از تگزاس) نیز که تمام هفته را صرف «خیانت به اسرائیل» خواندن این تفاهمنامه کرده بود، با همان لحن تند به منتقدان پیوست و به خبرنگاران گفت: «تاریخ به ما آموخته که تزریق میلیاردها دلار به دست افراطگرایان مذهبی که خواهان نابودی ما هستند، ایده خوبی نیست؛ به نظرم در این توافق، مشاورههای بسیار نادرستی به رئیسجمهور داده شده است.»
«راجر ویکر» (جمهوریخواه از میزوری) و رئیس کمیته نیروهای مسلح سنا نیز با انتقاد از بند مربوط به اختصاص بودجه ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی ایران در این تفاهمنامه، ادعا کرد: «این رقم، باج پرداختی دولت اوباما به ایران در توافق سال ۲۰۱۵ (برجام) را به یک پول خرد شبیه میکند.» اگرچه آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران یکی از بندهای این توافق ۱۴ مادهای است و همین موضوع منتقدان را به یاد برجام میاندازد، اما هنوز مشخص نیست که منابع این بودجه بازسازی از کجا و چگونه تأمین خواهد شد و نظام ایران در گام نخست چقدر پول دریافت میکند.
مقایسه مخرب با برجام
در جبهه مقابل، سناتور دموکرات «الیزابت وارن» از ماساچوست با همتای جمهوریخواه خود، ویکر، همصدا شد و گفت: «این توافق هستهای جدید چه تفاوتی با توافق سال ۲۰۱۵ باراک اوباما دارد؟ هیچ! مایه شرمساری است که دونالد ترامپ بعد از این همه هیاهو، ما را دقیقاً به همان نقطه اول بازگردانده است.»
«اد مارکی»، دیگر سناتور دموکرات ماساچوست نیز خواستار لغو فوری این تفاهمنامه شد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما یکبار با ایران توافق هستهای داشتیم که ترامپ آن را پاره کرد. حالا توافق جدید او شامل یک باج ۳۰۰ میلیارد دلاری به ایران است، بدون اینکه محدودیت جدیدی برای برنامه هستهای آنها ایجاد کند. این توافق یک شوخی است؛ کنگره باید فوراً آن را بررسی و رد کند.»
این روزها در رسانههای آمریکایی، سناتور «چاک شومر» (دموکرات از نیویورک) پای ثابت مخالفت با این صلح است؛ او که در چهار ماه گذشته و در طول جنگ کمتر دیده میشد، اکنون همهجا حضور دارد و با تکرار یک عبارت کنایهآمیز میگوید: «ببینید، این "هنر معامله" نیست، این "هنر تسلیم" است. این صلح از طریق اقتدار نیست، بلکه امتیاز دادن از روی ضعف است.»
مخالفان این توافق اکنون تمام تلاش خود را به کار بستهاند تا قانونی را که در سال ۲۰۱۵ و در دوران اوباما تصویب شده بود، احیا کنند؛ قانونی که رئیسجمهور را ملزم میسازد هرگونه توافقی پیرامون برنامه هستهای ایران را برای بررسی به کنگره بفرستد. طبق این قانون، کنگره میتواند به رد توافق ترامپ رأی دهد، هرچند رئیسجمهور نیز متقابلاً حق وتوی رأی کنگره را خواهد داشت.
چرا دموکراتها ناگهان مخالف توافق با ایران شدند؟
این حجم از هماهنگی و همنوایی میان دو حزب رقیب در نوع خود جالب است؛ آن هم در شرایطی که نظرسنجی اخیر مؤسسه «یوگاو» (YouGov) نشان میدهد ۶۰ درصد از بدنه رایدهندگان جمهوریخواه، خواهان پایان فوری جنگ با ایران هستند.
واقعیت این است که جمهوریخواهانِ مخالف این توافق، از طیف تندروهای جنگطلب هستند و از ابتدا با هرگونه پایانی برای این جنگ (جز با شرط تغییر رژیم ایران) مخالفت میکردند. در مقابل، دموکراتهای مخالف نیز ترکیبی از مهرههای جنگطلب و وفاداران به لابی «آیپک» (AIPAC) مانند چاک شومر هستند؛ کسانی که با وجود تمایل قلبی به ادامه بیوقفه جنگ، نمیتوانند آن را علناً به زبان بیاورند و از طرفی، به شدت نگرانند که ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای، امتیاز پایان دادن به یک جنگ نامحبوب را به نام خود ثبت کند.
خوشبختانه در این میان، دموکراتهایی مانند «رو خانا» (نماینده کالیفرنیا) نیز حضور دارند که آشکارا از این توافق حمایت میکنند؛ از سوی دیگر، سناتور جمهوریخواه «رند پال» از کنتاکی نیز با رئیسجمهور همعقیده است و اعلام کرده: «در مسیر صلح، در کنار او ایستادهام.»
تلاش دولت برای پاسخ به انتقادها
پاتک تیم ترامپ به منتقدان بسیار سرسختانه بوده است. «جیدی ونس»، معاون رئیسجمهور، به آن دسته از اعضای دولت اسرائیل که به شدت با این تفاهمنامه پایان جنگ مخالف هستند، هشدار داد که در این شرایط حساس، باید مراقب نحوه تفکر و صحبت خود درباره ایالات متحده باشند.
ونس روز پنجشنبه در یک نشست خبری گفت: «من باید این موضوع را بگویم ــ و این مسئله واقعاً مرا آزار میدهد ــ که ما شاهد بودهایم افرادی در کابینه بیبی (بنیامین نتانیاهو) آشکارا به این توافق حمله کرده و در مواردی حتی شخص رئیسجمهور آمریکا را هدف توهینهای فردی قرار دادهاند.» وی افزود: «اولاً، دونالد ترامپ در حال حاضر تنها رهبر در جهان است که با کشور اسرائیل همدلی دارد و از قضا او رهبر ابرقدرت جهان است. اگر من در کابینه دولت اسرائیل بودم، به تنها متحد قدرتمندی که در کل جهان برایم باقی مانده، حمله نمیکردم.»
سخنان ونس نه تنها هشداری به رهبران اسرائیل، بلکه خطونشانی برای مخالفان داخلی توافق با ایران بود. زمانی که «باتیا اونگار-سارگون»، خبرنگار رسانه نیوز نیشن (که گویی به نمایندگی از ائتلاف دوحزبیِ طرفدار جنگهای ابدی در واشنگتن سخن میگفت) با اشاره به نام تاکر کارلسون، مجری مشهور آمریکایی که قبلا حامی ترامپ بود، اما از نزدیک شدن بیش از اندازه سیاست آمریکا به اسرائیل در جنگ ایران انتقاد میکند، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «معاون رئیسجمهور، جیدی ونس، درست چند هفته مانده به ۲۵۰ سالگی کشورمان، با یک توافق تحقیرآمیز آمریکا را به زانو درآورد و این جسارت را دارد که اسرائیل را مقصر این وضعیت وحشتناک بداند! ما در حال تماشای "تاکر کارلسونیزه شدن" معاون رئیسجمهورمان به صورت زنده و مستقیم»، تیم پاسخ سریع کاخ سفید با ادبیاتی بیپرده به او توپید: «تنها تحقیر موجود در اینجا، التماس ناامیدانه باتیا برای داشتن یک سلول خاکستری مغز است؛ چرا که برنامه تلویزیونی شکستخورده او حتی از امثال کیتلان کالینز و جیک تپرِ فیک هم بیارزشتر است. تنها احمقی در سطح او میتواند هنوز به رهبری پرزیدنت ترامپ شک داشته باشد.»
همچنین وقتی «دیوید ریبوی»، تحلیلگر امنیت ملی، ونس و دفاع او از تفاهمنامه را به تمسخر گرفت و نوشت: «تصور کنید یک آدم باهوش و تحصیلکرده باید دچار چه زوال مغزی در فضای مجازی شده باشد تا به نسخه خوشسروزبونترِ تئو وان (کمدین آمریکایی) تبدیل شود!»، تیم ترامپ با شدتی مشابه پاسخ داد: «تصور کنید یک نفر باید دچار چه زوال مغزی شده باشد تا خودش را متقاعد کند که کسی در ساباستک، مشتاق خواندن اراجیف ابلهانه یک هیچکسِ مطلق مثل دیوید ریبوی است!» کاخ سفید در ادامه اضافه کرد: «مخالفان ابدی ترامپ (Never Trumpers) مانند این بازنده، بدترین اتفاقی هستند که تا به حال برای این کشور رخ داده است؛ مایه شرمساری است.»
همین مشت نمونه خروار از واکنشهای حساب کاربری کاخ سفید نشان میدهد که این دولت چقدر آماده است تا برای دفاع از این توافق، در برابر هر کسی با هر گرایش ایدئولوژیکی، سرسختانه و بیرحمانه بازی کند. این یک چرخش ۱۸۰ درجهای نسبت به رفتاری است که آنها تا همین چند ماه پیش با منتقدان محافظهکار جنگ (مانند تاکر کارلسون و مارجوری تیلور گرین) داشتند.
حتی زمانی که «مارک تایسن»، نویسنده سابق متن سخنرانیهای جورج بوش ادعا کرد «منابعی در کاخ سفید به او اطمینان دادهاند این موضع شخص ترامپ نیست» (یعنی رئیسجمهور با دفاع ونس از تفاهمنامه و انتقادش از اسرائیل موافق نیست) کاخ سفید قاطعانه او را سر جای خود نشاند و اعلام کرد: «با کمال احترام، هر آنچه معاون رئیسجمهور گفته، دقیقاً همان چیزی است که رئیسجمهور گفته و به آن باور دارد. اگر شما با فرمانده کل نیروهای مسلح آمریکا مخالفید، مشکل خودتان است.»
این پافشاری صریح میتواند کلید حفظ تفاهمنامه پایان جنگ باشد؛ توافقی که همین حالا هم با توجه به نوسانات ژئوپلیتیک (اینکه آیا اسرائیل دست از پا خطا نخواهد کرد؟) و تمایل ذاتی خود ترامپ به اظهارات جنجالی (نظیر مصاحبه روز یکشنبه او با فاکس نیوز) با چالشهای جدی روبروست.
صرفنظر از اینکه سناتورهایی مانند تد کروز، بیل کسیدی، الیزابت وارن یا چاک شومر چه حسی به این صلح احتمالی یا این رئیسجمهور دارند، اکنون زمان جناحبازی سیاسی نیست؛ بلکه زمان آن است که منافع ملی واقعی آمریکا در اولویت قرار گیرد. این یعنی خروج از این جنگ، فارغ از اینکه آمریکا چطور وارد آن شد و برخی چقدر مشتاق ماندن در آن هستند. باید بازیهای سیاسی را برای زمان انتخابات گذاشت و به صدای مردمِ تحت نظارت گوش داد.
۴۲/۴۲
نظر شما