مروری بر توصیه‌های رهبر شهید به دولت‌ها؛ از هاشمی تا پزشکیان/ ماجرای تنها رئیس‌جمهوری که نشان فتح دریافت کرد + جدول

دیدارهای هفته دولت با رهبر شهید انقلاب، هر سال فرصتی برای ارائه گزارش عملکرد دولت‌ها و بیان مهم‌ترین توصیه‌ها و مطالبات ایشان از قوه مجریه بود. مرور این دیدارها از سال ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که اقتصاد، معیشت مردم، تولید، عدالت و مبارزه با فساد، از محورهای ثابت رهنمودهای ایشان به دولت‌های مختلف بوده است.

خبرآنلاین: ۸ شهریور ماه سال ۱۳۶۰ بود که محمدعلی رجایی (رئیس جمهور) و محمد جواد باهنر(نخست وزیر) به شهادت رسیدند. به همین مناسبت، هشتم شهریورماه به نام «هفته دولت» گره خورده است. هفته‌ای که در آن، روسای جمهور با اعضای کابینه‌اش با رهبر انقلاب دیدار کرده و گزارشی از عملکرد یکساله خود را ارائه می‌کنند. 

به همین مناسبت، از سال ۱۳۶۸، با آغاز رهبری آیت‌الله شهید سید علی خامنه‌ای، اعضای دولت‌ها در هفته‌ اول آخرین ماه تابستان به دیدار ایشان می‌رفتند. دیداری که اگر چه از تلاش دولت‌ها تقدیر می‌شد اما تذکرات و توصیه‌هایی هم در آن مطرح می‌شد تا چراغ راه دولت باشد. توصیه‌هایی که محور اصلی بسیاری از آنها، توجه به معیشت مردم، اقتصاد کشور و تولید بوده است. حال به مناسب ایام وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب، در گزارشی به دیدارهای ایشان با اعضای دولت‌ها پرداخته‌ایم.

رئیس‌جمهوری که نشان فتح دریافت کرد

آیت‌الله علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس‌جمهوری بود که بعد از اتمام جنگ تحمیلی با عراق سکاندار قوه مجریه شد. او که با شعار دولت سازندگی روی کار آمده بود، تمرکز دولت خود را بر بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده از جنگ گذاشت. او توانست در دومین سال ریاست‌جمهوری خود در سال ۶۹، نشان فتح را از رهبر شهید انقلاب دریافت کند. بررسی رهنمودهای رهبر شهید انقلاب به دولت‌های پنجم و ششم حکایت از آن دارد که ایشان بر عدالت، توجه به محرومان، سازندگی همراه با عدالت، وضعیت اقتصادی، فرهنگ صرفه‌جویی و حفظ روحیه حزب‌اللهی در مسیر بازسازی کشور تأکید داشته‌اند.

* در جدول زیر بیانات رهبر انقلاب در دیدار هر ساله با اعضای دولت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را می‌خوانید؛

رهنمودهای رهبر شهید به دولت‌های پنجم و ششم

تاریخ

بیانات

۸/ شهریور /۱۳۶۸

* رئیس جمهوری همانند آقای هاشمی رفسنجانی برای کشور، انقلاب و مردم ما حقیقتاً یک موهبت و نعمت الهی است و اطمینان دارم که مردم قدر این نعمت را می‌دانند و تاکنون وفاداری خود را به ایشان نشان داده‌اند.

* گشودن گره‌هایی از زندگی ملتی که هشت سال جنگ را پشت سر گذاشته و مشکلات و فشارهای جهانی را تحمل کرده است به معنای دوری از معنویات و آرمان‌ها نیست.

* مردم باید از مسؤولین خود در حد اعلی حمایت کرده و آنان را امین و وکیل خود بدانند. هیأت وزیران را، رئیس جمهوری که منتخب میلیون‌ها انسان است معرفی کرده و نمایندگان مجلس که وکلای مردم هستند بر آنها صحه گذارده‌اند. لذا مردم باید از وزراء، که در حقیقت وکیلان مردمند حداکثر دفاع و حمایت را به عمل آورند.

* رعایت انصاف و عدالت در همه امور جامعه و لغو امتیازات بی‌دلیل در جهت استقرار عدل حقیقی اسلامی ضروری است.

اول/ شهریور/۱۳۶۹

* {به پاس زحمات و فداکاری‌های آقای هاشمی رفسنجانی در طول جنگ تحمیلی نشان درجه یک فتح را به وی اعطا فرمودند.}

* حرکت و تلاش دولت باید بدون وقفه ادامه یابد. اگر مسئولان ما بتوانند خدمات خود را به اثبات برسانند افتخار بزرگی را به‌دست آورده‌اند. حرکت در جهت آرمان‌ها و اصول اسلام و انقلاب رکن اساسی در حرکت دولت است.

* باید به اقشار و طبقاتی که در نظام اجتماعی و تاریخ ایران مورد ظلم و ستم و بی‌عدالتی قرار گرفته‌اند توجه کرد. اکنون ثروت، همت، مدیریت و امکانات مادی و معنوی کشور باید توسط دولت و بر طبق برنامه در جهت خدمت به قشرهای محروم و مظلوم به‌کار گرفته شود.

* ایران اسلامی به اصول ایمانی و اعتقادی خود در برخورد با قدرت‌های جهانی، تنظیم سیاسی خارجی و اداره‌ی امور داخلی کشور پایبند است.

* احیاء وجدان کاری در کارکنان دستگاه‌های مختلف کشور اهمیت و ضرورت دارد.

۳/ شهریور/ ۱۳۷۰

* در هر مسئولیتی که هستیم باید با اخلاص، تلاش مناسب، ابتکار عمل و حرکت انقلابی نیاز مردم و زمان خود را پاسخ‌گو باشیم. امروز، دولت از امتیازات بزرگی برخوردار است و حرکت و تلاش یکایک افراد آن متکی به اعتقادی راسخ، ایمانی صادقانه و خالص و خدمت دلسوزانه به مردم محروم است. وجود چنین دولتی خدمتگزار و تشنه خدمت به مردم محروم از نعمت‌های بزرگ الهی بر مردم است که باید شکر گزارد، چرا که وجود رئیس جمهوری با خصوصیات و فضائل و سوابق انقلابی و همکارانی با منش کاملاً دینی، ایمانی و انقلابی حقیقتاً در گذشته تاریخ ما کمتر می‌توان سراغ داشت.

* شما از کار نباید خسته شوید و با حضور مؤثر و نظارت کامل و دقیق بر مجموعه‌ای که اداره آن برعهده شماست باید بر سلامت دستگاه خود بیفزائید تا از این راه به اهداف تعیین شده توسط نظام به سرعت و سهولت برسید.

* یک مدیر خوب کسی است که اگر وقت خودش را تقسیم می‌کند، نیمی از آن را در امر نظارت صرف کند و بقیه را در امور دیگر. شما باید به گزارش‌هایی که از کارکنان دستگاه اداری، به دستتان می‌رسد، ترتیب اثر بدهید.

*  سعی کنید در گزینش افراد، به‌خصوص در سطوح بالا، دقت زیاد داشته باشید. مسئله این نیست که افراد غیر متخصص در مسئولیت‌ها قرار گیرند بلکه منظور این است که از میان افراد کارآمد و کاردان، کسانی را انتخاب کنید که تعهد، تقوی و اخلاص داشته باشند.

۳۱/ مرداد/۱۳۷۱

* وجود صمیمیت و صداقت در هیأت دولت یک نعمت بزرگ الهی است. در نظام ما هیچ‌یک از مسئولین برای دست‌یابی به پست و مقام و کسب قدرت با یکدیگر مبارزه و یا سیاسی‌کاری نکرده‌اند و هدف اصلی از تمامی تلاش‌ها، خدمت به اسلام، مردم و کشور است. امروز مجموعه‌ای از عناصر مؤمن، صالح، بی‌توقع و خوش‌سابقه، اداره امور کشور را بر عهده دارند که در رأس آنها رئیس جمهور محترم و عزیز با چهره‌ای درخشان و برخوردار از محبت ملت ایران قرار دارد و ما آن را نعمت بزرگی از سوی خداوند متعال می‌دانیم.

 * {با اشاره به سمپاشی‌های دشمنان اسلام برای القاء روحیه بی‌اعتمادی در مردم نسبت به دولت و تلاش برای بزرگ کردن مشکلات و ضعف‌ها}: قدرت‌های استکباری در تلاش هستند تا در تبلیغات پرحجم خود به مردم این احساس را القاء کنند که مسئولین در برخورد با مسائل کشور صداقت لازم را ندارند و برای این منظور شگردها و حیله‌های تبلیغاتی حساب‌شده‌ای را به‌کار گرفته‌اند. صداقتی که امروز در مسئولین کشور وجود دارد کم‌نظیر است. این باور که مسئولین کشور تلاش خود را در راه خدا و خدمت به مردم متمرکز کرده‌اند، مردم را خوشحال می‌کند و آنان را در تحمل سختی‌ها مقاوم می‌سازد.

* {تأکید بر لزوم توجه بیش از پیش دولت به اقشار محروم و مستضعف جامعه}: شناخت محرومین و محرومیت‌ها ضروری است و دولت باید در سیاست‌های خود به گونه‌ای برنامه‌ریزی کند که محصول کار به‌طور مستقیم به دست طبقات فقیر و محروم برسد. بخش‌های اقتصادی باید تلاش خود را در جهت مبارزه با گرانی متمرکز کنند و دولت در برخورد با گرانی اقتدار خود را نشان دهد.

* حمایت واقعی دولت از مردم مؤمن، انقلابی و حامی دولت در تمامی صحنه‌ها لازم است. دستگاه‌های دولتی از نیروهای مؤمن و کارشناسان متعهد در دانشگاه‌ها استفاده کنند.

۳/ شهریور/ ۱۳۷۲

* وظیفه‌ مهم‌ دولت‌ اشاعه‌ فکر الهی‌ و استوار کردن‌ حیات‌ طیبه‌ و خدمت‌ به‌ مردم‌ است. در مسئولیت‌ جدید عمده‌ تکیه‌ خود را بر روی‌ افراد معتقد، مؤمن‌ و متخصص‌ قرار دهید و در گزینش‌ همکاران‌ دقت‌ کافی‌ داشته‌ باشید و اطمینان‌ کنید که‌ اگر در انتخاب‌ همکاران‌ خود صحیح‌ عمل‌ کردید در رسیدگی‌ به‌ امور مردم‌ موفق‌ خواهید بود.

* در دستگاه‌ اجرایی‌ از همه‌ تخصص‌ها و توانائی‌ها باید به‌ نحو احسن‌ استفاده‌ شود اما هر فردی‌ باید در جایگاه‌ خود قرار بگیرد و در رأس‌ آنها تفکر اسلامی‌ غالب‌ شود و در فضای‌ کاری‌ شما روحیه‌ حزب‌اللهی‌ حاکم‌ گردد.

* مراوده‌ با دیگران‌ در حدود و ثغور سیاست‌های‌ مشخص‌ شده‌ کشور خوب‌ و لازم‌ است‌. ولی‌ اساس‌ کار نظام‌ جمهوری‌ اسلامی‌ تأمین‌ عدالت‌ اجتماعی‌ است‌.

* رسیدگی‌ به‌ مناطق‌ محروم‌ و محرومیت‌های‌ به‌ جای‌ مانده‌ از گذشته‌ باید در تمامی‌ سطوح‌ مورد توجه‌ قرار گیرد. همکاری‌ صمیمانه‌ دولت‌ جدید با سایر قوای‌ کشور اهمیت دارد.

* چارچوب‌ سیاست‌های‌ کلان‌ کشور تدوین‌ شده‌ است‌ که‌ به‌زودی‌ جهت‌ اجراء در برنامه‌ریزی‌های‌ آینده‌ به‌ دولت‌ ارائه‌ خواهد شد و امیدواریم‌ دولت‌ جدید بتواند برنامه‌ بزرگی‌ را که‌ در نظر داریم‌ به‌ بهترین‌ وجه‌ پیش‌ ببرد.

۹/ شهریور/۱۳۷۳

* از رئیس‌ جمهور و اعضای‌ هیأت‌ دولت‌ به‌ خاطر این‌ که‌ مسئولیت‌ سنگین‌ کارهای‌ نظام‌ را بر عهده‌ دارند تشکر می‌کنم. دولت‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ نشانه‌های‌ آشکاری‌ از دولت‌ کریمه‌ را دارد که‌ طی‌ سال‌های‌ متمادی‌ از خداوند متعال‌ آن‌ را طلب‌ می‌کردیم‌ و با تلاش‌ در سایه‌ تقوای‌ دینی‌ این‌ نشانه‌ها را بیشتر کنیم‌.

* دولت‌ در برنامه‌ پنج‌ساله‌ اول‌ خدمات‌ با ارزش‌ و بزرگی‌ در بخش‌های‌ مختلف‌ اقتصادی‌، صنعتی‌، آموزشی‌، بهداشتی‌، فرهنگی‌ و سیاسی‌ انجام‌ داده‌ است‌ و انصافاً بیش‌ از آنچه‌ که‌ وعده‌ داده‌ بود عمل‌ کرده‌ است‌ که‌ مردم‌ از تحقق‌ آنها اطلاعات‌ کمی‌ دارند.

* دولت‌ امروز مظهر اقتدار ملت‌ است‌ و نباید اجازه‌ داد اقتدار دولت‌ که‌ تجلی‌ اقتدار ملی‌ کشور است‌ شکسته‌ شود لذا با اتخاذ سیاست‌های‌ سنجیده‌ و قاطع‌ باید این‌ اقتدار را استحکام‌ بخشیم‌. ما می‌توانیم‌ بهتر از این‌ که‌ هستیم‌ بشویم‌ و عیوبی‌ را که‌ داریم‌ در سایه‌ کسب‌ تقوای‌ دینی‌ با سرعت‌ و جدیت‌ برطرف‌ کنیم‌.

* گرانی‌ برای‌ قشرهای‌ خاصی‌ از مردم‌ مشکل‌ ایجاد کرده‌ است‌ و من‌ عقیده‌ ندارم‌ که‌ این‌ وضعیت‌ اجتناب‌ناپذیر است‌ لذا دست‌اندرکاران‌ امر باید برای‌ رفع‌ مشکل‌ این‌ قشر از مردم‌ حتماً تلاش‌ کنند. باید از تولیدکنندگان‌ داخلی‌ حمایت شود.

* فرهنگ‌ صرفه‌جویی‌ باید در کشور ایجاد شود و آغاز این‌ کار از عمل‌ شخصی‌ خودمان‌ و دستگاه‌های‌ دولتی‌ باید باشد و به‌ تبع‌ آن‌ صرفه‌جویی‌ در رشد و توسعه‌ اقتصادی‌ کشور تأثیر بسزایی‌ خواهد داشت‌. اهتمام‌ همه‌ دست‌اندرکاران‌ دولت‌ به‌ امور فرهنگی‌ یک‌ ضرورت‌ است‌ و مسائل‌ اقتصادی‌ نباید امور فرهنگی‌ را تحت‌الشعاع‌ قرار دهد.

* دولت‌ باید اهتمام‌ بیشتری‌ نسبت‌ به‌ افرادی‌ که‌ درآمدهای‌ کمتری‌ دارند داشته‌ باشد و در کنار اجرای‌ برنامه‌های‌ اساسی‌ طرح‌های‌ ضربتی‌ حمایتی‌ را به‌ اجرا بگذارد.

۸/شهریور/۱۳۷۴

* طی‌ چند ماه‌ گذشته‌، آمریکا با داعیه‌ ابرقدرتی‌ و برخورداری‌ از امکانات‌ فراوان‌ تبلیغاتی‌ و سیاسی‌، در تلاش‌ برای‌ حصر اقتصادی‌ ایران‌، در ضدیت‌ با انعقاد قرارداد هسته‌ای‌ ایران‌ با روسیه‌ و نیز در موضوع‌ قرارداد همکاری‌ ایران‌ با آفریقای‌ جنوبی‌ با نظام‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌، سینه‌ به‌ سینه‌ شد و در همه‌ موارد با پذیرش‌ شکست‌، مجبور به‌ عقب‌نشینی‌ شد. این‌ مسأله‌ نشان‌ داد که‌ نظام‌ اسلامی‌ دارای‌ اقتدار و استحکام‌ حقیقی‌ است‌ و دولت‌ اسلامی‌ نیز با قدرت‌ به‌ کار و راه‌ خود ادامه‌ می‌دهد.

* تلاش‌های‌ دولت‌ در عرصه‌ فعالیت‌های‌ اقتصادی‌، با استناد به‌ شاخص‌های‌ مهم‌ اقتصادی‌، موفق‌ بود. مثبت‌ شدن‌ تراز بازرگانی‌ خارجی‌، افزایش‌ ذخایر ارزی‌ و کاهش‌ واردات‌ نسبت‌ به‌ گذشته‌ از جمله‌ شاخص‌های‌ عمده‌ در فعالیت‌های‌ اقتصادی‌ است‌ که‌ باید با زبان‌ ساده‌ برای‌ مردم‌ تبیین‌ شود.

* کشور به‌ شکل‌ تحسین‌برانگیزی‌ به‌ سمت‌ سازندگی‌ به‌ پیش‌ می‌رود. اجرای‌ این‌ طرح‌ها، مملکت‌ را آباد می‌کند، تولید داخلی‌ را افزایش‌ می‌دهد، از هزینه‌ زندگی‌ مردم‌ می‌کاهد و فرصت‌ کار و امکان‌ زندگی‌ شرافتمندانه‌ را برای‌ افراد بیکار فراهم‌ می‌آورد، بنا بر این‌ مسؤولان‌ کشور وظیفه‌ دارند که‌ نتایج‌ بسیار مثبت‌ ناشی‌ از اجرای‌ این‌ طرح‌ها را برای‌ مردم‌ بازگو کنند.

* تثبیت‌ نرخ‌ ارز و مبارزه‌ جدی‌ با قاچاق‌ ارز و کالا دارای‌ تأثیرات‌ بسیار مثبتی‌ در زندگی‌ مردم‌ است. اقتدار ملی‌ تجلی‌یافته‌ در وجود دولتی‌ مقتدر، دلسوز، علاقه‌مند به‌ مصالح‌ مردم‌ و شجاع‌ در برابر تهدید قدرت‌های‌ خارجی‌ است.

* مسؤولین‌ درجه‌ یک‌ کشور جزو قشرهای‌ متوسط مردم‌ هستند و باید نعمت‌ بزرگ‌ مردمی‌ بودن‌ و برخورداری‌ از حمایت‌ و همراهی‌ مردم‌ را پیوسته‌ قدر بدانند و در حفظ آن‌ بکوشند.

* اینجانب‌ محاکمات‌ جنجالی‌ را که‌ اخیراً در کشور انجام‌ شد، جزو افتخارات‌ نظام‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ می‌دانم‌، زیرا این‌ محاکمات‌ به‌ روشنی‌ نشان‌ داد که‌ نظام‌ اسلامی‌، در برخورد با مظاهر فساد، کاملاً جدی‌ است‌ و هر انگیزه‌ فسادی‌ را سرکوب‌ می‌کند. بنا بر این‌ مسؤولان‌ کشور باید با کمال‌ قدرت‌، بدون‌ هیچ‌گونه‌ امتناع‌ و با تکیه‌ بر روش‌های‌ قانونی‌، با فساد و مظاهر آن‌ در هر جا برخورد کند.

* جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ نه‌ تنها در میان‌ ملت‌ها بلکه‌ برای‌ دولت‌ها و آن‌ هم‌ برخی‌ دولت‌های‌ بزرگ‌، یک‌ الگوی‌ قطعی‌ محسوب‌ می‌شود.

۵/ شهریور/۱۳۷۵

* خروج از معضلات و تنگناهای دوران بعد از جنگ هنر بزرگ دولت و مسؤولان بود. جنگ جدا از دستاوردهای عظیم معنوی از لحاظ شهادت بهترین جوانان کشور و خسارات و ویرانی‌های به‌بار آمده و همچنین گرفتن فرصت سازندگی و بازسازی، زیان‌های بزرگی بر کشور تحمیل کرد. اما در سال‌های اخیر برای جبران این خسارت‌ها و سازندگی کشور کارهای بسیار بزرگی شده است. این افتخار ناشی از کار خستگی‌ناپذیر و بی‌وقفه و مدیریت‌های علاقه‌مند، به‌ویژه مدیریت قوی و بسیار خوب شخص رئیس جمهور است که بدون آن، دستاوردهای اخیر قابل حصول نبود.

* در سال‌های اخیر در زمینه‌های فرهنگی نیز انصافاً کارهای با ارزشی انجام شده که باید این‌گونه کارها با جدیت و گستردگی بیشتر دنبال شود.

* حرکت سازندگی باید همچنان با قوت و قدرت ادامه یابد.

* اعتماد به نفس مسؤولان و مدیران کشور اصلی اساسی و عامل پیشرفت واقعی جامعه است.

* مراقبت از نفس هنگام پذیرفتن مسؤولیت‌ها و وظایف سنگین، بسیار ضروری‌تر و دشوارتر است و در این‌گونه امور بهتر است از وارد شدن به هر کاری به جز مسؤولیت ویژه خود، اجتناب کرد.

تلخ و شیرین‌های دولت‌های خاتمی

«دوران مدیریت همراه با تلخی‌ها و شیرینی‌ها است. پایان یافتن مأموریت افراد به معنای پایان مسؤولیت آنان نیست. یکی از نکات مثبت دولت آقای خاتمی، سرزنده بودن و تلاش و فعالیت اعضای دولت تا لحظات آخر است.» این بخشی از بیانات رهبر شهید انقلاب در پایان دولت دوم سید محمد خاتمی، رئیس دولت اصلاحات است. بیاناتی که اشاره تلویحی به حوادث مختلف دوره ریاست‌جمهوری خاتمی دارد. خاتمی که کلید پاستور را از آیت‌الله هاشمی رفسنجانی دریافت کرده بود، در ایام ریاست‌جمهوری خود با حوادثی چون اعتراضات کوی دانشگاه ۷۸ یا افشای قتل‌های زنجیره‌ای و ... مواجه شده بود. با این حال، رهبری شهید در طول ۸ سال ریاست‌جمهوری او توصیه‌هایی مبنی بر اجرای طرح سامان‌دهی اقتصادی، همکاری با مجلس، تقویت انسجام دولت، وضعیت بیکاری و ... به دولت مطرح کردند.

همچنین ایشان در پایان دولت اصلاحات در سال ۸۴ ضمن قدردانی از تلاش‌های دولت، بیان کردند: «در این مدت کشور شاهد تلاش جدی، پرحجم و سخت دولتمردان بود که نتیجه آن پیشرفت‌های فراوان در عرصه‌های مختلف صنعتی، کشاورزی، علمی، فن‌آوری و خدمات است که این توفیقات از حافظه ملت ایران زدوده نخواهد شد و قطعاً نزد خداوند متعال دارای پاداش و اجر خواهد بود.»

* در جدول زیر بیانات رهبر انقلاب در دیدار هر ساله با اعضای دولت سیدمحمد خاتمی را می‌خوانید؛

رهنمودهای رهبر شهید انقلاب به دولت‌های هفتم و هشتم

تاریخ

بیانات

2/ شهریور/1376

* در زمینه کارها باید اساس را مردم قرار داد. این حرف کلّی است. گاهی اوقات منافع و خواست عامّه مردم با منافع گروه‌های خاص تعارض پیدا می‌کند. این جایی است که بسیار حسّاس است.

* هر انسان عاقلی و هر مجموعه‌ای باید بگردد لشکریان با اخلاص و با صدق خودش را جستجو کند. آنهایی که مخلص دولت هم نیستند باید امنیت داشته باشند. آنهایی که با دولت روابط چندان صمیمانه‌ای ندارند بایستی امکان کار و تلاش داشته باشند. شکّی نیست که خدمات شما متعلّق به همه است.

* یکی از شعارهای بسیار خوبِ جناب آقای خاتمی که من از اوّلی که آن را از ایشان شنیدم واقعاً خدا را شکر کردم مسأله «قانونگرایی» بود. این حرف خیلی خوبی است و خوشبختانه این را شما بارها تکرار کرده‌اید. تا لحظه آخر به این شعار تمسّک کنید و بدانید که قانونگرایی کار سختی هم هست اما با وجود سختی‌هایش در کوتاه‌مدّت و بلندمدّت فوایدش از بی‌قانونی بهتر است. شما آقایان حیل قانون را هم منع کنید و جلوش را بگیرید.

* عزیزان من زمان را قدر بدانید. شما الان چهار سال وقت دارید. این چهار سال مثل طَرفةالعینی خواهد گذشت.

* الحمدللَّه آدم احساس می‌کند که ان‌شاءاللَّه عنایات الهی شامل حال این دولت و رئیس‌جمهور محترم و عزیز هم هست. همین که بحمداللَّه ایشان به سهولت توانستند کارِ انتخاب وزرا را انجام دهند و وزرای دلخواه و مورد علاقه خودشان را که بتوانند با ایشان کار کنند بیابند و راحت به مجلس ببرند و مجلس هم راحت رأی داد نشان‌دهنده این است که خدای متعال اراده فرموده که کارها را پیش ببرد و ان‌شاءاللَّه بعد از این نیز همین‌طور خواهد بود.

2/ شهریور/1377

* {با اشاره به زحمات زیاد دولت خاتمی در مدت کوتاه تشکیل آن}: مسئولان محترم دولت باید مردم را در جریان کارها قرار دهند و وعده‌های انجام شده را به اطلاع مردم برسانند. در حالی که دشمن بیشترین تلاش خود را در بزرگ‌نمایی نقاط ضعف احتمالی متمرکز کرده است و قصد دارد دلبستگی و پیوند مردم را با نظام اسلامی قطع کند مسئولان دولت باید نتیجه فعالیت‌ها و خدمات انجام شده را با مردم در میان بگذارند و تلاش دشمن را بی‌اثر کنند.

* انجام کار برای رضای خدا ضامن پیشرفت امور کشور و توفیق مسئولان نظام در رسیدن به اهداف بزرگ است. طرح ساماندهی اقتصادی را باید از صورت یک نوشته و تصمیم خارج کنید و راه‌های عملی آن را با قوت و ایمان کامل به ضرورت انجام آن پی بگیرید.

* همکاری دست‌اندرکاران و صاحب‌نظران مسائل اقتصادی با دولت برای اجرای طرح ساماندهی اقتصادی لازم است.

* در داخل کشور، متأسفانه کسانی هستند که درست در جهت خواست دشمن کار می‌کنند و عملی را انجام می‌دهند که هدف آن ضعیف کردن ایمان جوانان، سست کردن پیوند با نظام و مسئولان کشور و بی‌اعتقاد کردن جوانان به محیطی است که در آن زندگی می‌کنند و در این میان آنچه از خود توقع داریم، این است که تلاش‌ها در جهت خنثی کردن هدف‌های دشمن، متمرکز شود.

* فرصت خدمتگزاری به مردم در دوران تصدی مسؤولیت را مغتنم بشمرید. مردم قدر دولت و مسؤولین خدمتگزار را می‌دانند و سرمایه عظیم پشتیبانی مردم از مسؤولان، سرمایه‌ای خدادادی است که با تلاش‌های مخلصانه می‌توان آن را حفظ کرد.

2/ شهریور/ 1378

* دولت آقای خاتمی دولتی فعال و کوشنده است.

* دولت‌های خدمتگزار در دوره‌های مختلف، خدمات فراوانی انجام داده‌اند و اکنون نیز دولت، با اتکاء به ذخیره معنوی خود یعنی با توکل و اعتماد به خدا و تکیه بر مردم مؤمن، انقلابی و همیشه در صحنه می‌تواند منشاء خدمات فراوان‌تری قرار گیرد. الحمدا... آقای خاتمی رئیس جمهور محترم و عزیز، توان و دیگر شرایط لازم را برای این مسؤولیت عظیم دارا هستند و تمامی بخش‌های دولت باید با فرماندهی ایشان فعالیت و حرکت کنند.

* کاهش درآمد نفتی در سال گذشته، اگر چه ضربه‌ای به روند اجرای برنامه‌ها محسوب می‌شد، اما در حقیقت یک راه نجات بود. اولویت‌بندی، خط واقعی را روشن خواهد کرد و حل تدریجی مسایلی همچون اشتغال، حفظ و تقویت ارزش پول ملی، متوقف کردن تورم و کاهش آن و مقابله با رکود اقتصادی و فعال کردن کشور را امکان‌پذیر خواهد کرد.

* گاه مسایل فرعی به جامعه تحمیل می‌شود و مسایل اصلی، از جمله مشکلات مردم را از اولویت خارج می‌کند. اگر کسی حتی با نگاه عادی به زندگی مردم نگاه کند، بدون تردید در خواهد یافت که مهم‌ترین مسأله کشور، مسایل اقتصادی است.

* طرح ساماندهی اقتصادی امیدهایی در مردم ایجاد کرد، باید در عمل به طور جدی دنبال شود تا برنامه‌هایی که دولت برای حل مشکلات اقتصادی تدارک دیده، آثار خود را آشکار سازد.

* نقد و بررسی اصولی عملکرد دولت در درون مجموعه دولت ضروری است. از جلسات پرکار هیأت وزیران برای تنظیم برنامه سوم توسعه متشکرم. لازم است، سیاست‌های اعلام شده در برنامه‌ریزی‌ها کاملاً لحاظ شود و برنامه‌ها به معنای دقیق کلمه منبعث از سیاست‌ها باشد.

* حفظ و تقویت و انسجام دولت و نظام در سطوح عالی مایه توفیق روزافزون است. تقسیم و تجزیه کردن نظام در سطوح عالی تنها به نفع دشمنان است و وحدت موجود در میان توده‌های مردم هنگامی مستمر و ریشه‌دارتر خواهد شد که در همه سطوح، انسجام و اتحاد حفظ و تقویت شود.

6/ شهریور/ 1379

* هفته‌ دولت‌، هفته‌ مجموعه‌ حاکمیت‌ نظام‌ است. دو گرایش‌ «نقد غیر منصفانه‌ و نیز دفاع‌ غیر واقع‌بینانه‌ از عملکرد دولت‌» را نفی می‌کنم. موضع‌ رهبری‌ و ملت‌ نقد منصفانه‌ و دفاع‌ واقع‌بینانه‌ از دولت‌ است‌ البته‌ دفاع‌ از عملکرد دولت‌ به‌ مفهوم‌ نادیده‌ گرفتن‌ برخی‌ کمبودها، خطاها و احیاناً غفلت‌ها و قصورها نیست‌ بلکه‌ به‌ معنای‌ تأیید جهت‌ صحیح‌ فعالیت‌ها و تلاش‌های‌ عظیم‌ این‌ مجموعه‌ است‌.

* همه‌ مسؤولان‌ و مردم‌ به‌ دولت‌ یاری برسانند. قوای‌ سه‌گانه‌ به‌ عنوان‌ یک‌ مجموعه‌ مورد حمایت‌ رهبری‌ و مردم‌ قرار دارند و مردم‌ نیز حاکمیت‌ را یکپارچه‌ می‌بینند ضمن‌ آن‌ که‌ ساختار حکومتی‌ ما نیز انسجام‌ و وحدت‌ همه‌ اجزای‌ نظام‌ را اقتضا می‌کند بنابراین‌ همه‌ قوا و تمامی‌ مسؤولان‌ باید ضمن‌ استفاده‌ از اختیارات‌ و عمل‌ به‌ وظایف‌ خود در تمامی‌ اعمال‌ و گفتار خود، وحدت‌ و یکپارچگی‌ را به‌ طور کامل‌ مد نظر داشته‌ باشند.

* {با اشاره‌ به‌ تلاش‌ فراوان‌ دشمن‌ برای‌ تبدیل‌ چالش‌ طبیعی‌ نظام‌ با معاندان‌ به‌ چالش‌ درونی‌ بخش‌های‌ مختلف‌ نظام‌}: پاسخ‌ ما به‌ دشمن‌ این‌ است‌ که‌ با تکیه‌ بر حاکمیت‌ منسجم‌، برنامه‌ریزی‌ اصولی‌، مردم‌ پایدار و همیشه‌ در صحنه‌ و امکانات‌ و استعدادهای‌ فراوان‌ طبیعی‌ و انسانی‌، اهداف‌ والای‌ خود یعنی‌ تحقق‌ عدالت‌ اجتماعی‌، حاکمیت‌ ارزش‌های‌ اسلامی‌، توسعه‌ همه‌جانبه‌ و گسترش‌ عدالت‌ در سراسر جهان‌ را پیگیری‌ می‌کنیم‌ و در عمل‌ تبلیغات‌ و تلاش‌های‌ دشمن‌ را خنثی‌ خواهیم‌ کرد.

* برنامه‌ریزی‌ و تقسیم‌ کار دستگاه‌های‌ مختلف‌ برای‌ رفع‌ فقر، فساد و تبعیض‌ ضروری‌ است. باید با استفاده‌ از طرح‌های‌ اشتغال‌زای‌ زودبازده‌ و وسیع‌ به‌ مقابله‌ با مشکلاتی‌ نظیر فقر پرداخت‌ و به‌گونه‌ای‌ عمل‌ کرد که‌ قشرهای‌ ضعیف‌ بتوانند با آبرومندی‌، نیازهای‌ خود را تأمین‌ کنند.

* از نگرش‌های‌ حزبی‌ و روابط شخصی‌ در فعالیت‌ها و برنامه‌ها پرهیز کنید. اسلام‌ امروز در چارچوب‌ قانون‌ اساسی‌ تبلور یافته‌ است‌ و باید با تکیه‌ بر این‌ قانون‌ و اطلاع‌ از مشکلات‌ و دردهای‌ مردم‌ به‌ برنامه‌ریزی‌ و فعالیت‌ پرداخت‌ البته‌ مردم‌ متوقع‌ نیستند مشکلات‌ یک‌شبه‌ حل‌ شود بلکه‌ آنچه‌ مهم‌ است‌ کار صادقانه‌ در جهت‌ حل‌ مشکلات‌ است‌.

5 شهریور/1380

* مسؤولیت بنده که روشن است چقدر سنگین است؛ مسؤولیت شما آقایان وزرا و معاونان رئیس جمهور هم بسیار سنگین است. اگر کار شما قوی باشد، مملکت را پیش خواهد برد و مردم را نسبت به نظام خوش‌بین خواهد کرد؛ اما اگر کار شما خدای نکرده ضعیف یا معیوب باشد، برای مردم دردسر و مشکل ایجاد خواهد کرد و آنها را به نظام بدبین می‌کند. بنابراین بیش از آنچه که یک وزیر یا حتی مجموعه هیأت وزیران، مورد محاکمه و مطالبه مردم قرار گیرد، اصل نظام به چالش کشیده می‌شود.

* دولت‌های گذشته و وزرایی که قبل از شما بودند، نقاط قوت و ضعفی داشتند. نقاط قوت و ضعف آنها را به‌درستی پیدا کنید و بنا را بر افزودن بر قوت‌ها و کاستن از ضعف‌ها بگذارید؛ به شرطی که در شناخت نقاط قوت و ضعف، اشتباه پیش نیاید.

* شما هم دولت عزیز و دولت انقلابید؛ اما حقیقت قضیه این است که دولت کریمه شرایطی دارد. دولت کریمه، دولتی است که عزیز و سربلند و دارای اعتقاد راسخ به آن راهی است که قانون اساسی و وظایف و سیاست‌های نظام در مقابل او گذاشته است.

* این چهار سال هم مانند برق می‌گذرد. مثل همین دیروز بود که آقای خاتمی بعد از اولین انتخاب آمدند و در این‌جا نشستند. نصیحت اول من این است که دولت را، دولت کار و عمل قرار دهید. امروز شرایط این دولت نسبت به شرایط دولت اولِ آقای خاتمی، به مراتب مساعدتر و مناسب‌تر است. عامل مؤثر دیگر در کارآمدی، زیر نظر داشتن دائمی مدیران است.

* هم در دوره ریاست جمهوری، در خودم، در نخست‌وزیرم و در وزرایم این عیب را دیدم؛ هم امروز این عیب را می‌بینم که پیگیری ما، چندان خوب نیست؛ باید پیگیری کنیم. آقای خاتمی چیزی را برای فلان جا پی‌نوشت کرده‌اند که چرا فلان کار نشده است - ایشان گاهی مفصل هم پی‌نوشت‌ها را می‌نویسند - دو ماه گذشته، اما ترتیب اثر داده نشده است. ایشان باید پیگیری کنند که چرا نشد؛ مگر من گفته بودم که سال دیگر این کار بشود؟!

* کاری کنید که وقتی دوره چهار ساله دولت دوم آقای خاتمی تمام شد، دولت بیاید بگوید که من نسبت اشتغال را از این مقدار به این مقدار آورده‌ام؛ مثلاً نسبت بیکاری را از سیزده درصد به شش درصد آورده‌ام؛ یعنی بتواند این آمار را قرص و محکم به مردم ارائه دهد. این کار در تاریخ ثبت خواهد شد و از آن کارهای ماندگار خواهد بود.

* نوسازی صنعت کشور و وصل کردن دانشگاه و صنعت کشور، کاهش زمان پروژه‌ها و عدالت‌پروری از توصیه‌های من به دولت است. از جمله چیزهایی که روند حرکت به سمت عدالت را در جامعه کُند می‌کند، نمود اشرافی‌گری در مسؤولان بالای کشور است؛ از این اجتناب کنید.

* این دولت باید شعار خودش را امانت و درستکاری قرار دهد. البته شما درستکارید. از فرصت‌های شغلی نباید استفاده‌ی شخصی شود. نباید ریخت و پاش صورت گیرد. این نامه هشت ماده‌ای که من به آقایان رؤسای سه قوه نوشته‌ام، جدی است. ما گذاشته‌ایم آقایان اقدام کنند؛ اما اگر اقدام نکنند، بنده خودم وارد میدان می‌شوم و اقدام می‌کنم. از جمله مصادیق امانت، رعایت اولویت‌ها در هزینه کردن است. گاهی هزینه‌ها، هزینه‌های درستی است؛ اما اولویت‌دار نیست.

* نصیحت من به شما، پاسخگو بودن است. پاسخگو بودن در مقابل مجلس و قانون، یک روال معمولی دارد. من می‌خواهم از این یک قدم بالاتر بروم؛ می‌خواهم بگویم هر کاری می‌کنید، باید طوری باشد که برای آن استدلال و توجیه قانع‌کننده‌ای داشته باشید.

* نصیحت دیگرم بر پرهیز از تشنج سیاسی است. گاهی بعضی از اعضای دولت یک کلمه حرف می‌زنند یا موضعی اتخاذ می‌کنند، بعد می‌بینید که یک مسأله سیاسی در کشور درست می‌شود. یک حرف بیخودی که لزومی نداشت گفته شود، گفته می‌شود؛ بعد همان را رادیوی خارجی و رادیوی داخلی و فلان روزنامه بنا می‌کنند به کش دادن. هرچه که فضای کشور از تهیج سیاسی دورتر باشد، شما بهتر می‌توانید کار کنید. شما نگذارید آن فضا به وجود آید.

4/شهریور/ 1381

* دولت‌ بخش‌ اصلی‌ اداره‌ کننده‌ کشور است. هرگونه‌ موفقیت‌ دولت‌، توفیق‌ نظام‌ و هر ناکارآمدی‌ دولت‌، عدم‌ توفیق‌ نظام‌ اسلامی‌ تلقی‌ می‌شود و همه‌ دلسوزان‌ و علاقه‌مندان‌ به‌ سرنوشت‌ کشور و نظام‌ باید موفقیت‌ دولت‌ را خواستار باشند. هیچ‌کس‌ به‌ هیچ‌ دلیلی‌ از جمله‌ اختلاف‌ سلیقه‌ یا دیدگاه‌ و یا تحلیل‌های‌ سیاسی‌ غلط نباید در جهت‌ ناکامی‌ دولت‌ سخن‌ بگوید یا حرکتی‌ کند.

انتقاد از دولت‌ منعی‌ ندارد اما نباید به‌ هیچ‌ دلیلی‌ و با هیچ‌ توجیهی‌، دولت‌ را تخریب‌ کرد. ضمن‌ آنکه‌ دولتمردان‌ نیز نباید از هر انتقادی‌ خشمگین‌ یا ناامید شوند.

* {با اشاره‌ به‌ برخی‌ موانع‌ موجود بر سر راه‌ دولت‌}: هنر مدیریت‌، عبور از موانع‌ است‌ و هیچ‌ مانعی‌ نباید موجبات‌ توقف‌، عقب‌نشینی‌ یا مأیوس‌ شدن‌ را فراهم‌ کند.

* بخش‌های‌ مختلف‌ دولت‌ باید هماهنگی کامل داشته باشند. رفع‌ موانع‌ قانونی‌ در پیشرفت‌ کار دولت‌ وظیفه‌ مراکز قانون‌گذاری‌ است. برخی‌ مواقع‌ نیز در وظایف‌ قوا برخی‌ اصطکاک‌ها به‌وجود می‌آید که‌ باید این‌ مسئله‌ را نیز با تفاهم‌، گفت‌وگوی‌ مسؤولان‌ قوا و تنظیم‌ واقعی‌ روابط، برطرف‌ کرد.

* از همت‌ رئیس‌ جمهور برای‌ تحقق‌ اهداف‌ نظام‌ اسلامی سپاسگزارم.، دولتمردان‌ و مسؤولان‌ اصلی‌ کشور افرادی‌ مؤمن‌، انقلابی‌ و علاقه‌مند به‌ خدمت‌ به‌ مردم‌ هستند. دولت‌ آقای‌ خاتمی‌ تلاش‌های‌ فراوان‌ و توفیقات‌ زیادی‌ داشته‌ است‌ اما مردم‌ از خیلی‌ از آنها، مطلع‌ نیستند که‌ این‌ مسئله‌ را باید با اطلاع‌رسانی‌ صحیح‌، دقیق‌ و کامل‌ برطرف‌ کرد. بیگانگان‌ هیچ‌گاه‌ در تبلیغات‌ خود از موفقیت‌های‌ دولت‌، سخن‌ نمی‌گویند و تلاش‌ می‌کنند با بزرگ‌ کردن‌ نقطه‌ ضعف‌های‌ جناح‌های‌ مختلف‌ آنها را به‌ نظام‌ نسبت‌ دهند تا مردم‌ را مأیوس‌ و مدیران‌ کشور را دلسرد و دلمرده‌ کنند.

*از توجه‌ دولت‌ به‌ موضوع‌ پیگیری‌ مصوبات‌ و تصمیمات‌ تا اجرای‌ آنها، خرسندم. هیچ‌ دستور و مصوبه‌ای‌ نباید بر زمین‌ بماند.

* مقابله‌ با فساد اقتصادی‌ در درجه‌ اول‌ کار دولت‌ است. دولت‌ باید در همه‌ بخش‌های‌ صنعتی‌، پولی‌، خدماتی‌، تولیدی‌، معاملات‌ کلان‌ داخلی‌ و خارجی‌، به‌عنوان‌ مدعی‌ مبارزه‌ با فساد و مفسد حضور کاملاً فعال‌ داشته‌ باشد تا حتی‌المقدور کار به‌ قوه‌ قضاییه‌ نرسد.

* مبارزه‌ با فقر و فساد و تبعیض‌ مادر اصلاحات‌ است. هر روز بیش‌ از پیش‌ آشکار می‌شود که‌ بدون‌ اصلاحات‌ واقعی‌ یعنی‌ مقابله‌ با فقر و فساد و تبعیض‌، هیچ‌ حرکت‌ اصلاحی‌ دیگر به‌ نتیجه‌ نمی‌رسد.

5/ شهریور/1382

* برنامه‌ریزی دولت برای کنترل تورم و اقدامات ماه‌های اخیر برای مهار کردن افزایش قیمت‌ها خوب و موجب خرسندی مردم است. ضمن اطلاع‌رسانی کامل به مردم در مورد این تلاش‌ها، مقابله با افزایش قیمت‌ها را مثل ماه‌های اخیر، همیشه، به‌طور جدی پیگیری کنید.

* تلاش برای بهبود و تسهیل زندگی مردم و انجام دادن اقدامات زیربنایی و سازندگی دو وظیفه اصلی دولت است. نتایج کارهای میان‌مدت و بلندمدت هم، نهایتاً در خانه و سفره مردم دیده خواهد شد، اما لازم است که به نیازهای روزمره مردم با ظرافت و دقتی مضاعف توجه شود.

 * استمرار حضور مردم در صحنه و افزایش همراهی و همگرایی آنان با نظام و دولت، ضروری است. تکلیف اصلی مسؤولان کشور، تلاش برای استقرار عدالت است و مشروعیت همه مسؤولان کشور در هر رده و مقامی به عدالت‌خواهی آنها و مبارزه‌شان با تبعیض و فساد، وابسته است، بنابراین هر مسؤولی دنبال استقرار عدالت نباشد، حضورش در آن پست و مقام نامشروع است.

* لازم است مبارزه با مفاسد اقتصادی، با قوت و با میدان‌داری دولت ادامه یابد و مصوبات خوب ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی، در پیچ‌وخم‌های اداری، از اجرا باز نماند.

* پرهیز از ایجاد تشنج سیاسی در جامعه از دیگر عوامل تداوم همراهی ملت با نظام و امیدواری آنان به آینده است. مجادلات بی‌مورد، فضای سیاسی کشور را زهرآگین و مردم را افسرده می‌کند و در نهایت به ضرر نظام و همه جناح‌ها تمام می‌شود بنابراین همه مسؤولان و گروه‌ها و جناح‌ها باید از ایجاد تشنج‌های سیاسی به‌شدت پرهیز کنند و فضایی منطقی، معتدل و معقول در کشور به‌وجود آورند.

* غالب مشکلات موجود ناشی از عملکرد دستگاه‌ها و مسؤولان است. برای رفع مشکلات باید آنها را ریشه‌یابی کنیم و با نگاهی نقادانه به عملکرد خود، نقاط ضعف و قوت را بشناسیم و با آنها برخورد صحیح کنیم.

* پرهیز کامل مسؤولان از زندگی مرفه از دیگر عوامل امیدواری بیشتر مردم است. نباید در مسافرت‌ها، کارها و زندگی ما، مسائلی دیده شود که مردم را دلسرد کند.

* یکی از عوامل همگرایی و یا واگرایی مردم از دولت، اقدام جناح‌های عمده سیاسی کشور در تبلیغ فقدان اقتدار مدیریتی در بخش‌های مختلف کشور است. این دو جناح با انگیزه‌های صد درصد مخالف، هر دو ضعف مدیریتی در کشور را تبلیغ می‌کنند و موجب دلسردی مردم می‌شوند اما آیا این‌همه پیشرفت و فعالیت در کشور بدون وجود مدیریت‌های مقتدر در بخش‌های مختلف امکان‌پذیر بوده است؟ البته نارسایی‌ها در مدیریت بخش‌های گوناگون وجود دارد که باید ترمیم شود اما این نقائص به معنای فقدان مدیریت مقتدر در کشور نیست.

* وضع ایران با اوضاع کشور در زمان پیروزی انقلاب غیرقابل مقایسه است. این پیشرفت‌های چشمگیر با اتکای به پروردگار و تکیه بر »هویت ملی و اسلامی و توانایی‌های داخلی« حاصل شده است و سیره مبارکِ تلاش و مجاهدت برای رضای الهی که بی‌تردید رضایت مردم را نیز در پی خواهد داشت باید در کشور ادامه یابد.

4/ شهریور/1383

* اقدامات مثبت و نیز کارهای انجام نشده را صادقانه و شفاف به مردم گزارش دهید تا جامعه، جمع‌بندی صحیحی از فعالیت‌های دولت به‌دست آورد که به اعتقاد اینجانب، این جمع‌بندی مثبت خواهد بود.

* {با اشاره به تأثیر سیاست‌ها و فعالیت‌های دولت کنونی در حرکت دولت بعدی}: باید پایه‌های استوار و محکم بنا گذارید تا در افتخارات دولت بعدی نیز سهیم شوید همچنان‌که اگر خدای ناکرده در این زمینه کوتاهی شود، آثار سوء آن متوجه دولت فعلی نیز خواهد بود.

* در آخرین سال فعالیت خود و در مقام پاسخگویی به مردم، عملکرد مثبت و منفی خود را با صراحت و صداقت با افکار عمومی در میان بگذارید و به‌طور دقیق به مردم گزارش بدهید که در آغاز کار چه تحویل گرفته‌اید و اکنون چه تحویل می‌دهید تا اعتماد مردم جلب شود. کسی باور نمی‌کرد که ظرف 3 سال هدف مهم خودکفایی گندم محقق شود اما به لطف پروردگار و همت و تلاش دست‌اندرکاران این کار انجام شد که لازم است با تولید برنامه‌های رسانه‌ای جذاب این‌گونه حقایق برای مردم بازگو شود.

* به اتمام رساندن کارها و طرح‌های ناتمام مانده دولت از اولویت‌های برنامه دولت باشد. به موازات این اقدام، کارهای جدید و نو از جمله تولید علم، افزایش تحقیقات و ارتباط صنعت با دانشگاه‌ها را همچنان پیگیری کنید. پاکسازی کامل قوه مجریه از فساد مالی از دیگر اولویت‌های کاری آخرین سال دولت باشد. تا هنگامی که قوای مجریه و قضاییه از فساد مالی پاک نشوند کارها و خدمات ارزنده انجام شده نیز آنچنان که باید به ثمر نمی‌رسد.

* {با تأکید بر لزوم پرهیز از مناقشات بی‌حاصل در درون قوه مجریه یا در تعاملات سه قوه}: نقد منصفانه و تذکر از مسائل ضروری است و نظارت از جمله حقوق مسلم مجلس به‌شمار می‌آید اما این مسائل نباید با مناقشات بی‌مورد اشتباه شود و فرصت خدمت به مردم را از دستگاه‌ها و قوای مختلف سلب کند.

* آغاز کارهای جدید از جمله مبارزه بنیانی با قاچاق کالا - تأسیس وزارت رفاه و تأمین اجتماعی - تشکیل سازمان گردشگری و میراث فرهنگی و تشکیل بنیاد شهید و ایثارگران در آخرین سال فعالیت دولت اقداماتی مثبت و جالب توجه است و نشان می‌دهد که دولت در آخرین سال فعالیت خود همچنان در پی خدمت به مردم است.

10/ مرداد/ 1384

* {با تشکر صمیمانه از زحمات و تلاش‌های آقای خاتمی و همکاران ایشان در دولت در طول هشت سال گذشته}: در این مدت کشور شاهد تلاش جدی، پرحجم و سخت دولتمردان بود که نتیجه آن پیشرفت‌های فراوان در عرصه‌های مختلف صنعتی، کشاورزی، علمی، فن‌آوری و خدمات است که این توفیقات از حافظه ملت ایران زدوده نخواهد شد و قطعاً نزد خداوند متعال دارای پاداش و اجر خواهد بود.

* جابه‌جایی قدرت اجرایی در کشور به بهترین شکل و شیرین‌ترین حالت از برکات اسلام و انقلاب است. این روحیه برادری و همراه با محبت که در جابه‌جایی آرام قدرت اجرایی بروز می‌نماید به عنوان بستر مردم‌سالاری اسلامی باید حفظ شود و دولت آینده نیز باید براساس توفیقات به‌دست آمده و با استفاده از تجربیات گران‌بهای این دولت مسیر پیشرفت کشور را ادامه دهد.

* پیشرفت امروز کشور با گذشته قابل مقایسه نیست و ملت ایران با اتکال به خداوند مسیر کمال خود را طی خواهد کرد و در این راه تهدیدها و توطئه‌های قدرت‌طلبان جهانی نیز تأثیری نخواهد داشت و همانند گذشته یکی پس از دیگری خنثی خواهد شد.

* دوران مدیریت همراه با تلخی‌ها و شیرینی‌ها است. پایان یافتن مأموریت افراد به معنای پایان مسؤولیت آنان نیست. یکی از نکات مثبت دولت آقای خاتمی، سرزنده بودن و تلاش و فعالیت اعضای دولت تا لحظات آخر است.

* تدین و نجابت ذاتی آقای خاتمی از امتیازات برجسته ایشان است و رئیس جمهور در این هشت سال ضمن زحمات و تلاش متراکم، در مواجهه با حوادث مختلف صبر و تحمل کرد. البته بارزترین خصوصیت آقای خاتمی در این دوران، مأیوس کردن دشمنانی بود که انتظار داشتند رئیس جمهور رودرروی نظام قرار گیرد اما آقای خاتمی مقاومت نمود و فشارهای بسیاری را نیز تحمل کرد.

* {با اشاره به تلاش عده‌ای برای ایجاد تقابل و رقابت میان جمهوریت و اسلامیت نظام}: در کشور ما جمهوریت از اسلامیت جدا نیست زیرا مردم پایبند به مبانی دینی هستند و در همه انتخابات‌ها با رأی به پایه‌های اعتقادی خود، در واقع نشان داده‌اند که مردم‌سالاری حقیقی در کشور همواره با اعتقاد به اسلام همراه بوده است.

توصیه‌های رهبر شهید انقلاب به محمود احمدی‌نژاد

محمود احمدی‌نژاد در سال ۱۳۸۴، در جریان رقابت‌های انتخاباتی ریاست‌جمهوری توانست با تأکید بر شعارهایی چون ساده‌زیستی، عدالت اجتماعی و ... گوی رقابت را از آیت‌الله هاشمی برباید و پیروز میدان رقابت‌ها باشد. بررسی رهنمودهای رهبر شهید انقلاب در دیدار با اعضای دولت‌های نهم و دهم نشان می‌دهد که ایشان ضمن حمایت از دولت احمدی‌نژاد و انتقاد از تخریب‌ها علیه کابینه او، نسبت به نادیده گرفتن رنج مردم و ویژه‌خواران سیاسی و اقتصادی هشدار دادند. موضوعاتی چون سفرهای استانی، عدالت اقتصادی و اجرای سیاست‌های سند چشم‌انداز ۲۰ ساله از موضوعاتی بود که رهبر انقلاب به دولت نهم توصیه کردند.

آغاز کار دولت دهم با حوادث انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۸۸ همراه شد. موضوعی که رهبر شهید انقلاب با اشاره به ضرورت درک صحیح پیام‌های حضور چهل‌میلیونی مردم در انتخابات و انتخاب یک رئیس‌جمهور با نصاب جدید حدود ۲۵ میلیونی بیان کردند: «اگر مسئولان کشور و نخبگان و زبدگان سیاسی این پیام‌ها را درک کنند، بسیاری از گره‌ها و مشکلات حل می‌شود.»

تحرکات دیپلماتیک دولت دهم، ساده‌زیستی، وضعیت اقتصادی، انتقادهای نخبگان و حضور کم‌رنگ دولت در میان نخبگان دانشگاهی و حوزوی، بخشی از تذکرات و نصایح ایشان به دولت دوم احمدی‌نژاد بود. همچنین درگیری میان قوه مجریه با دیگر قوا و حاشیه‌های آن زمان، مورد توجه رهبری شهید قرار گرفته بود و ایشان در تذکری بیان کرده بودند: «شایسته نیست که دولت خود را درگیر حاشیه‌ها کند که البته برخی اوقات، دولت با کم‌توجهی زمینه‌ساز این حاشیه‌ها می‌شود و برخی اوقات هم حاشیه‌هایی است که دیگران به‌وجود می‌آورند. اگر قرار است مسئله علاقه به ایران مطرح شود، یکی از مهم‌ترین راه‌ها، تحکیم و گسترش زبان و ادبیات فارسی است. اگر می‌خواهید از ایران و ایرانی‌گری حمایت کنید، ایران بعد از اسلام، مستندتر و آشکارتر است.»

* در جدول زیر بیانات رهبر انقلاب در دیدار هر ساله با اعضای دولت محمود احمدی‌نژاد را می‌خوانید؛

رهنمودهای رهبر شهید انقلاب به دولت‌های نهم و دهم

تاریخ

بیانات

8/ شهریور/1384

* {با تاکید بر لزوم در نظر گرفتن رضایت مردم و نادیده گرفتن خواست‌ها و توقعات گروه‌های خاص و ویژه‌خواران به عنوان اولویت مسؤولان نظام}: مسؤولان باید همواره خود را مدیون و وامدار مردم بدانند.

* گروه‌های خاص و ویژه‌خواران اقتصادی و سیاسی پرتوقع و مایه رنج و اذیت مردم و مسؤولان هستند. این افراد و گروه‌ها، در دوران سختی کمترین مساعدت را دارند و از رعایت عدل و انصاف ناخرسند و در مشکلات از همه مردم کم‌صبرتر هستند.

* {با اشاره به فرمایشات حضرت علی (ع) درخصوص شایسته‌سالاری در انتخاب مدیران و مسؤولان بمنظور جلوگیری از انحراف و خیانت آنان}: خودشیفتگی، حب ستایشگری، منت‌گذاری بر مردم، بزرگ‌نمایی کارها و اقدامات انجام گرفته، خلف وعده با مردم در انجام کارها، شتابزدگی در امور، کوتاهی در کارها و اصرار بر شیوه‌ها و برنامه‌های غلط از جمله مسائلی است که مسؤولان باید از آنها برحذر باشند.

* مسؤولان نباید هیچ‌گاه خود را مصون از انحراف بدانند. مراقبت دائم در این زمینه لازم است. یکی دیگر از راه‌های جلوگیری از انحراف، نرنجیدن از تذکرهای افراد خیرخواه و حتی سخنان درشت آنان است.

6/ شهریور/1385

* {با اشاره به رویکردهای اصولگرایانه در کشور و تبیین شاخص‌های اصولگرایی}: دوره کنونی به لحاظ انطباق شعارها و اهداف دولت با مبانی انقلاب اسلامی و امام خمینی (ره)، اعتماد مردم به دولت، و همچنین ابهت و عظمت کم‌سابقه بین‌المللی ملت ایران و نظام اسلامی، دوره‌ای استثنایی است. دولت باید با حداکثر استفاده از این شرایط در جهت تحقق اهداف و شعارهای اعلام شده حرکت کند و وظیفه همه دلسوزان انقلاب و نظام اسلامی نیز کمک و یاری دولت است.

* کشور در شرایط کنونی به عدالت اقتصادی بیش از دیگر موارد نیازمند است. البته اجرای عدالت باید به‌صورت معقول و در چارچوب مورد نظر اسلام باشد.

* یک‌سال از فعالیت دولت نهم گذشته و باید از فعالیت خودر در این دوره ارزیابی داشته باشید. در این ارزیابی باید نقاط قوت و ضعف بدون تعصب و با استفاده از نظرات افراد دلسوز مورد داوری قرار گیرند و متناسب با عملکرد هر بخش اقدام شود.

* سیاست‌های سند چشم‌انداز باید در جهت‌گیری‌ها و برنامه‌های دولت لحاظ شود. شما را به همراه کردن سرعت در کارها با دقت و پرهیز از شتاب‌زدگی و همچنین تدبیر و درایت در تصمیم‌گیری‌ها توصیه می‌کنم. سفرهای استانی رئیس جمهور و دولت سفرهای پربرکت و امیدبخشی برای مردم است. باید با پیگیری و نظارت جدی تلاش شود تا وعده‌هایی که در این سفرها به مردم داده می‌شود به مرحله عمل برسد. در مواردی که امکان برآورده شدن خواسته‌های مردم نیست باید صادقانه به آنان گفته شود تا به توقعات مردم دامن زده نشود و با توجه به اعتماد مردم به دولت، قطعاً مورد قبول آنان قرار خواهد گرفت.

* تعامل و هماهنگی سه قوه ضروری است. در تعامل قوا ملاک قانون اساسی و وظایف و اختیارات مشخص شده در این میثاق ملی است. برخورد بی‌محابا و همراه با تدبیر با تخلفات و فساد مالی، حفظ سرمایه‌های ملی به‌ویژه منابع طبیعی و پرهیز از سطحی‌نگری و عوام‌گرایی در مسائل فرهنگی را از دیگر نکاتی دانستند که باید مورد توجه دولت قرار گیرد.

* تحرک موجود در دیپلماسی کشور و هماهنگی فعالیت‌های اقتصادی بین‌المللی با دستگاه دیپلماسی ضروری است. این تحرک دیپلماسی باید همواره جهت‌دار، پخته و اثرگذار باشد.

* اقدامات خوب اقتصادی دولت از جمله، طرح واگذاری سهام عدالت، تسریع در اجرای طرح‌های نیمه‌تمام، در نظر گرفتن عدالت در اعطای تسهیلات بانکی و تأسیس صندوق مهر امام رضا (ع) جای تقدیر دارد. باید این اقدامات خوب با شکلی هنرمندانه و قابل فهم برای مردم تشریح شوند.

15/ مهر/1386

* {با یادآوری اهمیت مضاعف تکیه بر عقل و تدبیر در مسائل مرتبط با کشور و ملت}: برخی مواقع معنای خردورزی دچار تحریف می‌شود و حرکت براساس عقل و تدبیر کنار گذاشتن کارهای بزرگ و کاهش شتاب در کارها معنی می‌شود در حالی‌که در برخی امور اقتضای خردورزی حرکت آرام و ملایم و در برخی امور نیز اقتضای عقل حرکت پرشتاب و اقدام همراه با قاطعیت و شجاعت است.

* با روی کار بودن یک دولت حزب‌اللهی و رئیس جمهور مکتبی زمینه برای حرکت عمیق فرهنگی بیش از پیش فراهم است و همه دستگاه‌های مسئول اعم از وزارت ارشاد، صدا و سیما، سازمان تبلیغات اسلامی، وزارت علوم، وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باید در جهت ارتقای ارزش‌های اخلاقی و ایمان دینی جامعه به‌طور جدی تلاش کنند.

* برای مقابل با دشمن همه دستگاه‌ها مسئول هستند و باید به وظیفه خود عمل کنند اما هماهنگی دستگاه‌ها براساس قانون به عهده دولت و در رأس آن شخص رئیس جمهور است.

2/ شهریور/ 1387

* کابینه آقای احمدی‌نژاد دولت کار و اقدام است. انرژی، تحرک، نشاط کار و جدیت در خدمت به مردم، ویژگی بسیار با ارزش و مستمر دولت است که پس از سه سال همچنان برجسته است و سفرهای استانی یکی از نمودهای آن به‌شمار می‌رود. انطباق شعارها و گفتمان دولت با شعارها و گفتمان امام و انقلاب دومین خصوصیت بسیار با ارزش دولت است. عزت ملی و استقلال حقیقی از اقدامات تحسین‌برانگیز دولت است.

* {با انتقاد از برخی که در گذشته در مقابل بیگانگان زیاده‌خواه، احساس انفعال و شرمندگی می‌کردند}: این دولت، در تعاملات جهانی وفاداری به گفتمان انقلاب را افتخار خود می‌داند و روند بسیار خطرناک غرب‌زدگی و گرایش‌های سکولاریستی را که متأسفانه در حال نفوذ در بدنه مدیریتی کشور بود، سد کرده است. پایداری در موضوع انرژی هسته‌ای یکی از مظاهر دفاع از هویت ملی است، اما ملت، شخص رئیس جمهور و دولت در مقابل افزون‌طلبی‌ها ایستادند و جلو رفتند.

* جرأت در ایجاد تحول، شجاعت تصمیم‌گیری برای حل مشکلات بزرگ ـ و جرأت مقابله با فساد از جمله نمودهای مهم گفتمان انقلابی دولت است. قلع و قمع اژدهای هفت‌سر فساد بسیار سخت است البته اکنون نیز این هدف محقق نشده اما جرأت مقابله با آن در این دولت، کاملاً مشهود و محسوس است.

* شرافت شما در همسطح بودن با ملت ـ ساده‌زیستی و تماس و انس مستمر با مردم است و تجلی عملی این خصوصیات در رفتار رئیس جمهور و هیأت دولت باعث جلب اعتماد بیشتر مردم و ریشه‌کن شدن بلای اسراف و اشرافی‌گری می‌شود.

* قوه مجریه بار عمده مدیریت کشور را بر عهده دارد و به همین علت دولت‌های قبلی نیز مورد حمایت بوده‌اند اما خصوصیات دولت فعلی، باعث می‌شود که حمایت گرم‌تری از آن بشود و دلگرمی بیشتری درباره اقدامات آن وجود داشته باشد. حمایت از دولت را به معنای چشم بستن بر ضعف‌های آن نیست، کارهایی وجود دارد که دولت باید تدبیر کند یا انجام دهد.

* وقتی قانونی با سازوکار قانون اساسی در مجلس و شورای نگهبان تصویب شد، باید تا مادامی که تغییر نکرده حتماً به آن عمل شود. ممکن است دولت، روال تصویب یک قانون ابلاغ شده را صحیح نداند اما متصدی این مسئله، قوه مجریه نیست و دولت حتی اگر معتقد به ضعف یک قانون بود باید به آن عمل کند.

* رئیس جمهور بر عملکرد وزرا نظارت کند البته این مسئله نباید با استقلال کار وزیران منافات پیدا کند چرا که اعضای دولت از مجلس رأی گرفته‌اند و در حوزه کار خود، استقلال دارند.

* مردم معتقدند دولت نهم، مردمی است و از جنس خودشان است، این امتیاز توقع مردم را بالا می‌بَرَد بنابراین اگر در جایی، عمل به وعده‌ای با مشکل روبه‌روست، به صراحت با مردم در میان بگذارید.

* تعامل با قوای مقننه و قضائیه و تعامل نظام‌مند با نخبگان از دیگر ضروریات کار دولت است.

* انتقاد، ارزش‌یابی منصفانه و کارشناسانه است که با نظر خیرخواهی انجام می‌شود و در آن نقاط مثبت و منفی در کنار هم مورد توجه قرار می‌گیرد و دولت باید با سعه صدر از این انتقادها استقبال کند، آنها را با گوش جان بشنود و با بررسی و توجه کافی و کامل، به انتقادهای صحیح عمل نماید. انتقاد، خدمت و تخریب، خیانت به نظام و کشور است. از تخریب دولت نهم تحت عنوان انتقاد متأسفم. انکار امتیازات و نقاط مثبت، برجسته کردن ضعف‌ها، و بدگویی مستمر، تخریب است نه انتقاد. زبان دولت در موضوع هسته‌ای، زبان عزت و اقتدار ملی است اما برخی چون فلان دولت زیاده‌خواه از موضع هسته‌ایِ عزتمند دولت ایران خوشش نمی‌آید این مواضع صحیح را هدف تخریب قرار می‌دهند.

* {با اشاره به افزایش انتقاد و تخریب دولت‌ها در سال آخر دوره اول فعالیت آنها}: البته این دولت، بیشتر مورد هجوم تخریبی قرار دارد و دو جریان داخلی و خارجی آن را می‌کوبند. دولت نهم به این علت، هدف حملات بی‌وقفه، قرار دارد که گفتمان آن، گفتمان امام و انقلاب است. برخی از این افراد مغرض نیستند بلکه کم‌اطلاع یا بی‌اطلاع هستند، برخی هم غرض‌های شخصی و سطحی دارند، اما بعضی، یا از اول امام را قبول نداشته‌اند و یا در وسط راه با انقلاب دچار مشکل شده‌اند، به‌همین علت با غرض‌های عمقی و کینه امام، به تخریب دولت نهم مشغولند.

* سند چشم‌انداز 20 ساله، نقشه راه حقیقی پیشرفت کشور است و نظارت بر برنامه‌ها و جهت‌گیری‌های سازمان‌ها و دستگاه‌ها برای تشخیص انطباق آنها با سند چشم‌انداز و رصد میزان تحقق اهداف این سند، کاملاً ضروری است.

* طرح تحول اقتصادی از کارهای بزرگ دولت نهم است. این کار بسیار مهم حتماً انجام شود اما در این روند باید از هرگونه شتاب‌زدگی مطلقاً پرهیز کرد. اجرای خوب این طرح، قدم بزرگی در پیشرفت کشور است اما اجرای شتاب‌زده آن، خطرها و ضررهایی به‌دنبال می‌آورد. اگر اجرای بخشی از این طرح تورم‌زاست باید برای جلوگیری از بروز این مسئله و یا کنترل تبعات منفی آن، چاره‌اندیشی کرد. تلاش بیشتر برای کنترل تورم را به عنوان یکی از مشکلات مردم از شما می‌خواهم. کاهش تورم باعث خواهد شد آثار خدمات بزرگ دولت نهم در زندگی مردم، ملموس‌تر شود.

16/ شهریور/ 1388

* بر رویکردهای اساسی همچون عدالت – فسادستیزی – حمایت از طبقات ضعیف – ساده‌زیستی – توجه به مناطق محروم و تلاش خستگی‌ناپذیر برای حل مشکلات مردم به‌ویژه تورم و اشتغال تأکید داشته باشید.

* سند چشم‌انداز 20 ساله را معیار و ملاک سنجش فعالیت‌های دولت است. دولت دهم را به اجرای کامل سیاست‌های اصل 44 – پرهیز از شتاب‌زدگی – توجه به دیدگاه‌های نخبگان – اهتمام به فرهنگ – رعایت دقیق قانون – استقبال از نقدهای خیرخواهانه – مغتنم شمردن توصیه‌های علما و مراجع – و طراحی و تدوین الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت توصیه می‌کنم.

* {با اشاره به ضرورت درک صحیح پیام‌های حضور چهل میلیونی مردم در انتخابات و انتخاب یک رئیس جمهور با نصاب جدید حدود 25 میلیونی}: اگر مسئولان کشور و نخبگان و زبدگان سیاسی این پیام‌ها را درک کنند بسیاری از گره‌ها و مشکلات حل می‌شود.

* مسئولان و بیش از همه رئیس جمهور را به شکرگزاری و مغتنم شمردن این نعمت الهی و پرهیز کامل از غرور دعوت می‌کنم. باید به رأی مردم مفتخر و مستظهر بود اما در اوج تواضع، از هرگونه غرور پرهیز کرد چرا که غرور از دام‌های بزرگ شیطان است و انحرافات و انحطاطات گوناگونی را به همراه می‌آورد.

* با تشکر از زحمات یکایک اعضای دولت پرتلاش نهم، ورود به عرصه خدمت به مردم را به دولت دهم خوش‌آمد می‌گویم.موقعیت کنونی، کار فراوان کمی همراه با ظرافت و کیفیت کامل می‌طلبد که به فضل الهی آقای رئیس جمهور خستگی‌نشناس و پرانرژی در همین مسیر حرکت می‌کنند.

* دولت دهم را به آمادگی برای مواجهه با انواع بدخواهی‌ها و توطئه‌ها توصیه می‌کنم. علیه این دولت و علیه نظام تلاش‌های فراوانی انجام خواهد شد اما توانایی‌ها، امیدها و فرصت‌های دولت و ملت بیشتر از همه توطئه‌ها و مشکلات پیش روست. ادامه رویکردهای اساسی دولت نهم نظیر عدالت – مبارزه با فساد – حمایت از قشرهای ضعیف – ساده‌زیستی – توجه به مناطق محروم و تلاش بی‌پایان برای حل مشکلات مردم ضروری است. ادامه تلاش در این مسیر، خدا را راضی و مردم را هم خشنود خواهد کرد.

* در بحث یارانه‌ها، قشرهای فقیر از کمک‌های دولت بهره کمتری می‌برند که هدفمند کردن یارانه‌ها که به دولت‌های قبلی نیز توصیه می‌شد می‌تواند این مشکل را حل کند.

* توجه کامل به سند چشم‌انداز بیست ساله را به شما توصیه می‌کنم. سند چشم‌انداز به تعبیری، بعد از قانون اساسی مهم‌ترین سند کشور است بنابراین باید هم فعالیت‌ها و جهت‌گیری‌های کاری دولت با شاخص سند چشم‌انداز سنجیده شود. اجرای کامل سیاست‌های اصل 44، توصیه دیگرم به رئیس جمهور و کابینه جدید است. کارهای انجام شده در این زمینه ناکافی است. نباید منتظر تغییرات اساسی در زیرساخت‌ها و تصویب طرح تحول اقتصادی ماند و کار را به بن‌بست رسیده فرض کرد بلکه باید به هر شکل ممکن، در مسیر اجرای سیاست‌های اصل 44 به جلو رفت.

* از شتاب‌زدگی در طرح‌های اقتصادی پرهیز و از دیدگاه‌های کارشناسی بهره‌مند شوید. کم‌توجهی به مسائل کارشناسی در مباحث اقتصادی ممکن است به زیان‌های بزرگی منجر شود.

* {با رد گرایش‌های بی‌مبنا و افراطی در باب فرهنگ}: باید مسائلی را که مبنای صحیح دینی و شرعی دارد با افتخار تبلیغ و ترویج کرد.

* شما را به پایبندی کامل و رعایت دقیق قانون توصیه می‌کنم. اگر در مسئله‌ای، قانون نادیده گرفته شد موضوع به نقض یک قانون ختم نمی‌شود بلکه راهی برای بی‌اعتنایی به قانون باز خواهد شد.

* هدف از برخی انتقادهای داخلی که به پشتوانه رسانه‌های بیگانه صورت می‌گیرد تخریب است اما نقدهای مصلحانه و خیرخواهانه‌ای هم وجود دارد که از سوی طرفداران دولت هم نیست که باید به آنها توجه و عمل کرد.

* اقدام دولت نهم در تحمل اهانت‌ها و کینه‌توزی‌ها دارای اجر الهی است. نباید در این راه خسته شد یا انتقادهای کوچک را حمل بر دشمنی کرد.

* توصیه‌ها و نصیحت‌های مراجع، علما و بزرگان دینی را مغتنم بدانید. بزرگان علما در مناطق مختلف کشور و مراکز حوزه‌های علمیه، طرفداران نظام اسلامی هستند و خدمات دولت را هم می‌بینند بنابراین توصیه‌های آنان از روی محبت و علاقه‌مندی است و باید مغتنم شمرده شود. ممکن است نخبگان خیرخواه، اعتراضی هم داشته باشند که لازم است با استقبال از آنها ذهن فعال و پویای نخبگان را برای خود ذخیره کرد.

* به گونه‌ای حرکت کنید که اقدامات شما در فرصت 4 ساله خدمت، پایه‌های محکمی برای مسئولان آینده کشور فراهم کند تا ان‌شاءالله در همه زمینه‌ها حرکتی قوی‌تر از دولت نهم انجام شود.

8/ شهریور/ 1389

* حفظ جهت‌گیری‌های اساسی دولت همچون پایبندی به ارزش‌ها – عدالت‌طلبی – ساده‌زیستی – دوری از اشرافی‌گری – تلاش و خدمت بی‌وقفه و استکبارستیزی ضروری است.

* تسهیل زندگی مردم و توجه به سند چشم‌انداز در جهت‌گیرهای دولت مورد اهتمام بیشتر قرار گیرد.

* فتنه 88 ضربه سختی به روند کار و پیشرفت کشور وارد کرد و به دشمن روحیه داد اما ملت و دولت با اعتماد و ایمان و ایستادگی، کارها را پیش بردند و به لطف خداوند، توفیقات خوبی نصیب دولت شد.

* اگر بی‌توجه به سند بسیار مهم چشم‌انداز 20 ساله، ده سال جلو برویم طبعاً در مدت باقی‌مانده امکان تحقق اهداف چشم‌انداز، دیگر وجود نخواهد داشت بنابراین باید دولت افرادی را مأمور کند که عاقلانه با تدبیر و تدبر، به این سؤال اساسی پاسخ دهند که آیا پیشرفت در سند چشم‌انداز متناسب با زمان طی شده بوده است یا نه؟

* توجه به شاخص‌های کلان در مباحث اقتصادی مهم است و باید تلاش بیشتری برای تحقق نرخ رشد تولید پیش‌بینی شده در سند چشم‌انداز و نیز افزایش سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی شود. سیاست‌ها و اقدامات دولت باید به گونه‌ای باشد که بخش خصوصی قادر شود زیر بار سرمایه‌گذاری‌های بزرگ نیز برود.

* همه وزیران در تصمیم‌های دولت مؤثر و شریکند بنابراین باید با برخورد فعال، پخته و کارشناسی شده در مباحث شرکت کنند تا مصوبات به‌طور صحیح، پرورش یابد و تصحیح و تکمیل شود.

* {با انتقاد از اقدام بعضی دستگاه‌ها در علنی کردن برخی اصطکاک‌های طبیعی دولتی در افکار عمومی}: اینگونه مسائل باید در جلسات هیأت وزیران حل و فصل شود و یا به حداقل برسد. پرهیز از کارهای موازی در عرصه‌های مختلف از جمله سیاست خارجی و نیز اعتماد به وزیران در چارچوب اختیارات و وظایفشان از دیگر نکات مدیریتی هیأت دولت است. هیأت وزیران بیشتر انتقادپذیری بیشتر باشد. البته در بسیاری از مسائل حق با دولت است اما اعضای دولت باید در همه احوال انتقادپذیری و سعه صدر را در خود نهادینه کنند.

* تحرک دیپلماتیک دولت انصافاً قابل تشکر است اما آنچه بیشتر از تحرک و رفت و آمد سیاسی باید مورد توجه قرار داشته باشد روح و جهت‌گیری و محتوای دیپلماسی است. وزارت امور خارجه مسئول هدایت منسجم و برنامه‌ریزی شده همه مسائلی است که به نوعی با سیاست خارجی و روابط با دیگر کشورها مربوط می‌شود.

6/ شهریور/1390

* {با قدردانی از خدمات دولت و تاکید بر پایبندی به شعارها و جهت‌گیری‌های اعلام شده}: علت اقبال مردم در انتخابات سال 84 و 88 به رئیس جمهور همین شعارهای جذاب و ضروری بود چرا که مردم به ارزش‌ها و آرمان‌ها پایبند و دلبسته‌اند. عدالت‌خواهی، استکبارستیزی، ساده‌زیستی، مقابله با منش اشرافی‌گری، «مقابله با ویژه‌خواری و سوءاستفاده از ارتباطات اقتصادی و غیراقتصادی» و خدمت‌رسانی صادقانه از جمله شعارهای جذاب دولت است. اگر به هر علت تقید به شعارهای دولت سست شود توفیقات الهی نیز کم خواهد شد بنابراین با همان شور و نشاط و تلاش به خدمت صادقانه و بدون توقع ادامه دهید.

* یکی از اشکالات دولت حضور کم‌رنگ در میان نخبگان دانشگاهی و حوزوی است. باید رئیس جمهور و وزراء اقدامات دولت در بخش‌های مختلف به‌ویژه در خصوص مسائل اقتصادی را که از مسائل اصلی کشور و مورد چالش موافقان و مخالفان دولت است، در جمع نخبگان مطرح کنند تا با استفاده از دیدگاه‌ها و همچنین نظرات انتقادی آنان، هم‌افزایی به‌وجود آید.

* باید از انتقادها و اشکالات مجامع نخبگان استقبال کرد. نباید به دلیل نحوه بیان برخی از مسائل، از دیدگاه‌های سازنده و مفید اکثریت نخبگان محروم شد. بیان نقاط ضعف به موازات نقاط قوت را به رئیس جمهور و هیأت وزیران توصیه می‌کنم. بیان نقاط ضعف باعث اثرگذاری بیشتر در دل‌های مردم می‌شود. همراه با تشریح کارها و بیان نقاط قوت، به صراحت به مردم بگویید که این کارها را نتوانستیم انجام دهیم و مطمئن باشید مردم، کسی را برای کاری که تلاش کرده اما نتوانسته انجام دهد، مؤاخذه نمی‌کنند.

* {با اشاره به ضرورت برخورد صحیح در قبال انتقادهایی که از دولت در رسانه‌ها یا مراکز قانونی مطرح می‌شود}: تنها جهت‌گیری صحیح در قبال انتقادات رویکرد توجیه‌کننده و تبیین‌کننده است و رویکرد مخاصمه و حمله متقابل به نتیجه‌ای نمی‌رسد.

* وعده به مردم باعث افزایش توقعات می‌شود. تحقق وعده‌های داده شده دولت به مردم، امری مطلوب و ضروری است و باعث استحکام ایمان و اعتقاد مردم می‌شود و برعکس اگر این وعده‌ها محقق نشود در ذهن مردم، مشکل ایجاد می‌کند.

* مقایسه میان عملکرد دولت با دولت‌های قبلی کار خوبی است. خیلی مهم است که مقایسه‌ای نیز میان وعده‌های دولت و کارهای انجام شده صورت پذیرد.

* ضرورت توجه به جهاد اقتصادی از 3 منظر «رونق اقتصادی و حل مشکلات معیشتی مردم»، «ضرورت رسیدن به اهداف چشم‌انداز» و «مقابله با اهداف خصمانه نظام سلطه بر ضد ملت ایران» الزامی است. طرح تحول اقتصادی یکی از مصادیق جهاد اقتصادی است. به لطف خداوند اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها به عنوان یکی از محورهای طرح تحول اقتصادی آغاز شده ولی لازم است بقیه محورهای دیگر این طرح در دو سال باقیمانده دولت، به جریان بیفتد. به ضرورت تقویت بخش تولید توجه کنید. مصوبه قانونی برای کمک به واحدهای تولیدی هنوز تحقق پیدا نکرده و باید با اجرای این مصوبه، در کوتاه‌مدت منابع به واحدهای تولیدی نیازمند تزریق شود.

* {با اظهار نگرانی از واردات برخی کالاها و محصولات}: باید در سیاست‌های واردات بازنگری جدی شود و از واردات به‌ویژه محصولات زراعی و باغی و واردات کالاهایی که در آن مزیت تولید داریم، پرهیز شود.

* شایسته نیست که دولت خود را درگیر حاشیه‌ها کند که البته برخی اوقات، دولت با کم‌توجهی زمینه‌ساز این حاشیه‌ها می‌شود و برخی اوقات هم حاشیه‌هایی است که دیگران به‌وجود می‌آورند. اگر قرار است مسئله علاقه به ایران مطرح شود، یکی از مهم‌ترین راه‌ها، تحکیم و گسترش زبان و ادبیات فارسی است. اگر می‌خواهید از ایران و ایرانی‌گری حمایت کنید، ایران بعد از اسلام، مستندتر و آشکارتر است.

* در مسائل مربوط به قوا، در مواردی که کوتاه آمدن امکان‌پذیر است، کوتاه بیایید، در مواردی که با تبیین قابل حل است، تبیین کنید و در مواردی هم که با ارتباطات دوستانه حل می‌شود، از این روش استفاده کنید.

2/ شهریور/ 1391

* هفته دولت فرصتی برای تشکر از خدمات قوه مجریه و مسئولان و کارکنان دستگاه‌ها و فرصتی برای ارزیابی درونی و بررسی نقاط قوت و ضعف قوه مجریه است.

* {با اشاره به عبور سریع فرصت‌های خدمت}: رئیس جمهور و همکارانش را به مغتنم شمردن یک سال باقی‌مانده از عمر دولت دهم توصیه می‌کنم. در همین یک سال نیز می‌شود کارهای بسیار مهم و بزرگی انجام داد. شما به پرکاری مشهور هستید همین ویژگی را با جدیت و تا لحظات آخر فرصت خدمت به مردم و کشور، حفظ کنید.

* روند کلی حرکت کشور با وجود برخی مشکلات و نقاط ضعف‌ها، رو به جلو است. حتی مراکز رصد جهانی نیز به روند پیشرفت‌های ایران اذعان دارند اما برخی در این زمینه دچار توهم ناشی از ارزیابی غلط هستند.

* تمرکز در کارهای قوه مجریه به‌ویژه در مسائل کلان و اساسی، ضروری است. نقاط ضعف را نیز باید بررسی و برطرف کرد. کارهای وسیع عمرانی در مناطق مختلف کشور، پیشرفت چشمگیر در زمینه علم و فناوری، ارتقای جایگاه ایران در عرصه سیاست خارجی و مسائل بین‌المللی، برجسته شدن ارزش‌های انقلاب در گفتار و رفتار دولت از جمله ساده‌زیستی و دوری از تجمل، استکبارستیزی و افتخار به انقلابی‌گری و تلاش برای ارتباط گسترده با مردم از جمله نقاط قوت دولت است که منشأ برکات و آثار مثبتی بوده است.

* حمایت از تولید، رسیدگی به واحدها و کارخانه‌هایی که دچار مشکل شده‌اند، ‌فعال‌سازی واحدهای متوسط و کوچک، مدیریت منابع ارزی و حمایت همه‌جانبه از تولید ملی، از توصیه‌های من به هیأت دولت است.

* {با ابراز خرسندی از توجه دولت به ضرورت صرفه‌جویی در دستگاه‌ها}: مسئله استفاده از تولید ملی را نیز به‌طور جدی در دستور کار دستگاه‌ها قرار دهید و مصرف اجناس و کالاهای خارجی را در دستگاه‌ها ممنوع اعلام کنید.

* {با دعوت جدی از مسئولان برای همگرایی}: حوزه‌های مسئولیت‌ها مشخص است هر سه قوه باید با هماهنگی و تعامل عمل کنند.

توصیه‌های دیپلماسی رهبری شهید

آغاز به کار دولت حسن روحانی در سال ۹۲ با اتفاقات مهمی در کشور همراه شد، از امضای برجام و رونق شرایط اقتصادی تا آمدن ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، تشدید تحریم‌ها و شیوع ویروس کرونا. بررسی رهنمودهای رهبر شهید انقلاب به دولت‌های یازدهم و دوازدهم حاکی از آن است که ایشان ضمن تأکید بر شرایط اقتصادی کشور، بر مسائلی چون مبارزه با فساد، اجرای اسناد بالادستی و همکاری با شوراهای عالی در کشور، پرهیز از دوقطبی‌سازی و دعواهای سیاسی، حمایت از دیپلماسی و دوری از حواشی انتخاباتی تأکید داشته‌اند. چنانچه در شهریور سال ۹۴ و پس از امضای برجام، با اشاره به موضوع هسته‌ای گفتند: «پایان دادن به مذاکرات هسته‌ای یکی از کارهای بسیار مهمی است که انجام شده و امیدواریم که اگر در این زمینه برخی مسائل و مشکلاتی هم وجود دارد، برطرف شود.»

اما دولت دوم روحانی با حوادث مهمی چون خروج آمریکا از برجام در زمان ترامپ، مذاکرات احیای برجام در زمان بایدن، شیوع ویروس کرونا و تحریم‌های شدید اقتصادی علیه ایران همراه بود. وضعیت اقتصادی کشور، بحث تولید و مبارزه با فساد و همچنین سیاست‌های خارجی کشور از مهم‌ترین توصیه‌های رهبری شهید به دولت دوازدهم بود.

* در جدول زیر بیانات رهبر انقلاب در دیدار هر ساله با اعضای دولت حسن روحانی را می‌خوانید؛

  * رهنمودهای رهبر شهید انقلاب به دولت‌های یازدهم و دوازدهم

تاریخ

بیانات

6/شهریور/1392

* {آقای روحانی را رئیس جمهوری مطلوب، مورد اعتماد و دارای سوابق روشن انقلابی خواندند و با تبیین شاخص‌های مهم دولت مطلوب از جمله سلامت اعتقادی و اخلاقی، خدمت به مردم، عدالت، سلامت اقتصادی و مبارزه با فساد، قانون‌گرایی، حکمت و خردگرایی و تکیه بر ظرفیت درون‌زای کشور}: اقتصاد و علم را در اولویت قرار دهید و با مهار تورم، تأمین نیازهای اساسی مردم، رونق تولید و ایجاد تحرک و آرامش در عرصه اقتصادی، امید مردم به آینده را استمرار و افزایش دهید.

* تهدید آمریکا به دخالت در سوریه را، فاجعه‌ای قطعی برای منطقه است. هرگونه دخالت و جنگ‌طلبی یقیناً به ضرر آتش‌افروزان خواهد بود.

* {ایشان با تحسین سرعت عمل و پیگیری رئیس جمهور برای معرفی فوری وزیران به مجلس شورای اسلامی}: رأی خوب مجلس به وزیران پیشنهادی نیز زمینه‌ساز آغاز به‌کار سریع دولت جدید بود که این مسئله نشان‌دهنده هماهنگی ارزشمند دو قوه و حساسیت قابل تقدیر رئیس جمهور و مجلس برای شروع سریع فعالیت‌های دولت بود.

*در تبیین بیشتر شاخص سلامت اعتقادی و اخلاقی، اطمینان و اعتماد کامل به وعده‌های یاری خداوند کاملاً ضروری است. در تجربیاتی مانند پیروزی انقلاب، دفاع مقدس و غلبه بر شورش‌های متعدد قومی در اوایل انقلاب، ملت و مسئولان کشور، تحقق وعده‌های پروردگار را کاملاً لمس کردند که این تجربه‌های ارزشمند، زمینه‌ساز اعتماد کامل‌تر به وعده‌های نصرت و یاری خداوند است.

* دیدگاه‌ها و سلایق متفاوت سیاسی – اقتصادی و اجتماعی حاشیه است و خدمت به مردم متن، اجازه ندهید حاشیه‌ها بر متن اثر بگذارد.

* به همه دولت‌های قبلی نیز گفتم که فرصت ۴ یا ۸ سال مسئولیت، به سرعت می‌گذرد اما همین مدت محدود، شامل فرصت‌های بی‌پایان برای خدمت به ملت است که نباید هیچ‌کدام را از دست داد.

* {در بحث خدمت به مردم، نگاه و کار جهادی را ارزشمند برشمردند}: کار جهادی به معنای بی‌قانونی نیست و من به‌شدت مخالف بی‌قانونی هستم اما در چارچوب قوانین نیز می‌توان به دور از نگاه مرسوم اداری، با «نگاه جهادی و شوق آرمانی»، عمل کرد و موانع را پشت سر گذاشت. منصب حکومتی جایگاه وسوسه‌انگیز قدرت و منابع مادی است، مانند یک چشم بصیر و یک نورافکن قوی و دائم، مراقب باشید دستگاه تحت مدیریت شما از وسوسه فساد، دور و در امان بماند.

* {با اشاره به وجود دستگاه‌های نظارتی از هر سه قوه، خطاب به هیأت دولت}: فساد همچون موریانه است، با قاطعیت و تدبیر جلوی رخنه «فساد، پارتی‌بازی، رشوه و اسراف» را بگیرید تا اصولاً نیازی به ورود دستگاه‌های نظارتی به حیطه مدیریتی شما، پیش نیاید.

* اجرای اسناد بالادستی از جمله سیاست‌های کلی نظام و سند چشم‌انداز را از لوازم قانون‌گرایی است. مصوبات شوراهای عالی از جمله شورای‌عالی انقلاب فرهنگی و شورای‌عالی فضای مجازی که بسیار مهم است باید معتبر شناخته و براساس آنها عمل شود.

* {با اشاره به مسائل اقتصادی به زیرساخت‌های خوب اقتصادی که ظرف ۱۰ سال گذشته در کشور ایجاد شده است}: با توجه به این زیرساخت‌ها، باید ایجاد ثبات و آرامش ذهنی در مردم و بازار، کاهش تورم، تأمین نیازهای اساسی مردم و تحرک بخشیدن به تولید ملی در دستور کار فوری دولت قرار گیرد. این اقدامات فوری، در واقع، آغاز حماسه اقتصادی است که در ابتدای سال بر آن تأکید شد.

* البته تحقق حماسه اقتصادی نیازمند حرکتی بلندمدت است و هیچ انسان منصفی از دولت توقع حل سریع همه مشکلات اقتصادی را ندارد ولی انتظار حرکت به سمت حل مشکلات با نگاه حکیمانه و مدبرانه، وجود دارد.

5/ شهریور/1393

* یکی از برکات تغییر دولت‌ها و روی کار آمدن دولت‌ها با شعارهای جدید، ایجاد امید در مردم است، باید این امید را در مردم حفظ و تقویت کرد که یکی از راه‌های تقویت آن، اطلاع افکار عمومی از کارهای انجام‌گرفته، است. البته امید مردم فقط با ارائه گزارش، تقویت نخواهد شد بلکه مردم به دنبال عمل، و نتیجه عملی، صحبت‌ها هستند.

* {چند توصیه مهم به دولت داشتند که «کار و فعالیت و خدمت مستمر به مردم» و «پرهیز از حاشیه‌سازی‌ها» اولین توصیه به دولتمردان بود و حفظ انسجام درونی و شنیده شدن یک صدا از دولت، دومین توصیه رهبر انقلاب اسلامی بود.}: باید مراقبت شود تا در سخنان مسئولان دولتی تعارض وجود نداشته باشد و فلسفه تعیین سخنگو هم این است که از دولت صدای واحد در مسائل مختلف شنیده شود.

* {دولتمردان را به پرهیز از دوقطبی کردن جامعه با شعارها و دعواهای سیاسی سفارش کردند}: جناح‌بندی‌های سیاسی اشکالی ندارد اما نباید جامعه را به دو قطب تبدیل کرد زیرا این کار موجب دل‌زدگی و خستگی مردم و شکننده شدن محیط جامعه می‌شود. علائق اعضای دولت به برخی جناح‌های سیاسی اشکالی ندارد اما دولت و اعضای آن نباید اسیر جناح‌بندی‌ها شوند.

* در موضوع جناح‌بندی‌های سیاسی همواره تأکید بر رفاقت و اُنس با یکدیگر است اما در برخی موارد هم مسئله متفاوت است و باید حتماً خطوط قرمز و خطوط فاصل رعایت شوند. مسئله فتنه و فتنه‌گران، از مسائل مهم و از خطوط قرمز است که آقایان وزرا باید همان‌گونه که در جلسه رأی اعتماد خود بر فاصله‌گذاری با آن تأکید کردند، همچنان بر آن پایبند باشند.

* {توصیه پنجم خود را به رعایت سعه صدر و آرامش در قبال انتقادهای منصفانه اختصاص دادند}: آقای رئیس‌جمهور از برخی انتقادها ناراحتند که البته در برخی موارد هم واقعاً حق با ایشان است و برخی انتقادها، تند و گاهی غیرمنصفانه هستند. لزومی ندارد که انسان بخواهد به هر مطلب یا انتقادی، پاسخ دهد زیرا در برخی موارد سکوت بهتر است ضمن آنکه هر حرفی هم که بر ضد ما زده شود این‌گونه نیست که حتماً در ذهن افراد جامعه تأثیر بگذارد و مورد قبول قرار گیرد.

* انتقاد باید باشد اما انتقاد باید با لحن خوب و منصفانه باشد و هدف از آن نیز بی‌آبرویی و سبک کردن طرف مقابل نباشد که این روش قطعاً غلط است. پاسخ به انتقادها هم باید منطقی و با خونسردی داده شود.

* {با اشاره به برخی اظهارنظرهای مبالغه‌آمیز و غیرمنصفانه درخصوص دولت‌های گذشته}: اگر در این اظهارنظرها بی‌انصافی شود، قطعاً در آینده نیز نسبت به عملکرد ما هم بی‌انصافی خواهد شد. اگر برخی سیاست‌ها یا عملکردهای دوره گذشته را قبول نداریم، بهترین شیوه، اصلاح آن در عمل است و این روش، بهتر از اظهارنظر است.

* {موضع‌گیری‌های دولت در یک‌سال گذشته را خوب ارزیابی کردند}: موضع‌گیری صریح و قاطع در مسائلی همچون فلسطین، رژیم صهیونیستی، غزه، سوریه، عراق، تکفیری‌ها و دخالت‌های آمریکا، به نفع نظام جمهوری اسلامی است و منافاتی هم با زبان دیپلماسی و مذاکره ندارد.

* کلید رونق اقتصادی که مورد تأکید رئیس‌جمهور محترم نیز است، مسئله تولید است. باید با استفاده از ظرفیت‌های فراوان داخلی، تولید را به حرکت درآورد تا رونق اقتصادی و افزایش صادرات غیرنفتی محقق شود.

* {تثبیت قیمت ارز و کنترل تورم را از اقدامات با ارزش دولت در یک‌سال گذشته برشمردند}: نباید به این اقدامات بسنده کرد زیرا این موارد، قدم‌های اول هستند.

4/شهریور/1394

* {از تلاش‌ها و زحمات رئیس‌جمهور و اعضای هیأت دولت در دو سال گذشته تشکر و قدردانی کردند و با اشاره به گزارش تعدادی از وزرا در این دیدار}: گزارش‌هایی که امروز بیان شد خوب و مناسب بود و باید به اطلاع مردم رسانده شود.

* {با اشاره به برخی اقدامات مثبت دولت}: کاهش تورم و آرامش و ثبات نسبی در زمینه اقتصادی و مهار نوسانات تند، یکی از اقدامات خوب دولت است که باید ادامه یابد. البته ما به تورم دورقمی راضی نیستم و تورم سالیانه باید به زیر ده درصد برسد.

* {با اشاره به موضوع هسته‌ای}: پایان دادن به مذاکرات هسته‌ای یکی از کارهای بسیار مهمی است که انجام شده و امیدواریم که اگر در این زمینه برخی مسائل و مشکلاتی هم وجود دارد، برطرف شود.

* {در بحث هسته‌ای، احتمال بی‌توجهی به اهداف دشمنان را از جمله نگرانی‌ها و دغدغه‌های خود برشمردند}: از اول انقلاب تا امروز دشمنی صهیونیست‌ها و آمریکایی‌ها با انقلاب و جمهوری اسلامی کم نشده است و این واقعیت نباید به هیچ وجه در ذهن مسئولان کم‌رنگ شود.

* {هوشیاری در مقابل تلاش دشمن برای نفوذ پیچیده و تدریجی را، ضرورتی عینی برشمردند}: باید در هر شرایطی در اتخاذ مواضع انقلابی صراحت داشت و صریح و بدون رودربایستی، در مقابل دشمن مواضع انقلاب و مبانی امام بزرگوار را بدون ترس و خجالت بیان کرد. اگر غفلت شود ناگهان متوجه می‌شویم که دشمن در جاهایی رخنه کرده و مشغول کارهای خطرناک فرهنگی، اقتصادی و سیاسی است. بنابراین باید کاملاً مراقب باشیم.

* برای مراقبت از یکپارچگی جامعه، باید از حاشیه‌سازی و تشتت‌آفرینی دوری کرد و هیچ حرف و سخنی که وحدت را خدشه‌دار کند بر زبان نیاورد.

* باید مراقب بود در حرکت اقتصادی، فاصله طبقاتی پیش نیاید و فقرا پایمال نشوند.

* هیچ برنامه اقتصادی غیرمنطبق با سیاست‌های اقتصاد مقاومتی در دستور کار قرار ندهید و برنامه ششم توسعه را نیز سریع‌تر و بر همین مبنا تدوین کنید.

* {با اشاره به برخی آمارها مبنی بر وجود چهارصد هزار میلیارد تومان طرح نیمه‌تمام}: اگر ده درصد این طرح‌ها به بخش خصوصی سپرده شود، چهل هزار میلیارد تومان وارد چرخه اقتصادی کشور می‌شود و تأثیرات مهمی در برطرف کردن رکود خواهد داشت.

3/شهریور/1395

* {اداره کشور به‌وسیله قوه مجریه را با توجه به گستردگی و تنوع مسائل و انتظارات فراوان و همچنین مسائل و مشکلات، بسیار سخت دانستند و با اشاره به گذشت سریع سه سال از عمر دولت یازدهم}: دولت باید با برنامه‌ریزی و جدیت، حداکثر بهره‌برداری را برای کار و تلاش در یک سال باقیمانده انجام دهد.

* {دولت را به دوری از حواشی به‌خصوص در ماه‌های آینده که همراه با مباحث انتخاباتی است، توصیه کردند}: دولت نباید به هیچ وجه خود را سرگرم بحث‌های انتخاباتی کند بلکه باید تا آخرین روز کاری، برای کار، تلاش و حل مشکلات برنامه‌ریزی کند و بهترین تبلیغ برای دولتِ در رأس کار، اقدام و عمل آن دولت است.

* {با قدردانی از گزارش معاون اول رئیس‌جمهور در خصوص فعالیت‌ها و اقدامات ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی، بر لزوم پیگیری جدی و قدم‌به‌قدم همه طرح‌ها تا رسیدن به مرحله آخر تأکید کردند}: ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی باید همه فعالیت‌های پرحجم و گسترده اقتصادی در بخش‌های دولتی و خصوصی را رصد و مراقبت کند که همه این فعالیت‌ها، همسو با سیاست‌های اقتصاد مقاومتی باشند.

* طرح‌هایی که در داخل به‌وسیله شرکت‌های دانش‌بنیان قابل اجرا هستند، نباید به شرکت‌های خارجی داده شوند.

* {با اشاره به اینکه سیاست خارجی یکی از اولویت‌های دولت آقای روحانی بوده است}: من با این موضوع موافقم و همواره معتقد به کار دیپلماسی بوده‌ام اما باید توان دیپلماسی را به صورت مناسب و متوازن در دنیا توزیع کرد. آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین باید سهم مناسب خود را در سیاست خارجی کشور داشته باشند.

* {با اشاره به غیرقابل اتکا بودن رفتارهای ظاهری در فضای دیپلماسی}: تنها چیزی که در دیپلماسی می‌تواند مورد اعتماد قرار گیرد، کار ثابت، مُسلّم، امضاشده و قابل احتجاج است.

*باید از بدحسابی آمریکایی‌ها در قضیه برجام، تجربه آموخت، این تجربه به ما می‌آموزد که به وعده‌های هیچ‌یک از دولت‌ها در آمریکا نمی‌توان اعتماد کرد و نباید در مقابل وعده آنها اقدام نقد انجام داد.

* انتقاد من به موضوع برجام به بدعهدی و خباثت طرف مقابل مربوط می‌شود نه عناصر خودمان؛ زیرا مذاکره‌کنندگان ما به اندازه توان خود تلاش شبانه‌روزی انجام دادند و ما قدردان این زحمات هستیم.

* تشکیلات نظامی و امنیتی کشور یکی دیگر از عناصر سپر امنیتی مستحکم کشور است، باید همواره به این تشکیلات کمک شود و مورد تشویق نیز قرار گیرند.

* {هفتمین سرفصل از توصیه‌های خود به دولت را مسئله فضای مجازی خواندند}: فضای مجازی، دنیایی رو به رشد، بسیار وسیع و غیرقابل توقف است که فرصت‌های بزرگ و در عین حال تهدیدهایی را هم می‌تواند به همراه داشته باشد.

* {با اشاره به موضوع حقوق‌های نجومی و با تأکید بر اینکه نباید از این قضیه به آسانی عبور کرد}: اعتماد مردم در این قضیه ضربه فراوانی خورده است، زیرا مردم و جوانان تحصیلکرده دریافت‌های خود را با این دریافت‌های غیرعادلانه مقایسه می‌کنند و این سؤال را می‌پرسند که بر اساس چه معیار و امتیازی و به دلیل انجام کدام کار ویژه این حقوق‌ها پرداخت شده است؟

4/ شهریور/1396

* {تشکیل دولت دوازدهم در موعد مقرر و انجام‌شدن آسانِ فرآیند شکل‌گیری دولت اعم از برگزاری انتخابات و مراسم تنفیذ و تحلیف و سپس رأی اعتماد مجلس را بسیار مهم و کم‌نظیر خواندند}: اکنون نوبت رئیس‌جمهور و وزراست که اقدام و عمل را آغاز کنند.

* {در توصیه‌ای دیگر خطاب به دولت}: تحمل شنیدن صدای مخالف را داشته باشید و با بالا بردن حلم خود که همان ظرفیت درونی است، از نقادی استقبال و استفاده کنید.

* {«اقتصاد» را اولویت واقعی کشور خواندند و با تأکید بر تلاش بی‌وقفه مسئولان برای حل مشکلات معیشتی مردم از جمله بیکاری جوانان}: اقتصاد باید اولویت همه اعضا و بخش‌های دولت باشد.

* اگرچه وزارتخانه‌هایی مانند اقتصاد، صنعت، معدن، تجارت و جهاد کشاورزی مستقیماً در مسائل مهمی نظیر تولید و اشتغال مسئولیت دارند اما دیگر بخش‌های دولت از جمله وزارت امور خارجه، آموزش و پرورش، علوم و ارشاد نیز می‌توانند در حل مشکلات اقتصادی، زمینه‌سازی و کمک کنند.

* آمارهای ارائه‌شده در بخش اقتصاد بر اساس مبانی علمی مطرح می‌شود، اما این آمارها به‌طور کامل و در همه‌جا، نشان‌دهنده وضع واقعی کشور و زندگی مردم نیست، بنابراین در این میان مشکلی وجود دارد که باید آن را شناخت و حل کرد.

* بر اساس این آمارها، تورم از چند ده درصد به زیر ده درصد رسیده، اما آیا قدرت خرید مردم و ارزش پول ملی نیز در همین مقیاس، بالا رفته است؟ درباره رکود هم آمارهای اعلام‌شده درست است ولی هنوز واحدهای کوچک و متوسط فراوانی وجود دارد که زیر ظرفیت کار می‌کنند یا تعطیل شده‌اند و این واقعیت نشان می‌دهد که یک جای کار عیب دارد که باید آن را پیگیری و رفع کرد.

* {با تأکید بر ضرورت تغییر جهت‌گیری اقتصادی کشور از «اقتصاد رانتی و نفتی» به «اقتصاد مولد و مردمی»}: باید اقتصاد را از نفت خلاص کنیم و این هدف مهم با توجه به امکانات، ظرفیت‌ها و نیروی انسانی کشور تحقق‌پذیر است، همان‌گونه که برخی کشورهای بدون نفت، این کار را کرده‌اند.

* {«حفظ جهت‌گیری و روحیه انقلابی و دینی در دیپلماسی» را مهم خواندند}: باید در مسائل دیپلماسی به انقلاب خود افتخار کنیم و از عمل کردن به هنجارهای ملی یعنی هنجارهای برآمده از انقلاب، نظیر ایستادگی در مقابل استکبار، ظلم‌ستیزی و مخالفت با نظام سلطه، احساس عزت کنیم. پایبندی به مواضع و هنجارهای انقلابی باعث تشخّص و برانگیختن احترام دیگران می‌شود، ضمن اینکه این کار با استفاده از نرمش‌ها و پیچش‌ها و طنازی‌های هنر دیپلماسی منافاتی ندارد.

* در عرصه دیپلماسی باید چابک، به‌روز، سریع و هوشیار عمل کرد و به فضل الهی در آینده نیز همان‌گونه که تاکنون پیش رفته‌اید و در مقابل دشمنان ایستاده‌اید، عمل کنید.

7/ شهریور/1397

* {در ارزیابی عملکرد یک‌ساله دولت دوازدهم، خاطرنشان کردند}: در این یک‌سال کارهای خوبی در زمینه رشد اقتصادی، انرژی، افزایش صادرات غیرنفتی و کاهش واردات انجام شده است که باید روند افزایش صادرات و کاهش واردات با شتاب بیشتر ادامه یابد و در ضمن این‌گونه خدمات با بیان هنرمندانه به مردم گفته شود.

* {به مسائل اقتصادی کشور پرداختند و با اشاره به تشکیل جلسه هماهنگی رؤسای سه قوه}: هدف از تشکیل این جلسه، تمرکز بر مسائل اصلی اقتصادی و هماهنگی جهت حل سریع‌تر آنها است و بر همین اساس باید در این جلسات، از طریق گفت‌وگو و رایزنی، نقاط اشتراک را افزایش داد.

* حجم و کیفیت فعالیت و عملکرد مسئولان اقتصادی کشور باید به‌گونه‌ای باشد که شب و روز نشناسند و محور فعالیت‌ها هم سیاست‌های اقتصاد مقاومتی باشد که اساس آن تکیه بر تولید داخلی است.

* {«بد استفاده کردن از ظرفیت‌ها و منابع داخلی» را از دیگر مشکلات موجود در بحث مدیریت اقتصادی خواندند}: ایران که جزو بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت جهان است، چرا باید بنزین وارد کند؟ در حالی که می‌توان با ساخت پالایشگاه و تولید و حتی صدور فرآورده‌های نفتی از نعمت بزرگ ذخائر نفتی، استفاده صحیح کرد.

* {مصرف بیش از صد میلیون لیتر بنزین در روز را نمونه دیگری از استفاده بد از ظرفیت‌ها و منابع داخلی خواندند}: وزارت نفت و دیگر مسئولان دولتی راه‌های کاهش مصرف بنزین را پیگیری کنند.

* {با تأکید بر امکان مهار نقدینگی}: نقدینگی سرگردان به هر سو که برود (سکه، ارز، مسکن یا هر زمینه دیگر) ویرانگر خواهد بود و باید مجموعه‌ای تمام‌وقت، فعال و جهادی مسئول کنترل و مدیریت آن شود.

* {درباره کشورهای اروپایی}: ارتباط و ادامه مذاکره با اروپا ایراد ندارد اما باید ضمن ادامه این کار از آنها درباره مسائلی نظیر برجام و یا اقتصاد قطع امید کنید.

* {با انتقاد از رفتار نامناسب اروپا در مسائلی نظیر برجام و تحریم‌ها}: باید با نگاه شک‌آلود به وعده‌های آنها، از روند مسائل مراقبت جدی کرد.

*برجام وسیله‌ای برای حفظ منافع ملی است. برجام هدف نیست بلکه وسیله است و طبعاً اگر به نتیجه برسیم که با این وسیله، حفظ منافع ملی امکان‌پذیر نیست آن را کنار می‌گذاریم. اروپایی‌ها باید از بیان و عمل مسئولان دولتی ایران بفهمند که اقدامات آنها تدابیر و واکنش متناسب جمهوری اسلامی ایران را به دنبال خواهد داشت.

* {با تأکید بر منتفی بودن هر گونه مذاکره با آمریکایی‌ها}: نتیجه مذاکره با مسئولان قبلی آمریکا که حداقل ظاهرساز بودند این‌گونه شد، حالا با مسئولان وقیح و هتاک فعلی که شمشیر را برای ایرانی‌ها از رو بسته‌اند چه مذاکره‌ای داریم بنابراین مذاکره‌ای در هیچ سطحی با آمریکایی‌ها صورت نخواهد گرفت. مذاکره با ایران نیاز همه دولت‌های آمریکایی است. آنها می‌خواهند مانور دهند که ما حتی جمهوری اسلامی ایران را به پای میز مذاکره آوردیم، پس همان‌گونه که قبلاً به‌طور مشروح و مستدل بیان کرده‌ام، هیچ مذاکره‌ای با آنها انجام نخواهد شد.

30/ مرداد/ 1398

* {با اشاره به گذشت شش سال از عمر دولت}: دو سال باقیمانده از دوران دولت، مدت زمان کمی نیست و باید به دور از گرفتار شدن در برخی آفات، مسائل مهم کشور را «اولویت‌بندی»، و اولویت‌ها را یک‌به‌یک پیگیری کرد.

* یکی از آفات دولت‌ها در طول سال‌های مختلف «گرفتار شدن به فروع و حواشی» است. دولت در این دو سال باقیمانده، از حواشی و مسائل فرعی که متأسفانه با ظهور فضای مجازی، امکان آن بیشتر هم شده است، فاصله بگیرد و مسائل اصلی را در اولویت کاری خود قرار دهد.

* {دو اولویت اصلی کشور را «اقتصاد» و «فرهنگ» برشمردند و در سخنانشان درباره موضوع اقتصاد با اشاره به تأثیرگذاری مشکلات موجود بر طبقات ضعیف و متوسط، تولید داخلی را کلید اصلی حل این مشکلات خواندند}: البته به‌دست آوردن و چرخاندن این کلید در قفل مشکلات اقتصادی آسان نیست اما باید این کار را انجام داد.

* علت نامگذاری امسال به نام «رونق تولید» توجه به پیش‌بینی‌ها درباره افزایش کارشکنی‌های بیگانگان است. بهترین مقابله با این دشمنی‌ها، رونق تولید است که به فضل الهی در این زمینه حرکتی در بخش‌های مختلف دیده می‌شود که به نوبه خود نشان‌دهنده ظرفیت‌های بالقوه در سراسر کشور است، بنابراین مسئولان باید تولید داخلی را اساس کار قرار دهند.

* {با اشاره به کشورهایی که بدون تولید یک قطره نفت، به پیشرفت چشمگیری دست یافته‌اند}: حتی در شرایط غیرتحریمی نیز کنترل بازار نفت از جمله قیمت‌گذاری و میزان خرید، دست مصرف‌کننده‌های بزرگ دنیا یعنی کشورهای غربی است و آنها می‌توانند براساس منافع خود و جهت‌گیری‌های سیاسی تولیدکنندگان را تحت فشار بگذارند.

* توجه ویژه رئیس‌جمهور، وزارت نفت و دیگر دستگاه‌ها به ساخت پالایشگاه ضروری است. مشکل هزینه تولید پالایشگاه را نیز می‌توان با نقدینگی موجود در کشور و مدیریت قوی حل کرد.

* اگر به نکات گفته‌شده اهتمام جدی شود، تحریم‌ها واقعاً به فرصت تبدیل می‌شود، همان‌گونه که در ماه‌های اخیر نیز چون واردات برخی کالاها دشوار شده، برخی مسئولان به شرکت‌های دانش‌بنیان مراجعه کرده‌اند و مقداری از ظرفیت‌های جوانان، شرکت‌های دانش‌بنیان، جهاد دانشگاهی و مجموعه‌های تولیدی به کار گرفته شده است.

* دشمنان نظام اسلامی صراحتاً می‌گویند که غلبه بر جمهوری اسلامی و حاکمیت اسلام با جنگ نظامی و تحریم اقتصادی امکان‌پذیر نیست و باید با نفوذ فرهنگی و تأثیرگذاری بر ذهن‌ها و مغزها و تحریک هوس‌ها به این هدف رسید.

* {با تأکید بر اینکه «ما معتقد به بستن فضای فرهنگی کشور نیستیم اما با ولنگاری فرهنگی به‌شدت مخالفیم»}: ما در شرایطی هستیم که جبهه مقابل ما و دستگاه‌های استکباری، همه امکانات فرهنگی و هنری خود را برای ضربه زدن به نظام اسلامی، به‌کار گرفته‌اند و ما باید برنامه‌ریزی جدی در مقابل این جبهه داشته باشیم.

* آمریکا، اروپا و حتی شوروی سابق در این چهل سال هر اقدامی را که می‌توانستند علیه جمهوری اسلامی انجام دادند اما به نتیجه نرسیدند. البته آزار و اذیت و زحمت به‌وجود آورده‌اند ولی نتوانسته‌اند مانع از حرکت و پیشرفت نظام اسلامی شوند.

* {با اشاره به پیشرفت‌ها و افزایش توانایی‌های جمهوری اسلامی در عرصه‌های سیاسی، دفاعی و اقتصادی}: دشمن هیچ غلطی نمی‌تواند بکند و چهل سال دوم جمهوری اسلامی قطعاً از چهل سال اول، برای ما بهتر و برای دشمنان بدتر خواهد بود.

/ مرداد/14006

* {در ارزیابی عملکرد دولت‌}: عملکرد دولت آقای روحانی در بخش‌های مختلف یکسان نبوده است، در برخی موارد بر طبق انتظارات بود اما در برخی موارد این‌گونه نبود.

* در این دولت معلوم شد که اعتماد به غرب جواب نمی‌دهد و آنها کمک نمی‌کنند و هرجا که بتوانند ضربه خواهند زد و اگر جایی هم ضربه نمی‌زنند به این دلیل است که نمی‌توانند. مطلقاً نباید برنامه‌های داخلی را به همراهی غرب منوط کرد زیرا حتماً شکست خواهد خورد.

* {خطاب به رئیس جمهور و اعضای دولت}: هر جا که کارها را منوط به غرب و مذاکره با آن و آمریکا کردید ناموفق بودید و هر جا که بدون اعتماد به غرب، حرکت و از آنها قطع امید کردید موفق بودید و پیش رفتید.

* {به مذاکرات اخیر وین نیز اشاره کردند و ضمن ابراز رضایت از زحمات دیپلمات‌ها و عملکرد خوب بعضی از آنها در این مذاکرات}: آمریکایی‌ها در این مذاکرات، بر سر موضع عنادآمیز خود محکم ایستادند و یک قدم هم جلو نیامدند. آمریکایی‌ها در زبان و وعده می‌گویند تحریم‌ها را برمی‌داریم اما تحریم‌ها را برنداشتند و برنمی‌دارند، ضمن آنکه شرط هم می‌گذارند و می‌گویند که باید در همین توافق جمله‌ای بگنجانید که بعداً درباره برخی موضوعات صحبت شود وگرنه توافقی نخواهیم داشت.

* آنها می‌خواهند با گذاشتن این جمله، بهانه‌ای برای دخالت‌های بعدی خود درباره اصل برجام و مسائل موشکی و منطقه‌ای فراهم کنند و اگر ایران حاضر به بحث درباره آنها نشود بگویند توافق را نقض کرده‌اید و توافق، بی‌توافق.

* آمریکایی‌ها کاملاً ناجوانمردانه و خباثت‌آلود برخورد می‌کنند، آمریکا هیچ ابایی از نقض قول و تعهدات خود ندارد همان‌طور که یک‌بار توافق را نقض کردند و کاملاً هم بی‌هزینه بود. اکنون هم که به آمریکایی‌ها گفته می‌شود، تضمین دهید که توافق را در آینده نقض نخواهید کرد، می‌گویند تضمین نمی‌دهیم.

دولتی که پیش از موعد به پایان رسید

پس از روحانی، ابراهیم رئیسی توانست با پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ سکاندار پاستور شود اما درگذشت ناگهانی و شهادت‌گونه او در سال ۱۴۰۳ سبب شد تا دولتش به‌صورت نیمه‌تمام به پایان برسد. رهبر شهید انقلاب در این دوره تأکیدات مهمی بر روی شرایط اقتصادی کشور، اهمیت تولید، فسادستیزی، مذاکرات هسته‌ای و سفرهای استانی داشتند.

ایشان در آخرین دیدار با اعضای دولت سیزدهم در تیرماه سال ۱۴۰۳، با اشاره به فوت رئیس‌جمهور وقت گفتند: «رئیسی از اختلافات، اوقاتش تلخ می‌شد اما با همه مدارا می‌کرد. در یک مورد هم که اختلافی جدی وجود داشت و ممکن بود دعوای بزرگی در کشور راه بیفتد، به ایشان گفتم مطلقاً عکس‌العمل نشان ندهد؛ برایش سخت بود اما عکس‌العملی نشان نداد و مدارا کرد.»

* در جدول زیر بیانات رهبر انقلاب در دیدار هر ساله با اعضای دولت سیدابراهیم رئیسی را می‌خوانید؛

رهنمودهای رهبر شهید انقلاب به دولت سیزدهم**

تاریخ

بیانات

6/ شهریور/1400

* {شرایط کشور را دشوار خواندند}: اگر تلاش شبانه‌روزی، مجاهدانه و خستگی‌ناپذیر را همراه توکل و توسل به پروردگار سرمایه خود قرار دهید، قطعاً بر مشکلات فائق خواهید آمد.

* {در تبیین نخستین توصیه مهم خود به دولتمردان، به جلوه‌های مختلف «مردمی بودن» اشاره کردند}: رفتن به میان مردم و گفت‌وگوی بی‌واسطه با آنها از ابعاد بسیار خوب مردمی بودن است که آقای رئیسی دیروز با سفر به خوزستان آن را نشان داد.

* هر مصوبه، لایحه و تصمیم دولت باید «پیوست عدالت» داشته باشد و کاملاً مراقبت شود که این دستور یا تصمیم و مصوبه، به طبقات محروم و به عدالت ضربه نزند.

* فسادستیزی مکمّل عدالت‌ورزی است زیرا فساد و مظاهر آن از جمله ویژه‌خواری، برخورداری‌های بی‌جا و عزیزشدگان بی‌جهت، جزو بلاهای مهم ضد عدالت هستند.

* {با اشاره به مقابله آقای رئیسی با فساد در منصب ریاست دستگاه قضا}: این کار خوب، امید مردم و محبوبیت ایشان را افزایش داد اما باید توجه داشت که جای اصلی مقابله با فساد و فسادستیزی قوه مجریه است تا زمینه‌های فساد از بین برود و اگر با وجود این مراقبت‌ها، مواردی اتفاق افتاد آن‌گاه دستگاه قضا حتماً باید ورود و برخورد کند.

* اعتماد مردم بزرگ‌ترین سرمایه دولت است که متأسفانه تا حدی آسیب دیده است و راه ترمیم آن، «یکی شدن حرف و عمل مسئولان» است. باید در وعده‌ها و صحبت‌ها بسیار مراقب بود و اگر وعده‌ای داده شد، حتماً به آن عمل شود زیرا دادن وعده و عمل نکردن به آن موجب سلب اعتماد مردم خواهد شد.

* مهم‌ترین اولویت کشور ابتدا اقتصاد و بعد از آن، فرهنگ و رسانه و علم است. البته یک موضوع فوری هم وجود دارد که عبارت است از کرونا و سلامت مردم.

* اینکه آقای رئیس‌جمهور، معاون اول را مسئول هماهنگی بخش اقتصادی دولت کرده‌اند، کار بسیار مهمی است و امید می‌رود به‌خوبی محقق شود اما اگر اختلاف نظری هم پیش آمد نباید آن را به میان مردم کشاند زیرا تأثیر خود را بر محیط اقتصادی خواهد گذاشت.

* {مسئله مهم و پرتأثیر سیاست خارجی را مورد توجه قرار دادند و با تأکید بر لزوم تحرک مضاعف در سیاست خارجی}: جنبه اقتصادی در دیپلماسی باید تقویت شود و همچنان‌که در بسیاری از کشورها شخص رئیس‌جمهور دیپلماسی اقتصادی را دنبال می‌کند، باید دیپلماسی اقتصادیِ کشور با این نگاه تقویت شود.

* آمریکایی‌ها در قضیه هسته‌ای واقعاً وقاحت را از حد گذرانده‌اند و با وجود آنکه جلوی چشم همه از برجام خارج شدند، اکنون جوری صحبت و طلبکاری می‌کنند که گویا جمهوری اسلامی از برجام و تعهداتش خارج شده است، در حالی‌که تا مدت‌ها پس از خروج آمریکا، کاری از طرف ایران انجام نشد و پس از مدتی و با اعلام و با توجه دادن، برخی از تعهدات و نه همه آنها کنار گذاشته شد.

* سهم کشورهای اروپایی همراه آمریکا در کارشکنی و بداخلاقی کمتر از آمریکایی‌ها نیست. آنها هم مانند آمریکا هستند اما در مقام زبان‌بازی و حرف زدن همیشه طلبکارند، گویا این ایران بوده است که مدت‌ها مذاکره را مسخره کرد و زیر پا گذاشت. دولت کنونی آمریکا هیچ فرقی با دولت قبل ندارد زیرا چیزی که در هسته‌ای از ایران مطالبه می‌کند، با یک زبان دیگر همان چیزی است که ترامپ مطالبه می‌کرد و آن روز مسئولان دولتی با تأکید بر عاقلانه نبودن، پذیرش آن را ممکن نمی‌دانستند.

* {با اشاره به خروج فضاحت‌بار آمریکایی‌ها و انتقال همکاران افغانستانی آنها به مناطق دارای وضعیتی بدتر از افغانستان، در خصوص موضع جمهوری اسلامی ایران}: ما طرفدار ملت افغانستان هستیم چرا که دولت‌ها همچون گذشته می‌آیند و می‌روند اما ملت افغانستان است که باقی می‌ماند و نوع رابطه ایران با دولت‌ها نیز بستگی به نوع رابطه آنها با ایران دارد. از خداوند خیر و نجات از این وضع را برای مردم افغانستان مسألت می‌کنیم.

8/شهریور/1401

* زنده کردن امید و اعتماد مردم را مهم‌ترین توفیق دولت است. مردم می‌بینند که دولت در وسط میدان و مشغول کار و تلاش برای حل مشکلات و خدمت‌رسانی به آنها است و این واقعیت، امید و اعتماد عمومی را تا حد زیادی احیا کرده است البته این تلاش‌ها در برخی زمینه‌ها به نتیجه رسیده و در بعضی زمینه‌ها نیز هنوز به نتایج لازم نرسیده است.

* سفرهای استانی دولت موضوعی درخشان و مهم است. 31 سفر در سال اول دولت به سراسر کشور از جمله نقاط محروم و دورافتاده، نظارت میدانی بر کارها و همدلی عمیق با مردم از دیگر توفیقات دولت بوده است.

* {«سرعت عمل و حضور در محل حوادث طبیعی و پیش‌بینی‌نشده به نشانه همدردی دولت با مردم»، «زدوده شدن رقابت‌های منفی و مناقشه‌برانگیز در روابط بین قوا که موجب آشفته کردن ذهن مردم می‌شد»، «تأکید بر مراقبت جدی سه قوه در استمرار این تلاش آرامش‌بخش» و «جوان‌گرایی» از دیگر توفیقات دولت بود که رهبر انقلاب به آنها پرداختند.}

* البته مدیران و مسئولان جوان هم در مواردی اشتباه و خطا می‌کنند اما در مجموع دمیده شدن روح جوانی در دولت و مجلس و پرورش مدیران قوی، ارزش صبوری در مقابل این خطاها و رفع تدریجی آنها را دارد.

* دولت سیزدهم «مسئولیت‌پذیر» است. در یک سال اخیر شنیده نشد که دولت فرافکنی و بهانه‌تراشی کند و بگوید «اختیار نداریم» و یا «نمی‌گذارند».

* به میان مردم رفتن را ادامه دهید و اسیر برخی جوسازی‌ها نشوید و البته در مواجهه با مردم صبر و تحمل به خرج دهید.

* حضور بی‌واسطه و مکرر رئیس‌جمهور و دیگر مسئولان دولت در میان مردم دارای برکات و تأثیرات فراوان است. البته دولتِ مردمی فقط به معنای به میان مردم رفتن نیست، باید با برنامه‌ریزی دقیق و استفاده از دیدگاه‌ها و نظرات مختلف، زمینه جلب مشارکت مردم در عرصه‌های مختلف از جمله اقتصادی و سیاسی فراهم شود.

* {در توصیه چهارم بر لزوم عمل به وعده‌ها و پرهیز از بیان وعده‌های غیرقابل تحقق که زمینه‌ساز خدشه‌دار شدن اعتماد مردم می‌شود، تأکید کردند و به عنوان توصیه پنجم، با اشاره به موضوع طراحی نقشه جامع حرکت دولت} مراقب باشید کارهای روزمره شما را غرق نکند و برای اینکه دچار این آفت نشوید با یک طرح کلان و نقشه جامع و قابل توضیح برای مردم، حرکت کنید.

* توان و امکانات دولت محدود است، بنابراین باید ابتدا سرفصل‌های اساسی مشخص شوند و سپس سرفصل‌ها و زیرمجموعه‌های آنها اولویت‌بندی شوند.

* {با اشاره به بحران غذا به دنبال وقوع جنگ اوکراین، مسئله امنیت غذایی را بسیار مهم دانستند و با یادآوری توصیه‌های مستمرِ قبلی مبنی بر لزوم خودکفایی در اقلام اساسی مانند گندم}: مسئله امنیت غذایی یک مسئله درجه یک است که نباید از آن غفلت شود.

* {با تأکید بر پرهیز از نیمه‌کاره رها کردن کارها و ضرورت پیش گرفتن صبر و استقامت و افزایش کار جهادی برای حل مشکلات متراکم و برجا مانده}: اگر به این توصیه‌ها عمل شود، ثابت خواهد شد که دولت سیزدهم دولتی کاملاً کارآمد، فعال و برطرف‌کننده مشکلات زندگی مردم است که نتیجه آن رضای پروردگار و مردم خواهد بود.

8/شهریور/1402

* {با اشاره به حمایت رهبری از همه دولت‌ها با گرایش‌ها و توانمندی‌های مختلف، کمک به قوه مجریه را وظیفه‌ای همگانی برشمردند}: عملکرد دو ساله این دولت، موجب تقدیر و تمجید است اما متأسفانه به علت نارسایی در زبان رسانه‌ای دولت، فعالیت‌های خوب آن، به اندازه لازم و شایسته به اذهان مردم منعکس نشده است.

* {در تشریح برخی کارهای قوی دولت در بخش اقتصاد به رشد شاخص‌های کلان از جمله رشد اقتصادی به خصوص در بخش صنعت، افزایش رشد سرمایه‌گذاری، کاهش رشد نقدینگی، کاهش بیکاری، کاهش ضریب جینی و افزایش صادرات اشاره کردند}: تقویت نظام مالیاتی، افزایش محصولات پتروشیمی و کارهای ارزنده در زمینه نفت و گاز و راه‌اندازی چند هزار کارگاه تعطیل یا نیمه‌تعطیل از دیگر اقدامات قابل تقدیر دولت است که البته اثرگذاری افزایش شاخص‌های کلان اقتصادی و اقدامات زیربنایی در زندگی مردم، نیاز به گذشت زمان دارد.

* {در علت‌یابی انعکاس ضعیف اقدامات خوب دولت در جامعه}: اول؛ ضعف اطلاع‌رسانی هنرمندانه دولت و دوم؛ مشکلات معیشتی از جمله گرانی شدید برخی مواد غذایی و گرانی مستأصل‌کننده در بخش مسکن که باعث شده همچون غبار مانع دیدن کارهای اساسی دولت شود.

* ما حق نداریم از جایگاه بالا و متکبرانه با مردم حرف بزنیم؛ زیرا ما اصلاً کسی نیستیم و آنچه هست متعلق به مردم است و اگر مسئولیتی هم به ما داده شده، اولاً مردم داده‌اند و ثانیاً برای خدمت به مردم است.

* {فعالیت‌های دولت در بخش سیاست خارجی از جمله سیاست ارتباط با همسایگان را بسیار خوب خواندند}: باید با هیچ همسایه‌ای مناقشه‌ای نداشته باشیم و اگر مناقشه‌ای هم هست، تبدیل به همکاری شود که گام‌هایی در این زمینه برداشته شده که باید ادامه یابد.

* {ایشان ارتباط با همه دولت‌هایی که مایل به ارتباط با ایران هستند (به جز استثنائاتی معدود) را از دیگر سیاست‌های درست دولت سیزدهم برشمردند}: عضویت در دو پیمان بین‌المللی نیز کار بسیار مهمی بود که نشان می‌دهد کشور در وضعی قرار دارد که مؤسسان پیمان‌های بین‌المللی راغب و گاهی مُصرّ به ارتباط با ایران هستند و بر اساس محاسبات خود و با توجه به واقعیات ایران، ارتباط با کشورمان را لازم می‌دانند.

* البته باید مراقب بود که برخلاف برخی دوره‌های گذشته، منابع ارزی و ریالی اختصاص داده شده به تولید سر از کارهای دیگر درنیاورد و برخی اشخاص «بازیگر با مسائل و اطلاعات اقتصادی» با استفاده از گریزگاه‌ها، سودهای کلان نامشروع به جیب نزنند.

* تشخیص به‌موقع نیازهای کشور هم کاملاً ضروری است. اگر نیاز کشور به یک کالا به‌موقع تشخیص داده نشود و نزدیک مرحله بحرانی به ناچار و دستپاچه شروع به واردات کنیم، طبعاً دچار مشکل می‌شویم.

* {در تذکر بعدی با اشاره به تکالیف دولت در برنامه هفتم، از دولت خواستند در همه کارها و تصمیم‌های اقتصادی چند نقطه مهم و قابل سنجش مانند عدالت، کاهش فاصله طبقاتی، ثبات بازار، کاهش تورم، ثبات نرخ ارز و رشد تولید را مراقبت و رعایت کند و تصمیم‌های اقتصادی با توجه به تأثیر آنها بر روی این شاخص‌ها گرفته شود.}

* هدف اصلی از تحریم‌ها معیشت مردم و گروگان گرفتن آن است. در زمینه رفع تحریم‌ها کارها و مذاکراتی در حال انجام است که در جای خود درست و محفوظ است اما به موازات آن باید خط خنثی کردن تحریم‌ها دنبال شود که مهم‌ترین شاخص آن، کاهش تورم است.

* {با اشاره به آمارهای مسئولان درباره کاهش تورم از ابتدای دولت}: این کاهش خوب است اما کافی نیست چرا که استمرار تورم دو رقمی برای چند سال پیاپی نامطلوب است و باید تلاش کرد هر قدر ممکن است کم شود.

17 تیر/1403

* {دولت سیزدهم را دولت «کار و امید و حرکت» برشمردند}: شهید رئیسی واقعاً امیدوار و به حق، به آینده خوش‌بین بود و تصمیم قاطع داشت که به اهداف ترسیم شده برسد.

* ایشان در تبیین ویژگی‌های برجسته آقای رئیسی، مردمی بودن او را خصوصیتی بسیار مهم و الگویی حقیقی برای همه مسئولان خواندند و گفتند: رئیسی عزیز به مردم احترام می‌گذاشت و با حضور در میان مردم، حقایق و نیازها را لمس می‌کرد و حل مشکلات و تأمین نیازهای توده‌های مردم را محور برنامه‌ها و اقدامات خود قرار می‌داد.

* {اعتقاد عمیق به توانایی‌های داخلی را دیگر خصوصیات برجسته شهید رئیسی خواندند}: در دوره‌های مختلف با مسئولان در این‌باره صحبت کرده‌ایم، کسی هم مخالف نبود؛ اما انسان می‌فهمد که رئیسی از بُن دندان به ظرفیت‌ها و توانایی‌های داخلی برای حل مشکلات کشور اعتقاد داشت.

* {صراحت در اعلام مواضع دینی و انقلابی و «پرهیز از بیان حرف‌های دوپهلو و یا ملاحظه خوش‌آمد دیگران»، ویژگی دیگر رئیس‌جمهور شهید بود که رهبر انقلاب به آن اشاره کردند}: رئیسی به آنچه با صراحت می‌گفت، در عمل نیز پایبند بود؛ مثلاً در اولین مصاحبه از او سؤال کردند با فلان کشور ارتباط برقرار می‌کنید، پاسخ داد «خیر» و تا آخر هم به همین خط صریح و روشن پایبند بود.

* {خستگی‌ناپذیری از کار، یکی دیگر از ویژگی‌های شهید رئیسی بود که رهبر انقلاب از آن تمجید کردند}: من مکرر به رئیسی توصیه می‌کردم برای ادامه‌ی بدون مشکل فعالیت‌ها قدری استراحت کند اما او می‌گفت «از کار خسته نمی‌شوم» و واقعاً هم خسته نمی‌شد و این ویژگی عملی، حقیقتاً تعجب‌آور بود.

* {با اشاره به مأیوس نشدن شهید رئیسی از مشکلات و زخم‌زبان‌ها}: انسان غالباً از ناسپاسی یا انتقاد دیگران بدش می‌آید و دلسرد می‌شود اما رئیسی با وجودی که رنج می‌برد و گاهی هم به من شکایت  می‌کرد، هیچ‌گاه از این مسائل مأیوس و از پیگیری کارها دلسرد نمی‌شد.

* رئیسی از اختلافات، اوقاتش تلخ می‌شد اما با همه مدارا می‌کرد. در یک مورد هم که اختلافی جدی وجود داشت و ممکن بود دعوای بزرگی در کشور راه بیفتد، به ایشان گفتم مطلقاً عکس‌العمل نشان ندهد؛ برایش سخت بود اما عکس‌العملی نشان نداد و مدارا کرد.

جنگ و یک غصه‌ی بی‌پایان...

مسعود پزشکیان با شعار وفاق ملی در سال ۱۴۰۳ کلیددار پاستور شد اما از همان روزهای ابتدایی شروع ریاست‌جمهوری او، اتفاقات تلخی در کشور رخ داد. از شهادت اسماعیل هنیه و سید حسن نصرالله تا وقوع دو جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و رمضان علیه کشور و حتی حوادث ناراحت‌کننده دی‌ماه ۱۴۰۴.

بررسی نصایح و توصیه‌های رهبر شهید انقلاب به دولت چهاردهم نشان می‌دهد که ایشان بر حل مشکلات معیشتی و تورم، حکمرانی فضای مجازی، اجماع‌سازی در کشور، سفرهای استانی، حل مشکلات ذخایر گاز برای زمستان و انضباط بازار تأکید داشته‌اند.

* در جدول زیر بیانات رهبر انقلاب در دیدار هر ساله با اعضای دولت مسعود پزشکیان را می‌خوانید؛

رهنمودهای رهبر شهید انقلاب به دولت چهاردهم***

تاریخ

بیانات

6/ شهریور/1403

* {در بیان چگونگی مشورت رئیس جمهور با ایشان درباره کابینه}: بنده تعدادی را که می‌شناختم و یا در مورد صلاحیت آنها از منابع مورد وثوق مطمئن شده بودم، تأیید و بر برخی اسامی تأکید کردم اما درباره تعداد بیشتری که نمی‌شناختم گفتم نظری ندارم که ایشان توانست مجلس را قانع کند و برای همه رای اعتماد بگیرد. امروز همه وزیران محترمی که مورد اعتماد رئیس جمهور و مجلس قرار گرفته‌اند، مقامات عالی‌رتبه کشورند و وظیفه همه، حمایت و کمک برای موفقیت آنهاست.

* {تبیین نکات ضروری در انتخاب همکاران دولت جدید}: همکاران جوان، مومن، انقلابی، متعهد و پرانگیزه را انتخاب کنید تا گره‌ها را باز کنند و با پرورش آنها در مدیریت‌های رده‌های مختلف از پایین، بتدریج نسلی از مدیران برجسته و پرانگیزه برای فردای کشور شکل گیرد.

* {رهبر انقلاب به رئیس جمهور توصیه کردند}: صد جوان با این خصوصیات را بکار گیرید و در پایان دولت، صد مدیر قوی و آماده تحویل دهید که این کار بسیار بزرگی خواهد بود؛ البته شهید رئیسی هم در این زمینه توفیقاتی داشتند.

* {در توصیه‌ای دیگر مسئولان دولت را به حضور در بین مردم سفارش کردند}: به این حرفها که اگر سفر استانی کردید بگویند پوپولیسم و عوام‌گرایی است، توجه نکنید چرا که اطلاع از متن زندگی مردم با کارتابل و گزارش‌های کتبی امکان‌پذیر نیست، حتی اگر گزارش‌های خوبی باشد؛ بنابراین سفر استانی و حضور در بین مردم از جمله روستاها و تصمیم‌گیری بر اساس مشاهدات و شنیده‌ها را دنبال کنید.

* {رعایت اولویت‌ها با توجه به منابع و فرصت محدود و کارهای زیاد پیش رو را مورد توجه قرار دادند}: برخی اولویت‌ها مربوط به مسائل فوری است مانند مسئله تورم و گرانی است که باید بصورت مناسبی آنها را حل کرد اما برخی اولویت‌ها ناظر به مسائل زیرساختی است که اگر امروز از آن غفلت شود ۱۰ سال بعد باید به ناچار آن کار را آغاز کرد.

* امروز فضای مجازی دیگر مجازی نیست بلکه واقعیت رو به توسعه در زندگی مردم است؛ بنابراین، در فضای مجازی باید حکمرانی قانونمند وجود داشته باشد.

* {ایشان تعبیر سابق خود از فضای مجازی کشور به رها و ول بودن را ناشی از نبود حکمرانی قانونمند خواندند}: اگر در این زمینه خلأ قانونی دارید، قانون مورد نیاز را ایجاد کنید و بر اساس آن زمام کار را به دست بگیرید، همچنانکه در همه دنیا با جدیت این کار را می‌کنند؛ بگونه‌ای که اکنون می‌بینید که فرانسوی‌ها آن فرد را بخاطر نقض حکمرانی خود بازداشت کرده‌اند.

16/شهریور/1404

* {با تشکر از رئیس جمهور، مسئولان، مدیران و کارکنان فعال مجموعه دولت ـ به‌ویژه دستگاه‌هایی که در آزمون ۱۲ روزه جنگ به معنای حقیقی کلمه فداکاری کردند ـ، «انگیزه»، «روحیه» و «پرکاری» رئیس جمهور را مورد تقدیر قرار دادند}: سفر بسیار خوب آقای پزشکیان به چین، زمینه‌های بالقوه اقتصادی ـ سیاسی به همراه آورد که این نتایج مفید باید پیگیری شود.

* {اقدامات بسیار جدی‌تر در عرصه اقتصادی و معیشت مردم را ضروری برشمردند}: در حل مشکلات نباید منتظر تحولات بیرونی بود؛ البته هرکس وظیفه‌ای در این زمینه دارد انجام می‌دهد، اما باید با انگیزه و همت و امید و روحیهٔ کار و تلاش، بر حالت «نه جنگ نه صلح» که دشمن درصدد تحمیل آن است، غلبه کرد؛ چرا که این حالت برای کشور ضرر و خطر دارد.

* {با تشکر از آقای عارف معاون اول رئیس جمهور به‌خاطر تحرک و تلاش و تشکیل جلسات پیگیری تصمیمات دولت}: دولت‌ها مسئول تأمین نیازهای عمومی و مشترک مردم هستند؛ مانند معیشت، امنیت، بهداشت، فرهنگ و سبک زندگی که باید در این عرصه‌ها، اولویت‌ها و سرفصل‌های اساسی را به دقت تعیین کرد.

* پیگیری تصمیمات تا رسیدن به نتیجه، از مهم‌ترین کارها است. آقای رئیس جمهور با سفرهای استانی، رفتن به وزارت‌خانه‌ها و تماس نزدیک با مردم و مدیران، این پیگیری را انجام می‌دهد، اما لازم است این روحیه در بدنه و مدیران میانی هم ایجاد شود؛ نه اینکه تصمیمات در سلسله‌مراتب مدیریتی، کم‌رنگ شود و وقتی به سرانگشتانِ اجرایی رسید، عملاً چیزی از تصمیمات نمانده باشد.

* {ایشان فرصت کنونی اجماع‌سازی در کشور را با وجود سلیقه‌های گوناگون، بیشتر از گذشته خواندند}: باید از این فرصت برای کارهای مهم از جمله سبک‌کردن بدنه دولت و کاهش تعداد دستگاه‌هایی که بود و نبودشان یکی است، استفاده کرد.

* ذخایر کالاهای اساسی باید کاملاً اطمینان‌بخش باشد؛ این کار با از بین بردن گرانی‌های ناشی از سودجویی منفعت‌طلبان، در سفره مردم اثر مستقیم دارد و تهدید غذایی را هم از بین می‌برد.

* {با تأکید بر «انضباط بازار»}: به‌گونه‌ای بازار را مدیریت کنید که مردم احساس نکنند بازار رها شده است و قیمت‌ها «امروز و فردا» و «اینجا و آنجا» متفاوت است؛ چرا که این احساس به روحیه مردم صدمه می‌زند.

* {توجه به «ذخایر مورد نیاز گاز زمستان» و «برنامه‌ریزی برای تأمین کسری گاز از طریق واردات» را ضروری برشمردند}: توصیه دیگر، توجه به مسئله مسکن است که در این زمینه پیشنهادهایی برای حل نسبی مشکل وجود دارد که مسئولان باید آنها را تا حصول نتیجه دنبال کنند.

توضیحات جداول:

* در سال ۱۳۹۹ به دلیل شیوع ویروس کرونا، دیدار اعضای دولت دوازدهم با رهبر شهید انقلاب برگزار نشد و اعضای دولت روحانی در ۶ مردادماه سال ۱۴۰۰، در زمان انتقال قدرت به دولت سیزدهم، با ایشان دیدار کردند.

** ابراهیم رئیسی، رئیس دولت سیزدهم، در روزهای پایانی اردیبهشت سال ۱۴۰۳ در سقوط بالگرد حامل رئیس‌جمهوری هنگام برگشت به تهران، به‌صورت شهادت‌گونه درگذشت و محمد مخبر سرپرست دولت سیزدهم شد.

*** با شروع جنگ رمضان در ۹ اسفندماه سال گذشته، آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای به همراه برخی از اعضای خانواده‌شان در بمباران اسرائیل و آمریکا به شهادت رسیدند.

29215

۲۹۲۱۵

کد مطلب 2242002

برچسب‌ها

خدمات گردشگری

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 3 =

آخرین اخبار

پربیننده‌ترین